• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Spitsbergen

    Przeczytaj także...
    Svalbard – norweska prowincja w Arktyce, obejmująca swym zasięgiem archipelag Svalbard (którego największą wyspą jest Spitsbergen, dawniej znany jako Spitsbergen Zachodni – Vestspitsbergen) wraz z kilkoma wyspami nie wchodzącymi w skład archipelagu (m.in. Wyspa Niedźwiedzia – Bjørnøya) w granicach 71°–81° N i 10°–35° E, 800 km na północ od Norwegii i 1100 km od Bieguna Północnego.Normanowie (st. nord. Norrmaen, ludzie północy) – określenie stosowane w zachodniej Europie dla określenia mieszkańców Skandynawii w okresie ich ekspansji handlowej i terytorialnej w VIII-XII wieku. Od IX wieku Normanowie na podbijanych terenach tworzyli nowe organizacje państwowe, np. Normandię czy Islandię.
    Jacob van Heemskerck lub van Heemskerk (ur. 13 marca 1567 w Amsterdamie, zm. 25 kwietnia 1607) - holenderski żeglarz i admirał.

    Spitsbergen – największa wyspa Norwegii, położona w archipelagu Svalbard, na Morzu Arktycznym. Powierzchnia ok. 39 tys. km², górzysta (do 1717 m n.p.m.), w dużej mierze pokryta lodowcami. Odkryta w 1596 roku przez Willema Barentsa. Populacja około 3 tys. mieszkańców, rozwinięte rybołówstwo, kiedyś wielorybnictwo. Największe miejscowości to Longyearbyen oraz Barentsburg. Na wyspie znajduje się Polska Stacja Polarna Hornsund.

    Park Narodowy Północno−Zachodniego Spitsbergenu (nor. Nordvest-Spitsbergen nasjonalpark, ang. Northwest Spitsbergen National Park) – norweski park narodowy w północno-zachodniej części Spitsbergenu, w archipelagu Svalbard. Został utworzony na mocy dekretu królewskiego 1 czerwca 1973 roku i obejmuje tereny charakteryzujące się występowaniem ostrych szczytów, lodowców (Lilliehöökbreen i Monacobreen), fiordów (Woodfjorden, Magdalenefjorden, Kongsfjorden, Krossfjorden), a także rozległych obszarów źródeł wulkanicznych i dawnych wulkanów. Łączna powierzchnia parku obejmuje obszar 9914 km², z czego 6231 km² to wody morskie, a 3683 km² to stały ląd.Lodowiec – wolno płynąca masa lodu powstałego z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu. Lodowce są największym rezerwuarem wody słodkiej na Ziemi i drugim po oceanach wody na świecie.

    W dawniejszym nazewnictwie nazwa Spitsbergen określała cały archipelag Svalbard, którego największą wyspę nazywano wtedy Spitsbergenem Zachodnim (Vestspitsbergen).

    Historia odkrycia[ | edytuj kod]

    W 1194 Spitsbergen został odkryty przez Normanów, a w XV wieku prawdopodobnie także przez Pomorców, rybaków z północnej Rusi, jednak informacje o nowym lądzie nie wykroczyły poza ich kręgi kulturowe. Za oficjalną datę odkrycia Spitsbergenu uznaje się 17 czerwca 1596 r., kiedy do Svalbardu dotarli Holendrzy, m.in.: Willem Barents, Jan Rijp i Jacob van Heemskerck. W wieku XVII wyspy Svalbardu były celem podróży wielorybników. Spitsbergen odegrał rolę jako punkt startowy wszystkich ważniejszych wypraw podbiegunowych w XIX i XX wieku. Z niego wyruszył w 1894 na wyprawę do Ziemi Franciszka Józefa Anglik Frederick George Jackson, a w roku 1896 balonem sterowym Szwed Salomon August Andrée na biegun północny. Jeszcze w XIX wieku sądzono, że morze naokoło bieguna północnego jest wolne od lodów i roi się od zwierząt.

    Stacja Polarna Uniwersytetu Mikołaja Kopernika na Spitsbergenie - założona w 1975 roku stacja badawcza Uniwersytetu Mikołaja Kopernika znajdująca się w północno-zachodniej części Spitsbergenu w archipelagu Svalbard.Biegun północny – najbardziej wysunięty na północ punkt na Ziemi. Można go definiować na cztery różne sposoby, jednak tylko dwa z nich są powszechnie używane. Wszystkie definicje mają jedną cechę wspólną – każda umiejscawia biegun na Oceanie Arktycznym.
    Dolina DeGeerdalen na południe od Isfjorden

