• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Sprzężniaki

    Przeczytaj także...
    Skoczkowce (Chytridiomycota) – typ (gromada), jedna z głównych linii rozwojowych grzybów. Jest to prawdopodobnie takson parafiletyczny. Ciała jednokomórkowe lub małe komórczakowe grzybnie. Wytwarzają wici, co jest nietypowe dla grzybów. Zaliczani też czasem do królestwa Protista. Skoczki zachowały wiele cech pierwotnych grzybów m.in. gamety opatrzone wicią. Występują zarówno kinetosomy, jak i niefunkcjonalne centriole. Plecha monocentryczna, policentryczna lub nitkowata. Funkcję spichrzową pełni kulka tłuszczu. Rozmnażanie bezpłciowe przez zoospory z jedną wicią skierowaną ku tyłowi lub autospory. Rozmnażanie płciowe na drodze izogamii lub oogamii.. Żyją w glebie lub pasożytniczo. Należy do nich ok. 600 gatunków. Takson wyróżniany jako typ od połowy XX w., opisany zgodnie z wymaganiami nomenklatury botanicznej w systemie Hibbetta i in. W systemie tym podzielone są na następujące taksony:Eukarionty, eukariota, eukarioty, organizmy eukariotyczne (Eukaryota, Eukarya), określane też jako jądrowce, jądrowe, organizmy jądrowe, karioty, kariota (Karyobionta) – organizmy zbudowane z komórek posiadających jądro komórkowe z chromosomami, co jest jednym z elementów odróżniających je od prokariotów. Jądro komórkowe odgraniczone jest od cytoplazmy podwójną błoną białkowo-lipidową. Nazwa naukowa pochodzi od greckich słów ευ ("dobry", "prawdziwy") i κάρυον ("orzech", "jądro").
    Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze czasem parvorder (niższa od infrarzędu), magnorder (wyższa od nadrzędu), grandorder i mirorder (między rzędem a nadrzędem).

    Sprzężniaki, sprzężniowe, sprzężniowce (Zygomycota Moreau) – gromada jądrowców należąca do królestwa grzybów (Fungi).

    Charakterystyka[]

    Sprzężniowce (Zygomycota) to niewielka grupa (ok. 300 gat.) grzybów saprofitycznych (wyjątki to pasożyty owadów). Grzyby saprofityczne rozwinęły się w połowie karbonu. Ich szczątki są bardzo rzadko spotykane z powodu braku elementów szkieletowych. Wyróżniamy trzy główne linie rozwojowe: skoczkowce, sprzężniowce oraz grzyby wyższe: workowce i podstawczaki. Posiadają grzybnię zbudowaną ze strzępek wielojądrowych, zwykle bez przegród. Rozmnażanie płciowe polega na łączeniu się gametangiów. W cyklu rozwojowym występuje wielojądrowa zygospora. W ścianie komórkowej tej grupy grzybów zawarta jest chityna. Rozmnażanie sprzężniowców polega na łączeniu się dwóch identycznych morfologicznie gametangiów plusowego i minusowego. Ten typ rozmnażania płciowego nazywa się zygogamią.

    Przetrwalnik (endospora, spora, gr. σπορα tzn. nasienie) – formy spoczynkowe umożliwiające organizmom przetrwanie niekorzystnych dla nich warunków (susza, niskie temperatury).Gromada (w botanice divisio, w zoologii classis) – nazwa stosowana w języku polskim na określenie dwóch różnych rangą kategorii systematycznych.

    Cykl rozwojowy[]

    Cykl rozwojowy sprzężniowców na przykładzie pleśniaka białego.

