• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Spermatofor

    Przeczytaj także...
    Strzałka miłosna – twarda, ostro zakończona struktura wapienna lub chitynowa, wytwarzana przez niektóre gatunki obupłciowych ślimaków. Kształt tych struktur jest różny w zależności od gatunku i może być pomocny przy klasyfikacji tych zwierząt. Rozmiar również jest zmienny, niekiedy znaczny: u rodzaju Primarion strzałka osiąga długość jednej piątej stopy ślimaka. Strzałki, wytwarzane jedynie przez dojrzałe płciowo osobniki, odgrywają rolę podczas rozmnażania ślimaków. Zanim dojdzie do zapłodnienia, oba osobniki usiłują wbić jedną lub więcej strzałek w ciało drugiego osobnika w dowolnym jego miejscu. Wbicie strzałki nie ma związku z samym procesem zapłodnienia.Plemnik, spermatozoid – gameta męska, haploidalna komórka rozrodcza wytwarzana przez gonadę osobnika płci męskiej służące do rozmnażania płciowego. Plemniki występują zarówno u zwierząt, jak i u roślin, choć różnią się budową. U zwierząt plemnik jest zwykle ruchliwy, o długości zależnej od gatunku: od 40, u waleni, do 250 mikrometrów u niektórych chrząszczy (u człowieka długości ok. 50–60 µm).
    Kloaka (łac. cloaca), stek – końcowa część jelita występująca u prawie wszystkich kręgowców poza zrosłogłowymi i ssakami łożyskowymi. Powstaje w rozwoju embrionalnym w formie workowatego rozszerzenia w końcowym odcinku jelita pierwotnego, w późniejszym rozwoju zostaje zamknięty błoną stekową. Jest podzielony przegrodą stekową na część grzbietową i brzuszną. Z części grzbietowej powstaje odbytnica. Część brzuszna to worek stekowy zwany zatoką moczowo-płciową pierwotną (sinus urogenitalis primitivus).
    Spermatofory Ambystoma

    Spermatofor, plemniomieszek – wytwarzany przez samca u niektórych gatunków zwierząt pakiet plemników otoczonych osłonką, który przekazywany jest samicy podczas godów. Spermatofory wytwarzane są przez pierścienice (pijawki) mięczaki, stawonogi (owady, skorupiaki, pareczniki), płazy, niektóre ryby.

    Narząd kopulacyjny – część genitaliów, która bierze bezpośrednio udział w kopulacji. Określenie to odnosi się zarówno do narządów męskich, jak i do żeńskich.Okres godowy – u zwierząt jest to najbardziej korzystny okres, zazwyczaj w porze obfitości pokarmu i wody, w którym zwierzęta te łączą się w pary i przystępują do rozrodu. Jest on różny u różnych gatunków. Występowanie okresów godowych można uzasadnić ewolucyjnym przystosowaniem do występujących w naturze pór roku i mniejszych szans przeżycia młodych zimą niż latem.

    Przykłady[ | edytuj kod]

    Skorpiony podczas godów wykonują charakterystyczny taniec godowy, w czasie którego samiec składa spermatofor na ziemi i oddala się. Samica podejmuje go i sama doprowadza do zapłodnienia jaj.

    U będących obojnakami ślimaków podczas kopulacji następuje oprócz przekazania spermatoforów nie do końca wyjaśnione zjawisko. Mianowicie ślimak przekazujący spermatofor, wbija swojemu partnerowi pod skórę wapienny szpikulec, tzw. strzałkę miłości. Strzałka miłości się łamie i pozostaje w ciele ślimaka.

    Skorpiony (Scorpiones) - rząd pajęczaków (Arachnida) o wielkości od 13 do nawet ponad 180 mm (skorpion cesarski), zamieszkujących zarówno obszary tropikalne (od lasów deszczowych po tereny pustynne), jak i wysokogórskie tereny okresowo przykrywane śniegiem. Skorpiony charakteryzują się obecnością kolca jadowego na ostatnim segmencie odwłoku.Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkuli zachodniej oraz w większej części na półkuli południowej, a w mniejszej – na półkuli północnej. Niekiedy uważana jest również za subkontynent Ameryki.

    U wielu gatunków owadów i pajęczaków kopulacja i przekazywanie spermatoforów wiąże się z bardzo dużym ryzykiem dla samca, który może być przez, większą zazwyczaj, samicę zjedzony zaraz po kopulacji (pająki) lub nawet w trakcie (modliszka).

    U głowonogów podczas kopulacji samiec oplątuje samicę swoimi ramionami i wsuwa do jej jamy płaszczowej dodatkowe ramię, tzw. hektokotylus. Za pomocą tego ramienia przekazuje samicy spermatofor. U niektórych gatunków ośmiornic hektokotylus odrywa się od ciała samca i wraz ze spermatoforem samodzielnie wnika do jamy płaszczowej samicy.

