• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Sokol - Wysoki Jesionik



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Bór świerkowy (świerczyna) – las iglasty, w którym dominującym gatunkiem w drzewostanie jest świerk. Bory świerkowe występują przede wszystkim w górach w paśmie regla dolnego jak i regla górnego. Pozostałe bory świerkowe są głównie wynikiem sztucznego nasadzania.Na mapach: 50°04′11,899″N 17°14′29,299″E/50,069972 17,241472 Ovčárna (niem. Schäferei) – całoroczny hotel górski (dawniej schronisko turystyczne), położony w Wysokim Jesioniku na wysokości 1300 m n.p.m., u stóp Pradziada.

    Sokol (historyczna nazwa niem. Falken Berg) – szczyt (góra) o wysokości 1187 m n.p.m. (podawana jest też wysokość 1186 m n.p.m. lub 1186,7 m n.p.m.) w paśmie górskim Wysokiego Jesionika (cz. Hrubý Jeseník), w północno-wschodnich Czechach, w Sudetach Wschodnich, na Śląsku, na granicy gmin Malá Morávka i Vrbno pod Pradědem, przy osadzie Vidly, oddalony o około 1,8 km na północny wschód od szczytu góry Pradziad (cz. Praděd).

    Odra (czes. i dł. Odra, niem. Oder, gł. Wodra, łac. starożytna Viadua, Suevus, łac. średniowiecza Oddera (w Dagome iudex), Odera; łac. renesansowa Viadrus (od 1543)) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie).Świerk pospolity (Picea abies (L.) H.Karst) – gatunek drzewa z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Jest to jedyny gatunek świerka występujący naturalnie w Polsce. Rośnie głównie w północno-wschodniej części kraju, na południu Polski, w górach i na pogórzu. Nie występuje w sposób naturalny w centralnej i zachodniej Polsce (tzw. pas bezświerkowy). Zasięg tego gatunku rozciąga się na północy Europy od Norwegii do Rosji, występuje także w Alpach, Sudetach, Karpatach oraz na Bałkanach. Na wschodzie sięga Uralu, gdzie stopniowo wypiera go świerk syberyjski (Picea obovata). Północna granica występowania przebiega w Norwegii (70°N).

    Charakterystyka[ | edytuj kod]

    Lokalizacja[ | edytuj kod]

    Widok z drogi na szczyt góry Pradziad na połać szczytową góry Sokol (na pierwszym planie)

    Sokol jest górą słabo rozpoznawalną i widoczną m.in. z jej bliskiej okolicy, np. z niektórych odkrytych miejsc, ale i wtedy najlepiej posiłkować się dostępnymi mapami ułatwiającymi jej lokalizację i identyfikację. Jej stoki widoczne są z osady Vidly, położonej przy skrzyżowaniu dróg nr Bělá pod Pradědem – Bruntál i nr Nové Heřminovy – Vidly. Ponadto dobrze ją widać z połaci szczytowej sąsiedniej góry Prostřední vrch, gdzie rozpoznać ją można po charakterystycznej grupie skalnej Sokolí skála (1), położonej blisko jej szczytu. Z drogi okalającej połać szczytową góry Pradziad jest niewidoczna, przysłonięta przez kopułę krzywizny góry, ale dostrzec ją już można z drogi dojazdowej na szczyt Pradziada, gdzie widać ją i rozpoznać można po ścieżce grzbietowej, jak również dobrze widoczna jest z tarasu widokowego na wieży Pradziada. Natomiast niewidoczna jest z drogi wokół wierzchołka góry Dlouhé stráně, gdzie jest przysłonięta przez masyw Pradziada.

    Mylonit – skała kataklastyczna, metamorficzna powstała poprzez dynamiczną rekrystalizację. Złożona z drobnych pokruszonych i roztartych ziaren starszych skał powstałych w warunkach zmielenia i silnego roztarcia dowolnej skały wyjściowej, tworzących miazgę mylonityczną, objętą rekrystalizacją towarzyszącą mylonityzacji. Powstaje w trakcie metamorfizmu dyslokacyjnego głównie w strefach uskokowych o charakterze przesuwczym.Červenohorské sedlo (niem. Roter Berg, Roter Berg Sattel, pol. Czerwonogórskie Siodło) – przełęcz (1013 m n.p.m.) na Morawach, w Czechach, w paśmie Wysokiego Jesionika (czes. Hrubý Jeseník), pomiędzy szczytami gór Červená hora i Velký Klínovec. Oddziela Masyw Keprníka (czes. Keprnická hornatina) od Masywu Pradziada i Wysokiej Holi (czes. Pradědská hornatina). Prowadzi przez nią droga krajowa nr 44 – bardzo kręta, która w zimie może być nieprzejezdna.

