• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Sorkaktani-beki

    Przeczytaj także...
    Tołuj (ok. 1190–1232) – czwarty i najmłodszy syn Czyngis-chana i Börte. Jeden z wodzów imperium mongolskiego. W latach 1227-1229 regent imperium mongolskiego. Mąż Sorkaktani-beki. Ojciec Mongkego, Kubilaja, Aryka Böge i Hulagu-chana.Kurułtaj - rada chanów mongolskich zbierająca się dla odbycia narad politycznych lub wyboru nowego wielkiego chana. Kompetencje tej rady nie były ściśle wyznaczone.
    Ilchanidzi (albo Hulagidzi) – dynastia pochodzenia mongolskiego rządząca w latach 1256-1335 państwem powstałym w wyniku rozpadu imperium mongolskiego na terenach Bliskiego Wschodu. Jej nazwa pochodzi od tytułu „ilchan”, używanego przez jej władców, których nazywa się czasem także Hulagidami, od imienia założyciela dynastii.
    Sorkaktani-beki

    Sorkaktani-beki (ur. ? zm. 1252) – księżniczka mongolska, żona Tołuja, matka Mongkego, Kubilaja, Hulagu i Aryka Böge.

    Młodość[ | edytuj kod]

    Była córką chana KereitówTo'oriła – po jego upadku i podbiciu Kereitów przez Czyngis-chana została żoną jego najmłodszego syna, Tołuja. Po jego śmierci w 1232 roku odmówiła poślubienia księcia z rodu Ugedeja, uzasadniając to obowiązkiem obrony interesów swoich dzieci i przez wiele lat sprawowała samodzielną władzę nad ułusem męża.

    Chrześcijaństwo, chrystianizm (gr. Χριστιανισμóς, łac. Christianitas) – monoteistyczna religia objawienia, bazująca na nauczaniu Jezusa Chrystusa zawartym w kanonicznych ewangeliach. Jej wyznawcy uznają w nim obiecanego Mesjasza i Zbawiciela, który ustanowił Królestwo Boże poprzez swoje Zmartwychwstanie. Kanon wiary chrześcijańskiej został spisany w Nowym Testamencie i przekazywany jest przez Kościoły.Chan – głowa chanatu, tytuł oznaczający władcę w dawnych krajach Azji Środkowej i Europy Wschodniej; także część imienia, oznaczająca wysokie urodzenie w krajach muzułmańskich.

    Rządy[ | edytuj kod]

    Sorkaktani, jak większość Kereitów, była nestorianką. Jeszcze za życia Tołuja na ich dworze funkcjonował Kościół nestoriański, a ich dzieci uczestniczyły w nabożeństwach. Po objęciu rządów otaczała się doradcami nestoriańskimi, a także przedstawicielami innych podbitych przez Mongołów narodów. Lew Gumilow uznaje ją za liderkę stronnictwa dążącego do przejęcia władzy w imperium przez narody podbite. Poza ziemiami odziedziczonymi po mężu rządziła także znaczną częścią terenów podbitych za rządów Ugedeja w Chinach. Od śmierci męża pozostawała w umiarkowanej opozycji do rządu Ugedeja, a następnie jego żony Toregene, jednak dopiero za panowania ich syna Gujuka podjęła przeciw niemu stanowcze działania. Wiadomo, że poinformowała Batu-chana o tajnych przygotowaniach Gujuka do wojny przeciwko niemu. Niektórzy historycy przypuszczają też, że przyczyniła się do tajemniczej śmierci tego ostatniego. Wobec niepowodzeń wdowy po Gujuku, Oguł Kajmysz, w zdobyciu poparcia dla kolejnych kandydatur na chana z rodu Ugedeja wysunęła w porozumieniu z Batu-chanem kandydaturę swego syna Mongkego. Gdy pierwszy popierający go kurułtaj, zorganizowany przez Batu, został uznany za nielegalny – jako odbywający się poza Mongolią, zwołała kolejny kurułtaj na własnych ziemiach, ochraniany przez wojska brata Batu – Berke. Umarła rok później w lutym 1252 roku, przed śmiercią przestrzegając synów przed sporami i podkreślając wagę jedności rodu. Swoje dzieci starała się wychowywać w duchu chrześcijańskim, choć zgodnie z Jasą synowie nie mogli porzucić religii przodków. Największe powodzenie uzyskała tu w przypadku Aryk Böge, niemniej wszyscy wykazywali sympatie prochrześcijańskie. Trzech z jej synów – Mongke, Kubilaj i Aryk Böge – zostało wielkimi chanami (choć ten ostatni został po wojnie z Kubilajem pozbawiony tytułu). Czwarty syn Hulagu-chan podbił Iran i założył własną dynastię Ilchanidów.

