• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Sofia



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Drugie państwo bułgarskie – państwo bułgarskie istniejące w latach 1185-1396 ze stolicą w Tyrnowie. W okresie swego największego rozwoju terytorialnego na początku XIII wieku obejmowało w całości tereny dzisiejszej Bułgarii, a częściowo również: Macedonii, Albanii, Grecji, Rumunii i Serbii.Wojna rosyjsko-turecka – konflikt między Rosją a imperium osmańskim w latach 1877–1878. Na frontach działania wojenne toczyły się od 24 kwietnia 1877 do 31 stycznia 1878.
    Rotunda św. Jerzego
    Cerkiew Bojańska
    Sofia ottomańska (1879) i plan urbanistyczny z roku 1881
    Sobór Aleksandra Newskiego
    Pomnik cara Aleksandra II na tle parlamentu
    Meczet Banya Bashi („Piątkowy”)
    Teatr Narodowy
    Pałac Carski (Galeria Narodowa)

    Sofia (bułg. София; sofia z gr. σοφία znaczy również „mądrość”) – stolica i największe miasto Bułgarii. Położona w zachodniej części Bułgarii, w śródgórskiej kotlinie, u stóp masywu Witoszy. Miasto leży nad rzeką Bojanską, która jest lewym dopływem rzeki Iskyr. Sofia stanowi wydzielony obwód miejski, jest ponadto ośrodkiem administracyjnym obwodu sofijskiego.

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Unia Europejska, UE – gospodarczo-polityczny związek 27 demokratycznych państw europejskich. Unia powstała 1 listopada 1993 roku – na mocy podpisanego 7 lutego 1992 traktatu z Maastricht – jako efekt wieloletniego procesu integracji politycznej, gospodarczej i społecznej. Korzenie współczesnej integracji europejskiej sięgają okresu powojennego i ograniczały się do 6 państw zachodnioeuropejskich. Państwa te tworzyły wiele form i mechanizmów współpracy, powoływały organizacje, instytucje i organy, których celem było wzmocnienie jedności między nimi. W 1993 nadrzędną wobec wszystkich poprzednich organizacji została Unia Europejska, sama otrzymując nieznaną wcześniej hybrydową formułę sui generis.

    Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 marca 2016 roku miasto liczyło 1 290 502 mieszkańców

    Historia[ | edytuj kod]

  • podbita przez Rzymian, nazywana wówczas Serdica (bułg. Сердика).
  • od 808 – w granicach Bułgarii.
  • od końca XIV wieku pod władaniem tureckim.
  • 1879 – Sofia zostaje stolicą państwa bułgarskiego
  • Starożytność[ | edytuj kod]

    Sofia była tracką osadą o nazwie Serdika, która pochodziła od trackiego plemienia Serdów. Około 500 r. p.n.e. w regionie osiedliło się inne plemię, Odryzów, które miało swojego króla. Przez krótki okres w czasie IV w. p.n.e. miasto było w posiadaniu Filipa Macedońskiego i jego syna, Aleksandra Wielkiego.

    Ludy tureckie (także turkijskie, turkskie, turskie, turańskie) – rodzina ludów wspólnego pochodzenia i kultury, posługujących się językami tureckiej rodziny językowej. Zamieszkują rozległe terytoria ciągnące się pasem od Azji Mniejszej przez Kaukaz, Azję Środkową i południową Syberię (pas ten ogólnie pokrywa się z Wielkim Stepem) aż niemal po Czukotkę oraz liczne izolowane terytoria w Europie wschodniej, na Bliskim Wschodzie i w Chinach. Ludy tureckie liczą dziś około 150 milionów ludzi.Petersburg (forma zalecana), Sankt Petersburg (egzonim wariantowy) (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg, potocznie Петербург, Pietierburg; dawniej Piotrogród, ros. Петроград, Leningrad, ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską na terytorium zawierającym m.in. ponad 40 wysp. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 4 600 276.

    Około 29 roku n.e. Sofia została podbita przez Rzymian i jej nazwę zmieniono na Ulpia Serdica, zaś w 46 roku n.e. znalazła się w granicach nowej prowincji rzymskiej Mezja. W I wieku Rzymianie zbudowali przebiegająca przez Serdicę drogę Via Militaris (Via Diagonalis) biegnącą z Konstantynopola przez Edirne, Płowdiw, Niš do Belgradu.

    Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag) – stolica i największe miasto Czech, położone w środkowej części kraju, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.Witosza (bułg. Витоша) – masyw górski w zachodniej Bułgarii na obrzeżach Sofii. Najwyższy szczyt Czarny Wierch wznosi się na 2290 metrów n. p. m., wysokość względna masywu Witosza dochodzi do 1100 metrów.

    Pierwsza pisana wzmianka o Serdice pojawia się u Ptolemeusza ok. roku 100 n.e.