    Samiec (organizm męski, ♂) – określenie osobnika płci męskiej, to znaczy takiego organizmu zwierzęcego, który wytwarza komórki spermy, w których znajdują się komórki rozrodcze nazywane plemnikami. Komórki spermy definiowane są jako mniejsze gamety, podczas gdy większe gamety są wytwarzane przez samicę (organizm żeński).Pareczniki (Chilopoda) – gromada stawonogów zaliczanych do wijów (Myriapoda). Należy tu ponad 3200 opisanych gatunków, klasyfikowanych w rzędach przetarcznikokształtnych, drewniakokształtnych, Craterostigmomorpha, Devonobiomorpha, skolopendrokształtnych i zieminkokształtnych. Zamieszkują wilgotne środowiska lądowe, jak gleba, ściółka leśna czy próchno. Są aktywnie polującymi drapieżnikami. Charakterystyczne jest dla nich przekształcenie odnóży pierwszego segmentu zagłowowego w służące do wprowadzania jadu szczękonóża i położenie otworów płciowych z tyłu ciała. Liczba par nóg u dorosłych waha się od 15 do 191, przy czym występuje po 1 parze na segment tułowia. Rozwój pozazarodkowy jest hemianamorficzny lub epimorficzny. Część wykazuje troskę rodzicielską o jaja i potomstwo. W zapisie kopalnym znane są od przełomu syluru i dewonu.

    Samce ryb z występującej w strefie tropikalnej Ameryki podrodziny Glandulocaudinae (kąsaczowate) podwieszają spermatofor do jajowodu samic. Zaplemnienie następuje w warunkach suszy i spowodowanego nią zagęszczenia ryb w wysychających zbiornikach, co zmniejsza szanse przetrwania młodych. Zapłodnienie jaj podczas składania ikry następuje już bez udziału samca, w bardziej sprzyjających warunkach środowiska.

    Jajo – jedna z faz rozwoju nowego osobnika u wielu gatunków zwierząt. Jajo zawiera surowce odżywcze pozwalające na rozwój zarodka bez dostępu do organizmu macierzystego i zewnętrznych źródeł pożywienia oraz stosunkowo bezpieczne środowisko, ale ze względu na swoją zawartość jest również cenionym pokarmem.Stawonogi (Arthropoda, z gr. ἄρθρον arthron – staw + πούς, ποδός pous, podos – noga) – najliczniejszy w gatunki typ zwierząt na Ziemi. Dotychczas opisano ponad milion gatunków. Według danych IUCN opisano 950 000 gatunków owadów i 40 000 skorupiaków. Liczby w pozostałych grupach stawonogów wahają się – w zależności od źródła – od kilkunastu tysięcy (np. wije) do ponad 60 tysięcy gatunków pajęczaków, a z każdym rokiem przybywa ich coraz więcej.

    U płazów plemniki w spermatoforze sklejone są galaretowatą substancją, wydzielaną przez gruczoły kloaki. Są one stosunkowo duże, widoczne gołym okiem i mają często charakterystyczny dla danego gatunku kształt. U traszek samiec wydziela całą serię spermatoforów w ciągu całego okresu godowego. Spermatofory płazów są składane bezpośrednio do kloaki samicy, lub przyklejane do roślin, kamieni lub innych przedmiotów (u większości gatunków w wodzie, u niektórych gatunków na lądzie). Odbywa się to podczas godów, w czasie których samiec wykonuje szereg charakterystycznych czynności, tzw. taniec godowy. Przyklejone spermatofory są następnie podejmowane przez samicę zwykle przypadkowo, podczas jej ocierania się o przedmioty i rośliny. Przyklejają się one do warg kloakalnych samicy, a następnie zostają wessane do środka. Ale nawet wtedy, gdy nie trafią bezpośrednio na wargi kloakalne samicy, lecz przykleją się obok nich, także zostają wessane do kloaki. Występuje tu zjawisko chemotaksji. Po wniknięciu do kloaki galaretowata substancja spermatoforów rozpuszcza się, a plemniki dostają się do zbiornika nasiennego samicy. Przebywają w nim aż do czasu dojrzewania jaj, wówczas następuje zapłodnienie. Tak więc u płazów następuje zapłodnienie wewnętrzne, mimo że samce płazów nie posiadają narządów kopulacyjnych.

