• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Sonia Delaunay



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Tiul – lekka, ażurowa tkanina. Zazwyczaj jest to tkanina bawełniana, choć spotyka się też jedwabne. Z racji dużej przejrzystości z tiulu robi się głównie welony ślubne czy woalki, używa się go też na firanki. W teatrze na tej tkaninie malowane są dekoracje, za pomocą odpowiedniego oświetlenia można ukazać co jest za tiulem, a co przed nim.Fuenterrabía (w jęz. baskijskim Hondarribia) – miasteczko położone na zachodnim brzegu rzeki Bidasoa, w Guipúzcoa, w Kraju Basków. Miasto zachowało średniowieczny rynek, mury (XV wiek) i zamek (X wiek). Zabytkowe centrum miasta skupione jest wokół barokowego kościoła Santa Maria de la Asunción. Na zewnątrz kościoła warto zwrócić uwagę na masywne przypory i barokową wieżę, wewnątrz natomiast na złocone retabulum. Przy mieście znajduje się lotnisko miasta San Sebastián, które obsługuje loty krajowe w Hiszpanii. Liczba mieszkańców w 2005: 15,7 tys.

    Sonia Delaunay (ur. 15 listopada 1885 w Hradyźku (gubernia połtawska) w Imperium Rosyjskim, zm. 5 grudnia 1979 w Paryżu) – francuska malarka i projektantka kostiumów pochodzenia żydowskiego, przedstawicielka orfizmu. Żona Wilhelma Uhde (1908–1910), a następnie Roberta Delaunaya (1910–1941; do jego śmierci).

    Art déco – styl w sztuce: architekturze, malarstwie, grafice oraz w architekturze wnętrz, rozpowszechniony w latach 1919–1939. Nazwa wywodzi się od francuskiego art – sztuka i décoratif – dekoracyjny, w rozumieniu jakie język polski łączy z urządzaniem wnętrz (czyli "dekorowaniem"); termin décoratif nie oznacza w tym wypadku "zdobienia".Prezydent Stanów Zjednoczonych – głowa państwa, szef administracji federalnej, naczelny dowódca sił zbrojnych, szef rządu, a także lider swojej partii. Konstytucja nadała mu wiele prerogatyw, co sprawia iż zajmuje on kluczowe miejsce w systemie politycznym Stanów Zjednoczonych.

    Z Robertem Delaunayem połączyła ją fascynacja kolorem i kolorowymi strukturami, które stały się formą i motywem ich sztuki. Po 1914 roku ten nowy język plastyczny doprowadził ich do malarstwa abstrakcyjnego, którego cechą stało się percepcyjne postrzeganie życia nowoczesnego społeczeństwa. Sonia wykształciła własny styl, stosowany również przy projektowaniu ubiorów, tkanin i przedmiotów codziennego użytku.

    Sztuka starożytnej Mezopotamii – przejaw działalności artystycznej człowieka na obszarze, położonym w dorzeczu Tygrysu i Eufratu, w okresie od VI tysiąclecia p.n.e., tj. początków rolnictwa, do VI wieku p.n.e., tj. do upadku ostatniego niezależnego państwa na tym terenie.Gloria Swanson, właśc. Gloria May Josephine Svensson (ur. 27 marca 1899 w Chicago, zm. 4 kwietnia 1983 w Nowym Jorku) – amerykańska aktorka, jedna z najwybitniejszych gwiazd w historii kina niemego.

    Życie i twórczość[ | edytuj kod]

    Dzieciństwo i młodość (1885–1903)[ | edytuj kod]

