• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Sojusz francusko-rosyjski

    Przeczytaj także...
    Umowa międzynarodowa jest obecnie najważniejszym instrumentem regulującym stosunki międzynarodowe i jednym z dwóch niekwestionowanych źródeł prawa międzynarodowego.Most Aleksandra III (fr. Pont Alexandre III) – most w Paryżu wybudowany w latach 1896-1900, a ukończony na otwarcie Wystawy Światowej. Został nazwany na cześć cesarza Imperium Rosyjskiego Aleksandra III Romanowa, którego syn i następca, Mikołaj II, położył kamień węgielny pod budowę (w październiku 1896). Most nawiązuje do przymierza rosyjsko-francuskiego zawartego w roku 1892. Na moście umieszczone są godła Francji i Imperium Rosyjskiego oraz personifikacje Sekwany i Newy.
    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.
    Most Aleksandra III w Paryżu, symbol sojuszu francusko-rosyjskiego
    Le Petit Journal z 1893

    Sojusz francusko-rosyjski, zwany dwuporozumieniem – tajny sojusz militarny pomiędzy Francją a Imperium Rosyjskim, który został zawarty w 1892 roku (sojusz polityczny wszedł w życie w 1894) i przetrwał aż do roku 1917. Miał osłabić pozycję Niemiec, które stanowiły największe zagrożenie dla obu krajów ze względu na chęć dominacji i supremacji w Europie.

    Lotaryngia (fr. Lorraine, niem. Lothringen, lotar. Louréne) – kraina historyczna i region administracyjny w północno-wschodniej Francji. Graniczy z Belgią, Luksemburgiem i Niemcami oraz z regionami: Alzacja, Franche-Comté i Szampania-Ardeny.Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.

    Historia[]

    Między dotychczasowymi sojusznikami Niemcami i Rosją pojawił się rozłam, głównie z powodu utrudnień w udzieleniu Rosji niemieckiej pożyczki.

    W 1882 roku Włochy, Niemcy oraz Austro-Węgry podpisały trójprzymierze, które sprawiło, że Rosja znalazła się w sąsiedztwie potencjalnie wrogiego sobie sojuszu militarnego (szczególne zagrożenie stanowiły Niemcy), natomiast Francja przeżywała dyplomatyczną izolację po klęsce w wojnie francusko-pruskiej (1870-1871), a jej pozycja na arenie międzynarodowej znacząco spadła. Zarówno Rosja jak i Francja uważały trójprzymierze za zagrożenie militarne oraz ekonomiczne, a ponadto – co bardzo istotne – nie istniały między tymi państwami sprzeczności co do pożądanych stref wpływów. W związku z tym, mimo politycznych różnic (Francja była republiką, a Rosja samodzierżawiem), stosunki pomiędzy obydwoma krajami po roku 1882 gwałtownie się polepszyły.

    Marsylianka (fr. La Marseillaise) – hymn państwowy Francji oraz jej departamentów i terytoriów zamorskich: Gwadelupy, Gujany Francuskiej, Majotty, Martyniki, Polinezji Francuskiej, Reunionu, Saint-Pierre i Miquelon oraz Wallis i Futuny.Wilhelm II (ur. 27 stycznia 1859 w Poczdamie, zm. 4 czerwca 1941 w Doorn w Holandii) – ostatni niemiecki cesarz i król Prus, przedstawiciel dynastii Hohenzollernów.

    W 1888 roku Rosja udzieliła giełdzie paryskiej taniego kredytu oraz pożyczki w zamian za przekazanie armii rosyjskiej części technologii militarnej. Wzrastał eksport kapitału francuskiego do Rosji. W 1891 roku Francuska Flota weszła do portu w Kronsztadzie, gdzie została ciepło przywitana przez cara Aleksandra III. Wówczas po raz pierwszy w Rosji zabrzmiała Marsylianka, która przed 1891 rokiem była pieśnią zakazaną, a jej wykonywanie było przestępstwem. Z kolei strona francuska wysłuchała hymnu Rosji Boże, zachowaj Cara!, który w republikańskiej i laickiej Francji był symbolem monarchizmu.