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Tadeusz Słabczyński, Encyklopedia odkryć i odkrywców, Warszawa: Globograf, 2004, s. 114, ISBN 83-916174-5-9, OCLC 749197902.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Stacja Polarna Uniwersytetu Mikołaja Kopernika na Spitsbergenie
  • Polska Stacja Polarna Hornsund
  • Stacja Polarna im. Stanisława Baranowskiego na Spitsbergenie
  • Stacja Polarna UAM
  • Park Narodowy Północno-Zachodniego Spitsbergenu
  • Stacja Polarna Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej
  • Traktat Spitsbergeński
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Polska stacja Hornsund
  • Spitsbergen – panoramy sferyczne QTVR 360 stopni, prezentuje Witold Kaszkin.
  • Spitsbergen latem – fotografie
  • Ziemia Franciszka Józefa (ros. Земля Франца-Иосифа, niem. Franz-Joseph-Land) – rosyjski arktyczny archipelag w północno-zachodniej części Morza Barentsa. Administracyjnie należy do obwodu archangielskiego.Archipelag (z stgr. Ἀρχιπέλαγος Archipelagos - nazwa prowincji bizantyjskiej obejmującej główne wyspy Morza Egejskiego) - grupa wysp położonych blisko siebie, najczęściej o wspólnej genezie i podobnej budowie geologicznej. Ze względu na ułożenie wysp można wyróżnić roje wysp - archipelagi składające się z bezładnie rozmieszczonych niedużych wysp oraz łańcuchy wysp, w których wyspy rozmieszczone są rzędem obok siebie.




    Warto wiedzieć że... beta

    Stacja Polarna im. Stanisława Baranowskiego Uniwersytetu Wrocławskiego na Spitsbergenie - polska stacja polarna na przedpolu Lodowca Werenskiolda na zachodnim Spitsbergenie. Została założona w 1971 roku z inicjatywy prof. Stanisława Baranowskiego. Służy jako baza wypraw geograficznych Uniwersytetu Wrocławskiego, w ramach których Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego UWr. prowadzi badania klimatologiczne, glacjologiczne i geologiczne na Lodowcu Warenskiolda i w jego okolicach.
    Longyearbyen - stolica Svalbardu, liczy ponad 1,8 tys. mieszkańców. Ośrodek wydobycia węgla kamiennego, port lotniczy, centrum turystyki.
    Traktat Spitsbergeński, znany także jako Traktat Paryski jest dokumentem dotyczącym archipelagu Svalbard. Traktat został podpisany w Paryżu 9 lutego 1920, a wszedł w życie 14 sierpnia 1925. Zawarty został pomiędzy USA, Wielką Brytanią, Danią, Francją, Włochami, Japonią, Holandią i Szwecją. Ponad trzydzieści innych państw, w tym również Polska, podpisały Traktat w czasie późniejszym. Związek Radziecki (obecnie Federacja Rosyjska) przyłączył się w 1924, a Polska podpisała dokument 2 września 1931 roku. Obecnie państw-sygnatariuszy jest 42.
    Polska Stacja Polarna Hornsund im. Stanisława Siedleckiego (norw. Polske Polarstasjonen Hornsund) – całoroczna polska stacja badawcza na Spitsbergenie, położona kilkaset metrów od brzegu Zatoki Białych Niedźwiedzi (norw. Isbjørnhamna) wewnątrz fiordu Hornsund, na południu wyspy Spitsbergen w archipelagu Svalbard.
    Ocean Arktyczny (także: Morze Arktyczne, Morze Lodowate, Ocean Lodowaty Północny) – najmniejszy i najpłytszy, a być może również najmłodszy ocean na Ziemi, uznawany dawniej za część Oceanu Atlantyckiego. Rozciąga się wokół bieguna północnego w Arktyce, między kontynentem Eurazji, a Ameryką Północną. Granica między Oceanem Arktycznym a Atlantykiem biegnie między Ziemią Baffina a Grenlandią w rejonie Cieśniny Davisa; od Grenlandii do północno-zachodniej Islandii; od północno-wschodniej Islandii do południowego Spitsbergenu i od Spitsbergenu do Nordkapp. Z Oceanem Spokojnym łączy go Cieśnina Beringa. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi "Ocean Arktyczny".
    Wielorybnictwo to polowanie na wieloryby i inne duże walenie w celu pozyskania dostarczanych przez nie surowców: spermacetu, fiszbinu, ambry i innych. Wielorybnictwo intensywnie rozwijało się do początków XX wieku; w miarę jak liczba waleni spadała, a surowce przez nie dostarczane zaczęto zastępować innymi (gaz, elektryczność, plastik itp.) zaczęło gwałtownie tracić na znaczeniu. Mięso wieloryba nigdy nie było cenione dla jego smaku, stanowiło jednak ważne źródło białka, którym nie gardziła ludność obszarów nie obfitujących w białko zwierzęce. Do dziś walenie są źródłem pożywienia Inuitów; do niedawna można było z łatwością kupić konserwy z delfinów, jednakże szeroko zakrojona akcja na rzecz ochrony tych zwierząt zepchnęła przemysłowe przetwórstwo mięsa waleni na margines gospodarki.
    Willem Barents (hol. Willem Barentsz, ur. ok. 1550, zm. 20 czerwca 1597) — holenderski żeglarz i podróżnik. Od jego nazwiska pochodzi nazwa Morza Barentsa i Wyspy Barentsa.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.02 sek.