• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Sojuz 5

    Przeczytaj także...
    Władisław Nikołajewicz Wołkow, ros. Владислав Николаевич Волков (ur. 23 listopada 1935 w Moskwie, zm. 29 czerwca 1971), kosmonauta radziecki, Lotnik Kosmonauta ZSRR.Bajkał (ros. Озеро Байкал) – jezioro tektoniczne w Azji, zwane „Syberyjskim morzem” i "Błękitnym okiem Syberii", położone na terytorium Rosji (Syberia) w Republice Buriacji i obwodzie irkuckim. Jest ono najstarszym i najgłębszym jeziorem na świecie, a ponadto – pod względem powierzchni – drugim jeziorem w Azji i siódmym na świecie.
    Opór aerodynamiczny - składowa wektora siły aerodynamicznej równoległa do kierunku ruchu ciała względem płynu (w szczególności powietrza) i skierowana zawsze przeciwnie do kierunku ruchu ciała. Siła aerodynamiczna powstaje podczas ruchu ciała w płynie; gdy ruch ciała ustaje, siła oporu zanika. Opór aerodynamiczny traktować można jako rodzaj siły biernej, przyłożonej do poruszającego się ciała.

    Sojuz 5 (kod wywoławczy Байкал - "Bajkał") był kapsułą kosmiczną typu Sojuz, wystrzeloną przez ZSRR 15 stycznia 1969 roku. Pojazd połączył się na orbicie z kapsułą Sojuz 4.

    Załoga[]

    Podstawowa[]

  • Borys Wołynow (1)
  • Aleksiej Jelisiejew (1) (tylko start)
  • Jewgienij Chrunow (1) (tylko start)
  • Rezerwowa[]

  • Anatolij Filipczenko (1)
  • Walerij Kubasow (1)
  • Wiktor Gorbatko (1)
  • Druga rezerwowa[]

  • Anatolij Kuklin (1)
  • Władisław Wołkow (1)
  • Piotr Kołodin (1)
  • Lądująca[]

  • Borys Wołynow
  • Opis misji[]

    Na pokładzie kapsuły znajdował się dowódca, Borys Wołynow, i dwóch inżynierów lotu, Jelisiejew i Chrunow, którzy mieli przejść na pokład Sojuza 4 przed powrotem na Ziemię. Załoga przeprowadziła badania naukowe, w tym techniczne i medyczne, a także przetestowała urządzenia pokładowe pojazdu. Głównym celem misji było połączenie z kapsułą Sojuz 4 i stworzenie w ten sposób eksperymentalnej stacji kosmicznej.

    Sojuz 21 (kod wywoławczy Байкал - Bajkał) przetransportował dwóch radzieckich kosmonautów na pokład stacji kosmicznej Salut 5.Piotr Iwanowicz Kołodin ros. Пётр Иванович Колодин (ur. 23 września 1930 w miejscowości Nowo-Wasiljewka, obwód zaporoski (Ukraina)), pułkownik-inżynier, radziecki kosmonauta.

    Wołynow pozostał na pokładzie Sojuza 5 i powrócił na ziemię po bardzo burzliwym wejściu w atmosferę. Moduł serwisowy Sojuza nie odłączył się po odpaleniu silników hamujących. W tym momencie kosmonauta nie był już w stanie przerwać manewru wejścia w atmosferę. Awaria mechanizmu odrzucania silników hamujących miała już miejsce podczas misji kapsuł Wostok i Woschod, a także podczas jednej z misji Programu Mercury, lecz w wypadku Sojuza stanowiła o wiele większe zagrożenie - moduł serwisowy Sojuza był znacznie większy niż niewielkie moduły silników hamujących tamtych pojazdów.

    Jewgienij Wasilewicz Chrunow ros.: Евгений Васильевич Хрунов (ur. 10 września 1933 we wsi Prudy w obwodzie tulskim, zm. 19 maja 2000 w Moskwie) - kosmonauta i lotnik radziecki, Lotnik Kosmonauta ZSRR.Borys Walentinowicz Wołynow (ros. Борис Валентинович Волынов; ur. 18 grudnia 1934 roku w Irkucku (obecnie Federacja Rosyjska)) – radziecki kosmonauta, Lotnik Kosmonauta ZSRR.

