• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Spoiwo - geologia

    Przeczytaj także...
    Mikryt (pelit) – rodzaj spoiwa węglanowych skał osadowych (np. wapieni), utworzonego przez niewidoczne makroskopowo kryształy węglanów (głównie kalcytu) o rozmiarach rzędu kilku tysięcznych milimetra. Makroskopowo mikryt ma postać jednorodnego wapienia). Nawet pod mikroskopem zwykle nie sposób wyróżnić poszczególnych kryształów i ziarn, widoczne są ciemne agregaty kalcytu. Mikryt zwykle tworzy się w wyniku strącania chemicznego lub biochemicznego. Mikrytowa masa wypełniająca może występować jako jedyny składnik wapieni lub współtworzyć spoiwo czy też masę wypełniającą wraz ze składnikami ziarnistymi.Góry Świętokrzyskie (342.34) – masyw górski położony w południowo-wschodniej Polsce, w centralnej części Wyżyny Kieleckiej. Najwyższy szczyt to Łysica (612 m n.p.m.) w paśmie Łysogór. Nazwa gór pochodzi od relikwii Krzyża Świętego przechowywanych w klasztorze na Łysej Górze.
    Ciasto skalne to szklista masa skrytokrystaliczna (ma strukturę skrystaliczną, co oznacza, że ziarenka minerałów są w niej niedostrzegalne gołym okiem); gdy tkwią w niej wykształcone duże kryształy (prakryształy), to skałę tego rodzaju nazywamy porfirem. Pojęcie stosowane przy opisie skał magmowych, przede wszystkim wylewnych i subwulkanicznych.

    Spoiwo (lepiszcze, materiał zespalający) – substancja zgromadzona pomiędzy okruchami ziarn skały, powodująca związanie składników, a tym samym przejście postaci luźnej (sypkiej) w zwięzłą. Przykładowo w wyniku pojawienia się lepiszcza między ziarnami piasku tworzy się piaskowiec.

    Epigeneza – ogólna nazwa przemian wtórnych zachodzących w skałach już skonsolidowanych (utwardzonych), w przypadku gdy te znalazły się w warunkach odmiennych od warunków ich powstania. Obejmuje zmiany zachodzące w zestalonej skale osadowej poprzedzające jej wietrzenie lub przeobrażenie wskutek działania wielkich ciśnień i wysokiej temperatury. Zalicza się do nich między innymi starzenie koloidów, wzrost konkrecji, cementację. Termin niezbyt ściśle sprecyzowany.Substancja – materia składająca się z obiektów (cząstek, atomów) posiadających masę spoczynkową. Substancją nie jest zatem np. fala lub pole fizyczne (grawitacyjne, elektryczne).

    Spoiwo w zależności od składu chemicznego może być m.in.:

  • wapniste – składnikiem budującym jest kalcyt,
  • żelaziste – składnikami budującymi są tlenki i wodorotlenki żelaza (np. limonit, goethyt),
  • krzemionkowe – składnikiem budującym jest krzemionka,
  • ilaste – składnikiem budującym są różne minerały ilaste np. kaolinit,
  • margliste – składnikami budującymi są kalcyt i minerały ilaste,
  • dolomityczne – składnikiem budującym jest dolomit,
  • barytowe – składnikiem budującym jest baryt.
  • mieszane
  • Pod względem wypełnienia przestrzeni rozróżnić można spoiwo:

    Kielce (łac. Civitas Kielcensis, lit. Kielcai, łot. Kelce, ros. Ке́льце) – miasto wojewódzkie położone w południowej części centralnej Polski, stolica województwa świętokrzyskiego. Położone w Górach Świętokrzyskich nad rzeką Silnicą. Stanowi regionalny ośrodek gospodarczy,naukowy,turystyczny oraz wystawienniczo-targowy. Pod koniec 2011 roku miasto liczyło 201 815 mieszkańców. Na terenie Kielc znajduje się pięć rezerwatów przyrody, w tym cztery geologiczne.Brekcja tektoniczna (druzgot tektoniczny) – skały skruszone podczas ruchów tektonicznych, zazwyczaj wtórnie spojone.
  • podstawowe, bazalne – ziarna mineralne są rozdzielone spoiwem
  • porowe – spoiwo wypełnia pory
  • kontaktowe, stykowe – spoiwo występuje tylko na kontaktach ziaren
  • Z genetycznego punktu widzenia można wyróżnić:

  • spoiwo typu cement – jednorodne spoiwo (najczęściej skał osadowych), utworzone w wyniku procesów fizykochemicznych. Może tworzyć się syn-, dia- i epigenetycznie. Najczęściej spotyka się tu spoiwa: wapniste, krzemionkowe, margliste, żelaziste i dolomityczne. Dla skał węglanowych może być rozróżniane jako mikryt lub sparyt.
  • spoiwo typu matriks (matrix, spoiwo wypełniające) – drobnoziarniste spoiwo okruchowe pochodzenia terygenicznego lub wietrzeniowego. Najczęściej ilasto-pyłowe lub ilaste. Nie zawiera materiału wytrąconego chemicznie (cementu). Dla skał magmowych oznacza ciasto skalne.
  • Literatura[ | edytuj kod]

  • Ryka W., Maliszewska A., Słownik Petrograficzny, Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa, 1991 (wyd. II popr. i uzup.), ​ISBN 83-220-0406-0
  • Sparyt – rodzaj spoiwa węglanowych skał osadowych (np. wapieni), utworzonego przez widoczne makroskopowo kryształy węglanów (głównie kalcytu) o rozmiarach od kilku setnych milimetra do kilku milimetrów. Oświetlone spoiwo sparytowe na przełamie skały daje efekt "iskrzenia", z powodu odbijania się światła od ścian kryształów. Sparyt może krystalizować w sposób:Limonit (żelaziak brunatny) - bardzo drobnoziarnista lub skrytokrystaliczna mieszanina minerałów (tlenków i wodorotlenków żelaza), kiedyś uważana za odrębny minerał. Według dzisiejszych podziałów jest to rodzaj skały. Substancja bardzo pospolita, rozpowszechniona i spotykana w miejscach występowania goethytu.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Pył – niezlityfikowana skała okruchowa, zbudowana z ziarn o średnicy 0,01–0,06 mm. Zlityfikowany pył to pyłowiec, jednak termin ten jest rzadko stosowany, zastępowany najczęściej przez termin mułowiec.
    Baryt (gr. baros – "ciężki", chodzi o charakterystyczną dla barytu gęstość) – minerał z gromady siarczanów (siarczan baru).
    Anna Maliszewska (ur. 4 lipca 1993 w Zielonej Górze) – reprezentantka Polski w pięcioboju nowoczesnym. Należy do klubu ZKS Drzonków.
    Diageneza – proces tworzenia skały zwięzłej ze skał luźnych polegający na łączeniu (zlepianiu) spoiwem ziaren skalnych.
    Skały – duże skupiska minerałów jednorodnych lub różnorodnych. Ze względu na sposób powstania wyróżnia się skały magmowe, osadowe i metamorficzne.
    Piasek – skała osadowa, luźna, złożona z niezwiązanych spoiwem ziaren mineralnych, przede wszystkim kwarcu. Wielkość ziaren waha się od 0,0625 do 2 mm, gęstość ziaren piasku kwarcowego wynosi około 2,62 g/cm.
    Skały osadowe (sedymentacyjne) – jeden z trzech głównych typów skał (obok skał magmowych i metamorficznych) budujących skorupę ziemską, powstają przez nagromadzenie się materiału przynoszonego przez czynniki zewnętrzne (np. wodę, lodowiec, wiatr), na skutek jego osadzania się lub wytrącania z roztworu wodnego. Nauka zajmująca się powstawaniem skał osadowych to sedymentologia.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.015 sek.