• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Spadochron hamujący

    Przeczytaj także...
    Legionowo – miasto powiatowe w województwie mazowieckim, położone w Kotlinie Warszawskiej, w odległości ok. 22 km na północ od centrum stolicy. Miasto należy do aglomeracji warszawskiej. W latach 1975–1998 należało administracyjnie do województwa stołecznego warszawskiego.Kadłub samolotu jest podstawowym zespołem łączącym wszystkie jego części. Do kadłuba jest przymocowany centropłat (do niego z kolei skrzydła, czasem silnik), usterzenie ogonowe lub przednie, Mieszczą się w nim kabina załogi, w samolotach pasażerskich kabina pasażerska i inne pomieszczenia (np. ładownie, komory bombowe, zbiorniki paliwa, pomocnicze zespoły napędowe, komory podwozia oraz większość wyposażenia i instalacji).
    Su-17 (oraz jego wersje eksportowe Su-20 i Su-22), oznaczenie NATO Fitter – jednomiejscowy samolot myśliwsko-bombowy, średniopłat o zmiennej geometrii skrzydeł – kąt skosu regulowany skokowo w zakresie od +28° do +68°, konstrukcja metalowa półskorupowa, podwozie chowane w locie z kółkiem przednim, kabina hermetyzowana z fotelem katapultowym. Zaprojektowany w biurze konstrukcyjnym Pawła Suchoja, produkowany w ZSRR. Wszedł do służby w 1970 roku. Używany także przez Polskę, kraje Bliskiego Wschodu oraz Libię, Wietnam, Peru i Angolę.

    Spadochron hamujący — typ spadochronu zaprojektowanego specjalnie do zmniejszenia prędkości opadania ładunków wyrzuconych ze statków powietrznych w początkowej fazie opadania lub w celu skrócenia dobiegu samolotów i wahadłowców po wylądowaniu, poprzez zwiększenie oporów aerodynamicznych. Spadochron hamujący jest stosowany również do hamowania samochodów sportowych typu dragster, oraz pojazdów używanych do bicia rekordów prędkości.

    Lądownik – część statku kosmicznego lub sondy kosmicznej, która po oddzieleniu się od statku macierzystego ląduje na planecie, księżycu, planetoidzie lub jądrze komety. Lądownik może służyć również do opuszczenia na powierzchnię ciała niebieskiego robotów lub ludzi (np. Apollo 11). Aparatura badawcza lądownika ma za zadanie dostarczenie szczegółowych danych o składzie chemicznym i właściwościach fizycznych atmosfery (o ile takowa istnieje) i powierzchni ciała niebieskiego, wykonanie zdjęć bądź filmów, badanie możliwości istnienia życia pozaziemskiego (np. lądowniki programu Viking) i inne.Samolot – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), utrzymujący się w powietrzu dzięki wytwarzanej sile nośnej za pomocą nieruchomych, w danych warunkach względem statku, skrzydeł. Ciąg potrzebny do utrzymania prędkości w locie poziomym wytwarzany jest przez jeden lub więcej silników.
    Lądowanie wahadłowca Discovery po zakończeniu misji STS-92.
    Lądowanie samolotu zwiadowczego Lockheed SR-71 Blackbird z wykorzystaniem spadochronu hamującego.

    Spadochron hamujący samolotu, a czasem zespół dwóch lub trzech spadochronów, jest umieszczony w specjalnym zasobniku znajdującym się w tylnej części kadłuba. Wyrzucenie spadochronu odbywa się przy pomocy sprężyn, sprężonego powietrza lub małego spadochronu wyciągającego zwanego pilotem. Zespół spadochronu jest zamocowany do kadłuba samolotu specjalnym zamkiem, który jest odłączany po wyhamowaniu maszyny zapobiegając jej obróceniu przez wiatr, gdy sprawność steru kierunku jest już zbyt mała, aby zapewnić utrzymanie kierunku na pasie startowym. W celu zabezpieczenia maszyny przed przypadkowym uruchomieniem spadochronu przez pilota podczas lotu z dużą prędkością, spadochron hamujący jest mocowany poprzez specjalny pierścień zabezpieczający, który rozrywa się przy zbyt dużym oporze powietrza chroniąc maszynę przed uszkodzeniami struktur płatowca.

    Discovery (oznaczenie NASA dla orbitera – OV-103) – skonstruowany przez NASA amerykański wahadłowiec kosmiczny, przystosowany do odbywania wielokrotnych podróży na orbitę. Był trzecim promem NASA, który odbył lot w przestrzeń kosmiczną (wcześniej taką podróż odbyły Columbia i Challenger). Jego pierwsza podróż kosmiczna miała miejsce 30 sierpnia 1984, a ostatnia zakończyła się 9 marca 2011. Jego zadaniem w ostatnich latach był transport załogi i wymiana zaopatrzenia Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS).Spadochron taśmowy - spadochron, którego czasza wykonana jest z taśm odpowiednio łączonych, zastępujących tkaninę czaszy.

