• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Skorupiaki



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Hemocyjanina – barwnik krwi, metaloproteina (podobna w budowie chemicznej do hemoglobiny), zamiast żelaza zawiera miedź.Pasożyt zewnętrzny (ektopasożyt), (gr. ektós – na zewnątrz) – organizm cudzożywny żyjący na powierzchni innego organizmu (żywiciela) i żywiący się jego płynami ustrojowymi lub elementami jego pokrycia (np. wszoły żywiące się piórami).

    Skorupiaki (Crustacea) – podtyp stawonogów wyróżniany w systematyce tradycyjnej, obejmujący około 67–70 tysięcy opisanych gatunków, przy czym liczba pozostających do odkrycia jest znacznie większa. Przedstawiciele wykazują olbrzymią różnorodność morfologiczną i ekologiczną. Zamieszkują wszelkie środkowiska słono- i słodkowodne, często stanowiąc kluczowy składnik ekosystemów, a tysiące gatunków jest wtórnie lądowych. Znaleźć wśród nich można formy wolno żyjące, osiadłe, ekto- i endopasożytnicze. Rozwijają się w drodze epimorfozy, anamorfozy lub metamorfozy. W świetle współczesnych analiz skorupiaki jawią się jako takson parafiletyczny i w systematyce filogenetycznej zastępowane są kladem Pancrustacea, obejmującym oprócz skorupiaków także sześcionogi.

    Plemnik, spermatozoid – gameta męska, haploidalna komórka rozrodcza wytwarzana przez gonadę osobnika płci męskiej służące do rozmnażania płciowego. Plemniki występują zarówno u zwierząt, jak i u roślin, choć różnią się budową. U zwierząt plemnik jest zwykle ruchliwy, o długości zależnej od gatunku: od 40, u waleni, do 250 mikrometrów u niektórych chrząszczy (u człowieka długości ok. 50–60 µm).Szczętki (l. poj.: szczętka), eufauzje, eufazje (Euphausiacea), popularnie zwane krylem – rząd morskich pancerzowców liczący 86 gatunków. W odróżnieniu od innych skorupiaków szczętki posiadają skrzela zewnętrzne.

    Badaniem skorupiaków zajmuje się karcynologia.

    Budowa zewnętrzna[ | edytuj kod]

    Budowa skorupiaków jest skrajnie zróżnicowana, szczególnie zmieniona u form osiadłych i pasożytniczych. Osiągają wymiary od 0,1 milimetra (u Stygotantulus stocki) po ponad 3 metry rozpiętości odnóży (u Macrocheira kaempferi) i kilkunastu kilogramów masy (u homara amerykańskiego). Zasadniczo ciało ich dzieli się na trzy tagmy: głowę, tułów i odwłok, jednak podział ten ulega najczęściej różnym modyfikacjom. Rozróżnienie między tułowiem a odwłokiem może nie występować i wówczas wyróżnia się głowę i korpus. Różna liczba segmentów tułowia przyrastać może do głowy tworząc głowotułów, a wówczas reszta tułowia określana jest jako pereon. U endopasożytów nawet cała segmentacja i tagmatyzacja ciała ulec może zatarciu, np. u wrzęch wygląd ciała przywodzi na myśl płazińce.

    Konsument w biologii – organizm heterotroficzny, głównie zwierzę roślinożerne lub zwierzę drapieżne żywiące się roślinożercami (lub innymi, np. owadożernymi). Czasami do konsumentów zalicza się także detrytusożerców. Konsumenci stanowią w biocenozach jeden z trzech poziomów troficznych. Istnieje podział na konsumentów pierwszego (roślinożercy), drugiego i trzeciego rzędu (drapieżcy). Zwierzęta wszystkożerne mogą być zarówno konsumentami I, jak i II czy wyższych rzędów, w zależności od tego, czym się w danym momencie odżywiają.Detrytus, detryt (łac. detritus – roztarty, rozdrobniony) – drobnoszczątkowa, martwa materia organiczna, martwe szczątki roślin, zwierząt oraz ich odchodów występujące na powierzchni gleby (np. opadłe liście i gałązki w lesie), na dnie zbiorników wodnych lub unoszące się w toni wodnej. Gromadzi się również na drzewach – pochodzi z odchodów i ciał owadów (głównie mrówek) wędrujących po drzewach i budujących na nich gniazda (mrowiska). Stanowi ważne źródło pokarmu dla detrytusożerców. W niektórych ujęciach w skład detrytusu wchodzą również drobne cząstki mineralnego pochodzenia.