    Gdy kapsuła napotkała opór powietrza, połączony wciąż pojazd przybrał najbardziej stabilną aerodynamicznie pozycję - nosem naprzód. Ciężki moduł lądownika miał za osłonę jedynie metalowy właz - uszczelki włazu zaczęły się palić, wypełniając wnętrze kabiny toksycznymi oparami. Przyspieszenie, które normalnie wciskało kosmonautę w fotel, w tym wypadku wyciągało Wołynowa z jego uprzęży.

    Wiktor Wasiljewicz Gorbatko ros.: Виктор Васильевич Горбатко (ur. 3 grudnia 1934 na Kubaniu) — radziecki kosmonauta, Lotnik Kosmonauta ZSRR.Sojuz (ros. Союз, "związek, zjednoczenie, sojusz") – nazwa serii radzieckich i rosyjskich wielomiejscowych pojazdów kosmicznych przeznaczonych do długotrwałych lotów po orbicie okołoziemskiej oraz do manewrowania i łączenia się z innymi obiektami w przestrzeni kosmicznej. Mogą one zabrać na swój pokład załogi liczące maksymalnie do trzech osób. Od 1967 r. Sojuzy są środkiem transportu kosmonautów na orbitę. Zgodnie z radziecką tradycją nazwy Sojuz zaczęto również używać do rakiety nośnej, która wynosiła na orbitę ten statek kosmiczny.

    Wraz ze wzrostem temperatury i oporu aerodynamicznego, elementy łączące lądownik z modułem serwisowym zerwały się zanim doszło do zniszczenia włazu. Moduł lądownika natychmiast ustawił się we właściwej pozycji, osłoną termiczną naprzód. Wołynowa czekał jeszcze jeden problem - linki spadochronu uległy częściowemu splątaniu, co w połączeniu z awarią rakiet hamujących spowodowało bardzo twarde lądowanie, w którym Wołynow stracił część zębów.

    Program Mercury (ang. Project Mercury) – pierwszy amerykański program załogowych lotów kosmicznych mający na celu wyniesienie astronautów na orbitę okołoziemską. Program, realizowany początkowo przez NACA a następnie przez nowo powstałą NASA, trwał od 1958 do 1963 roku.Kazachstan, Republika Kazachstanu (kaz. Қазақстан, Қазақстан Республикасы, trl. Ķazaķstan, Ķazaķstan Respublikasy, trb. Kazakstan, Kazakstan Respublikasy; ros. Казахстан, Республика Казахстан trl. Kazahstan, Respublika Kazahstan, trb. Kazachstan, Riespublika Kazachstan) – państwo leżące częściowo w Azji (88% powierzchni) i częściowo w Europie (12% powierzchni – tereny na zachód od rzeki Emba), powstałe w 1991 w wyniku rozpadu Związku Radzieckiego. Graniczy z następującymi państwami: Chinami (1460 km granicy), Kirgistanem (980 km), Turkmenistanem (380 km), Uzbekistanem (2300 km) oraz Federacją Rosyjską (6467 km). Łączna długość granic Kazachstanu wynosi 12 187 km. Kazachstan ma również dostęp do największego jeziora świata – Morza Kaspijskiego – na długości 2340 km.

    Kapsuła wylądowała w górach Ural, w pobliżu Orenburga - daleko od planowanego miejsca lądowania w Kazachstanie. Na zewnątrz panowała temperatura -38 °C. Wiedząc, że ekipy ratunkowe przybędą za wiele godzin, Wołynow opuścił kapsułę i przeszedł kilka kilometrów, zanim znalazł schronienie w chatce miejscowego chłopa. Wołynow nie poleciał w kosmos przez następnych siedem lat, aż do misji Sojuz 21.