    Mikołaj II Aleksandrowicz Romanow, ros. Николай II, Николай Александрович Романов (ur. 6 maja/18 maja 1868 w Sankt Petersburgu, zm. w nocy z 16 na 17 lipca 1918 w Jekaterynburgu) – ostatni cesarz Rosji, panujący w latach 1894-1917. Koronowany w Moskwie 14 maja/26 maja 1896; syn Aleksandra III z dynastii Romanowów i jego żony carycy Marii Fiodorowny. Święty prawosławny.Francuska Marynarka Wojenna, oficjalnie Marine nationale, równie często nazywana La Royale (Królewska) – rodzaj sił zbrojnych we francuskich siłach zbrojnych. W jej skład wchodzi cała gama statków wodnych pływających od kutrów patrolowych po fregaty i niszczyciele rakietowe oraz jeden lotniskowiec i dziesięć okrętów podwodnych o napędzie nuklearnym (cztery z nich są przystosowane do wystrzeliwania pocisków balistycznych).

    Nowy cesarz niemiecki Wilhelm II po dymisji Bismarcka (20 marca 1890) obrał nowy kierunek swojej polityki zagranicznej. Tajny traktat reasekuracyjny, podpisany pomiędzy Niemcami a Rosją, kończył się w 1890 roku. Mimo żądań Rosji, aby traktat został ponownie renegocjowany, Niemcy nie wyraziły na to zgody.

    Iran (pers. ايران – Irān), (dawniej znany powszechnie na Zachodzie jako Persja) pełna nazwa: Islamska Republika Iranu (pers. جمهوری اسلامی ايران – Dżomhuri-je Eslāmi-je Irān) – państwo na Bliskim Wschodzie, leżące nad Morzem Kaspijskim, Zatoką Perską i Zatoką Omańską.Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

    Francuscy dyplomaci wkładali wiele wysiłku, aby Francja ponownie stała się europejskim mocarstwem. W 1890 roku Francuzi wysłali do Rosji generała Raoula de Boisdeffre'a, który rozpoczął rozmowy na temat możliwości współpracy militarnej między tymi krajami. Taka współpraca była dla Rosjan korzystna, ponieważ od dawna próbowali uzyskać dostęp z Morza Czarnego do Morza Śródziemnego przez Dardanele i Bosfor. Po przegranej wojnie krymskiej (1853–1856) i niekorzystnych postanowieniach traktatu paryskiego (1856) liczyli, że uda się to osiągnąć dzięki pomocy Francji. Oprócz tego Rosja była w sporze z Wielką Brytanią dotyczącym Persji (Wielka Gra). Francja chciała odzyskać utraconą w wojnie francusko-pruskiej Alzację i Lotaryngię, Rosja chciała uzyskać swobodny dostęp do Morza Śródziemnego.

    Bobrujsk (biał. Бабруйск, Babrujsk, ros. Бобруйск) – miasto w środkowej części Białorusi, stolica rejonu bobrujskiego w obwodzie mohylewskim, około 130 km na południowy wschód od Mińska, nad Berezyną; 215,0 tys. mieszkańców (2010).Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej. Austro-Węgry były wielonarodową monarchią konstytucyjną i jednym z największych mocarstw w tamtym czasie. Państwo istniało 51 lat, od 1867 aż do rozpadu w 1918 roku i zakończenia I wojny światowej.

    W sytuacji, kiedy Rosji przestawały dotyczyć zobowiązania wobec Niemiec, Francja (od czasu wojny francusko-pruskiej przeciwnik Niemiec) 17 sierpnia 1892 roku podpisała z Rosją sojusz militarny (który wszedł w życie 4 stycznia 1894). Sojusz francusko-rosyjski miał obowiązywać tak długo, jak istniało trójprzymierze. Niemcy znalazły się w niekorzystnym położeniu pomiędzy tymi dwoma krajami. Konwencja ustalała też liczbę wojsk, która miała zostać wprowadzona do walki: 700–800 tys. żołnierzy przez Rosję i 1,3 mln żołnierzy przez Francję. Była to tylko umowa sztabów wojskowych, czyli istniało niebezpieczeństwo jej niewykonania. Rosja wciąż próbowała uzyskać otwarcie niemieckiego rynku finansowego. Ponieważ znów go nie otrzymała, zdecydowała się na pełny sojusz z Francją (wojskowy i polityczny). Na przełomie 1893 i 1894 konwencję wojskową podpisali ministrowie spraw zagranicznych obu krajów i nabrała ona charakteru państwowego. Dodatkowo dzięki niej w następnych latach nastąpiła wzajemna wymiana osiągnięć kultury i sztuki.

