• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Socjalizm



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Eserowcy, eserzy (ros. эсеры, skrót nazwy "Partia Socjalistów-Rewolucjonistów" ros. Партия социалистов-революционеров ПСР) – rosyjska partia polityczna założona w 1901 roku przez rewolucjonistów wywodzących się z tzw. narodników, początkowo nielegalna.Trockizm – nazwa koncepcji ideologiczno-politycznej głoszonej przez Lwa Trockiego, powstała w ZSRR w toku sporu o taktykę partii bolszewickiej i światowego ruchu komunistycznego po śmierci Włodzimierza Lenina.
    Teoria społeczna i polityczna[ | edytuj kod]
    Ferdinand Lassalle krytyk Karola Marksa wewnątrz ruchu robotniczego

    Termin socjalizm jest używany w odniesieniu do ruchów politycznych, filozofii politycznej i hipotetycznej formy społeczeństwa do której ruchy te chcą awansować.

    Marksizm[ | edytuj kod]

    Georg Wilhelm Friedrich Hegel

    Najbardziej wpływową socjalistyczną teorią były prace Karola Marksa i Fryderyka Engelsa. Promowali oni świadomość tych, którzy zarabiają na własnej pracy (klasa robotnicza). Prowadząc tym samym do dalszego kształtowania ich warunków pracy z płatnego niewolnictwa do poszukiwania wolności i emancypacji, a w końcu przejęcia własności środków produkcji na rzecz ogółu społeczeństwa. Według Marksa i Engelsa, emancypacja pracy prowadzi w końcu do stworzenia społeczeństwa bezklasowego. Marksistowska koncepcja socjalizmu zakłada etapy historyczne które zastąpią system kapitalistyczny socjalizmem (stan poprzedzający komunizm). Zakłada ona że proletariat będzie kontrolował środki produkcyjne na gruncie państwa robotniczego wybudowanego przez pracowników i służącego w ich interesie. Myśl rozwoju historycznego socjalizmu pojawiła się u Marksa i Engelsa po Komunie Paryskiej w 1871 roku, która według nich była pierwszą próbą budowy społeczeństwa opartego na socjalizmie. Przed osiągnięciem komunizmu (socjalizmu), działalność gospodarcza miałaby być organizowana poprzez stosowanie systemów motywacyjnych, a klasy społeczne miałyby dalej istnieć, ale w mniejszym stopniu niż w warunkach kapitalizmu.

    Rada Komisarzy Ludowych, Sownarkom ros. Сове́т наро́дных комисса́ров, СНК, Совнарко́м – nazwa tymczasowego rządu Rosji, następnie Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej (Rada Komisarzy Ludowych RFSRR).Neoliberalizm (ang. neoliberalism) - nurt w historii myśli ekonomicznej, poddający krytyce dominujące od czasu wielkiego kryzysu teorie keynesowskie, postulujący powrót do zasad wolnego rynku i ograniczonej do minimum ingerencji państwa w gospodarkę.

    Dla ortodoksyjnych marksistów – zgodnie z tezami Karola Marksa – socjalizm jest niższym etapem komunizmu. Komunizm stałby się możliwy dopiero po socjalistycznym etapie rozwijania efektywności ekonomicznej i automatyzacji produkcji, która doprowadziłaby do nadmiaru towarów i usług („każdemu według potrzeb”). Klasycy filozofii marksistowskiej uznawali że świat jest materialny, opierając się na dialektycznych tezach Hegla, Marks z prac Hegla przyjął trzy podstawowe tezy: alienację, reifikację i rozwiązanie sprzeczności. Rozłam w ruchu marksistowskim nastąpił już po śmierci Karola Marksa. Z tradycyjnego marksizmu wyłoniły się nurty rewolucyjne i reformistyczne.

