• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Split

    Przeczytaj także...
    Ostrawa (czes.: Ostrava, niem.: Ostrau) – miasto w Czechach na granicy Śląska Cieszyńskiego, Śląska Opawskiego i Moraw, u ujścia do Odry dwóch rzek: Opawy i Ostrawicy. Miasto leży przy północnym wejściu Bramy Morawskiej.Bet Szemesz (hebr. בית שמש; arab. بيت شيمش; oficjalna pisownia w ang. Beit Shemesh) – miasto położone w Dystrykcie Jerozolimy w Izraelu.
    Dubrownik (chorw. Dubrovnik, do 1909 r. Ragusa) – miasto i port na południu Chorwacji (Dalmacja), nad Morzem Adriatyckim.
    Świątynia Jowisza w Splicie
    Widok na terminal promowy w Splicie
    Split, panorama miasta
    Split nocą
    Kościół św. Franciszka

    Split (wł. Spalato) – miasto i port w Chorwacji (Dalmacja), nad Morzem Adriatyckim na niewielkim półwyspie, stolica żupani splicko-dalmatyńskiej. Jest to drugie co do wielkości miasto Chorwacji pod względem liczby mieszkańców. Składa się z 27 dzielnic.

    Korčula (gr. Κορκυρα Μελαινα, łac. Corcyra Nigra, starosł. Krkar, wł. Curzola) – górzysta wyspa u wybrzeży Chorwacji, położona w południowej Dalmacji.Poljud (oficjalna nazwa: "Gradski stadion u Poljudu") – wielofunkcyjny stadion w Chorwacji, leżący w Splicie. Na obiekcie tym swoje mecze rozgrywa Hajduk Split, jeden z największych klubów piłkarskich w Chorwacji. Pojemność stadionu wynosi 35 000 widzów. Stadion nazywany jest przez mieszkańców Splitu jako "Poljudska ljepotica" albo "piękność z Poljud". Poljud jest po Maksimirze w Zagrzebiu drugim pod względem wielkości stadionem w Chorwacji.

    W mieście znajdują się hale sportowe Spaladium Arena i Arena Gripe oraz stadion sportowy Poljud, który w 1990 roku był areną lekkoatletycznych mistrzostw Europy.

    Gospodarka[]

    Split jest ważnym miastem przemysłowym Dalmacji oraz ośrodkiem komunikacyjnym. W mieście działają: port lotniczy, dworzec kolejowy (linia z Zagrzebia przez Oštarije, Knin i Perković o dużych walorach widokowych) i terminal promowy obsługujący rejsy między innymi do Rijeki, Dubrownika, na pobliskie wyspy (Brač, Hvar, Vis, Čiovo, Korčula, Lastovo), do Ankony, Pescary, Wenecji we Włoszech. Znajduje się tam też węzeł komunikacji drogowej – Autostrada A1 (Chorwacja) Zagrzeb – Split, trasa europejska E65 w ciągu Magistrali Adriatyckiej.

    Sztip (maced. Штип, tur. İştip, pol. Sztip) - miasto we wschodniej Macedonii, nad Bregałnicą, u zbiegu kotlin Koczansko Pole i Owcze Pole. Ośrodek administracyjny gminy Sztip.Ankona (wł. Ancona) – miasto i gmina w środkowych Włoszech nad Adriatykiem. Nazwa pochodzi od greckiego słowa ankon, oznaczającego łokieć. Jest stolicą prowincji o tej samej nazwie i regionu Marche. Miasto położone jest amfiteatralnie na nadmorskich wzgórzach (m.in. Monte Conero 572 m n.p.m.), 180 km na wsch. od Florencji.

    Historia[]

    Pierwotnie na terenie Splitu (koło Salony, obecnie Solin) znajdowała się Aspalathos, osada starożytnych Greków. Rzymianie zmienili nazwę miejscowości na Spalatum (od łac. palatium). W latach 295–305 cesarz Dioklecjan zbudował tam swoją rezydencję. W 395 Spalatum znalazła się na terenie Bizancjum.

    Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Od VI wieku Salona była siedzibą arcybiskupstwa. W 1. połowie VII wieku została zburzona przez Słowian i Awarów, a nowe miasto powstało wokół pałacu. W VIII wieku nastąpił wzrost znaczenia portu handlowego.

    W 1069 Split włączono do Chorwacji, a w 1105 został przejęty przez Węgry. W latach 1420–1797 należał do Wenecji, następnie, do 1918, do Austro-Węgier, z przerwą w czasie wojen napoleońskich (1806–1813). Od 1918 należał do Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, w 1929 znalazł się w Jugosławii. W latach 1941–1943 był pod okupacja włoską, a od 1991 należy do niepodległej Chorwacji.