    Sonia Delaunay urodziła się jako Sara Stern, córka Hanny Terk i Eli Sterna. Sternowie jako Żydzi zarejestrowani byli w rabinacie Odessy. Mieli pięcioro dzieci. Kiedy urodziła się Sara, ojciec odbywał służbę wojskową. Po zwolnieniu do cywila znalazł pracę w jedynym zakładzie w Hradyźku. Brat matki, Henri (Gherman) Terk, prawnik, mieszkający i pracujący w Petersburgu, podczas swej wizyty w Hradyźku postanowił adoptować Sarę. Powody adopcji nie do końca były jasne; jednym z nich była przypuszczalnie bieda, panująca w domu Sternów, drugim – nie najlepsze stosunki pomiędzy matką a córką. Ostatecznie gubernator Petersburga wydał dokument stwierdzający, iż Sara Stern, złożyła podanie o pozostawanie aż do osiągnięcia wieku dojrzałego pod opieką wuja Henri Terka, członka palestry w Petersburgu. Pełnomocnictwo potwierdzające jej legalny status zostało podpisane 23 października 1891 roku. Wtedy też przyjęła nazwisko wuja, a jej imię zmieniono na rosyjskie Sofia (zdrobniale – Sonia). Sonia Terk polubiła życie w stolicy Imperium. Jej ciotka Anna pasjonowała się muzyką i niemiecką filozofią, od Kanta do Nietschego. Wuj natomiast interesował się malarstwem, kolekcjonując prace pejzażysty Isaaka Lewitana. Miał też w swoich zbiorach obrazy malarzy szkoły z Barbizon oraz obszerne albumy słynnych malarzy zachodnioeuropejskich, które Sonia godzinami wertowała, prowadząc z przybranymi rodzicami wyczerpujące dyskusje o sztuce. Za ich przykładem zainteresowała się żydowskimi innowacjami w sztuce. Latem 1900 roku Terkowie wraz z przybraną córką wyjechali w podróż do Niemiec, Szwajcarii i Włoch. W czasie pobytu we Włoszech zwiedzali Galerię Uffici, w której uwagę Soni przykuły słynne obrazy takich malarzy jak: Michał Anioł, Tycjan, Rafael Santi, Caravaggio czy Rembrandt. W Berlinie miała okazję odwiedzić pracownię malarską Maxa Liebermanna, prezesa Berlińskiej Secesji. Obejrzała jego obrazy, a na pożegnanie dostała w prezencie pudło z farbami, czego nigdy nie zapomniała. Latem 1901 roku, podczas wakacyjnego pobytu w Finlandii wykonała swój pierwszy szkic, przedstawiający nagą kobietę nad brzegiem morza. W 1902 roku zaczęła poważnie myśleć o sztuce. Dostała do swej dyspozycji prywatną nauczycielkę, która wkrótce w liście do ciotki stwierdziła, iż jej podopieczna po osiągnięciu pełnoletności powinna studiować sztukę za granicą. Ostatecznie Terkowie postanowili wysłać przybraną córkę do Paryża. W wieku 18 lat Sonia Terk władała biegle 4 językami: rosyjskim, francuskim, niemieckim i angielskim.

    Flanela – miękka i lekka tkanina bawełniana lub wełniana o dobrych właściwościach termoizolacyjnych, należąca do grupy tkanin z okrywą runową (włókienną). Stosowana do wyrobu ubrań, bielizny (zwłaszcza piżam), pościeli. Tkana splotem płóciennym, mało podatnym na uszkodzenia mechaniczne, lub skośnym. Należy do grupy welurów drapanych, bowiem miękką, delikatną okrywę włókienną uzyskuje się poprzez drapanie, a następnie strzyżenie jej powierzchni.Prowansja (fr. Provence, prow. Provença lub Prouvènço) – kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji, nad Morzem Śródziemnym, na wschód od dolnego biegu Rodanu. Nazwa wzięta od prowincji rzymskiej Galia Zaalpejska, którą Rzymianie nazywali także Provincia Nostra – „Nasza Prowincja".

    Wyjazd do Niemiec i Francji[ | edytuj kod]