    Narodowy socjalizm (niem. Nationalsozialismus), nazizm (skrót od Nationalsozialismus), czasem określany również jako hitleryzm (od nazwiska Adolfa Hitlera) – rasistowska, antykomunistyczna i antysemicka ideologia Niemieckiej Narodowosocjalistycznej Partii Robotników (NSDAP). Niemiecka skrajna odmiana faszyzmu, opierająca się na biologicznym rasizmie, w szczególności na antysemityzmie, czerpiąca z haseł zarówno nacjonalistycznych, jak i socjalnych, trudna do jednoznacznego uplasowania na klasycznej osi prawica-lewica. Ideologia państwowa w czasie sprawowania władzy w totalitarnych Niemczech przez NSDAP w latach 1933-1945.Partia Europejskich Socjalistów (fr. Parti Socialiste Européen, PSE, ang. Party of European Socialists, PES) – europejska partia polityczna, w skład której wchodzą partie socjaldemokratyczne i demokratyczno socjalistyczne krajów Unii Europejskiej. PES powstała w listopadzie 1992 w wyniku przekształcenia Konfederacji Partii Socjalistycznych (utworzonej w 1974). Tworzy drugą co do wielkości frakcję w Parlamencie Europejskim.

    Socjalizm utopijny a naukowy[ | edytuj kod]

    Dla marksistów (socjalizm naukowy), rozwój kapitalizmu w Europie Zachodniej stanowi podstawę materialną dla możliwości budowy socjalizmu. Thorstein Veblen widział socjalizm jako następny etap procesu ewolucyjnego w ekonomii, który prowadziłby z naturalnego rozpadu systemu rozpadu przedsiębiorstw, w przeciwieństwie do Marksa, nie wierzył aby było to wynikiem walki politycznej czy też rewolucji, uważał socjalizm za oczywisty i ostateczny cel ludzkości. Rewolucyjni socjaliści uważają, że rewolucja jest jedynym środkiem do ustanowienia nowego systemu społeczno-gospodarczego. Socjaliści rewolucyjni są w głównej mierze zwolennikami utworzenie demokratycznej, centralistycznej partii rewolucyjnej pod kierownictwem klasy robotniczej, dążącej do obalenia państwa kapitalistycznego, a ostatecznie – do obalenia instytucji państwa jako takiej. Rewolucja nie musi być określana przez rewolucyjnych socjalistów jako powstanie, lecz jako kompletny demontaż i szybkie przekształcenie wszystkich obszarów społeczeństwa klasowego.

    Daty nowego i starego porządku (daty nowego stylu i starego stylu) – problem z dziedziny rachuby czasu związany z przechodzeniem poszczególnych krajów z kalendarza juliańskiego ("starego porządku") na gregoriański ("nowego porządku").Bhikkhu Buddhadasa (taj.: พุทธทาสภิกข; transkrypcja: Phuttathat) (ur. 27 maja 1906 - zm. 25 maja 1993) – był jednym z najbardziej twórczych mnichów z buddyjskiej tradycji therawady XX wieku. Znany jako nowatorski interpretator nauk Buddy, Buddhadasa pomógł zreformować buddyzm w Tajlandii. Zainspirował ludzi takich jak Pridi Phanomyong, przywódcę tajskiej rewolucji z 1932 roku a także wielką tajską aktywność społeczną w latach 60. Posiadał tytuł ajahn (lub ajarn - nauczyciel)

    Polityka[ | edytuj kod]

    Istnieje wiele odmian socjalizmu i jako taka nie istnieje jedna definicja wszystkich ruchów socjalistycznych.

    Demokratyczny socjalizm[ | edytuj kod]

    Nowoczesny socjalizm demokratyczny jest szerokim ruchem politycznym który stara się propagować ideały socjalizmu w ramach systemu demokratycznego. Wielu demokratycznych socjalistów wspiera socjaldemokrację jako drogę do reformy obecnego systemu, jeszcze inni wspierają taktyki rewolucyjne w celu ustanowienia socjalistycznych celów. Nowoczesna socjaldemokracja podkreśla program stopniowej reformy legislacyjnej kapitalizmu w celu uczynienia go bardziej sprawiedliwym i ludzkim, a teoretycznym celem dla socjaldemokracji i demokratycznego socjalizmu jest budowa społeczeństwa socjalistycznego. Te dwa ruchy są bardzo podobne, zarówno w terminologii, jak i ideologii, choć istnieje kilka kluczowych różnic między nimi.