    Wojna francusko-pruska – konflikt zbrojny między mocarstwami II Cesarstwem Francuskim a Królestwem Prus wspieranym przez inne kraje niemieckie, toczony od 19 lipca 1870 do 10 maja 1871.Wielka Gra (ang. The Great Game) jest terminem używanym dla określenia rywalizacji między Imperium Brytyjskim a carską Rosją w XIX wieku o wpływy w Azji Środkowej – głównie na terenie obecnych Iranu, Afganistanu i Pakistanu, a także Tybetu.

    Porozumienie francusko-rosyjskie, a następnie angielsko-francuskie (tzw. entente cordiale) i angielsko-rosyjskie doprowadziły do powstania trójporozumienia, w skład którego wchodziła Francja, Rosja oraz Wielka Brytania.

    W celu ułatwienia współpracy armii francuskiej i rosyjskiej, tuż przed wybuchem I wojny światowej Rosjanie wybudowali w Bobrujsku potężną radiostację, a Francuzi stację odbiorczą na wieży Eiffla.

    Przypisy

    1. Andrzej Chwalba Historia powszechna. Wiek XIX, wyd. 2009 r., s. 407-408
    2. Nicholas Mansergh, The Coming of the First World War, Longmans Green and Co, 1949, London, p. 35
    3. W 1905 tocząc wojnę z Japonią car Mikołaj II Romanow zawarł z cesarzem Wilhelmem II tajny układ z Björkö o wzajemnej pomocy, który pozostał martwą literą.
    4. J. H. J. Andriessen I wojna światowa w fotografiach, wyd. 2011, s. 33-34
    5. Andrzej Chwalba Samobójstwo Europy. Wielka wojna 1914-1918 wyd. 2014, s. 67

    Linki zewnętrzne[]

  • Konwencja francusko - rosyjska z 18 sierpnia 1892 (pol.)
  • The Franco-Russian Alliance Military Convention (ang.)
  • Alliance franco-russe (1892) (fr.)
  • Документы по заключению франко-русского союза (1891-1893 гг.) (ros.)
  • Trójprzymierze – tajny obronny układ pomiędzy trzema państwami: Cesarstwem Niemieckim, Królestwem Włoch (do 3 maja 1915) i C.K. Austro-Węgrami, zawiązany 20 maja 1882 w Wiedniu. Trójprzymierze było odnawiane w 1887, 1891, 1902 i 1912.Cesarstwo Niemieckie, (niem.) Deutsches Kaiserreich lub Rzesza Niemiecka (niem.) Deutsches Reich – oficjalne określenie niemieckiego państwa narodowego założonego w 1871 roku przez polityka Ottona von Bismarcka. Po upadku określane także jako Druga Rzesza (Zweites Reich).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Układ z Björkö – sekretny traktat dyplomatyczny podpisany 24 lipca 1905 roku przez niemieckiego cesarza Wilhelma II oraz rosyjskiego cara, Mikołaja II.
    Porozumienie rosyjsko-angielskie – układ podpisany 31 sierpnia 1907 roku przez rosyjskiego ministra spraw zagranicznych Aleksandra Izowolskiego oraz angielskiego ambasadora w Rosji, Arthura Nicolsona.
    Traktat reasekuracyjny – tajny traktat podpisany 18 czerwca 1887, obowiązujący do czerwca 1890. Był kontynuacją formowania się sojuszu pomiędzy Niemcami a Rosją, po tym jak Sojusz Trzech Cesarzy (1873) dobiegł końca w 1887.
    Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.
    Język francuski (fr. langue française lub français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 80 mln ludzi: ok. 65 mln Francuzów, ok. 4,5 mln Belgów (czyli 42%), ok. 1,5 mln Szwajcarów (czyli 20%), a także ok. 8 mln mieszkańców kanadyjskich prowincji Québec, Ontario i Nowy Brunszwik. Ok. 201 milionów osób na całym świecie używa francuskiego jako języka głównego (oszacowanie z 2009 r. według Organisation mondiale de la Francophonie), a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, w których francuski jest jednym z języków urzędowych, bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego, jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, w których jest jedynym językiem urzędowym.
    Dardanele (tur. Çanakkale Boğazı) – cieśnina między Półwyspem Bałkańskim a Azją Mniejszą, łączy Morze Egejskie z morzem Marmara. Długość 120,5 km, szerokość 1,3-18,5 km, główne porty to Gelibolu i Çanakkale. W starożytności znana jako Hellespont.
    Traktat paryski (Traktat o pokoju i przyjaźni) – traktat pokojowy zawarty 30 marca 1856 na zakończenie obradującego od 25 lutego kongresu przedstawicieli Francji, Anglii, Turcji, Austrii, Sardynii i Rosji.

    Reklama