    W 1903 roku Sonia Terk wyjechała do Niemiec, by studiować rysunek na Akademii Sztuk Pięknych w Karlsruhe. Wśród jej kolegów-studentów znalazł się przyszły kompozytor Arnold Schönberg. Po latach wspominała, że w roli rysowniczki nie czuła się dobrze i nabrała awersji do tej dziedziny sztuk plastycznych. Kupiła natomiast trzy książki poświęcone impresjonizmowi, chcąc bliżej zapoznać się z – jak to określiła – „eterycznością i świetlistością” sztuki Claude’a Moneta i Alfreda Sisleya. W 1905 roku wyjechała do Paryża, gdzie uczęszczała z grupą młodych Rosjanek na zajęcia plastyczne w Académie de la Palette studiując rytownictwo pod kierunkiem Rudolfa Grossmanna. Większość swojego czasu spędzała zwiedzając wystawy i galerie Paryża, w których oglądała dzieła Paula Cézanne’a, Vincenta van Gogha, Pierre’a Bonnarda, Édouarda Vuillarda, Henriego Matisse’a i André Deraina. Duże wrażenie wywarły na niej obrazy fowistów, wystawione na Salonie Jesiennym w 1905 roku. Podczas swojego pierwszego roku w Paryżu spotkała niemieckiego kolekcjonera i marszanda, Wilhelma Uhde, za którego wyszła 5 grudnia 1908 roku i w którego Galerie Notre Dame des Champs miała swoją pierwszą indywidualną wystawę. W towarzystwie męża często zwiedzała Luwr, ale nie galerie malarstwa, lecz kolekcje staroegipskich klejnotów, asyryjskich rzeźb i dzieł sztuki Mezopotamii. Za pośrednictwem męża poznała też wielu malarzy, w tym Pabla Picassa, Georges’a Braque’a, Maurice’a de Vlamincka i Roberta Delaunaya. W 1910 roku Sonia i Uhde rozwiedli się za porozumieniem stron i jeszcze w tym samym roku Sonia wyszła za Delaunaya. Każdego wieczorami spacerowali razem wzdłuż Boulevard St Michel, gdzie lampy gazowe właśnie zastąpiono elektrycznymi. Po powrocie do domu usiłowali uchwycić swoje kolorystyczne wrażenia, ale nie na wzór Moneta, lecz w inny, nowy sposób, jako abstrakcję. Wspólnie wyprawiali się też pod wieżę Eiffla, którą Robert uważał za niedościgniony wzór technologii. Dla uczczenia ich miłości namalował niewielki obraz wieży z napisem po jednej stronie: „Exposition Universelle…1889 La Tour a l’Universe J’adresse”, a na drugiej: „Mouvement profondeur 1909 France-Russie”. Gdy była już w ciąży, oboje chodzili regularnie do Bal Bullier, sali tanecznej w Dzielnicy Łacińskiej, znanej z elektrycznego oświetlenia i bywalców-miłośników tanga. W styczniu 1911 roku urodził się ich syn, Charles.

    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Berlińska Secesja (niem. Berliner Secession) – ugrupowanie artystyczne, jednoczące w końcu XIX wieku berlińskich malarzy i rzeźbiarzy sprzeciwiających się konserwatywnej sztuce akademickiej. Zostało założone 2 maja 1898. Obok niego istniały w Berlinie ugrupowania Neue Secession i Freie Secession.

    Eksperymenty kolorystyczne: orfizm i symultanizm[ | edytuj kod]