    W 106 Serdica decyzją cesarza Trajana stała się municipium, czyli centrum administracji lokalnej. Dzięki temu miasto rozrastało się w miarę budowy wież, murów obronnych, łaźni publicznych i innych świeckich i religijnych budowli. Powstał także wielki amfiteatr zwany Buleterionem. Utworzoną w 271 roku przez cesarza Aureliana prowincję Dacia Aureliana ze stolicą w Serdice, cesarz Dioklecjan podzielił na dwie części, Dacia Ripensis (Nadbrzeżna) na północy leżącą wzdłuż brzegu Dunaju i Dacia Mediterranea (Wewnętrzna) nieco bardziej na południu, stolicą tej drugiej stała się Serdica. Miasto rozwijało się przez 150 lat, a cesarz Konstantyn Wielki nazywał ją „swoim Rzymem”.

    Oman (arab. عُمان Uman), Sułtanat Omanu (arab. سلطنة عُمان Saltanat Uman) – państwo w Azji, leżące na Półwyspie Arabskim, nad Morzem Arabskim i Zatoką Omańską. Graniczy z Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi, Arabią Saudyjską i Jemenem. Stolica mieści się w mieście Maskat. Oman należy do Ligi Państw Arabskich.Węgrzy (t. Madziarzy, węg. l.poj. magyar, l.mn. magyarok) – naród europejski z grupy ludów ugrofińskich, zamieszkujący głównie własne państwo narodowe - Węgry w Europie Środkowej, posługujący się językiem węgierskim.

    Miasto zostało zniszczone przez Hunów w roku 447, a potem, odbudowane przez Justyniana, zmieniło nazwę na Triadica.

    Średniowiecze[ | edytuj kod]

    W czasie istnienia Pierwszego państwa bułgarskiego (681-1018) ze stolicą w Plisce i Presławiu miasto początkowo wchodziło w skład Cesarstwa Bizantyjskiego ze stolicą w Konstantynopolu. Dopiero w 809 roku po długim oblężeniu zdobył je bułgarski chan Krum i przyłączył do swojego państwa. Na krótko odbił je bizantyjski cesarz Nicefor I, jednak wkrótce ponownie opanował je Krum. Miasto było wtedy nazywane przez Słowian Sredec (środek) i nazwa ta była używana do 1879 roku, gdy oficjalnie wybrano obecną nazwę. Po zdobyciu północno-wschodniej Bułgarii przez armię cesarza bizantyjskiego Jana I w roku 971, bułgarski patriarcha Damian obrał sobie miasto na swoją siedzibę. W X wieku było przypuszczalnie siedzibą komity Mikołaja i państwa bułgarskiej dynastii Komitopuli. Przed 1018 rokiem miasto zostało zdobyte przez bizantyjskiego cesarza Bazylego II Bułgarobójcy i na prawie 200 lat przyłączone do Cesarstwa Bizantyjskiego. W 1183 roku ziemie Cesarstwa od Belgradu po Sofię spustoszyli Węgrzy i Serbowie.

    Nisz (serb. Ниш/Niš, łac. Naissus) – trzecie co do wielkości miasto w Serbii, nad rzeką Niszawą, ok. 240 tys. mieszkańców.Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

    W 1190 i 1193 toczyły się o miasto walki podczas Powstania Piotra i Asena, po zakończeniu którego zostało ponownie włączone do znajdującego się pod panowaniem cara Asena I tzw. Drugiego państwa bułgarskiego. Pomimo tego, że stolicą było Tyrnowo, to Sredec/Sofia od XII do XIV w. była znaczącym centrum handlu i rzemiosła. W 1376 roku miasto pierwszy raz zostało wzmiankowane jako Sofia, jednak wcześniejszej słowiańskiej nazwy Sredec używano jeszcze oficjalnie do połowy XIX wieku.

    Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1917. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją. Od zachodu ma ponadto dostęp do Morza Bałtyckiego.

    Panowanie osmańskie[ | edytuj kod]

    W 1382 roku miasto zostało zdobyte przez sułtana osmańskiego Murada I. W 1392 roku stało się stolicą Sandżaku Sofii leżącej na terenie Ejaletu Rumelii. W 1443-1444 polski król Władysław Warneńczyk, podjął nieudaną, fatalną dla siebie, wyprawę przeciwko Turcji i w jej trakcie zajął miasto w dniu 1 grudnia 1443 roku. Po klęsce pod Warną chrześcijańska elita Sofii została unicestwiona, a miasto stało się stolicą osmańskiej prowincji Rumelii. W 1573 roku mieszkało tu 1017 muzułmanów, 257 chrześcijan, 127 żydów i 38 „Roma”. Sofia pozostawała w rękach Turków osmańskich przez ponad 400 lat, co zachęciło ludność turecką do osiedlania się w Sofii. Miasto zmieniło swój wygląd i przybrało zdecydowany rys orientalny.