    Góra położona jest w centralnej części (mikroregionu) Wysokiego Jesionika o nazwie Masyw Pradziada i Wysokiej Holi (cz. Pradědská hornatina), a jednocześnie przy granicy z sąsiednim mikroregionem o nazwie Masyw Orlíka (cz. Medvědská hornatina), na bocznej gałęzi grzbietu głównego (grzebieniu) góry Pradziad, ciągnącego się od przełęczy Červenohorské sedlo do przełęczy Skřítek. Charakterystyczną cechą góry jest jej prosty, lekko kopulasty, odkryty grzbiet szczytowy, ciągnący się na kierunku południowy zachód – północny wschód (od osady Vidly ku przełęczy z górą Pradziad).

    Sudety Wschodnie (332.6) (cz. Jesenická oblast, Východní Sudety, Východosudetská oblast, niem. Ostsudeten) - pasma górskie w południowo-zachodniej Polsce i północnej części Czech, wschodnia część Sudetów będąca częścią prowincji Masywu Czeskiego.Grzbiet górski – obszar położony wzdłuż linii grzbietowej łączący znaczące szczyty i przełęcze danego pasma górskiego (formacji górskiej).

    Górę ograniczają: od zachodu, północnego zachodu i północy dolina potoku Środkowa Opawa (cz. Střední Opava), od wschodu i południowego wschodu dolina potoku o nazwie Sokolí potok oraz od południowego zachodu mało wybitna przełęcz o wysokości 1160 m n.p.m. w kierunku góry Pradziad. W otoczeniu góry znajdują się następujące szczyty: od południowego zachodu Pradziad, od północnego zachodu Malý Děd i Kamzičí vrch, od północnego wschodu Nad Kapličkou i Bučina, od południowego wschodu Sokolí skála (1) i Prostřední vrch oraz od południa drugorzędny szczyt Pradziada o nazwie Praděd–V.

    Portal internetowy – internetowy serwis informacyjny poszerzony o różnorodne funkcje internetowe, dostępny z jednego adresu internetowego. W intencji twórców, ma to zachęcać użytkowników do ustawienia adresu portalu jako strony startowej w przeglądarce WWW i traktowania go jako bramy do Internetu.Punkt geodezyjny - punkt wchodzący w skład osnowy geodezyjnej, którego położenie na ziemi zostało określone współrzędnymi geodezyjnymi względem przyjętego układu odniesienia.

    Stoki[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Sokolí skála (1170 m).

    W obrębie góry można wyróżnić cztery zasadnicze stoki: północno-zachodni, północno-wschodni, wschodni (Pod Sokolem) i południowo-wschodni. Stoki północno-zachodni i północno-wschodni oddzielone są grzbietem ciągnącym się od osady Vidly ku szczytowi. Stoki góry Sokol są zalesione, ze zdecydowaną przewagą boru świerkowego. Na wszystkich stokach występują przecinki oraz nieliczne ogołocenia i niewielkie polany. Stoki mają stosunkowo jednolite nachylenia. Maksymalne nachylenie stoku południowo-wschodniego na odcinku 50 m przy skalisku Sokolí skála (1) nie przekracza 40°. Wzdłuż grzbietu oraz na stoku wschodnim i południowo-wschodnim występują skaliska i niewielkie grupy skalne. W odległości około 125 m na południowy wschód od szczytu występuje grupa skalna Sokolí skála (1), będąca punktem widokowym.

    Hotel – obiekt wchodzący w skład infrastruktury turystycznej, w którym świadczone są odpłatnie usługi noclegowe (przede wszystkim krótkookresowe).Infrastruktura turystyczna – są to wszelkiego rodzaju obiekty oraz urządzenia turystyczne, które mają na celu służenie przyjeżdżającym na dany obszar turystom - zaspokajaniu ich potrzeb związanych z bierną oraz aktywną turystyką.