    Lata 1911–1912 oznaczały początek sztuki abstrakcyjnej i zarazem początek eksperymentów obojga małżonków z kolorem. Zagadnienia te zgłębiali oni pod wpływem teorii barw Michela Eugène’a Chevreula. W czasie, gdy kubizm był dużej mierze monochromatyczny, zadziwiające eksperymenty z kolorem, jakich oboje dokonywali, stawiały ich w 1912 roku zdecydowanie na czele awangardy. Ta fascynacja kolorem była przez nich konsekwentnie realizowana przez całe ich życie zawodowe. Zainspirował ich do tego ich przyjaciel, poeta Guillaume Apollinaire, z którym oboje często współpracowali i który w 1912 roku ukuł termin orfizm. Nazwany tak na cześć Orfeusza, którego muzyka przekraczała wszelkie granice, miał na celu stworzenie podobnego do niej, uniwersalnego języka kolorów, mogącego przemawiać do ludzi. Prawdopodobnie nie było dziełem przypadku, iż Sonia Delaunay zaprzyjaźniła się z Ludwikiem Zamenhofem, twórcą międzynarodowego języka esperanto. Delaunayowie woleli jednak na określenie swej sztuki używać terminu „symultanizm”, będącego utopijną teorią o ustanowieniu sztuk wizualnych jako najważniejszych dla przyszłych pokoleń spośród wszystkich środków wyrazu. Językiem tej nowej sztuki wizualnej miał być kolor i abstrakcja, a stosowaną metodą raczej poglądowość i instynkt, niż intelekt i uczenie się. Sonia zaczerpnęła ten pomysł od Roberta, który nalegał na bezpośrednią obserwację natury. Odrzuciła wkrótce poglądy i książki Schopenhauera i Kanta i poświęciła resztę swojego życia na doskonalenie swych umiejętności w dziedzinie koloru i abstrakcji tak, aby nadać swojej sztuce moc przyciągającą. Zainteresowanie Soni Delaunay symultanicznym kontrastem, o czym świadczyły jej wczesne kolaże, oprawy introligatorskie, małe malowane pudełka, poduszki, kamizelki i abażury, doprowadziły do powstania jednej z jej pierwszych pełnowymiarowych prac, obrazu Bal Bullier (1912–1913), przedstawiającego znaną paryską salę balową. Sonia Delaunay w tamtym okresie w coraz większym stopniu zaczęła zajmować się robótkami ręcznymi. Jedną z jej pierwszych prac tego typu był słynny Koc (1911), który zrobiła dla swego nowo narodzonego syna, ręcznie wyszywany kawałek materiału, będący mozaiką nieregularnych prostokątów i trójkątów, wypełnionych niezmąconymi kolorami, nawiązujący do rosyjskiej sztuki ludowej. Jego koncepcje malarskie legły u podstaw sztuki abstrakcyjnej, nie tylko jej i jej męża. Ponieważ rosyjska sztuka ludowa była modna i przeżywała swoje odrodzenie, czuła się uszczęśliwiona, gdy mogła podkreślać swoje rosyjskie pochodzenie (choć nie swoją żydowskość). Była przede wszystkim międzykulturową poliglotką, przyzwyczajoną do transponowania i zmiany środków wyrazu, zarówno w obrazach, jak i strojach czy oprawach introligatorskich. Przypuszczalnie zarzuciła malowanie, aby dać Robertowi przestrzeń do rozwijania się, tak, aby oboje mogli pracować razem nad wspólnym projektem nie konkurując ze sobą. Jej pierwsze „stroje symultaniczne” z tamtych lat były mieszanką kwadratów i trójkątów z tafty, tiulu, flaneli, prążków mory i jedwabnych grogramów. Przyjaźń z poetą Blaise’em Cendrarsem zaowocowała wykonaniem przez nią kolorowej oprawy do jego książki Pâques à New York (1912). Następnie współpracowała z nim przy ilustrowaniu jego kolejnej książki, La Prose du Transsibérien et de la Petite Jehanne de France (1913). Książka w formie koncertyny, wysoka na 20 cm, miała po rozłożeniu 2 m długości. Z prawej strony widniał poemat podróżny Cendrarsa, wydrukowany różnokolorowymi czcionkami, a po lewej – misterny materiał ilustracyjny Soni Delaunay, podkreślający poprzez barwy i ich odcienie tematy i uczucia zawarte w tekście. Książka stała się triumfem synestezji, nadając poematowi Cendrarsa wydźwięku malarskiego. Widniejąca na dole niewielka, czerwona Wieża Eiffla była motywem, który, niczym ostatni krzyk modernizmu, co jakiś czas pojawiał się w twórczości Delaunayów.

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Petersburg (forma zalecana), Sankt Petersburg (egzonim wariantowy) (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg, potocznie Петербург, Pietierburg; dawniej Piotrogród, ros. Петроград, Leningrad, ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską na terytorium zawierającym m.in. ponad 40 wysp. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 4 600 276.

    Kolejne obrazy Soni Delaunay, jak Pryzmy elektryczne (1914) ujawniały jej inspirację współczesnym życiem miejskim i elektrycznym oświetleniem. Jednak Pryzmy elektryczne, wystawione w 1914 roku Salon des Indépendants, zdradzały nie tylko fascynację ich autorki elektrycznością; można je traktować jako wizualny manifest jej intencji, jako że przenikające się, kolorowe płaszczyzny, odwołania do ciał niebieskich, jak Słońce czy planety, zestawienia trwałości z przezroczystością i rozpadem, są elementami, które można zidentyfikować w wielu pracach Soni Delaunay i w jej zasadniczej koncepcji rytmu. Powtarzają się one również w jej późniejszych obrazach, jak cykl Rytm w kolorze z lat 60., zaś wcześniej legły u podstaw jej projektów kostiumów scenicznych i dekoracji wnętrz.

