l
  • Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Temat nie został wyczerpany?
    Zapraszamy na Forum Naukowy.pl
    Jeśli posiadasz konto w serwisie Facebook rejestracja jest praktycznie automatyczna.
    Wystarczy kilka kliknięć.

    Skrajnia kolejowa

    Przeczytaj także...
    Elektryczna sieć trakcyjna – zespół urządzeń umożliwiających dostarczanie energii elektrycznej do pojazdów poruszanych silnikami elektrycznymi. Konstrukcje wsporcze są częścią składową sieci trakcyjnej, natomiast przewodów zasilaczy oraz kabli powrotnych nie zalicza się do sieci trakcyjnej.Warszawska Kolej Dojazdowa, WKD (wcześniej Elektryczna Kolej Dojazdowa lub Elektryczne Koleje Dojazdowe – EKD) – spółka zarządzająca wydzielonym systemem kolei miejskiej wykonująca przewozy pasażerskie na linii kolei normalnotorowej na odcinku Warszawa Śródmieście WKD – Podkowa Leśna Główna – Grodzisk Mazowiecki Radońska (linia 47) z odgałęzieniem Podkowa Leśna Główna – Milanówek Grudów (linia 48). Jest to najstarszy działający obecnie w Polsce tego typu system transportu publicznego.
    Pojazd szynowy – urządzenie transportu lądowego, poruszające po torze kolejowym lub innych systemach szynowych. Ustawa transporcie kolejowym definiuje pojęcie pojazdu kolejowego - jako pojazdu dostosowanego do poruszania się na własnych kołach po torach trakcyjnych, a tym samym na wstępie zawęża definicję pojazdu szynowego do pojazdów kolejowych oraz pomija (nie występujące w zasadzie w Polsce) pojazdy szynowe na poduszce magnetycznej. Tak więc pojazdami szynowymi są zarówno pojazdy kolejowe (w tym wąskotorowe), a także tramwaje, metro, kolej przemysłowa (np. kopalniana) oraz część pojazdów liniowych (np. kolejka na Górę Parkową w Krynicy czy na Gubałówkę w Zakopanem).
    Why London Underground is nicknamed The Tube.jpg

    Skrajnia kolejowa – zarys, poza który nie mogą wystawać żadne elementy taboru (skrajnia taboru) i budowli (skrajnia budowli), aby umożliwić swobodny ruch pojazdów szynowych. Skrajnie (skrajnia taboru mieści się w skrajni budowli) określają przestrzeń przeznaczoną tylko do poruszania się taboru kolejowego, wewnątrz której nie mogą się znajdować żadne elementy – także należące do sieci trakcyjnej prócz przewodu jezdnego i jego wieszaków.

    Polska Norma (oznaczana symbolem PN) – norma o zasięgu krajowym, przyjęta w drodze konsensu i zatwierdzona przez krajową jednostkę normalizacyjną – Polski Komitet Normalizacyjny (PKN). Normy PN są powszechnie dostępne, ale nie bezpłatne, zaś ich dystrybucję kontroluje PKN.Metro (fr. métro) – miejski system elektrycznego transportu pasażerskiego o dużej przepustowości i wysokiej częstotliwości kursów, który jest całkowicie niezależny od innych środków transportu oraz bezkolizyjny, ponieważ jeździ na oddzielnych torach i posiada specjalną sygnalizację.

    Systemy wydzielone np. metro, tramwaj, WKD, koleje wąskotorowe mogą mieć własne skrajnie, natomiast w systemie kolei ogólnej konieczne jest zachowanie wspólnego, znormalizowanego zarysu. Ponieważ skrajnia rosyjska jest związana ze zwiększoną szerokością toru, wagony takie mogą przejeżdżać przez inne kraje po wyznaczonych trasach, gdzie spełnione są także jej warunki.