    Iran (pers. ايران – Irān), (dawniej znany powszechnie na Zachodzie jako Persja) pełna nazwa: Islamska Republika Iranu (pers. جمهوری اسلامی ايران – Dżomhuri-je Eslāmi-je Irān) – państwo na Bliskim Wschodzie, leżące nad Morzem Kaspijskim, Zatoką Perską i Zatoką Omańską.Ułus (ros.: улус; j. jakucki: улуус) – pierwotnie z tur. plemię, lud – ogół ludności u koczowników tureckich i mongolskich podporządkowanej jednemu władcy (kagan, chan), następnie jednostka organizacyjna, społeczna i terytorialna koczowników plemion w środkowej Azji i Syberii.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Lew Gumilow – Śladami cywilizacji Wielkiego Stepu, PIW Warszawa 2004ISBN 83-89700-14-X
  • Jack Weatherford Czyngis Chan Świat Książki – Bertelsmann Media, Warszawa 2006ISBN 83-7391-769-1
  • Chan Kubilaj, Kubilaj Chan (ur. 23 września 1215, zm. 18 lutego 1294) – wnuk Czyngis-chana, syn Tołuja i Sorkaktani-beki, piąty wielki chan mongolski i pierwszy cesarz Chin z dynastii Yuan.Berke-chan (ur. prawdopodobnie w 1209, zm. 1266) – chan Złotej Ordy w latach 1257–1266, wnuk Czyngis-chana. Rozpoczął islamizację Złotej Ordy, a także sprzymierzył się z mamelukami i walczył przeciwko Ilchanidom w Persji. Zaatakował też Litwę, wkroczył na Bałkany i zagroził Bizancjum. W latach 1259–1260 jego oddziały dokonały najazdu na Polskę, a następnie dotarły aż na Śląsk.




    Warto wiedzieć że... beta

    Gujuk (ok. 1206–1248) (Güjük, Guyuk, Kuyuk, itp.) – trzeci Wielki Chan mongolski, syn Ugedeja i wnuk Czyngis-chana. Gujuk panował od 1246 do 1248, jego stolicą było Karakorum.
    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Kereici lub Keraici (mong. Кэрэйд, Kereid; kaz. Керей, Kerej) – lud środkowoazjatycki, pochodzenia mongolskiego lub tureckiego (sami uważali się za bliskich krewnych Mongołów). Na początku XI wieku ulegli chrystianizacji, przyjmując nestorianizm. Toczyli długotrwałe wojny z Tatarami na przełomie XII i XIII wieku. Początkowo poparli Czyngis-chana, a następnie pod wodzą Ong-chana walczyli przeciw niemu, po czym zostali pokonani i wcieleni do imperium mongolskiego.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Nestorianizm – chrześcijańska doktryna chrystologiczna zapoczątkowana w latach 428-431 w wyniku kontrowersji powstałej wokół nauczania Nestoriusza, patriarchy Konstantynopola, na temat relacji między dwiema naturami, boską i ludzką, w Jezusie Chrystusie. Potępiona jako herezja przez sobór efeski (431 r.) dała początek licznym Kościołom wschodnim, które żyły w izolacji od Wielkiego Kościoła. Dzisiejsi nestorianie niekoniecznie podtrzymują nauczanie teologa, od którego wzięły swą nazwę. Doktryna nestorianizmu, na swój sposób interpretując implikacje poglądów chrystologicznych szkoły antiocheńskiej, oddzielała dwie natury w Chrystusie, ludzką i boską, uznając ich złączenie jedynie na płaszczyźnie funkcjonalnej, a nie ontologicznej.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.