    Spadochron hamujący generuje mniejsze opory aerodynamiczne niż spadochrony służące do skoków lub zrzucania towarów, gdyż zbyt gwałtowne zmniejszenie prędkości mogłoby uszkodzić hamowany pojazd lub zerwać spadochron. Z tego względu konstrukcja spadochronów hamujących jest odmienna, a stosowane do ich budowy materiały charakteryzują się większą przepuszczalnością powietrza. Często stosuje się spadochrony taśmowe, których czasze zbudowane są z odpowiednio łączonych taśm tkaniny. Czasze spadochronów taśmowych mogą mieć różne kształty, także prostokątne lub trójkątne.

    MiG-23 (ros. МиГ-23 oznaczenie NATO: Flogger – biczownik) – radziecki samolot odrzutowy o zmiennej geometrii skrzydeł, zaprojektowany jako myśliwiec, lecz później wykorzystywany w różnych wersjach jako samolot wielozadaniowy. Przez pilotów nazywany niekiedy żartobliwie "pterodaktyl". Używany był w ZSRR. Wersja MiG-23MF znalazła się na wyposażeniu armii krajów Układu Warszawskiego oraz Algierii, Iraku i Kuby i Libii. Wersji MiG-23BN używały Algieria, Czechosłowacja, Egipt, Etiopia, Indie, Irak, Kuba, Libia, Sudan oraz Syria.Su-7 (ros. Су-7 w kodzie NATO Fitter) – radziecki naddźwiękowy samolot myśliwsko-bombowy opracowany w biurze konstrukcyjnym Pawła Suchoja.

    Spadochrony hamujące używane są również do stabilizacji lotu bardzo szybko poruszających się obiektów takich jak powracające z kosmosu lądowniki. W przypadku katapultowania się pilotów samolotów wojskowych przy bardzo dużych prędkościach również stosuje się spadochrony hamujące stabilizujące lot i zmniejszające prędkość, aby uniknąć uszkodzenia czaszy otwierającego się chwilę później spadochronu głównego, oraz zaplątania się w jego linki. Służą one również do ściągania osłon z czaszy spadochronu w czasie jej rozwijania.

    Statek powietrzny – urządzenie zdolne do unoszenia się (lotu) w atmosferze na skutek statycznego lub aerodynamicznego oddziaływania powietrza.Powierzchnie sterowe – ruchome elementy zewnętrzne samolotu, pozwalające na sterowanie jego lotem. Zmieniając kierunek przepływu strumienia powietrza zmieniają siły i momenty aerodynamiczne, powodując obrót względem osi wzdłużnej, poprzecznej i pionowej samolotu.

    Podczas skoków spadochronowych również stosuje się spadochrony hamujące nazywane pilotem, które właściwie nie zmniejszają prędkości opadania, ale otwierają spadochron wyciągając go z zasobnika. W przypadku skoków w tandemie (dwóch skoczków na jednym spadochronie) spadochron hamujący jest wyrzucany zaraz po opuszczeniu samolotu a jego głównym zadaniem jest stabilizacja lotu.

    Spadochron – statek powietrzny, który wykorzystując opór powietrza do zmniejszenia prędkości opadania w atmosferze, pozwala na bezpieczne wylądowanie podwieszonego skoczka, sprzętu lub ładunku.Opór aero(hydro)dynamiczny - składowa wektora siły aerodynamicznej lub hydrodynamicznej, równoległa do kierunku ruchu ciała względem płynu i skierowana zawsze przeciwnie do kierunku ruchu ciała. Siła aerodynamiczna powstaje podczas ruchu ciała w płynie; gdy ruch ciała ustaje, siła oporu zanika. Opór aero(hydro)dynamiczny traktować można jako rodzaj siły biernej, przyłożonej do poruszającego się ciała.

    Spadochrony hamujące produkowane w Polsce

  • W Zakładach Sprzętu Technicznego i Turystycznego AVIOTEX w Legionowie (przedsiębiorstwo państwowe) były wyprodukowane lub zmodernizowane spadochrony hamujące do samolotów odrzutowych:
  • SH-19 (do MiG-19),
  • SH-21 (do MiG-21),
  • SH-7M (do Su-7),
  • SH-22 (do Su-22),
  • SH-21U w wersjach od U-1 do U-4,
  • W firmie AIR-POL Sp. z o. o. w Legionowie:
  • SH-29 - produkowane są do wszystkich użytkowanych przez Polskie Siły Powietrzne naddźwiękowych samolotów bojowych takich jak Su-22, MiG-21, MiG-23, MiG-29.
  • Zobacz też[]

  • hamulec aerodynamiczny
  • hamulec
  • spadochron
  • Przypisy

    Bibliografia[]