    Tramwaj (z ang. tramway – linia tramwajowa, tram – tramwaj) – pasażerski lub towarowy pojazd szynowy zaprojektowany do eksploatacji na linii tramwajowej.Kolej wąskotorowa – kolej o prześwicie mniejszym niż określany jako normalny, czyli 1435 mm. Kolej wąskotorowa cechuje się mniejszą zdolnością przewozową od kolei normalnotorowej, jednak można na niej stosować większe pochylenia i łuki o mniejszym promieniu, dzięki czemu jest nawet kilkakrotnie tańsza w budowie. Koleje wąskotorowe, początkowo niemal wyłącznie konne, rozpowszechniły się w przemyśle wydobywczym, hutnictwie, leśnictwie. Od połowy XIX wieku zaznacza się zróżnicowanie funkcji kolei wąskotorowych w zależności od prześwitu, następuje także częściowa unifikacja standardów k.w. Od połowy XIX wieku na k.w. stosuje się powszechnie trakcję parową, od końca XIX wieku wprowadza się na niektóre k. w. trakcję elektryczną, od połowy XX wieku także spalinową. Najstarsza nieprzerwanie funkcjonująca kolej wąskotorowa na świecie istnieje w Polsce – są to Górnośląskie Koleje Wąskotorowe.

    Kształty skrajni są regulowane przez przepisy europejskie i państwowe. Odwzorowaniem kształtu skrajni jest kształt osobowych wagonów piętrowych, gdzie konieczne jest zakrzywianie ścian górnego poziomu.

    Istnieją cztery odmiany skrajni dla kolei normalnotorowej:

  • skrajnia A – dla linii nie podlegających elektryfikacji,
  • skrajnia B – dla linii zelektryfikowanych z siecią górną dla budowli istniejących,
  • skrajnia C – dla linii zelektryfikowanych z siecią górną dla nowych budowli ciężkich,
  • skrajnia D – dla linii zelektryfikowanych z siecią górną dla nowych budowli lekkich.
  • Podane powyżej opisy skrajni A, B, C i D odpowiadają opisom dla skrajni budowli, natomiast skrajnia taboru, według przywołanej tu normy PN-K-02056:1970 – Tabor kolejowy normalnotorowy – Skrajnie statyczne ma dwie odmiany: A – skrajnia taboru dla ruchu międzynarodowego według rys. 1, uwzględniająca wszystkie rodzaje pojazdów szynowych z wyjątkiem elektrycznych pojazdów trakcyjnych; B – skrajnia taboru dla ruchu wewnętrznego (krajowego) według rys. 2, uwzględniająca wszystkie rodzaje pojazdów szynowych.

    Tabor kolejowy – pojazdy kolejowe przystosowane do kursowania samodzielnie lub w składzie pociągu, przeznaczone do przewozu osób i rzeczy lub służące do prac remontowo-budowlanych i ratunkowych.Wagon – pojazd szynowy służący do przewozu osób, ładunków lub urządzeń w kolejowym transporcie lądowym. Wagon porusza się po torze lub linie (kolej linowa).

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • PN-K-02056:1970 – Tabor kolejowy normalnotorowy – Skrajnie statyczne
  • UIC-505-1 – Skrajnie kolejowe – Skrajnie pojazdów
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Historia i porównania o standardach skrajni kolejowej: Skrajnia kolejowa czyli czym PLK zatrzyma piętrusa – inforail.pl
  • Skrajnia budowli i taboru – kolej.pl
  • UIC, Międzynarodowy Związek Kolei, (fr. Union Internationale des Chemins de fer, niem. Internationale Eisenbahnverband, ang. International Union of Railways) - organizacja zrzeszająca przedsiębiorstwa zajmujące się transportem kolejowym i reprezentująca je na arenie międzynarodowej. Organizację utworzono w 1922, zaś jej siedziba znajduje się w Paryżu. W UIC obowiązują trzy języki oficjalne: francuski, niemiecki i angielski. Organizacja liczy obecnie 199 członków.Przewód jezdny – część elektrycznej sieci trakcyjnej, przewód elektryczny zawieszony najczęściej nad torem kolejowym lub tramwajowym, lub nad trasą trolejbusów, służący do zasilania pojazdów z napędem elektrycznym za pośrednictwem odbieraka prądu.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Czy wiesz że...? beta

    Rozstaw szyn, inaczej, rozstaw toru, prześwit toru – odległość między wewnętrznymi powierzchniami główek szyny. W Polsce, mierzona 14 mm poniżej górnej powierzchni szyn, wynosi na liniach normalnotorowych 1435 mm. Czym innym jest odległość między osiami główek szyn (wynosi 1500 mm).

    Reklama

    tt