    René Le Somptier (ur. 12 listopada 1884 w Caen, zm. 23 września 1950 w Paryżu) – francuski reżyser, dziennikarz i poeta. Friedrich Wilhelm Nietzsche (ur. 15 października 1844 w Röcken w okolicach Naumburg (Saale), zm. 25 sierpnia 1900 w Weimarze) – filozof, filolog klasyczny, prozaik i poeta. Kategorią centralną filozofii Nietzschego jest filozofia życia, ujmowanie rzeczywistości, a więc także człowieka, jako życia. Prowadzi to do zanegowania istnienia ukrytego sensu i układu świata - esencji, rzeczywistość staje się wobec tego chaosem. Konsekwencję tego stanowi radykalna krytyka chrześcijaństwa oraz współczesnej autorowi zachodniej kultury, jako opartych na tym złudzeniu. Istotny jest także szacunek wobec wartości obecnych w antycznej kulturze greckiej, wraz z postulatem powrotu do niej.

    Pobyt na Półwyspie Iberyjskim (1914–1920)[ | edytuj kod]

    W momencie wybuchu I wojny światowej w 1914 roku Delaunayowie przebywali w baskijskim mieście Fuenterrabía, a do Paryża powrócili dopiero w 1920 roku. W międzyczasie podróżowali do Madrytu i do miejscowości Vila do Conde i Valença w Portugalii, gdzie malowali martwe natury i sceny rodzajowe. Podczas pobytu w Madrycie Sonia zainteresowała się śpiewem flamenco, czego efektem stał się jej obraz Śpiewak flamenco (1916). Stwierdziła, iż mieszkając na Półwyspie Iberyjskim uświadomiła sobie rzeczywiste pochodzenie światła. Osiedliwszy się w Madrycie, zaczęła zajmować się dekoracją wnętrz (Casa Sonia) oraz projektowaniem ubrań i kostiumów. W 1918 roku na zlecenie Siergieja Diagilewa zaprojektowała kostiumy dla jego Les Ballets Russes, potrzebne do przedstawienia Kleopatra w Londynie. Później zaprojektowała kostiumy do inscenizacji opery Aida w Barcelonie, a następnie dekoracje do nowego klubu nocnego, Petit Casino w Madrycie. Utrata wsparcia ze strony swych krewnych w Petersburgu w następstwie wybuchu rewolucji październikowej w 1917 roku sprawiła, iż w latach 1918–1935 praktycznie porzuciła malarstwo.

    Michelangelo Buonarroti (Michał Anioł, Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni; ur. 6 marca 1475 w Caprese, prowincji Toskanii we Włoszech, zm. 18 lutego 1564 w Rzymie) – włoski malarz, rzeźbiarz, poeta i architekt epoki Odrodzenia.Impresjonizm (fr. impressionisme, łac. impressio „odbicie, wrażenie”) – kierunek w sztuce europejskiej, a później także amerykańskiej, który został zapoczątkowany przez grupę paryskich artystów studiujących w Atelier Gleyère oraz w Académie Suisse w drugiej połowie XIX wieku.

    Powrót do Paryża[ | edytuj kod]

    Lata 20.[ | edytuj kod]

    Po powrocie do Paryża w 1920 roku Delaunayowie zamieszkali w lokalu przy 19 boulevard Malesherbes, który Sonia całkowicie odnowiła wyposażając zaprojektowanymi przez siebie meblami; większość z nich znajduje się obecnie w zbiorach paryskiego Musée des Arts Décoratifs. W ich domu spotykali się dadaiści i surrealiści: Philippe Soupault, André Breton, Louis Aragon, René Crevel i Tristan Tzara; z tym ostatnim Sonia Delaunay przyjaźniła się przez ponad 40 lat. W lipcu 1923 roku zaprojektowała kostiumy do jego spektaklu, Coeur à gaz. Podobny projekt zrealizowała dla przedstawienia Soirée du coeur à barbe Ilji Zdaniewicza. W tym samym roku rozpoczęła też projektowanie tkanin artystycznych. Pierwszym zamówieniem, jakie otrzymała, było wykonanie ponad 50 projektów dla producenta jedwabiu w Lyonie. W 1924 roku założyła własną firmę z czterema dyrektorami, a wśród których znalazł się projektant i wytwórca futer Jacques Heim. Największy sukces odniosła w 1925 roku, na Międzynarodowej Wystawie Sztuki Dekoracyjnej i Wzornictwa, dla której zaprojektowała i udekorowała pawilon Boutique Simultanée. Jej pawilon przyciągał tłumy zwiedzających. Suknie wieczorowe, płaszcze, ubiory sportowe uszyte przez nią z nakładających się na siebie materiałów miały wyraziste formy i jasne kolory, użyte po raz pierwszy na Kocu. Kolory na tkaninach, stosowane podobnie jak w jej obrazach, stawały się jedynym motywem, czyniącym ubiór architektoniczną kompozycją w przestrzeni. Sprzężenie, kompozycja i równowaga form cechują zmysł estetyczny, obecny w jej twórczości. Jej ówczesne projekty lansowały najlepsze paryskie domy mody. Zaprojektowane przez nią stroje nosiły znane osobistości lat 20. jak aktorka Gloria Swanson, pisarka Nancy Cunard czy projektantka art déco Eyre de Lanux.