    Socjalizm agrarny - utopia społeczna głoszona w połowie XIX w. przez rewolucyjnych demokratów rosyjskich i polskich (Aleksander Hercen, Nikołaj Czernyszewski, Gromady Ludu Polskiego). Postulował stworzenie ustroju socjalistycznego, z pominięciem kapitalistycznej fazy rozwoju, w wyniku rewolucji agarnej opartej na chłopstwie jako głównej sile rewolucyjnej.Wojna domowa w Rosji – wojna domowa rozpoczęta w wyniku rewolucji październikowej w 1917 roku i ustanowienia przez bolszewików nowej władzy państwowej w Rosji. Zwolenników nowej władzy określano jako "czerwonych", a przeciwników jako "białych". Niekiedy za datę rozpoczęcia wojny uważa się datę podpisania traktatu brzeskiego (3 marca 1918) – podpisanie tego aktu rzeczywiście spowodowało narastanie oporu oraz zagwarantowało zewnętrzną interwencję i wsparcie sił Ententy po stronie "białych". Za zakończenie wojny domowej jest uważane zajęcie przez Armię Czerwoną Krymu w 1920 roku. Na Dalekim Wschodzie walki trwały jednak do 25 października 1922 roku (zdobycie Władywostoku). W Jakucji starcia zbrojne miały miejsce jeszcze w 1923 roku, a na Półwyspie Czukockim – do połowy 1924 roku.

    Demokratyczny socjalizm na ogół odnosi się do każdego ruchu politycznego, który dąży do stworzenia gospodarki opartej na demokracji gospodarczej. Demokratyczni socjaliści sprzeciwiają się centralizmowi demokratycznemu i rewolucyjnej partii awangardowej w stylu leninowskim. Demokratyczny socjalizm jest trudny do zdefiniowania i różne grupy uczonych mają diametralnie różne definicje tego pojęcia. Niektóre definicje odnoszą się po prostu do wszystkich form socjalizmu których następstwem jest ewolucyjna, reformistyczna droga do socjalizmu, a nie rewolucja.

    Jednym z końcowych akcentów wojny domowej w Rosji były wydarzenia w Kronsztadzie. Przez samych marynarzy z Kronsztadu powstanie było określane jako "trzecia rewolucja", zaś przez bolszewików jako kontrrewolucja.Samorządność pracownicza to forma podejmowania decyzji w miejscu pracy, w której pracownicy uzgadniają je między sobą (w takich kwestiach jak obsługa klienta, metody produkcji, harmonogram, podział pracy itd.) bez odgórnego nadzoru ze strony właścicieli lub kierowników. Każdy pracownik ma prawo do przedstawienia swojej propozycji, które podczas zgromadzeń są przedyskutowywane i w sposób demokratyczny odrzucane lub przyjmowane. Samorządność pracownicza jest popierana przez wielu anarchistów i socjalistów, zwłaszcza trockistów, jak również niektórych socjaldemokratów.

    Leninizm[ | edytuj kod]

    Leninizm jest teorią opracowaną przez Włodzimierza Lenina. Promuje on utworzenia partii awangardowej, prowadzonej przez zawodowych rewolucjonistów, prowadzących klasę robotniczą do podboju państwa. Teoria leninowska odrzuca naturalny rozpad kapitalizmu, zdaniem leninistów pracownicy w realizacji swoich celów wymagają rewolucyjnej awangardy. Po obaleniu burżuazyjnej dyktatury przez rewolucję socjalistyczną, leniniści dążą do stworzenia państwa socjalistycznego, w którym klasa robotnicza byłaby u władzy. Państwo to miałoby być fundamentem na przejściu do komunizmu (bezklasowego społeczeństwa). W tym stanie, partia awangardowa pełni rolę centralnego jądra w organizacji społeczeństwa socjalistycznego, przewodnicząc jednopartyjnemu systemowi politycznemu. Leninizm odrzuca pluralizm polityczny widząc w nim szkodliwe podziały i destrukcje. Zamiast tego leninizm opowiada się za koncepcją centralizmu demokratycznego.

    Lewica – określa różne partie polityczne, w zależności od podziału sceny politycznej w danym kraju. Zwyczajowo określenie to stosuje się do sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwne prawicy. Głównym założeniem lewicy jest dążenie do wolności, równości i sprawiedliwości społecznej.Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.