    Sojuz 4 (kod wywoławczy Амур - „Amur”) – radziecki pojazd kosmiczny, należący do programu Sojuz. Pojazd wystrzelono 14 stycznia 1969 z kosmonautą Władimirem Szatałowem na pokładzie. Celem misji było wykonanie manewru dokowania z kapsułą Sojuz 5, przyjęcie na pokład dwójki kosmonautów z tamtego statku i powrót. Manewru tego nie udało się z różnych powodów przeprowadzić podczas trzech poprzednich misji Sojuzów.Lista startów statków kosmicznych typu Sojuz zawiera informacje o radzieckich i rosyjskich załogowych i bezzałogowych startach różnych wariantów pojazdów tego typu. W Związku Radzieckim był zwyczaj, że w przypadku pomyślnie przeprowadzonych misji otrzymywały one oficjalną nazwę i numer. Loty próbne lub nieudane były maskowane oznaczeniem kolejnego satelity serii Kosmos.

    Po uroczystym powrocie kosmonautów obu misji do Moskwy 22 stycznia doszło do incydentu z ostrzelaniem samochodu kosmonautów (zobacz w artykule Sojuz 4).

    Spacer kosmiczny[]

  • Pierwsze wyjście: Jelisiejew i Chrunow
  • Start: 16 stycznia 1969
  • Koniec: 16 stycznia, 01:15 UTC
  • Czas trwania: 37 minut
  • Zobacz też[]

  • Lista startów statków kosmicznych typu Sojuz
  • Program Sojuz
  • Linki zewnętrzne[]

  • artykuł na stronie Encyclopedia Astronautica
  • Sojuz 5 na stronie Spacefacts (ang.)
  • Statek kosmiczny – pojazd poruszający się poza atmosferą Ziemi. Pojazd ten musi być wyniesiony i rozpędzony do odpowiedniej prędkości przez silniki napędowe. Współczesne statki kosmiczne wynoszone są w górę dzięki napędowi rakietowemu, który wytwarza siłę odrzutu. Wyróżnia się kilka rodzajów statków kosmicznych:Anatolij Pietrowicz Kuklin ros. Анатолий Петрович Куклин, (ur. 3 stycznia 1932 w mieście Satka w obwodzie czelabińskim (ZSRR); zm. 16 stycznia 2006 w Kijowie) - pułkownik lotnictwa, członek drugiego oddziału kosmonautów ZSRR (WWS 2).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Anatolij Wasiljewicz Filipczenko, ros. Анатолий Васильевич Филипченкo (ur. 26 lutego 1928), generał major lotnictwa, kosmonauta radziecki, uczestnik dwóch lotów kosmicznych, Lotnik Kosmonauta ZSRR.
    Woschod (ros. Восход, wschód - zjawisko astronomiczne) – seria radzieckich załogowych statków kosmicznych, będących modyfikacją poprzedniej serii Wostok (ros. wschód - strona świata). Były pierwszymi pojazdami kosmicznymi zabierającymi na pokład więcej niż jednego kosmonautę.
    Orenburg (ros. Оренбург, w latach 1938–1957 Czkałow) – miasto obwodowe w zachodniej Rosji. Położone nad rzeką Ural, w jej środkowym biegu przy ujściu Sakmary, na granicy dwóch kontynentów: Europy oraz Azji. W 2010 miasto zamieszkiwało 547 tys. ludzi.
    Aleksiej Stanisławowicz Jelisiejew, ros. Алексей Станиславович Елисеев (ur. 13 lipca 1934 w mieście Żyzdra, obwód kałuski, ZSRR), radziecki kosmonauta, Lotnik Kosmonauta ZSRR.
    Sojuz (ros. Союз, związek) – seria radzieckich oraz rosyjskich pojazdów kosmicznych. Program zapoczątkowano we wczesnych latach sześćdziesiątych jako część radzieckiego programu lądowania na Księżycu. Do programu zalicza się zarówno kapsuła jak i rakieta nośna, obie pod nazwą Sojuz. Należy przy tym zaznaczyć, że nazwa Program Sojuz ściśle rzecz biorąc odnosi się jedynie do pierwszych lotów kapsuł, mających na celu przygotowanie do lotów na Księżyc. Od misji Sojuz 11 loty realizowano w ramach innych programów – Ałmaz, Salut, Mir i ISS. Ostatni lot Sojuza zaplanowany jest na rok 2014.
    Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик [СССР], trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, [SSSR]) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.
    Walerij Nikołajewicz Kubasow, ros. Валерий Николаевич Кубасов (ur. 7 stycznia 1935 w Wjaznikach), radziecki kosmonauta, Lotnik Kosmonauta ZSRR.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.032 sek.