    UNESCO (ang. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization;pol. Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury; łac. unesco – łączę się w jedno) – organizacja wyspecjalizowana ONZ, której podstawowym celem jest wspieranie współpracy międzynarodowej w dziedzinie kultury, sztuki i nauki, a także wzbudzanie szacunku dla praw człowieka, bez względu na kolor skóry, status społeczny i religię.Chile (Republika Chile, hiszp. República de Chile) – państwo w Ameryce Południowej, ciągnące się długim pasem na zachodnim wybrzeżu kontynentu nad Oceanem Spokojnym. Stolicą Chile jest Santiago. Graniczy z Peru, Boliwią i Argentyną. Do Chile należą liczne wyspy przybrzeżne i wyspy na otwartym oceanie (w sumie ok. 3 tys.): Juan Fernández, Wyspa Wielkanocna (najbardziej oddalona od innych wysp i lądów zamieszkana wyspa na świecie), Sala y Gómez, San Ambrosio, San Félix, Chiloé, Campana, Santa Inés, Chonos.

    Zabytki[]

  • pałac cesarza Dioklecjana (III – IV wiek) założony na planie rzymskiego obozu wojskowego (ok. 150 na 190 m) z murami i wieżami. Pałac został wpisany na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO
  • brama pałacowa Porta Aurea
  • oktagonalne mauzoleum Dioklecjana, przebudowane w VIII wieku na katedrę Św. Duji z dzwonnicą z XIII – XVII wieku
  • świątynia Jupitera – od VIII wieku baptysterium
  • perystyl – obecnie teatr
  • westybul
  • kościół św. Franciszka – przebudowany kościół gotycki z XV wieku. Wewnątrz znajdują się nagrobki mieszkańców miasta, m.in archidiakona Tomasza (pierwszego dalmatyńskiego historyka), pisarza Marka Marulicia i kompozytora Ivana Lukačica.
  • pozostałości akweduktu
  • zabytkowe kościoły poza murami z IX – XV wieku
  • Miasta partnerskie[]

  • Włochy Ankona, Włochy
  • Chile Antofagasta, Chile
  • Izrael Bet Szemesz, Izrael
  • Australia Cockburn, Australia
  • Anglia Dover, Anglia
  • Dania Gladsaxe, Dania
  • Stany Zjednoczone Los Angeles, USA
  • Bośnia i Hercegowina Mostar, Bośnia i Hercegowina
  • Ukraina Odessa, Ukraina
  • Czechy Ostrawa, Czechy
  • Włochy Pescara, Włochy
  • Macedonia Sztip, Macedonia
  • Norwegia Trondheim, Norwegia
  • Słowenia Velenje, Słowenia
  • Niemcy Charlottenburg-Wilmersdorf, Niemcy
  • Przypisy

    Linki zewnętrzne[]

  • Kamera internetowa Instytutu Oceanografii i Rybołówstwa
  • Grad Split – oficjalna strona internetowa miasta
  • Niezależna galeria zdjęć miasta Split
  • Split na starych fotografiach
  • Split na filmie z komentarzem
  • Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej. Austro-Węgry były wielonarodową monarchią konstytucyjną i jednym z największych mocarstw w tamtym czasie. Państwo istniało 51 lat, od 1867 aż do rozpadu w 1918 roku i zakończenia I wojny światowej.E65 - trasa europejska wiodąca z północy na południe Europy. Łączy miasto Malmö w Szwecji, będące ważnym ośrodkiem gospodarczym i portowym, z południem Europy, a dokładniej z miejscowością Chania w Grecji.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Żupania splicko-dalmatyńska (chorw. Splitsko-dalmatinska županija) – komitat położony w południowej części Chorwacji. Stolicą administracyjną jest Split.
    Palatium (łac. wzgórze rzymskie Palatyn) – nazwa używana dla określenia starożytnego lub średniowiecznego głównego budynku zamku (niem. Palas), pałacu cesarza, króla lub biskupa. W budynku znajdowały się: sala reprezentacyjna, komnaty władcy i na ogół kaplica zamkowa.
    Cockburn (The City of Cockburn) – jednostka samorządowa wchodząca w skład aglomeracji Perth, jedno z największych miast w stanie Australia Zachodnia, położone na wybrzeżu Oceanu Indyjskiego.
    Autostrada A1 (chor. autocesta A1) także Autostrada Adriatycka (Jadranska autocesta) - autostrada w Chorwacji łącząca Zagrzeb z Zadarem i Splitem, a w przyszłości z miastem Dubrownik. .
    Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – państwo położone na półkuli południowej, obejmujące najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Jedyny kraj, który obejmuje cały kontynent. Siłą rzeczy nie posiada granic lądowych z żadnym państwem.
    Lastovo (gr. Ladestanos, wł. Lagosta, łac. Augusta Insula, iliryjskie Ladest) – to chorwacka wyspa na Adriatyku, o powierzchni 40,82 km². Długość linii brzegowej wynosi 48,97 km. Najwyższe wzniesienie na wyspie to Hum (417 m n.p.m.). Wyspa administracyjnie należy do Dubrovačko-neretvanskoj županiji i wchodzi w skład gminy o tej samej nazwie. Na wyspie znajduje się również miasto Lastovo.
    Marko Marulić (ur. 18 sierpnia 1450 w Splicie, zm. 5 stycznia 1524, tamże) – poeta dalmatyńskiego renesansu. Tworzył zarówno w języku łacińskim (przede wszystkim traktaty etyczne) jak i chorwackim (liryka). Nazywany ojcem chorwackiej literatury.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.047 sek.