    Stoki pokryte są siecią nieoznakowanych dróżek (m.in. o nazwach Silonova trasa, Pradědská cesta czy Dřevařská cesta) oraz ścieżek i duktów. Przemierzając je zaleca się korzystanie ze szczegółowych map, z uwagi na zawiłości ich przebiegu oraz zorientowanie w terenie. Grzbietem góry na połaci szczytowej przebiega ścieżka główna od której rozchodzą się na ogół nieoznakowane przecinki stokowe do dróżek umożliwiających dojście do szczytu.

    Potok – niewielki ciek wodny o wartkim nurcie, płynący w terenie o znacznych deniwelacjach. Jest wodą płynącą, zwykle w korycie wyerodowanym w skałach. Charakteryzują go duże spadki zwierciadła wody i burzliwy nurt. W Polsce potokami nazywane są przeważnie cieki płynące w górach i na wyżynach. Cechą potoków górskich są spadki koryt od 5% do 30%, a potoków wysokogórskich nawet do 80% i więcej. Na wyżynach, potoki charakteryzują się spadkami od 5% do 10%. Zlewnia potoku zwykle nie przekracza 100 km². Podłoże w potokach wysokogórskich stanowią lite skały, niżej głazy, następnie kamienie przemieszane ze żwirem, a jeszcze niżej żwir i wreszcie piasek i muł.Minimalna deniwelacja względna (MDW), wybitność szczytu – liczba określająca, na ile szczyt wyróżnia się ze swojego otoczenia. Wybitność definiuje się jako różnicę wysokości danego szczytu i wysokości najniższej warstwicy okalającej go, a nieobejmującej formacji od niego wyższych. Wysokość tej warstwicy określa wysokość przełęczy zwanej kluczową, oddzielającej dany szczyt od wyższego, kolejnego szczytu na grzbiecie (wododziale). Spośród przełęczy oddzielających dany szczyt od wyższych sąsiadów przełęczą kluczową jest przełęcz najwyższa. Wybitność szczytu to inaczej jego wysokość względna nad przełęczą kluczową.

    Szczyt[ | edytuj kod]

    Widok na szczyt góry Sokol
    Punkt geodezyjny na połaci szczytowej góry Sokol
    Widok z połaci szczytowej góry Sokol na ścieżkę grzbietową oraz na górę Pradziad

    Sokol jest górą o pojedynczym szczycie. Jest on położony na połaci, będącej punktem widokowym na odkrytej polanie, pokrytej trawą wysokogórską oraz młodnikiem świerkowym, z której rozpościerają się perspektywy w kierunku widocznych szczytów czy gór (m.in. Pradziad, Kamzičí vrch, Prostřední vrch, Ostrý vrch, Žárový vrch czy Lyra). Na połaci szczytowej znajduje się punkt geodezyjny o wysokości 1186,71 m n.p.m. z umieszczonym przy nim kikucie złamanego, stalowego słupka, który został przełamany na skutek korozji. Dojście na szczyt następuje z osady Vidly oraz zlokalizowanego przy skrzyżowaniu dróg nr 450 i nr 451, skrzyżowania turystycznego o nazwie Vidly (Háj.) z umieszczoną przy nim tablicą informacyjną o podanej wysokości 770 m, od którego biegnie u podnóża góry jedyny wytyczony niebieski szlak turystyczny Szlak niebieski , asfaltową aleją o nazwie Pradědská cesta. Należy nią przebyć odcinek o długości około 1,6 km dochodząc do skrzyżowania z dróżką o nazwie Dřevařská cesta, w którą należy skręcić w lewo dochodząc odcinkiem o długości około 1 km do kolejnego skrzyżowania z dróżką o nazwie Silonova trasa, w którą należy skręcić w prawo i odcinkiem o długości około 1,1 km dojść do przecinki stokowej, w którą należy skręcić w lewo i po około 420 m dojść podejściem do połaci szczytowej. Jest również możliwość alternatywnego dojścia do szczytu od dróżki wzdłuż doliny potoku o nazwie Sokolí p., ale z uwagi na nieco większe nachylenia stoków wschodniego i południowo-wschodniego, nie jest ono zalecane.