    Głowę buduje sześć zrośniętych segmentów ciała. Niekiedy zaznaczona jest granica pomiędzy pierwszymi trzema (przedgębowymi) a ostatnimi trzema (zagębowymi); wówczas wyróżnia się procefalon i gnatocefalon, a gdy do tego ostatniego przyrasta część segmentów tułowia, to tak powstałą pseudotagmę nazywa się szczękotułowiem. Na głowie znajduje się pięć par silnie zmodyfikowanych odnóży (przydatków): czułki I pary (antenule), czułki II pary, żuwaczki, szczęki I pary i szczęki II pary. Czułki I pary są jednogałęziowe, zaś pozostałe odnóża tak głowy jak i reszty ciała są dwugałęziste lub od takich się wywodzą. Na głowie umieszczone są narządy wzroku: oko naupilusowe lub oczy złożone. U licznych skorupiaków oskórkowo-naskórkowy fałd tylnej części głowy rozbudowuje się w karapaks, który nakrywać może głowę, głowotułów, większą część ciała, a nawet nakrywać je całe w formie dwóch klapek (np. małżoraczki i workowce) lub wzmacnianego wapiennymi płytkami worka (torczkowce).

    Tagma - wyróżnialna część ciała stawonogów, powstała w wyniku połączenia dwóch lub więcej metamerów. Taką segmentację ciała nazywa się heterenomiczną, a proces ewolucyjny, w wyniku którego powstała: tagmatyzacją.Rozwój prosty – zachodzi, gdy forma młodociana różni się od dorosłej jedynie mniejszymi rozmiarami i niezdolnością do rozrodu. W rozwoju tym, w przeciwieństwie do rozwoju złożonego nie występuje stadium poczwarki.

    Zagłowowa część ciała może składać się z podobnie zbudowanych segmentów (wówczas zwana jest korpusem) lub być zróżnicowana na tułów i odwłok. Na tułów składać się może różna liczba segmentów. Każdy zaopatrzony jest w parę odnóży tułowiowych (torakopodiów), pełniących funkcje lokomotoryczne lub chwytne. Część odnóży tułowiowych może być zmodyfikowana i służyć wraz z przydatkami gębowymi obróbce pokarmu – wówczas określa się je jako szczękonóża. Odwłok również składać się może z różnej liczby segmentów, które mogą być zaopatrzone w pary odnóży odwłokowych. U pancerzowców odwłok nazywa się pleonem, a jego odnóża pleopodiami, przy czym ostatnia ich para (uropodia) u wielu grup łączy się z telsonem w wachlarz ogonowy.

    Ustonogi, ustonogie (Stomatopoda) – mały, ale bardzo specyficzny rząd morskich skorupiaków z gromady pancerzowców o stosunkowo prymitywnej budowie z bardzo słabo wykształconym pancerzem, który to jest słabo zesklerotyzowany. Ciało mają wydłużone do długości 34 cm, z bardzo długim odwłokiem. Dorosłe skorupiaki prowadzą najczęściej ryjący tryb życia na dnie morza, a larwy spotykane są w planktonie. Dotychczas poznano około 170 gatunków.Walenie (Cetacea) – rząd ssaków (w kladystyce to klad w obrębie parzystokopytnych). Występują one głównie w oceanach. Wyjątkiem są delfiny słodkowodne, zamieszkujące rzeki, oraz nieliczne gatunki żyjące na styku tych dwóch środowisk (estuaria).
  • Tarczenica Argulus coregoni, widok od spodu