  • E. Cichosz: Encyklopedia Techniki Wojskowej. Jerzy Modrzewski (Przewodniczący Komitetu Naukowo-Redakcyjnego). Wyd. II. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1987, s. 655. ISBN 83-11-07275-2.
  • Józef Łazarczyk. 85 lat produkcji spadochronów w Polsce cz. II. [ul. 11 Listopada 17/19, 03-446 Warszawa „Spadochroniarz - Magazyn Spadochroniarzy Polskich”]. 70 (2/2013), s. 2-4, 2013. Wiesław lwański (Redaktor Naczelny). Warszawa: Związek Polskich Spadochroniarzy 6. Brygada Powietrznodesantowa. ISSN 1426-5168. [dostęp 2015-03-19]. 
  • Jan Kempara. AIR-POL – Lider produkcji spadochronowej w Polsce. [ul. 11 Listopada 17/19, 03-446 Warszawa „Spadochroniarz - Magazyn Spadochroniarzy Polskich”]. 66 (2/2012), s. 29-31, 2012. Wiesław lwański (Redaktor Naczelny). Warszawa: Związek Polskich Spadochroniarzy 6. Brygada Powietrznodesantowa. ISSN 1426-5168. [dostęp 2015-03-19]. 
  • Dragster – samochód używany w wyścigach na krótkich dystansach np. 1/4 mili. Zazwyczaj montuje się w nich ulepszone silniki tłokowe, jednak zdarzają się maszyny z silnikami odrzutowymi.Lockheed SR-71 Blackbird – samolot dalekiego zwiadu strategicznego. Zaprojektowany na przełomie lat 50. i 60. XX wieku na zamówienie CIA, eksploatowany przez CIA, NASA oraz USAF. Dwusilnikowy odrzutowy średniopłat w układzie delta, osiągający prędkość Mach 3 oraz pułap 24-28 km, dzięki temu był nieosiągalny dla ówczesnych systemów obronnych. SR-71 był samolotem nieuzbrojonym, dwumiejscowym, w drugiej kabinie za pilotem znajdował się operator RSO, czyli operator elektronicznej aparatury zwiadowczej. Jej zasięg pozwalał na głęboką penetrację terenu przeciwnika bez konieczności przekraczania granic i naruszania obszaru powietrznego wroga.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    MiG-21 (ros. МиГ-21, kod NATO: Fishbed) – radziecki samolot myśliwski skonstruowany w latach 50. XX wieku w biurze konstrukcyjnym MiG (OKB, ros. ОКБ МиГ) przez Artioma Mikojana i Michaiła Guriewicza. Ze względu na swoją sylwetkę dorobił się wśród pilotów nazwy „ołówek”.
    Wahadłowiec kosmiczny, prom kosmiczny – rodzaj bezzałogowego lub załogowego statku kosmicznego, który może być wykorzystywany wielokrotnie i zwykle przystosowany jest do wynoszenia na orbitę i ściągania z orbity sztucznych satelitów i innych ładunków. Cechą charakterystyczną wahadłowców jest lądowanie na pasie startowym lotniska, podobnie jak samoloty, stąd używane są w stosunku do nich takie określenia jak samolot kosmiczny, rakietoplan i in. Wahadłowce mogą natomiast startować wynoszone tradycyjną rakietą nośną lub na pokładzie większego samolotu-nosiciela.
    Hamulec aerodynamiczny – rodzaj powierzchni sterowej w samolocie, służącej ograniczaniu prędkości w trakcie lądowania, w trakcie nurkowania (bombowce nurkujące) itp. Od spojlera hamulec aerodynamiczny różni się głównie funkcją – zadaniem jego jest zwiększenie oporu aerodynamicznego bez zmiany siły nośnej, gdy zadaniem spojlerów jest zmiana siły nośnej przy minimalnej zmianie oporu aerodynamicznego.
    Płatowiec — główna część statku powietrznego służąca do zabudowy jednostek napędowych, wyposażenia mechanicznego i elektronicznego, uzbrojenia, a także pomieszczenia załogi i transportu ładunków. Głównym zadaniem płatowca jest wytworzenie aerodynamicznej siły nośnej. Płatowiec samolotu składa się z skrzydeł, kadłuba (niekiedy w postaci dwóch niezależnych kadłubów lub belek kadłubowych), gondoli dla zespołów napędowych, podwozia, usterzenia i układów sterowania. Płatowce szybowców budowane są bardzo podobnie, ale nie posiadają gondoli silników (wyjątek stanowią motoszybowce). Zasadniczymi częściami płatowca są kadłub i skrzydła zawierające elementy wytrzymałościowe takie jak dźwigary i podłużnice wzmocnione pomocniczymi elementami usztywniającymi w postaci wręg, żeber, przegród i pokryć.
    MiG-19 (ros. МиГ-19 w kodzie NATO Farmer) – radziecki odrzutowy samolot myśliwski skonstruowany w latach 50. XX wieku w biurze konstrukcyjnym MiG (OKB).
    Związek Polskich Spadochroniarzy (ZPS) - stowarzyszenie skupiające ludzi związanych ze spadochroniarstwem z siedzibą w Warszawie.
    International Standard Serial Number, ISSN czyli Międzynarodowy Znormalizowany Numer Wydawnictwa Ciągłego – ośmiocyfrowy niepowtarzalny identyfikator wydawnictw ciągłych tradycyjnych oraz elektronicznych. Jest on oparty na podobnej koncepcji jak identyfikator ISBN dla książek, ISAN dla materiałów audio-wideo. Niektóre publikacje wydawane w seriach mają przyporządkowany zarówno numer ISSN, jak i ISBN.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.017 sek.