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Kotlina – rozległa, niezbyt mocno wydłużona, wklęsła forma terenu, ze wszystkich stron otoczona wzniesieniami. Może być w postaci zamkniętej (bezodpływowej) lub otwartej. Kotliny powstają na skutek ruchów górotwórczych (czyli orogenezy) lub w wyniku erozji.

    Wolna Bułgaria[ | edytuj kod]

    Panowanie Imperium Osmańskiego zakończyło się, gdy wojska rosyjskie wkroczyły do miasta 4 stycznia 1878 roku podczas wojny rosyjsko-tureckiej. W 1878 roku zawarto traktat w San Stefano, a następnie Traktat berliński, po którego ratyfikacji powstało Księstwo Bułgarii. Stosownie do propozycji wysuniętej przez Marina Drinowa, stolicę kraju przeniesiono z Tyrnowa do Sofii. To zależne od Turcji państwo w 1908 roku po ogłoszeniu deklaracji niepodległości stało się Carstwem Bułgarii.

    Cerkiew „Sweta Nedelja” (bułg. Света Неделя) – prawosławna cerkiew należąca do Bułgarskiego Kościoła Prawosławnego, obecnie katedra biskupia w Sofii, położona w centrum miasta. Wybudowana prawdopodobnie ok. X w., przebudowana w połowie XIX w. i na przełomie XIX i XX w. W 1925 poważnie uszkodzona podczas zamachu terrorystycznego, którego celem miał być car Borys III.Madryt (hiszp. Madrid) – stolica i największe miasto Hiszpanii, położony w środkowej części kraju u podnóża Sierra de Guadarrama (Wyżyna Kastylijska) nad rzeką Manzanares.

    W czasie II wojny światowej Bułgaria była sprzymierzeńcem nazistowskich Niemiec, co doprowadziło do kilkunastu ciężkich bombardowań alianckich w latach 1943–1944, w wyniku których zginęło 1374 osób i zniszczono całkowicie 2670 budynków. Bułgaria została zdobyta przez armię sowiecką i po II wojnie światowej Sofia stała się stolicą komunistycznej Ludowej Republiki Bułgarii.

    Serbowie (Срби) – naród południowosłowiański mieszkający głównie w Serbii, Chorwacji, Bośni, Słowenii, Macedonii, Czarnogórze i Stanach Zjednoczonych. Jest ich ogółem około 13 mln. Mówią w swoim języku narodowym serbskim. W większości są prawosławnymi.III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

    Po roku 1989 Bułgaria stała się państwem wolnym od wpływów sowieckich, a w roku 2007 przystąpiła do Unii Europejskiej.

    Zabytki i turystyka[ | edytuj kod]