    Po śmierci Lenina w 1924 roku, leninizm rozpadł się na wiele przeciwstawnych nurtów, z których głównymi były totalitarny stalinizm i maoizm oraz antytotalitarny trockizm.

    Wolnościowy socjalizm[ | edytuj kod]

    Noam Chomsky czołowy działacz wolnościowego socjalizmu

    Libertariański socjalizm jest terminem używanym często jako synonim anarchizmu, w bardziej ogólnym sensie jest stosowany wobec innych nurtów socjalizmu bazujących na innych fundamentach filozoficznych (takich jak marksizm) które odrzucają skostniałe ich zdaniem organizacje partyjne oraz struktury państwa. Socjalizm wolnościowy jest więc nurtem niehierarchicznym, niebiurokratycznym i bezpaństwowym. Wolnościowi socjaliści przeciwstawiają się wszelkim formom przymusu organizacji społecznej, wspierają swobodne zrzeszanie się w miejsce rządu. Prądami wolnościowego socjalizmu są marksistowskie tendencje takie jak: komunizm rad, autonomizm, luksemburgizm, jak również niemarksistowskie ruchy takie jak komunalizm, anarchizm (anarchokomunizm, anarchosyndykalizm, anarchokolektywizm, mutualizm) czy ekonomia uczestnicząca, oraz niektóre warianty socjalizmu utopijnego i anarchoindywidualizmu.

    Unia Europejska, UE – gospodarczo-polityczny związek 27 demokratycznych państw europejskich. Unia powstała 1 listopada 1993 roku – na mocy podpisanego 7 lutego 1992 traktatu z Maastricht – jako efekt wieloletniego procesu integracji politycznej, gospodarczej i społecznej. Korzenie współczesnej integracji europejskiej sięgają okresu powojennego i ograniczały się do 6 państw zachodnioeuropejskich. Państwa te tworzyły wiele form i mechanizmów współpracy, powoływały organizacje, instytucje i organy, których celem było wzmocnienie jedności między nimi. W 1993 nadrzędną wobec wszystkich poprzednich organizacji została Unia Europejska, sama otrzymując nieznaną wcześniej hybrydową formułę sui generis. Filozofia polityczna, filozofia państwa, filozofia polityki – dział filozofii praktycznej stanowiący krytyczną refleksję nad życiem politycznym i państwem: zwłaszcza istotą polityki, naturą, pochodzeniem i prawomocnością władzy, pochodzeniem, zmiennością i wartością moralną ustrojów państwowych. Jako refleksja krytyczna filozofia polityczna analizuje podstawowe pojęcia związane z życiem politycznym, takie jak pokój, wolność, sprawiedliwość czy postęp. Jako refleksja twórcza zmierza do oceny życia politycznego i budowy postulatów ustrojowych: dlatego też niejednokrotnie miała znaczny wpływ na historyczny rozwój życia politycznego i społecznego.

    Anarchizm[ | edytuj kod]

    Michaił Bakunin uznawany za ojca anarchokolektywizmu

    Anarchizm uznaje państwo za niepotrzebne i szkodliwe, argumentując że państwo nie może być użyte do budowy gospodarki socjalistycznej i proponuje alternatywę opartą na sfederowanych i zdecentralizowanych wspólnotach autonomicznych. Państwo zdaniem anarchistów jest jednym z elementów aparatu przymusu, dążącego do zniewolenia wolnej jednostki. Obejmuje on zarówno zwolenników anarchoindywidualizmu, jak i ruchów anarchizmu społecznego. Anarchokomuniści postulują bezpośrednie przejście z kapitalizmu do wolnościowego komunizmu, anarchosyndykaliści prowadzą walkę o prawa pracownicze na drodze akcji bezpośredniej i strajków generalnych. Anarchokolektywiści wywodzą się z mutualizmu, który został zreformowany przez Michaiła Bakunina. Anarchokolektywiści postulują spółdzielczość i wynagrodzenie pracy w oparciu o ilość czasu który przyczynił się do produkcji.