  • Wrzęcha Linguatula serrata

  • Osiadłe wąsonogi (podgromada Thecostraca)

  • Ustonóg Odontodactylus scyllarus

  • Obunóg Abludomelita obtusata

    Wąsoraczki (Mystacocarida) - skorupiaki interstycjalne (żyjące w wodzie zawartej pomiędzy ziarenkami piasku), należące do meiobentosu.Portunik gazami (Portunus trituberculatus) – gatunek kraba z rodziny portunikowatych (Portunidae). Jest najczęściej łowionym krabem na świecie. Rocznie poławia się ponad 300 tys. ton, z czego aż 98% u wybrzeży Chin.
  • Dziesięcionóg krab kieszeniec

  • podkowiastogłowy Hutchinsoniella macracantha



  • Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Kryl pacyficzny (Euphausia pacifica) – najliczniejszy gatunek szczętek w północnym Oceanie Spokojnym. Gatunek stanowi często największą biomasę makroplanktonu w subpolarnych i umiarkowanych wodach tego oceanu.
    Lasonogi, szczeponogi (Mysidacea) – rząd wodnych skorupiaków z gromady pancerzowców, podobnych do krewetek, lecz mniejszych, długości ciała 0,5-3 cm. Obejmuje około 1000 gatunków, u których niemal cały tułów, z wyjątkiem 1–2 ostatnich segmentów, jest okryty dużym karapaksem, oczy są położone na ruchomych słupkach, a uropodia tworzą z telsonem wachlarz ogonowy. Żywią się detrytusem filtrowanym z wody lub chwytanymi fragmentami roślin. Nieliczne są drapieżne. W zapisie kopalnym są znane z karbonu i permu.
    Odwłok (abdomen, urosoma) – trzecia, tylna część ciała stawonoga, połączona z tułowiem lub głowotułowiem. Odwłok pokryty jest oskórkiem, ale znacznie delikatniejszym niż okrywy głowy czy głowotułowia. Na odwłoku mogą występować odnóża kroczne; u form bardziej wyspecjalizowanych są one często przekształcone w kądziołki przędne (pająki) czy najrozmaitsze narządy kopulacyjne.
    Neurosekrecja – czynność wydzielnicza neuronu, która obejmuje wytwarzanie wydzielanej substancji (neurosekretu) w ciele komórki nerwowej, jej transport w pęcherzykach wydzielniczych (synaptycznych) wzdłuż neurotubul w kierunku zakończenia aksonu i wydzielanie w drodze egzocytozy. Termin zwykle zawężany do wydzielania przez neurony hormonów uwalnianych do układu krążenia i za jego pośrednictwem przekazywanych do komórek i narządów docelowych.
    Larwa (łac. larva – maska, widmo, lm larvae) – postać i stadium rozwoju postembrionalnego (młodocianego) zwierzęcia, charakteryzujące się możliwością wzrostu, często różniące się anatomicznie, fizjologicznie i ekologicznie od postaci dojrzałej osobników tego samego gatunku. Występuje powszechnie w rozwoju bezkręgowców, ryb i płazów.
    Fotoreceptory – receptory (białka lub specyficzne komórki) pochłaniające światło i uruchamiające określoną reakcję fizjologiczną w organizmie. Występują w organizmach roślinnych (fitochrom, fototropiny) i zwierzęcych, w tym u człowieka. Receptory wzrokowe stanowią wyspecjalizowane neurony siatkówki oka:
    Pływik (łac. nauplius) – pierwsze stadium larwalne większości niższych skorupiaków. Jej ciało nie jest segmentowane, ma trzy pary odnóży, jedno oko pływikowe (naupliusowe) zbudowane z oczek pigmentowanych, oraz dobrze zróżnicowane narządy wewnętrzne. Prowadzi życie planktonowe poruszając się przy pomocy odnóży. Żywi się planktonem drobniejszym od siebie i materią organiczną.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.083 sek.