    W zarodniach powstają zarodniki sporangialne. Spory po rozpadzie zarodni przenoszone są przez ruchy powietrza na inne produkty. W przypadku, gdy strzępki należące do dwóch różnych grzybów znajdą się w pobliżu, dochodzi do wytworzenia się na nich gametangiów. Po ich połączeniu następuje proces zwany gametangiogamią. W miejscu połączenia tworzy się zygospora, mająca charakter przetrwalnika. W niej rozpoczyna się faza diploidalna, trwająca zazwyczaj kilka miesięcy. Dochodzi do niej poprzez łączenie się jąder (należących do obu grzybów), które ulegają podziałom mejotycznym na wiele jąder haploidalnych. Zygospora pęka i wyrasta z niej haploidalna strzępka. Jest to forma ograniczona do prostej, wzniesionej nitki. Na jej szczycie powstaje zarodnia, a w niej zarodniki sporangialne. Po uwolnieniu mogą one dać początek nowym grzybniom.

    Grzyby workowe (Ascomycota Caval.-Sm.) – typ grzybów z podkrólestwa Dikarya. Ich nazwa pochodzi od typu zarodni zwanej workiem (ascus), w której są wytwarzane zarodniki workowe (askospory).Klasyfikacja systematyczna grzybów – klasyfikacja biologiczna organizmów należących do królestwa grzyby (Fungi). Zgodnie z tradycją stosowane w niej są zasady nomenklatury botanicznej, w tym określanie w polskojęzycznym nazewnictwie nazwy gromada dla jednostki taksonomicznej Phylum. Mimo to jednostka ta bywa określana przez niektórych autorów jako typ, co jest typowe dla nomenklatury zoologicznej.

    Znaczenie w gospodarce człowieka[]

    Dojrzała zarodnia rozłożka czerniejącego z rozsypanymi wkoło zarodnikami (sporami).

    Sprzężniowce są sprawcami wielu przypadków pleśnienia artykułów spożywczych, tekstyliów, zawilgoconego papieru itp. Pleśniak biały rozwija się zwłaszcza na produktach mlecznych, a rozłożek czerniejący tworzy czarne naloty pleśni zwykle na owocach. Niektóre gatunki rozłożków są wykorzystywane do przemysłowej produkcji kwasu mlekowego.

    Zarodnik, spora – termin stosowany w botanice, mykologii i mikrobiologii w odniesieniu do komórki służącej do rozmnażania protistów, roślin (mszaki, paprotniki) i grzybów. Zarówno termin „zarodnik” jak i „spora” są stare – pochodzą z czasów, gdy nie znano jeszcze dokładnie procesów rozmnażania tych grup organizmów, stąd też też używane są zarówno do określania komórek służących do rozmnażania bezpłciowego, jak i płciowego.Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.

    Systematyka[]

    Według Index Fungorum klasyfikacja Zygomycota nie jest dokończona. Nie określono podziału na klasy, zaliczono natomiast do Zygomycota następujące rzędy i rodzaje incertae sedis.

  • rzędy :
  • Asellariales Manier ex Manier & Lichtw. 1978
  • Basidiobolales Jacz. & P.A. Jacz. 1931
  • Dimargaritales R.K. Benj. 1979
  • Endogonales Jacz. & P.A. Jacz. 1931
  • Entomophthorales G. Winter 1880
  • Harpellales Lichtw. & Manier 1978
  • Kickxellales Kreisel ex R.K. Benj. 1979
  • Mortierellales Caval.-Sm. 1998
  • Mucorales Fr. 1832
  • Zoopagales Bessey ex R.K. Benj. 1979
  • rodzaje incertae sedis: Ballocephala, Densospora, Echinochlamydosporium, Modicella, Nothadelphia, Palaeoendogone, Spirogyromyces, Zygnemomyces.
  • Wcześniejsze systemy klasyfikacyjne grzybów dzieliły gromadę Zygomycota na klasy Trichomycetes i Zygomycetes.