    Michelangelo Merisi da Caravaggio (ur. 29 września 1571, zm. 18 lipca 1610) – włoski malarz działający w latach 1593–1610 w Rzymie, Neapolu, na Malcie i Sycylii. Był reformatorem malarstwa europejskiego na przełomie XVI i XVII wieku. W swoich obrazach wyrzekł się piękna ludzkiego ciała, idealizowanego przez malarzy renesansowych. W celu ukazania realizmu wprowadził do swych dzieł ostry światłocień. Malowidła Caravaggia cechuje połączenie fizycznej formy i psychologicznej treści. Jego styl stał się wzorem dla malarzy epoki baroku. Caravaggio był zapomniany w wiekach XVIII i XIX, został na nowo odkryty dopiero w XX stuleciu. Obecnie jest uznawany za pierwszego wielkiego artystę barokowego.Abstraction-Création – międzynarodowa grupa abstrakcjonistów założona w 1931 w Paryżu i stanowiąca kontynuację działalności grupy Cercle et Carré. Założyciele, Auguste Herbin i Georges Vantongerloo, wyznaczyli sobie cel promowania sztuki abstrakcyjnej poprzez grupowe wystawy. Do stowarzyszenia dołączyło wielu uznanych artystów, m.in. Naum Gabo, Wasilij Kandinskij, Piet Mondrian, Alexander Calder.

    Sonia Delaunay była niezwykle płodna jako artystka do momentu nadejścia wielkiego kryzysu; jej projekty stały się znane w londyńskim domu towarowym Liberty oraz w jego filiach w Nowym Jorku, a także w amsterdamskim Metz & Co. Obok tkanin i modnych ubrań projektowała również dywany boazerie i torebki. Zaprojektowała także kostiumy do dwóch filmów: Vertige w reżyserii Marcela L’Herbiera i Le p’tit Parigot René Le Somptiera. Dzięki swemu prestiżowi projektantki otrzymała zaproszenie do wygłoszenia 27 stycznia 1927 roku na Sorbonie wykładu „Wpływ malarstwa na sztukę ubioru”, w trakcie którego przedstawiła nowatorski pomysł prêt-à-porter.

    Rembrandt Harmenszoon van Rijn (ur. 15 lipca 1606 w Lejdzie, zm. 4 października 1669 w Amsterdamie) – holenderski malarz, rysownik i grafik. Uważany powszechnie za jednego z największych artystów europejskich i światowych.Max Liebermann (20 lipca 1847 w Berlinie – 8 lutego 1935 w Berlinie) – niemiecki malarz i grafik pochodzenia żydowskiego. Przedstawiciel realizmu, później impresjonizmu. Współzałożyciel Secesji Berlińskiej.

    Lata 30.[ | edytuj kod]

    Delaunayowie byli oddanymi promotorami sztuki abstrakcyjnej: w 1931 roku zostali członkami grupy Abstraction-Création, a w 1939 zorganizowali pierwszy Salon des Réalités Nouvelles. W latach 30. życie Soni Delaunay upływało pod znakiem projektowania mody, pisania artykułów do czasopism, dekorowania wnętrz i projektowania wystaw sklepowych i plakatów. W 1937 roku wzięła udział w dekoracji dwóch tymczasowych pawilonów Exposition Internationale des Arts et Techniques dans la Vie Moderne: Pavillon des Chemins de Fer i Palais de l’Air, a za obrazy Voyages lointains i Portugal, namalowane dla pawilonu kolejowego, otrzymała złoty medal.

