• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Spoczynek bezwzględny

    Przeczytaj także...
    Hormony roślinne, fitohormony (gr. φυτοορμόνη) – grupa związków organicznych należących do regulatorów wzrostu i rozwoju roślin. Kryterium uznania związku za fitohormon jest wywoływanie rekcji w organizmie rośliny w stężeniach rzędu 10 mol dm lub mniejszych. Hormony roślinne nie muszą wykazywać działania poza miejscem ich wytwarzania, miejsce wytwarzania może być jednocześnie miejscem reakcji. Znane są związki wykazujące aktywność biologiczną analogiczna do naturalnie wytwarzanych w roślinie. Syntetyczne regulatory wzrostu i rozwoju roślin (np. 1-Metylocyklopropen) są wykorzystywane w rolnictwie i ogrodnictwie.Skaryfikacja – zabieg wykonywany w celu przyspieszenia kiełkowania nasion, polegający na sztucznym uszkadzaniu okryw nasiennych lub owoców np. orzecha w celu ułatwienia wnikania wody i gazów do wnętrza i przyśpieszenia kiełkowania. Okrywę nasienną uszkadza się poprzez nakłuwanie, przecieranie ostrym piaskiem, nacinanie, a także chemicznie poprzez zwęglanie okrywy w stężonych kwasach. Zabieg musi być wykonany wyjątkowo ostrożnie, aby nie uszkodzić zarodka. Skaryfikację wykonuje się w celu przyspieszenia kiełkowania nasion wielu drzew np. grabu, cisa.
    Pąk, pączek – zawiązek pędu z merystemem wierzchołkowym i zawiązkami organów – liści i kwiatów. Merystem osłonięty jest w pąku zawiązkami liści, czasem przekształconych w specjalne łuski pąkowe.

    Spoczynek bezwzględny, spoczynek głęboki, spoczynek właściwy, spoczynek wrodzony, spoczynek prawdziwy – stan zahamowanej aktywności metabolicznej i wzrostowej spowodowany przez mechanizmy wewnętrzne organizmu.

    W stan spoczynku może zapadać cała roślina lub jej poszczególne częścią takie jak pędy, pąki, bulwy, kłącza i nasiona.

    Mechanizmem powodującym pozostawanie rośliny lub jej cześć w stanie spoczynku głębokiego może być regulacja hormonalna, może być to również powstawanie nasyconych żywica łusek pąków, co prowadzi do ograniczenia procesów oddechowych. Analogicznie oddychanie tkanek nasion może być ograniczone grubą nieprzepuszczalną łupiną nasienną.

    Bulwa – zgrubiała część korzenia lub pędu, pełniąca w roślinie funkcję spichrzową, przetrwalnikową i rozmnażania wegetatywnego. W bulwach gromadzone są substancje zapasowe, głównie białka i cukry – często skrobia. U niektórych roślin bulwa może magazynować wodę. Bulwy zbudowane są głównie z tkanki miękiszowej. Dzięki przetrwalnikowej funkcji bulw byliny mogą po okresie niesprzyjającym wegetacji (np. zimie lub suszy) odtworzyć się z zawiązków pędów znajdujących się w bulwie, mimo że pęd nadziemny tych roślin obumarł.Stratyfikacja nasion – proces przysposabiania nasion do kiełkowania, polegający na usunięciu spoczynku, poprzez umieszczenie nasion w wilgotnym podłożu o niskiej temperaturze, stratyfikacja chłodna, lub podłożu o temperaturze sprzyjającej kiełkowaniu, stratyfikacja ciepła. Nasiona niektórych gatunków roślin wymagają zarówno stratyfikacji ciepłej jak i chłodnej.

    Nasiona w stanie spoczynku głębokiego mogą osiągnąć dojrzałość morfologiczną lecz nie uzyskać gotowości fizjologicznej do kiełkowania. Nawet optymalne warunki środowiska zewnętrznego nie przerywają ich spoczynku. Jeśli wzrost ograniczony jest przez nieprzepuszczalną dla tlenu łupinę nasienną nasiona rozpoczynają kiełkowanie dopiero po jej uszkodzeniu, skaryfikacji. W naturalnych warunkach łupina nasienna ulega uszkodzeniu wskutek działania mikroorganizmów i czynników mechanicznych. Kiełkowanie nasion może być także hamowane przez obecność inhibitorów takich jak kwas abscysynowy czy związki fenolowe. Do zmian usuwających spoczynek może być konieczny okres chłodu, chłodna stratyfikacja. Za spoczynek głęboki nasion może być również odpowiedzialna niedojrzałość morfologiczna. Ostatnia faza dojrzewania odbywa się przed kiełkowaniem w warunkach sprzyjających wzrostowi, ciepła stratyfikacja.

