• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Sojusz zaczepny

    Przeczytaj także...
    Umowa międzynarodowa jest obecnie najważniejszym instrumentem regulującym stosunki międzynarodowe i jednym z dwóch niekwestionowanych źródeł prawa międzynarodowego.Agresja (łac. aggressio – napaść, natarcie) – w prawie międzynarodowym określenie zbrojnej napaści (najazdu, ataku) jednego lub kilku państw na inne. Państwo, które pierwsze dokonało aktu agresji na inne określa się mianem agresora. Agresja powoduje zazwyczaj rozpoczęcie wojny. Ofiara agresji ma prawo do samoobrony, w której mogą pomagać jej też inne państwa.
    Bezpieczeństwo międzynarodowe - pojęcie z zakresu teorii stosunków międzynarodowych charakteryzujące bezpieczeństwo całej zbiorowości państw oraz system międzynarodowy, w jakim państwa te występują. Termin ten używany jest również dla określenia zewnętrznych aspektów bezpieczeństwa narodowego. Na bezpieczeństwo międzynarodowe, oprócz sumy bezpieczeństwa pojedynczych państw, składają się też warunki, normy i mechanizmy międzynarodowe. Swym zakresem obejmuje ono także cele i wartości wspólne dla całego systemu międzynarodowego, tj. stabilność, pokój, równowagę i współpracę.

    Sojusz zaczepnytraktat między przynajmniej dwoma państwami, którego celem jest agresja na państwo trzecie. Obecnie, zgodnie z prawem międzynarodowym, taki sojusz jest traktowany jako spisek przeciw pokojowi i bezpieczeństwu międzynarodowemu.

    Przykłady historyczne[]

    Trójprzymierze mimo formalnie obronnego charakteru w art. 4 dozwalało podjęcie wojny zaczepnej przez którąś z jego stron. Sojusznicy byli wówczas zobligowani do życzliwej neutralności wobec napastnika, jedynie przystąpienie do wojny po jego stronie zależało od uznania każdego z nich. Pojęcie życzliwej neutralności pozostawiono bez definicji.

    Deklaracja polsko-niemiecka o niestosowaniu przemocy (zwana też niesłusznie deklaracją o nieagresji) − podpisana 26 stycznia 1934 w Berlinie przez Józefa Lipskiego i Konstantina von Neurath; doprowadziła do czasowej normalizacji i poprawy stosunków polsko-niemieckich w latach 1934–1939.Pokój (łac. pax, staropolskie mir) - pojęcie opisujące stosunki między państwami, lub wewnątrz nich, oznaczające brak wojny, wykluczające konflikt zbrojny i używanie przemocy.

    Pakt stalowy ustanawiał casus foederis w przypadku gdy jedna ze stron znajdzie się w komplikacji zbrojnej z innym państwem, bez określenia kto miałby być napastnikiem.

    Pakt Ribbentrop-Mołotow wbrew swej nazwie paktu nieagresji miał charakter zaczepny. Widać to w tajnym protokole rozgraniczającym "strefy interesów", lecz i jawna część sformułowana została znacząco. Podczas gdy Traktat berliński (1926) przewidywał w art. 2, że jeśli jedna ze stron, mimo jej pokojowego postępowania, zostanie zaatakowana przez trzecie mocarstwo lub ich grupę, druga strona będzie zachowywać neutralność w czasie trwania konfliktu, pakt z 1939 był mniej konkretny. Art. 2 głosił jeżeli jedna ze stron umawiających się stałaby się przedmiotem akcji wojskowej ze strony trzeciego mocarstwa, druga strona w żadnej formie nie okaże pomocy temu trzeciemu mocarstwu z pominięciem, że nastąpiło by to mimo jej "pokojowego postępowania". Gdy Pakt o nieagresji Polska - ZSRR (1932) w art. 2 b zastrzegał jeżeli jedna z umawiających się stron podejmie napaść na państwo trzecie, to druga strona będzie miała prawo wymówić niniejszy traktat bez uprzedzenia, tu brakło odpowiednika. Wreszcie pakt pomijał zobowiązanie rezygnacji z rozstrzygania sporów w drodze wojny wynikające z Paktu Brianda-Kellogga (którego Niemcy były jednym z państw założycielskich a ZSRR zgłosił do niego akcesję jeszcze przed wejściem w życie) inaczej niż np. Deklaracja polsko-niemiecka o niestosowaniu przemocy z 26 stycznia 1934.

    Ius ad bellum – prawo do prowadzenia wojny. Dawniej traktowane jako atrybut podmiotowości prawnomiędzynarodowej przysługujące każdemu państwu, co oznaczało, iż prowadzenie wojny było dopuszczalnym przez prawo środkiem rozwiązania sporu międzynarodowego.Casus foederis (łac.) – przypadek, który w myśl zawartej umowy międzynarodowej zobowiązuje państwa sprzymierzone do wspólnej akcji.

    Zawieranie takich sojuszy uchodzi za sprzeczne z prawem międzynarodowym. Pakt Ligi Narodów art. 10 nakazywał szanować i chronić przed wszelką napaścią z zewnątrz obecną nietykalność terytorialną i niezależność polityczną wszystkich Członków Ligi a w art. 20 unieważniał wszelkie porozumienia sprzeczne z nim i zabraniał zawierania takowych. Art. 17 zobowiązywał do zachowania pokoju także z państwami nie należącymi do Ligi, art. 18 nakazywał rejestrację wszystkich porozumień w Sekretariacie Ligi. Podobnie Karta Narodów Zjednoczonych zakazuje groźby użycia siły lub użycia jej przeciwko integralności terytorialnej lub niezawisłości politycznej któregokolwiek państwa bądź w jakikolwiek inny sposób niezgodny z celami Organizacji Narodów Zjednoczonych (art. 2.4) dopuszczając prawo do samoobrony (art. 51).