    Rewolucja październikowa w Rosji (według terminologii sowieckiej Wielka Socjalistyczna Rewolucja Październikowa) – określenie, stosowane na:Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Po śmierci Roberta Delaunaya[ | edytuj kod]

    Lata 40. i 50.[ | edytuj kod]

    Gdy wybuchła II wojna światowa, Delaunayowie wyruszyli na południe, znajdując razem z przyjaciółmi schronienie w pobliżu miejscowości Grasse w Prowansji. Po śmierci Roberta Delaunaya w 1941 roku Sonia Delaunay nadal udzielała energicznego wsparcia sztuce abstrakcyjnej, zabiegała o sławę męża organizując szereg wystaw jego prac oraz przekazując je wraz z własnymi dziełami jako darowizny dla instytucji publicznych.

    Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (lit. Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka) – litewska biblioteka narodowa założona w 1919 roku w Kownie, przeniesiona w 1963 roku i działająca do dziś w Wilnie. Belle époque (fr. La Belle Époque – piękna epoka, piękny okres, piękny czas) – nazwa nadana okresowi od zakończenia wojny francusko-pruskiej w 1871 roku do wybuchu I wojny światowej.

    W latach 50. powróciła z nową energią i intensywnością do malowania. Pracowała przy sztalugach prawie codziennie, tworząc piękne obrazy, wypełnione różnej wielkości kolorowymi kołami w nieskończonych, abstrakcyjnych formach. Odważnymi zestawieniami kolorów i akcentowaniem dynamicznego komponowania się form antycypowała op-art i sztukę kinetyczną przyczyniając się do rozwoju tych ruchów w latach 60. W latach 50. też zaczęła też ponownie wystawiać własne prace, w tym zwłaszcza w galerii Auteuil należącej do malarki Colette Allendy, a także w Galerie Bing (1953), Musée National d'Art Moderne i Galerie Suzanne, Rose Fried Gallery (1955), jej pierwsza indywidualna wystawa w Stanach Zjednoczonych, poza tym w Grenoble, Hawanie, Wenecji, Rzymie, Mediolanie i w Städtisches Kunsthaus w Bielefeld (1958; około 260 prac).

    Madryt (hiszp. Madrid) – stolica i największe miasto Hiszpanii, położony w środkowej części kraju u podnóża Sierra de Guadarrama (Wyżyna Kastylijska) nad rzeką Manzanares.Grenoble (oksyt. Grenòble, Granòble; średniowieczny oksyt. Grasanòbol; franko-prow. Grenoblo) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Rodan-Alpy, w departamencie Isère.

    Lata 60.[ | edytuj kod]

    W 1964 roku była pierwszą artystką, która miała retrospektywną wystawę w Luwrze, a to dzięki darowiźnie 117 prac swoich i Roberta. W marcu 1965 roku wysłała gwasz i obraz olejny do Salon des Femmes Peintres, wystawy poświęconej wyłącznie malarkom. Kolejną wystawą jej prac była L’Expo 1925 w Musée des Arts Décoratifs w Paryżu w 1965 roku, gdzie całą salę poświęcono jej dorobkowi w dziedzinie wzornictwa tkanin i ubiorów, W 1967 roku w Musée National d’Art Moderne miała retrospektywną wystawę, obejmującą prawie 200 prac,.

    Isaak Iljicz Lewitan (Исаак Ильич Левитан, ur. 18 sierpnia/30 sierpnia 1860, zm. 22 lipca/4 sierpnia 1900) – malarz-pejzażysta rosyjski pochodzenia żydowskiego.Luwr (fr. Louvre, Musée du Louvre) – dawny pałac królewski w Paryżu, obecnie muzeum sztuki. Jedno z największych muzeów na świecie, najczęściej odwiedzana placówka tego typu na świecie. Stanowi jedno z ważniejszych punktów orientacyjnych stolicy Francji. Luwr położony jest między Rue de Rivoli i prawym brzegiem Sekwany oraz ogrodami Tuileries i Rue du Louvre w obrębie Pierwszej Dzielnicy. W kompleksie budynków o całkowitej powierzchni wynoszącej 60,600 metrów kwadratowych znajdują się zbiory liczące około 35,000 dzieł sztuki od czasów najdawniejszych po połowę wieku XIX, dzieła światowego dziedzictwa o największej sławie takie jak np. stela z kodeksem Hammurabiego, Nike z Samotraki, Mona Lisa pędzla Leonarda.

    W 1967 roku na aukcji charytatywnej Sonia Delaunay pomalowała karoserię samochodu Matra 530 typ A (seria 09).