    Skorupiaki (Crustacea) – podtyp stawonogów, w większości wodnych. Wiele gatunków wchodzi w skład planktonu. Znanych jest ponad 50 tysięcy gatunków. Badaniem skorupiaków zajmuje się karcynologiaGłowonogi (Cephalopoda, z gr. kephalē – głowa + pous – noga) – gromada dwubocznie symetrycznych, morskich mięczaków o prostym rozwoju, nodze przekształconej w lejek, ramionach otaczających otwór gębowy, chitynowym dziobie i całkowicie zrośniętym płaszczu otaczającym organy wewnętrzne. Mają od 1 cm do ponad 20 m długości. Głowonogi są ewolucyjnie bardzo starą grupą – pojawiły się prawdopodobnie około 570 mln lat temu. Jest to najwyżej uorganizowana grupa mięczaków.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Słownik Wyrazów Obcych. Warszawa: PWN, 1980. ISBN 83-01-00521-1.
    2. Biologia. Słownik encyklopedyczny. Warszawa: Wydawnictwo Europa, 2001, s. 339. ISBN 83-87977-73-X.
    3. Marzena Popielarska-Konieczna: Słownik szkolny. Biologia. Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa, 2003, s. 473. ISBN 83-7389-096-3.
    4. Włodzimierz Załachowski: Ryby. Warszawa: PWN, 1997. ISBN 83-01-12286-2.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Włodzimierz Juszczyk: Gady i płazy. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1986. ISBN 83-214-0464-2.
  • Jajowód (łac. tuba uterina, oviductus, salpinx) to przewód o długości ok. 10-12 cm, który biegnie od rogu macicy, dochodząc do jajnika. Koniec jajowodu w sąsiedztwie jajnika ma kształt lejka z wypustkami zwanymi strzępkami jajowodu; strzępki ułatwiają wprowadzanie komórki jajowej do światła jajowodu. Zadaniem jajowodów jest przeprowadzenie komórki jajowej do jamy macicy co odbywa się dzięki skurczom ich mięśniówki, obecności wydzieliny produkowanej przez gruczoły jajowodów oraz ruchowi rzęsek wyścielających ich błonę śluzową.Hermafrodytyzm, obojnactwo, dwupłciowość, gynandromorfizm – zjawisko występowania w ciele jednego osobnika jednocześnie męskich i żeńskich gruczołów rozrodczych albo występowanie w jego ciele gruczołu obojnaczego wytwarzającego jaja i plemniki. Obojnactwo występuje często u zwierząt bezkręgowych i u roślin wyższych (u roślin nazywane jest obupłciowością lub androginią), rzadziej u kręgowców. U osobników hermafrodytycznych najczęściej zachodzi zapłodnienie krzyżowe, rzadziej samozapłodnienie – u roślin nazywane samopylnością.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Jama płaszczowa – u mięczaków przestrzeń między workiem trzewiowym, a płaszczem. Do jamy płaszczowej uchodzi układ pokarmowy, rozrodczy oraz wydalniczy. Znajdują się w niej także skrzela (ktenidia). U ślimaków płucodysznych oraz niektórych przodoskrzelnych ukrwione ściany jamy płaszczowej pełnią funkcje organu wymiany gazowej zwanego „płucem”.
    Pająki (Araneae) – najliczniejszy rząd pajęczaków, należy do niego ponad 40 tys. opisanych gatunków. Są to zwierzęta typowo lądowe, o wielkości od 0,5 mm do 12 cm ciała i do ok. 32 cm rozstawu odnóży.
    Pajęczaki (Arachnida) – gromada stawonogów z grupy szczękoczułkowców. Obejmuje ponad 61 tys. gatunków sklasyfikowanych w kilkunastu rzędach.
    Chemotaksja – reakcja ruchowa całego organizmu lub zdolnych do samodzielnego ruchu komórek na kierunkowe chemiczne bodźce. Często nie jest łatwo określić, co jest właściwą taksją, a co kinezą. Podobnie, chemotaksja zbliżona jest do chemonastii, która jednak dotyczy tylko fragmentów ciała, a nie całego organizmu (np. ruch czułków rosiczek zamykających ofiarę jest kombinacją haptonastii i chemonastii, a nie chemotaksją). Służy m.in. do odnalezienia pokarmu lub partnera seksualnego (poprzez feromony), a także znajdywaniu się gamet. W zależności od kierunku ruchu w stosunku do kierunku działania bodźca wyróżniane są:
    Ikra – komórki jajowe ryb. W budowie i funkcji zasadniczo nie odbiega od jaj innych zwierząt – najważniejsza różnica to znacznie większa ilość żółtka w ikrze, porównując z typowymi przedstawicielami innych grup. Pojęcie to bywa także używane do określania jaj części wodnych stawonogów, mięczaków i szkarłupni.
    Ryby – tradycyjna nazwa zmiennocieplnych kręgowców wodnych oddychających skrzelami i poruszających się za pomocą płetw. Obejmuje bezżuchwowe krągłouste (Cyclostomata) oraz mające szczęki ryby właściwe (Pisces).
    Ślimaki, brzuchonogi (Gastropoda, z gr. gaster – brzuch + pous – noga) – jedna z najliczniejszych i najbardziej zróżnicowanych gromad mięczaków, zaliczana niekiedy do podtypu muszlowce.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.027 sek.