    Oddychanie komórkowe – jest wielostopniowym biochemicznym procesem utleniania związków organicznych związanym z wytwarzaniem energii użytecznej metabolicznie. Oddychanie przebiega w każdej żywej komórce w sposób stały. Zachodzi ono nawet wtedy, gdy inne procesy metaboliczne zostaną zahamowane. Chociaż istnieją różnice w przebiegu procesu oddychania u poszczególnych grup organizmów, to zestaw enzymów katalizujących poszczególne reakcje składające się na oddychanie jest zbliżony u wszystkich organizmów żywych. Zachodzenie oddychania jest jednym z najczęściej stosowanych wskaźników zachodzenia procesów życiowych. Jedynie wirusy będące strukturami na pograniczu życia i cząstek chemicznych nie przeprowadzają procesu oddychania.Nasiono, nasienie (łac. semen) – organ roślin nasiennych powstający z zapłodnionego zalążka i składający się z zarodka otoczonego tkanką zapasową i osłoniętego łupiną nasienną. Zarodek jest nowym organizmem roślinnym. Tkanka spichrzowa umożliwia wzrost zarodka w pierwszym okresie rozwoju, a łupina nasienna pełni funkcję ochronną.

    Zobacz też[]

  • spoczynek względny
  • Przypisy

    1. Lewak Stanisław: Spoczynek roślin W: Fizjologia roślin (red. Kopcewicz Jan, Lewak Stanisław). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002, s. 557-567. ISBN 8301137533.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Pęd – część rośliny składająca się z łodygi, liści, pączków, kwiatów i owoców. Często termin pęd jest nieprawidłowo utożsamiany z pojęciem łodyga.
    Spoczynek względny, spoczynek narzucony - stan zahamowanej aktywności metabolicznej i wzrostowej. Stan ten jest wywoływany przez niesprzyjające wzrostowi warunki środowiska. W sprzyjających warunkach spoczynek względny ustępuje i organizm zwiększa swoją aktywność metaboliczną. Powodem wystąpienia stany spoczynku względnego może być między innymi niska temperatura, susza, brak światła.
    Kwas abscysynowy (ABA; ang. abscisic acid) – organiczny związek chemiczny, będący fitohormonem zaliczanym do seskwiterpenów. Jest jedynym przedstawicielem tej klasy hormonów roślinnych, chociaż jego bezpośredni prekursor (ksantoksyna) także wykazuje niewielką aktywność biologiczną.
    Kłącze (łac. rhizoma, ang. rhizome) – u roślin przekształcony, zwykle zgrubiały pęd podziemny, spełniający funkcję organu spichrzowego i przetrwalnikowego. Stanowi rosnącą pod ziemią (lub pod wodą u roślin wodnych) przekształconą łodygę, często o skróconych międzywęźlach. Zredukowane liście wykształcają się w formie łusek. Z węzłów kłącza wyrastają korzenie przybyszowe i pąki boczne, z których rozwijają się pędy nadziemne. Wzrost kłącza na długość odbywa się przez rozwój szczytowego pączka. Kłącze może być, podobnie jak łodyga pojedyncze lub rozgałęzione. Nie posiada ciałek zieleni. Magazynuje materiały zapasowe umożliwiające roślinie przetrwanie niesprzyjających wegetacji okresów, podczas których nie przeprowadza ona fotosyntezy.
    Kiełkowanie (germinacja) – zespół procesów zachodzących wewnątrz nasiona, które prowadzą do aktywacji zarodka. Rozpoczęcie wzrostu siewki jest zakończeniem kiełkowania i rozpoczęciem następnej fazy rozwojowej. Makroskopowym objawem zakończonego kiełkowania jest pojawienie się korzonka zarodkowego, co jest już objawem wzrostu. Kiełkowanie polega na przemianie nasienia w siewkę.
    Metabolizm – całokształt reakcji chemicznych i związanych z nimi przemian energii zachodzących w żywych komórkach, stanowiący podstawę wszelkich zjawisk biologicznych. Procesy te pozwalają komórce na wzrost i rozmnażanie, zarządzanie swoją strukturą wewnętrzną oraz odpowiadanie na bodźce zewnętrzne.
    Wzrost (biologia) – proces życiowy polegający na zwiększaniu ilości komórek danego organizmu, na skutek podziałów mitotycznych i zwiększaniu się ich rozmiarów albo tylko zwiększaniu się rozmiarów jak to ma miejsce u zwierząt eutelicznych albo zwiększeniu się masy macierzy pozakomórkowej (akrecja). Wzrost może odbywać się przez całe życie organizmu (typowe dla roślin ze względu na obecność merystemów; występuje u niektórych zwierząt np.: ryb) albo jedynie w pewnym okresie (np.: w młodości ssaków lub okresowo u zwierząt które linieją).

    Reklama