    Trójprzymierze – tajny obronny układ pomiędzy trzema państwami: Cesarstwem Niemieckim, Królestwem Włoch (do 3 maja 1915) i C.K. Austro-Węgrami, zawiązany 20 maja 1882 w Wiedniu. Trójprzymierze było odnawiane w 1887, 1891, 1902 i 1912.Traktat berliński - podpisany 24 kwietnia 1926 pięcioletni traktat niemiecko-radziecki gwarantujący neutralność sygnatariuszy w przypadku agresji państwa trzeciego na jedną ze stron traktatu.

    Przypisy

    1. Sojusz – hasło w encyklopedii onet.wiem
    2. Pakt Ribbentrop-Mołotow był jak czwarty rozbiór Polski – Posłuchaj audycji Polskiego Radia: Pakt nieagresji, czy sojusz zaczepny Hitlera ze Stalinem. Program dokumentalny poświęcony genezie Paktu Ribbentrop-Mołotow (cz.1 i 2)
    3. Analiza: Aleksander Bregman, Najlepszy sojusznik Hitlera, rozdział "Pakt nieagresji czy pakt agresji".
    4. Pakt Ligi Narodów (Dz. U. z 1920 r. nr 35 poz. 200) – polski przekład tekstu dokumentu

    Zobacz też[]

  • ius ad bellum
  • sojusz zaczepno-odporny
  • Linki zewnętrzne[]

  • Sojusz – hasło w Słowniku pojęć i organizacji międzynarodowych
  • Wojna (ang. war, fr. guerre, niem. Krieg, hiszp. guerra, łac. bellum) – zorganizowany konflikt zbrojny między państwami, narodami lub grupami etnicznymi i społecznymi.Aleksander Bregman (ur.14 sierpnia 1906 w Warszawie, zm. 8 sierpnia 1967 w Londynie) – polski dziennikarz i publicysta.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Państwo neutralne – państwo, które zadeklarowało neutralność w określonym konflikcie zbrojnym. Państwo neutralne ma obowiązek nieuczestniczenia w konflikcie zbrojnym oraz nieudzielania pomocy żadnej ze stron konfliktu. Na jego terytorium nie mogą stacjonować oddziały wojskowe państw wojujących. Nie może się też odbywać werbunek do armii państw walczących w konflikcie. Z kolei państwa pozostające w konflikcie zobowiązane są do nienaruszania integralności terytorialnej tego państwa. Wszelkie oddziały państw wojujących, które przekroczą granicę państwa neutralnego powinny zostać rozbrojone i internowane.
    Sojusz zaczepno-odporny - traktat, w którym strony gwarantują sobie wzajemnie przyjście z pomocą w razie agresji ze strony państw trzecich.
    Prawo do samoobrony (ang. right of self-defense, fr. droit de légitime défense , ros. право на самооборону) – prawo do odparcia agresji przez państwo.
    Karta Narodów Zjednoczonych – wielostronna umowa międzynarodowa powołująca do życia i określająca ustrój Organizacji Narodów Zjednoczonych (stąd nazywa się ją czasem Konstytucją ONZ).
    Prawo międzynarodowe (dla odróżnienia od prawa prywatnego międzynarodowego zwane też prawem międzynarodowym publicznym) – jedna z gałęzi prawa, obejmująca zespół norm prawnych regulujących stosunki między państwami, organizacjami międzynarodowymi, a także innymi podmiotami prawa międzynarodowego. Jedna z najstarszych dziedzin prawa, znana i rozwijana już w okresie starożytności. Za "konstytucję" współczesnej społeczności międzynarodowej i najważniejszy dokument prawa międzynarodowego uważa się Kartę Narodów Zjednoczonych powołującą do życia ONZ i proklamującą szereg zasad na których opierają się prawo międzynarodowe i stosunki międzynarodowe. Zobowiązania wynikające z Karty Narodów Zjednoczonych (np. zakaz agresji, zakaz grożenia użyciem siły, zakaz mieszania się w sprawy wewnętrzne innych państw, nakaz pokojowego rozwiązywania sporów) mają pierwszeństwo przed innymi zobowiązaniami państw członkowskich ONZ.
    Pakt Brianda-Kellogga, znany również jako pakt paryski, był międzynarodowym traktatem ustanawiającym wyrzeczenie się wojny jako instrumentu polityki narodowej. Został zaproponowany w 1927 roku przez Aristide Brianda, ministra spraw zagranicznych Francji, jako traktat między Stanami Zjednoczonymi i Francją, zakazujący prowadzenia wojny między tymi krajami. Była to próba włączenia Stanów Zjednoczonych w francuski system bezpieczeństwa. Briand zdobył poparcie amerykańskich ruchów pacyfistycznych, które naciskały swój rząd, by podpisał traktat.
    Spór – w prawie międzynarodowym jest to sytuacja, w której istnieją sprzeczne stanowiska między osobami (podmiotami tego prawa). Według orzeczenia Stałego Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości Międzynarodowej spór jest to niezgoda co do prawa lub faktu, sprzeczność stanowisk prawnych lub interesów między dwoma osobami.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.018 sek.