    Lyra (niem. Leier Berg) – szczyt (góra) o wysokości 1103 m n.p.m. (podawana jest też wysokość 1092 m n.p.m.) w paśmie górskim Wysokiego Jesionika (czes. Hrubý Jeseník), w północno wschodnich Czechach, w Sudetach Wschodnich, na Śląsku, oddalony o około 4,6 km na północny wschód od szczytu góry Pradziad (czes. Praděd).Hotel Praděd – całoroczny hotel górski wraz ze schroniskiem turystycznym w paśmie górskim Wysokiego Jesionika (czes. Hrubý Jeseník), w północno wschodnich Czechach, w Sudetach Wschodnich. Położony na wieży telewizyjnej, na szczycie góry Pradziad (czes. Praděd), na wysokości 1490 m n.p.m., będący najwyżej położonym czeskim hotelem z restauracją.

    Geologia[ | edytuj kod]

    Pod względem geologicznym masyw góry Sokol należy do jednostki określanej jako kopuła Desny i zbudowany jest ze skał metamorficznych, głównie: blasto-mylonitów i fyllonitów (biotytów, chlorytów i muskowitów) oraz skał osadowych, głównie: meta-arkoz.

    Wody[ | edytuj kod]

    Wszystkie stoki góry należą do zlewni Morza Bałtyckiego do którego płyną wody m.in. z dorzecza Odry, będącej przedłużeniem płynących (wymienionych wcześniej) górskich potoków o nazwie: Sokolí potok i Środkowa Opawa, zlokalizowanych u jej podnóża. Atrakcją dla miłośników pięknych krajobrazów jest kilkanaście wodospadów o nazwie Vodopády Sokolího potoka zlokalizowanych na wysokościach (1000–1185) m n.p.m. wzdłuż płynącego u podnóża góry potoku o nazwie Sokolí potok, z których najwyższy ma wysokość sięgającą 7 m. Dojście do nich następuje z osady Vidly i drogi nr 450 od której prowadzi dróżka wzdłuż doliny tego potoku.

    Pradědská hornatina (pol. Masyw Pradziada i Wysokiej Holi, niem. Altvaterbergland) – mikroregion wchodzący w skład pasma górskiego Wysokiego Jesionika (czes. Hrubý Jeseník), w Czechach, w Sudetach Wschodnich, na pograniczu Moraw i Śląska. Graniczy od północnego-wschodu z Masywem Orlíka (czes. Medvědská hornatina), od północnego-zachodu z Masywem Keprníka (czes. Keprnická hornatina), od północy z Górami Opawskimi (czes. Zlatohorská vrchovina), od południowego-zachodu z Hanušovicką vrchoviną, a od wschodu i południowego-wschodu z Niskim Jesionikiem (czes. Nízký Jeseník).Skřítek (czes. Sedlo Skřítek) – przełęcz o wysokości 874 m n.p.m. w Hanušovickiej vrchovinie, w czeskich Sudetach Wschodnich, pomiędzy szczytami gór: Bílý kámen i Větrný vrch, leżąca w odległości około 2,5 km na południe od granicy oddzielającej pasmo górskie Wysokiego Jesionika (czes. Hrubý Jeseník) od Hanušovickiej vrchoviny pomiędzy ostatnim szczytem grzebienia: Ztracené skály oraz szczytem Závora.

    Ochrona przyrody[ | edytuj kod]

    Cała góra znajduje się w obrębie wydzielonego obszaru objętego ochroną o nazwie Obszar Chronionego Krajobrazu Jesioniki (cz. Chráněná krajinná oblast (CHKO) Jeseníky), a utworzonego w celu ochrony utworów skalnych, ziemnych i roślinnych oraz rzadkich gatunków zwierząt. Na obszarze góry nie wytyczono żadnych ścieżek dydaktycznych. Warto dodać, że u podnóża góry Sokol, w odległości około 1,2 km na północny wschód od szczytu, na wysokości około 808 m n.p.m., przy alei Pradědská cesta w dolinie potoku Środkowa Opawa znajdują się dwa stare świerki pospolite, które zostały uznane za pamiątkowe o nazwie (cz. Smrky v Pradědské bráně) o wysokości około (35 i 36) m i obwodzie pnia odpowiednio (312 i 355) cm.

