• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Sonata da chiesa

    Przeczytaj także...
    Giuseppe Torelli (ur. 22 kwietnia 1658, zm. 8 lutego 1709) – włoski altowiolista, skrzypek, nauczycieli i kompozytor okresu późnego baroku.Evaristo Felice Dall’Abaco (ur. 12 lipca 1675 w Weronie, zm. 12 lipca 1742 w Monachium) – włoski skrzypek, wiolonczelista i kompozytor.
    Tomaso Albinoni (ur. 8 czerwca 1671 w Wenecji, zmarł 17 stycznia 1751 tamże) – jeden z największych włoskich kompozytorów późnego baroku.

    Sonata da chiesa (wł. sonata kościelna) – 4-częściowa sonata barokowa, właściwa sonata przedklasyczna.

    Początkowo jej budowa nie była ściśle określona. Części skrajne były utrzymane w tempie szybkim, a środkowe w tempie umiarkowanym, trójdzielnym, tanecznym. Pomiędzy nie wstawiano krótkie powolne ustępy muzyczne, akordowe lub imitacyjne.

    Na przełomie XVII i XVIII w. Arcangelo Corelli wykształcił w swoich sonatach triowych (op. 1 i 3) i solowych (pierwszych sześć sonat z op. 5) modelową postać sonaty da chiesa, składającej się z 4 części:

    Pietro Locatelli (ur. 3 września 1695 w Bergamo, Włochy, zm. 30 marca 1764 w Amsterdamie) - włoski kompozytor barokowy, wirtuoz skrzypiec.Georg Friedrich Händel (ang. George Frideric Handel; pol. Jerzy Fryderyk Haendel, ur. 23 lutego 1685 w Halle, zm. 14 kwietnia 1759 w Londynie) – niemiecki kompozytor późnego baroku. W 1727 roku stał się poddanym Wielkiej Brytanii. Jest narodowym kompozytorem tego kraju. Komponował liczne gatunki muzyki baroku, między innymi opery i oratoria. Händel zaliczany jest do najwybitniejszych twórców muzyki późnego baroku.
  • wolnej – imitacyjnej
  • szybkiej – fugowanej
  • wolnej – akordowej, w typie stylizowanego tańca (np. sarabanda)
  • szybkiej – imitacyjnej lub fugowanej, także w typie stylizowanego tańca (np. gigue)
  • Poszczególne części były skontrastowane pod względem agogicznym, rytmicznym czy fakturalnym. Różniły się też charakterem: części wolne były poważne, szybkie – wesołe. Schemat budowy sonaty da chiesa był wykorzystywany również jako forma dla concerti grossi m.in. Corellego czy Locatellego.

    Sonata – instrumentalna forma muzyczna. Pierwotnie każdy utwór instrumentalny, w przeciwieństwie do wokalnego – kantaty. Z czasem wykształciła się w specyficzną formę.Sonata da camera – włoskie określenie sonaty kameralnej, typ sonaty triowej, stworzonej do świeckich przedstawień.

    Głównym przedstawicielami późnej sonaty przedklasycznej byli kompozytorzy włoscy (Corelli, Torelli, Bassani, Vitali, Albinioni, Caldara, Bonporti, Geminiani, Locatelli, Dall’Abaco, Veracini, Pasquini), francuscy (Marais, Couperin, Leclair) i niemieccy (Kuhnau, Bach, Händel).

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Sonata
  • Sonata da camera
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Józef Chomiński, Krystyna Wilkowska-Chomińska: Formy muzyczne. T. II: Wielkie formy instrumentalne. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1987, s. 167. ISBN 83-224-0224-4. (pol.)
  • Danuta Wójcik: ABC form muzycznych. Musica Iagellonica, 1999, s. 101–102. ISBN 83-7099-103-3. (pol.)
  • The New Grove Dictionary of Music and Musicians, vol. S. Oxford University Press, 2004. ISBN 978-0-19-517067-2. (ang.)
  • Francesco Antonio Bonporti (ur. 11 czerwca 1672 w Trydencie, zm. 19 grudnia 1749 w Padwie) to włoski prezbiter i kompozytor.Jean-Marie Leclair, znany też jako Jean-Marie Leclair Starszy, (Lyon 10 V, 1697 - Paryż 22 X, 1764) barokowy kompozytor i skrzypek. Uważa się go za założyciela francuskiej szkoły gry skrzypcowej.




    Warto wiedzieć że... beta

    Francesco Geminiani (ur. 5 grudnia 1687 w Lucce, zm. 17 września 1762 w Dublinie) był włoskim barokowym kompozytorem, skrzypkiem i teoretykiem muzyki.
    Arcangelo Corelli [wym.: Arkandżelo Korelli] (ur. 17 lutego 1653 w Fusignano, zm. 8 stycznia 1713 w Rzymie) – włoski kompozytor i skrzypek. Jeden z przedstawicieli baroku w muzyce, wirtuoz skrzypiec i kompozytor utworów na ten instrument; autor terminu concerto grosso, twórca sonaty triowych i solowych na skrzypcach (La Folia).
    Francesco Maria Veracini (ur. 1 lutego 1690 we Florencji, zm. 31 października 1768 tamże) – włoski skrzypek i kompozytor. Był jednym z czołowych skrzypków początku XVIII wieku we Włoszech, znanym w całej Europie jako wykonawca i kompozytor. Jako wirtuoz rywalizował z Giuseppe Tartinim. Chociaż był instrumentalistą, około połowy jego dzieł stanowią kompozycje wokalne. Jako kompozytor operowy był przez pewien czas znaczącym rywalem Georga Friedricha Händla w Londynie.
    Giovanni Battista Bassani (ur. ok. 1657 w Padwie, zm. 1 października, 1716 w Bergamo) - włoski kompozytor, skrzypek i organista.
    Concerto grosso (l.m. concerti grossi, z wł. duży koncert) – popularna forma muzyki barokowej przeznaczona na zespół instrumentalny, a zbudowana zwykle z czterech do sześciu części. Opiera się na dialogu pomiędzy niewielką grupą solistów (concertino) i orkiestrą (tutti).
    François Couperin (ur. 10 listopada 1668 w Paryżu, zm. 11 września 1733 tamże) – francuski kompozytor epoki baroku.
    Marin Marais (ur. 31 maja 1656 w Paryżu, zm. 15 sierpnia 1728 tamże) – francuski gambista i kompozytor okresu baroku.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.016 sek.