  • Cerkiew Bojańska (Боянска църква), X w.
  • Cerkiew Mądrości Bożej (Света София), VI w., częściowa rekonstrukcja z XX wieku
  • Rotunda św. Jerzego (Свети Георги), IV w., początkowo rzymska świątynia, przebudowana w X wieku, od XVI do XIX wieku meczet, dziś cerkiew-muzeum
  • Cerkiew św. Petki Samardżijskiej (Света Петка Самарджийска), XIV w.
  • Meczet Bania Baszi Dżamija (XVI w.), funkcjonujący
  • Meczet Bujuk Dżamija (XV w.), obecnie muzeum historyczne
  • Cerkiew Świętych Siedmoczislenników, dawny meczet Kara Camii z 1528 r., przebudowany na cerkiew w 1902 r.
  • Cerkiew Świętej Niedzieli (Света Неделя) z lat 1856–1863
  • Sobór św. Aleksandra Newskiego (Св. Александър Невски) z lat 1904–1912
  • Cerkiew rosyjska św. Mikołaja (Свети Николай), 1912-1914
  • Centralna Łaźnia Mineralna (Tsentralna mineralna banya) z 1908 r.
  • Teatr Narodowy im. Iwana Wazowa z 1906 r., proj. biuro projektowe Fellner & Helmer
  • Centralny Klub Wojskowy z lat 1883–1903, styl neorenesansowy
  • Narodowa Galeria Sztuki (Natsionalna hudozhestvena galeriya) w dawnym pałacu carów bułgarskich z 1878 r., styl neorenesansowy
  • Narodowa Galeria Sztuki Obcej (Natsionalna galeriya za huzhdestranno izkustvo) z 1882 r., styl neoklasycystyczny
  • Pałac Vrana – letnia rezydencja królewska z 1914 roku położona na południowy wschód od miasta
  • Synagoga z 1909 roku
  • Budynek Narodowej Opery i Baletu z 1947 r., neoklasycyzm
  • Stara stena, pozostałości murów tureckich z XVI w.
  • Grobowiec księcia Aleksandra I Battenberga z 1897 r., styl eklektyczny
  • Biblioteka Narodowa śś. Cyryla i Metodego z 1940 r., neoklasycyzm
  • Largo, zespół budynków z 1950 roku w stylu socrealistycznym
  • Bulwar Witosza
  • Bruksela (fr. Bruxelles, nid. Brussel, niem. Brüssel) – miasto i stolica Belgii oraz Unii Europejskiej, położone w środkowej części kraju nad rzeką Senne.Bania Baszi Dżamija (bułg. Баня баши джамия, tur. Banyabaşı Camii) – meczet znajdujący się w Sofii, w Bułgarii. Jest jedynym działającym meczetem w mieście oraz jednym z najstarszych meczetów w Europie.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Metro w Sofii (bułg. Софийско метро) – system podziemnego transportu publicznego w stolicy Bułgarii, Sofii. System składa się z dwóch linii o długości 31 km, na której znajduje się 27 stacji. Podróż całym odcinkiem I linii metra trwa łącznie 27 minut. Perony na stacjach mierzą zazwyczaj 120/105 metrów długości, średni odstęp pomiędzy stacjami wynosi 1,1 km a maksymalna prędkość pociągów to 90 km/h.
    Salala (arab. صلالة) – miasto na zachodzie Omanu, nad Morzem Arabskim. Obok miasta znajduje się ważny dla Omanu szlak komunikacyjny: droga Maskat - Salala. Ludność: 190 tys. (2008 rok) - czwarte co do wielkości miasto kraju.
    Meczet (arab. مسجد masdżid; l.mn. مساجد masadżid) – miejsce kultu muzułmańskiego. Słowo meczet oznacza dowolny budynek, w którym oddaje się cześć Bogu, niezależnie od jego architektury.
    9. Letnia Uniwersjada - międzynarodowe zawody sportowców - studentów, które odbyły się w stolicy Bułgarii, Sofii, między 17 a 28 sierpnia 1977 roku. W imprezie wzięło udział 2939 uczestników z 78 krajów, którzy rywalizowali w 10 dyscyplinach. Głównym obiektem zawodów był Stadion Narodowy im. Wasyla Lewskiego.
    Patriarcha Bułgarii jest patriarchą Bułgarskiego Kościoła Prawosławnego. Pierwszym duchowym przywódcą bułgarskiej cerkwi został w 870 r. Jerzy, noszący oficjalny tytuł arcybiskupa Silistry. Patriarchat bułgarski, uznany przez Cesarstwo Bizantyńskie w 927 r., został następnie zniesiony po podboju Bułgarii przez Bazylego II Bułgarobójcę w 1018 r. W okresie istnienia drugiego państwa bułgarskiego patriarchat został ponownie utworzony w 1235 r. i istniał z siedzibą w Tyrnowie aż do tureckiego podboju w 1393. Niezależny patriarchat bułgarski został odtworzony dopiero w 1953.
    Odrysowie (Odryzowie) to jedno z plemion trackich, które w V wieku p.n.e utworzyło silne państwo na terenie obecnej Bułgarii. Za twórcę państwa uchodził król Odrysów Teres, panujący w latach ok. 480- 450 p.n.e. Wykorzystawszy klęskę Persów pod Platejami w 479 r. zrzucił jarzmo małoazjatyckiego imperium. Teres zdołał podporządkować wiele plemion trackich. Potęgę Odrysów ugruntował następca i syn Teresa, Sitalkes (ok. 450 - 424 p.n.e.), który skutecznie walczył z królestwem Macedonii. Królowi udało się pokonać swych najgoźniejszych wrogów wśród ludów paleobałkańskich - Bessów i Pajonów. Sitalkes utrzymywał też przyjazne stosunki z miastami greckimi położonymi na południowym wybrzeżu Bałkanów oraz z Atenami, które państwo Odrysów wspierało podczas wojny peloponeskiej. Za czasów Seuthesa, władza królewska uległa znacznemu osłabieniu na rzecz arystokracji plemiennej. Wraz z jego śmiercią w 402 r. p.n.e. państwo uległo rozkładowi. Później Odrysowie popierali najpierw Macedończyków, a potem Rzym. W I wieku n.e. ulegli romanizacji.
    Władcy Polski – lista obejmuje książąt i królów Polski. Pierwszą dynastią panującą w Polsce byli Piastowie, którzy rządzili od powstania państwa polskiego (około 900) do 1370, z krótką przerwą na panowanie Przemyślidów (1291–1306). W latach 1138–1320 miało miejsce rozbicie dzielnicowe, kiedy władza nad ziemiami polskimi należała równocześnie do wielu niezależnych książąt piastowskich. Od 1370 do 1399 panowali dwaj monarchowie z dynastii Andegawenów, zaś od 1386 do 1572 monarchowie z dynastii Jagiellonów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.056 sek.