    Figura – całoroczny hotel górski w paśmie górskim Wysokiego Jesionika (czes. Hrubý Jeseník), w północno wschodnich Czechach, w Sudetach Wschodnich. Położony na stoku góry Petrovy kameny, na wysokości 1295 m n.p.m., oddalony o około 1,65 km na południowy wschód od szczytu góry Pradziad (czes. Praděd), blisko drogi Hvězda – Ovčárna.Mikroregion – mały obszar wydzielony z większego terenu (regionu, mezoregionu lub makroregionu) ze względu na występujące specyficzne warunki geograficzne, przyrodnicze, społeczno-kulturowe lub gospodarcze.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Mala Morávka – gmina w Czechach, w powiecie Bruntál, w kraju morawsko-śląskim. Leży po obu stronach historycznych granic lądowych Moraw i Śląska. Ma 711 mieszkańców (2012) i terytorium o powierzchni 6158 ha. Przez wieś płynie rzeka Moravice.
    Prostřední vrch (niem. Mittelhübel) – szczyt (góra) o wysokości 1153 m n.p.m. (podawana jest też wysokość 1152 m n.p.m. lub bardziej dokładna 1152,5 m n.p.m.) w paśmie górskim Wysokiego Jesionika (czes. Hrubý Jeseník), w północno wschodnich Czechach, w Sudetach Wschodnich, na Śląsku, oddalony o około 2,5 km na północny wschód od szczytu góry Pradziad (czes. Praděd).
    Młodnik – faza rozwoju drzewostanu następująca po uprawie, obejmująca młode pokolenie drzew gatunków lasotwórczych pochodzące najczęściej z nasadzenia sztucznego (z sadzonek). Faza młodnika obejmuje okres od momentu osiągnięcia zwarcia (zetknięcia się koron) drzewek do czasu rozpoczęcia się wydzielania (obumierania sztuk najsłabszych) czyli wejścia drzew w fazę tyczkowiny. Umownie okres ten określa się na 20-25. rok życia drzewostanu.
    Biegi narciarskie (także: biegi płaskie, dla odróżnienia od całkowicie innej dyscypliny zimowej – biegów zjazdowych) – sport zimowy popularny w krajach z rozległymi zaśnieżonymi terenami, głównie w północnej Europie oraz Kanadzie. Popularność tego sportu szybko rośnie także w Stanach Zjednoczonych, Rosji i krajach Europy Środkowej.
    Korozja metali (łac. corrosio - zżeranie) – procesy stopniowego niszczenia (korozji) struktury metalu w wyniku jego chemicznych reakcji ze składnikami otoczenia lub procesów elektrochemicznych. W wielu przypadkach kierunek przemian i ich szybkość zależą również od czynników fizycznych (np. naprężenia w elementach obciążonej konstrukcji, zewnętrzne pole elektryczne, promieniowanie) lub mikrobiologicznych.
    Gmina (od niem. Gemeinde – komuna, społeczność) – wspólnota samorządowa osób zamieszkujących określone terytorium.
    Szlak rowerowy — trasa wycieczkowa dla rowerzystów, oznaczona specjalnymi symbolami wyznaczającymi jej przebieg i ułatwiającymi odnalezienie właściwej drogi. Zgodnie z normami znakowania PTTK, szlaki rowerowe oznaczone są białymi kwadratami z czarnym symbolem roweru i paskiem koloru szlaku (szlaki krajowe), lub literą R i numerem szlaku (szlaki międzynarodowe). Można jednak spotkać w terenie oznaczenia nie trzymające się tych norm (zwłaszcza starsze szlaki) np. biały kwadrat z symbolem roweru w kolorze szlaku. Ze względu na częstsze niż w przypadku szlaków pieszych umieszczanie oznakowania na drogach publicznych, znaki szlaków rowerowych uznane zostały za dodatkowe znaki drogowe, uzyskując symbole R-1, R-1a, R-1b, R-2, R-2a i R-3.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.08 sek.