    Jarosław Dąbrowski przydomek Żądło, ps. Łokietek (ur. 13 listopada 1836 w Żytomierzu, zm. 23 maja 1871 w Paryżu) – polski działacz niepodległościowy, sztabskapitan Armii Imperium Rosyjskiego, generał i naczelny dowódca wojsk Komuny Paryskiej (1871).Socjalizm reakcyjny – ideologia o charakterze konserwatywnym i solidarystycznym. Terminem „socjalizm” posługiwali się w XIX w. niektórzy konserwatyści, broniący ustroju feudalnego przed rewolucją burżuazyjną. W ich ujęciu socjalizm miał być systemem korporacyjnym odzwierciedlającym organiczny ład społeczny, zapewniającym ludowi opiekę ze strony monarchii.

    Socjalizm religijny[ | edytuj kod]

    Socjalizm chrześcijański jest szerokim pojęciem obejmującym teorię ekonomiczną socjalizmu i wiarę chrześcijańską.

    Islamski socjalizm to termin ukuty przez różnych muzułmańskich przywódców do opisu bardziej religijnych form socjalizmu. Muzułmańscy socjaliści uważają, że nauki Koranu i Mahometa są zgodne z zasadami równości. Islamscy socjaliści są bardziej konserwatywni niż ich zachodnich odpowiednicy i odnajdują swoje korzenie w antyimperializmie i antykolonializmie. Islamscy przywódcy socjalistyczni odwołują się do demokracji i publicznej legitymizacji mandatu sprawowania władzy.

    Tommaso Campanella, w świadectwie chrztu Giovanni Domenico Campanella (ur. 5 września 1568 w Stignano w Kalabrii, zm. 21 maja 1639 w Paryżu) – włoski filozof, teolog i poeta epoki renesansu.Komunizm (od łac. communis – wspólny, powszechny) – system społeczno-ekonomiczny, w którym nie istnieje własność prywatna środków produkcji, a całość wytworzonych dóbr jest w posiadaniu wspólnoty, której członkowie są równi.

    Socjaldemokracja[ | edytuj kod]

    Olof Palme premier Szwecji z ramienia Szwedzkiej Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej w latach 1969–1979

    Tradycyjni socjaldemokraci zalecają budowę socjalizmu poprzez działanie w ramach istniejącego systemu politycznego kapitalizmu. Ruch socjaldemokratyczny stara się wybierać socjalistów do gabinetów politycznych w celu przeprowadzenia prospołecznych reform. Nowoczesny ruch socjaldemokratyczny natomiast w dużej mierze porzucił cel zmierzania w kierunku gospodarki socjalistycznej, zamiast tego opowiada się za społecznymi reformami w celu poprawy kapitalizmu, poprzez budowę państwa opiekuńczego, zasiłków dla bezrobotnych itd. System taki w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat zostały wykorzystany w Szwecji, Danii, Norwegii i Finlandii. Takie podejście zostało nazwane modelem skandynawskim.

    Socjalizm dhāmmiczny – nazwa wizji "Oświeconego Społeczeństwa" ("Społeczeństwa Nibbany") stworzonej przez tajskiego mnicha bhikkhu Buddhadasę w latach 70., także twórcy szkoły buddyjskiej Suan Mokkh.Afrykański Kongres Narodowy (The African National Congress, ANC) – centrolewicowa partia polityczna rządząca RPA od 1994 roku, wcześniej do 1989 organizacja narodowowyzwoleńcza czarnej ludności w RPA działająca metodami politycznymi i militarnymi na rzecz likwidacji reżimu apartheidu. Obecnym przewodniczącym partii jest Jacob Zuma, wiceprzewodniczącym Kgalema Motlanthe, a sekretarzem generalnym Gwede Mantashe.

    Ekosocjalizm[ | edytuj kod]

    Ekosocjalizm (inaczej zielony socjalizm) jest ideologią łączącą socjalizm z ekologizmem.

    Pierwsze koncepcje ekosocjalistyczne powstały już w latach 80. i 90. XIX wieku w Wielkiej Brytanii. W trakcie rewolucji październikowej próby wszczepienia ekologicznych przekonań do partii bolszewickiej zakończyły się fiaskiem, czego efektem stała się, sprzeczna z zasadami zrównoważonego rozwoju, polityka przemysłowa ZSRR, a następnie całego bloku wschodniego.