    Chityna (C8H13O5N)n (gr. chiton - wierzchnia szata) - polisacharyd glukozy (β-glukozy). organiczny związek chemiczny, z którego są zbudowane szkielety zewnętrzne stawonogów. Chityna jest wytwarzana przez hipodermę, czyli nabłonkowy oskórek. Substancje bardzo zbliżone do chityny występują również u ramienionogów, mszywiołów i mięczaków, a ponadto w ścianach komórkowych grzybów, wodorostów i bakterii.Klasa (łac. classis) – kategoria systematyczna w systematyce roślin obejmująca spokrewnione rzędy, odpowiadająca rangą gromadzie (classis) w systematyce zwierząt. Kategoriami pomocniczymi dla klasy są nadklasa (superclassis) i podklasa (subclassis).

    Przypisy

    1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2016-05-03].
    2. CABI databases (ang.). [dostęp 2016-05-04].

    Bibliografia[]

    1. Jacek Balerstet, Waldemar Lewiński, Jan Prokop, Karol Sabath, Grażyna Skirmuntt, Biologia 1 zakres rozszerzony. Rumia, Wyd. Operon, 2002.
    2. Leszek Trząski, Szkolny słownik biologiczny. Katowice, Wyd. Videograf II, 2000.
    3. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda, Grzyby i ich oznaczenie. Warszawa, Wyd. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1985.
    Zygospora – wielojądrowa struktura przetrwalnikowa wytwarzana u grzybów podczas gametangiogamii. Otoczona jest grubą ścianą komórkową.Grzyby (Fungi Juss.) R. T. Moore – królestwo należące do domeny jądrowców (Eucaryota). Dawniej, w zależności od ujęcia systematycznego takson ten miał rangę podkrólestwa (Fungi R.T. Moore, 1971), podtypu, (Fungi Engl. 1889) i klasy (Fungi Bartling, 1830).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Zarodnia (sporangium, mn. sporangia) – organ rozmnażania bezpłciowego roślin zarodnikowych i grzybów. Ma postać zamkniętego tworu, wewnątrz którego powstają komórki rozrodcze – haploidalne zarodniki. U plechowców zarodnie są pojedynczą komórką, a powstające w ich wnętrzu zarodniki nazywane są endosporami. W niektórych grupach organizmów (np. u grzybów podstawczaków) jednokomórkowe zarodnie tworzą wypustki do których przechodzą zarodniki (uzyskują w ten sposób podwójną ścianę) zwane egzosporami. W zależności od tego czy w zarodni podział komórki jest mitotyczny czy mejotyczny powstają odpowiednio mitospory i mejospory. U mszaków i paprotników zarodnie są wielokomórkowe i mają złożoną budowę. W ich wnętrzu powstają mejospory.
    Incertæ sedis (łac. o niepewnej pozycji) – termin używany w taksonomii do określenia jednostki taksonomicznej, której szersze pokrewieństwo jest nieznane lub niezdefiniowane. Czasami stosowane jest też określenie sedis mutabilis.
    Saprotrofy, roztocza, mikrokonsumenci – (z gr. saprós - zgniły) – cudzożywne organizmy pobierające energię z martwych szczątków organicznych, rozkładając je do związków prostych. Są reprezentowane przez liczne drobnoustroje (bakterie, grzyby). Do niedawna uważano, że także niektóre rośliny lądowe (np. gnieźnik leśny) odżywiają się saprofitycznie, jednak mogą one pobierać substancje pochodzące z rozkładu szczątków jedynie dzięki mikoryzie (patrz rośliny saprofityczne), a zatem dzięki ścisłej symbiozie z odpowiednim gatunkiem grzyba. To stawia je bliżej roślin pasożytniczych niż prawdziwych saprotrofów. Tradycyjnie jednak mimo to wciąż bywają określane jako saprofity lub rośliny saprofityczne. Obecnie ten typ odżywiania określany jest jako myko-heterotrofia – w tym układzie pasożytniczym właściwym saprofitem jest grzyb, a nie roślina.
    Grzyby podstawkowe (Basidiomycota R.T. Moore) – typ grzybów (Fungi) należący do kladu Dikarya. W polskim piśmiennictwie stosowano też nazwę podstawczaki.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.021 sek.