    Lata 70.[ | edytuj kod]

    W 1970 roku prezydent Francji Georges Pompidou składając wizytę prezydentowi Stanów Zjednoczonych Richardowi Nixonowi podarował mu jeden z obrazów Soni Delaunay, jako reprezentatywny dla tych najlepszych rzeczy, które Francja ma do zaoferowania.

    W 1975 roku Sonia Delaunay namalowała plakat z okazji Międzynarodowego Roku Kobiet oraz otrzymała order Legii Honorowej. W 1978 roku współpracowała w projektowaniu kostiumów do sztuki Sześć postaci w poszukiwaniu autora Luigiego Pirandella, wystawianej w Comédie-Française. W 1979 roku wzięła udział w wystawie Paris-Moscow Exhibition w Centre Georges Pompidou, któremu w 1976 roku podarowała całość swojego dorobku graficznego.

    Sztuka kinetyczna – kierunek w sztuce współczesnej koncentrujący się na zagadnieniu ruchu (rzeczywistym lub pozornym), obejmująca wiele nakładających się technik i stylów. Jednym z prekursorów był Alexander Calder, który od 1931 roku tworzył "mobile" – rzeźby z metalu poruszające się pod wpływem ruchu powietrza lub zmiany temperatury.Gwasz – farba wodna z domieszką kredy lub bieli (od XIX wieku ołowiowej lub cynkowej), nadającej jej właściwości kryjące, oraz gumy arabskiej będącej spoiwem. Znana w Europie od średniowiecza, stosowana głównie w XVII i XVIII wieku, choć jest ona popularna do dzisiaj. Mianem tym określa się także technikę malowania gwaszami, a także same obrazy nimi namalowane.

    Śmierć[ | edytuj kod]

    Zmarła w swoim domu w Paryżu 5 grudnia 1979 roku. Na wieść o tym The New York Times określił ją jako jedną najważniejszych przedstawicielek malarstwa jej czasów oraz jako jedną z ostatnich przedstawicielek paryskiego świata sztuki sprzed 1914 roku.

    Philippe Soupault (ur. 2 sierpnia 1897 w Chaville, zm. 12 marca 1990 w Paryżu) – francuski poeta, pisarz, krytyk literacki. Obok André Bretona i Louisa Aragona twórca surrealizmu; związany także z dadaizmem. W roku 1926 wykluczony z grupy surrealistów.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Amsterdam – największe miasto Holandii i jej stolica konstytucyjna. Wszystkie instytucje rządowe oraz przedstawicielstwa obcych państw znajdują się w Hadze.
    Tycjan, właśc. Tiziano Vecelli lub Vecellio (ur. ok. 1488-1490 w Pieve di Cadore, zm. 27 sierpnia 1576 w Wenecji) – włoski malarz, czołowy przedstawiciel szkoły weneckiej włoskiego malarstwa renesansowego. Uczeń Giovanniego Belliniego oraz Giorgiona.
    Siergiej Pawłowicz Diagilew, ros. Сергей Павлович Дягилев (ur. 31 marca 1872 w Zieliszczewie, zm. 19 sierpnia 1929, w Wenecji) – rosyjski impresario baletowy, twórca zespołu Les Ballets Russes.
    Salon Niezależnych – wystawa artystyczna, organizowana corocznie w Paryżu od 1884 roku. Jej powstanie było wyrazem sprzeciwu artystów wobec oficjalnego salonu, którego jury odrzucało część zgłoszonych prac.
    Poliglota (gr. polýglōttos lub polýglōssos - wielojęzyczny) – człowiek znający wiele języków, potrafiący kontaktować się lub pisać w wielu językach świata.
    Cesarstwo Niemieckie, (niem.) Deutsches Kaiserreich lub Rzesza Niemiecka (niem.) Deutsches Reich – oficjalne określenie niemieckiego państwa narodowego założonego w 1871 roku przez polityka Ottona von Bismarcka. Po upadku określane także jako Druga Rzesza (Zweites Reich).
    Karlsruhe – miasto na prawach powiatu w południowo zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia. Siedziba rejencji Karlsruhe, regionu Mittlerer Oberrhein oraz powiatu Karlsruhe do którego miasto jednak nie należy. Leży na Nizinie Górnoreńskiej, nad rzekami Alb i Pfinz, na wysokości 115 m.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.152 sek.