    Rewizjonizm (łac. revisio – ponowne widzenie) – dążenie do zmiany określonego stanu rzeczy, poglądów. Ponowne rozpatrywanie ustalonych wniosków, ocenianie faktów według innych kryteriów. Rewizjonizm danego zagadnienia następuje po pewnym czasie (najczęściej jedno lub więcej pokoleń).Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkuli zachodniej oraz w większej części na półkuli południowej, a w mniejszej – na półkuli północnej. Niekiedy uważana jest również za subkontynent Ameryki.

    Na Zachodzie ekosocjalizm szedł w parze z feminizmem, zaś na globalnym Południu uznany został za ekologię dla ubogich. Ważnymi publikacjami stały się m.in. Ekosocjalizm: od głębokiej ideologii do sprawiedliwości społecznej z 1994 roku autorstwa Davida Peppera, oraz Manifest ekosocjalistyczny z 2001 roku – Joela Kovela i Michaela Lowy’ego.

    Kolektywizm – przeciwstawiany indywidualizmowi pogląd akcentujący rolę wspólnot, grup i zbiorowości. Dla zwolenników kolektywizmu kolektywy są istotniejsze od jednostek i tym samym ich cele i dobro powinny przeważać nad celami i dobrem jednostek.Materializm historyczny — marksistowska teoria, będąca zastosowaniem materializmu dialektycznego na obszarze historii i nauk społecznych. Według materializmu historycznego, stosunki ludzi w procesie produkcji są stosunkami podstawowymi i pierwotnymi, określającymi wszystkie inne stosunki społeczne, a mianowicie: stosunki polityczne i ideologiczne.

    Zieloni socjaliści łączą ze sobą socjalizm, marksizm i ekologię. Są zdeklarowanymi alterglobalistami, uważającymi kapitalizm za przyczynę wszelkich nierówności społecznych, wojen i degradacji środowiska naturalnego. Sprzeciwiają się energetyce jądrowej i akceptują wartości pacyfistyczne.

    Ideologia ta jest szczególnie popularna w krajach nordyckich – m.in. Partia Lewicy (Szwecja), Sosialistisk Venstreparti (Norwegia), Socjalistyczna Partia Ludowa (Dania), Sojusz Lewicy (Finlandia), Ruch Zieloni-Lewica (Islandia).

    Socjalizm rynkowy jest systemem politycznym, w którym łączy się własność publiczną z mechanizmem rynkowym, a więc środki produkcji są albo własnością publiczną albo są wspólnie posiadane i eksploatowane w celach zarobkowych w gospodarce rynkowej. Wypracowany w ten sposób zysk stanowi bezpośrednie źródło dochodów pracowników lub jest źródłem finansów publicznych.Bolszewicy (ros. большевики) – określenie grupy członków Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji, która na II Zjeździe tej partii w 1903 roku, uznała się za większościową frakcję w partii, a swoich przeciwników określiła mienszewikami.

    W Polsce nurt ten reprezentuje Polska Partia Socjalistyczna.

    Syndykalizm[ | edytuj kod]

    Syndykalizm jest ruchem społecznym, który działa poprzez związki zawodowe, odrzucając przy tym socjalizm państwowy lub wykorzystanie instytucji państwa do budowy socjalizmu. Syndykaliści opowiadają się za socjalistyczną gospodarką opartą na związkach federacji lub syndykatów pracowników, którzy posiadają i zarządzają środkami produkcji.

    Powstanie tambowskie, antonowszczyzna (ros. Тамбовское восстание) - największe rosyjskie powstanie chłopskie przeciwko bolszewikom, miało miejsce w latach 1918–1921 w guberni tambowskiej.Leninizm, czasem określany jako marksizm-leninizm (ros. марксизм-ленинизм) lub bolszewizm, to doktryna polityczna i ekonomiczna, powstała na bazie wcześniej istniejącego marksizmu, którego filozoficznym źródłem był materializm dialektyczny opracowany przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa.

    Socjalizm w marksizmie[ | edytuj kod]

     Osobne artykuły: Socjalizm naukowyNaukowy komunizm.
    Marks i Engels

    Marks nazwał socjalizm „pierwszą” albo niższą fazą społeczeństwa komunistycznego. .mw-parser-output div.cytat{display:table;padding:0}.mw-parser-output div.cytat.box{margin-top:0.5em;margin-bottom:0.8em;border:1px solid #aaa;background:#f9f9f9}.mw-parser-output div.cytat>blockquote{margin:0;padding:0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo{text-align:right;padding:0 1em 0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo::before{content:"— "}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote{display:table}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny::before{float:left;content:"";background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Quote-alpha.png/20px-Quote-alpha.png");background-repeat:no-repeat;background-position:top right;width:2em;height:2em;margin:0.5em 0.5em 0.5em 0.5em}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny>blockquote{border:1px solid #ccc;background:white;color:#333;padding-left:3em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::before{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:bottom;content:"„";padding-right:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::after{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:top;content:"”";padding-left:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.środek{margin:0 auto}.mw-parser-output div.cytat.prawy{float:right;clear:right;margin-left:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.lewy{float:left;clear:left;margin-right:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.prawy:not([style]),.mw-parser-output div.cytat.lewy:not([style]){max-width:25em}

    Stosując dialektyczną ideę rozwoju do analizy kształtowania się przyszłego społeczeństwa, klasycy marksizmu-leninizmu doszli do wniosku, iż socjalizm i komunizm to dwa zgodne z prawami rozwoju społecznego stadia nowej formacji społeczno-ekonomicznej. [...] Żaden kraj nie może od razu osiągnąć komunizmu, pomijając socjalistyczny stopień rozwoju; socjalizm — to obiektywne i konieczne stadium w rozwoju komunistycznej formacji społeczno-ekonomicznej.

    Sven Olof Joachim Palme (ur. 30 stycznia 1927 w Sztokholmie, zm. 28 lutego 1986 tamże) – polityk szwedzki, przewodniczący Szwedzkiej Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej 1969-1986, premier Szwecji 1969-1976 oraz 1982-1986. W latach 1958-1986 zasiadał w Riksdagu. W latach 1963-1965 był ministrem bez teki, następnie do 1967 ministrem komunikacji i w latach 1967-1969 ministrem odpowiedzialnym za oświatę.Państwo opiekuńcze (ang. welfare state), także: państwo dobrobytu, państwo bezpieczeństwa socjalnego – koncepcja państwa oraz społeczeństwa powstała pod wpływem tzw. ekonomii dobrobytu, ukształtowana po II wojnie światowej. Była głoszona w szczególności w latach 50.-80. XX wieku. Państwo opiekuńcze to państwo kapitalistyczne z silnym interwencjonizmem państwowym, będącym przeciwieństwem liberalizmu ekonomicznego, ma kłaść szczególny nacisk na rozwiązywanie problemów społecznych.

    Społeczeństwo socjalistyczne nazywane jest pierwszym stopniem komunizmu, ponieważ umocniły się już w nim liczne ważne cechy właściwe całej komunistycznej formacji społeczno-ekonomicznej, przede wszystkim społeczna własność środków produkcji. Rozwój socjalizmu i jego przerastanie w komunizm to jednocześnie proces przygotowywania warunków obumierania państwa.

    Międzynarodowe Stowarzyszenie Robotników (Pierwsza Międzynarodówka) - międzynarodowa organizacja robotnicza założona 28 września 1864 roku w Londynie. Jej założycielami było 20 osób, m.in.: Henri Tolain, Friedrick Lessner, Hermann Jung, Karl Schapper, Konstanty Bobczyński, Ludwig Wolff. Za cel stawiała sobie koordynację działalności organizacji robotniczych z różnych krajów świata, miejsce wymiany doświadczeń i poglądów organizacji socjalistycznych oraz pomoc dla strajkujących i walczących o prawa robotnicze. Była forum, gdzie ścierały się osoby o bardzo zróżnicowanych poglądach od radykalnych działaczy anarchistycznych i komunistycznych do utopijnych socjalistów i umiarkowanych socjaldemokratów. Pierwszym przewodniczącym był Karol Marks a pierwszą siedzibą Londyn. Następnie siedziba została przeniesiona do Nowego Jorku.Kwame Nkrumah, właśc. Francis Nwia-Kofi Ngonloma (ur. 21 września 1909 w Nkroful, zm. 27 kwietnia 1972 w Bukareszcie) – polityk afrykański, premier i prezydent Ghany, działacz ruchu panafrykańskiego.

    W ustroju socjalistycznym obowiązuje zasada „od każdego według jego zdolności, każdemu według jego pracy”. Państwa rządzone przez partie komunistyczne oficjalnie określały się jako socjalistyczne, chociaż socjaldemokraci i trockiści uważali to określenie za nieadekwatne.

    Socjalizm utopijny – ideologia mająca na celu zniesienie własności prywatnej jako źródła wyzysku i zamianę dotychczasowych stosunków wspólnotą majątkową i równością wszystkich obywateli.Ubezpieczenia społeczne — ubezpieczenia, których głównym celem jest zapewnienie bezpieczeństwa socjalnego, w tym osobom w podeszłym wieku (emerytura), niezdolnym do pracy (renta), ofiarom wypadków oraz chorób. Wypłaty z tych ubezpieczeń mogą mieć charakter krótkoterminowy, długoterminowy lub dożywotni. Wraz z pomocą społeczną stanowią podstawowy instrument polityki socjalnej państwa.


    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Zgromadzenie Ustawodawcze Rosji (ros. Всероссийское учредительное собрание, Konstytuanta) – najwyższy organ władzy ustawodawczej w Rosji (Republice Rosyjskiej) w 1918 roku.
    Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1917. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją. Od zachodu ma ponadto dostęp do Morza Bałtyckiego.
    Rewolucja październikowa w Rosji (według terminologii sowieckiej Wielka Socjalistyczna Rewolucja Październikowa) – określenie, stosowane na:
    Cybernetyka (gr. kybernetes "sternik; zarządca" od kybernán "sterować; kontrolować") – nauka o systemach sterowania oraz związanym z tym przetwarzaniu i przekazywaniu informacji (komunikacja).
    Lew Dawidowicz Trocki, właśc. Лейба Давидович Бронштейн, Lejba Dawidowicz Bronsztejn (ur. 7 listopada [26 października st.st.] 1879 w Janówce w guberni chersońskiej, zm. 21 sierpnia 1940 w Meksyku) – rewolucjonista rosyjski, jeden z twórców i przywódców RFSRR i ZSRR. Przewodniczący Komitetu Wojskowo-Rewolucyjnego w Piotrogrodzie w czasie rewolucji październikowej, członek Biura Politycznego RKP(b) i WKP(b), komisarz ludowy spraw zagranicznych RFSRR, następnie komisarz ludowy wojny i marynarki wojennej w rządzie RFSRR i ZSRR (do 1925). Konkurent Józefa Stalina do objęcia władzy po śmierci Włodzimierza Lenina. L. Trocki został zamordowany z polecenia J. Stalina, Sekretarza Generalnego WKP(b).
    Włodzimierz Lenin (ros. Владимир Ленин), właśc. Władimir Iljicz Uljanow (ros. Владимир Ильич Ульянов), (ur. 10 kwietnia/22 kwietnia 1870 w Symbirsku, zm. 21 stycznia 1924 w Gorkach pod Moskwą) – rosyjski polityk, organizator i przywódca rewolucji październikowej, a następnie pierwszy przywódca Rosji Radzieckiej. Współzałożyciel i lider partii bolszewickiej. Teoretyk ideologii komunizmu.
    Altruizm (fr. altruisme, od łacińskiego rdzenia alter – inny, drugi) – zachowanie polegające na działaniu na korzyść innych. Według J. Poleszczuka polega ono na dobrowolnym ponoszeniu pewnych kosztów przez jednostkę na rzecz innej jednostki lub grupy, przeciwstawne zachowaniu egoistycznemu. Zachowania altruistyczne mogą występować zarówno wśród ludzi, jak i w obrębie innych gatunków biologicznych. Jest to podstawowe pojęcie socjobiologii.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.131 sek.