• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Skoczkowce - grzyby

    Przeczytaj także...
    Grzybnia (mycelium) – forma plechy grzybów, stanowiąca wegetatywne ciało grzybów zbudowane z wyrośniętej i rozgałęzionej strzępki lub wielu strzępek skupionych w jednym miejscu. Grzybnia, która rozwija się na powierzchni podłoża (często w formie puchu lub pleśni), nazywana jest grzybnią powietrzną, a grzybnia wnikająca w podłoże to grzybnia substratowa lub pożywkowa.Izogamia – typ rozmnażania płciowego, gdzie dwie gamety są identyczne pod względem kształtu i ruchliwości ale różniące się biochemią, fizjologią i genetycznie. Gamety oznacza się tu jako "+" i "-". Prawdopodobnie jest to najbardziej pierwotna forma zapłodnienia. Występuje u pierwotniaków (ameby), jednokomórkowych glonów, grzybów, zielenic.
    Pływka, zoospora, planospora – zarodnik wytwarzany w procesie rozmnażania bezpłciowego występujący u śluzowców (u których nazywany jest myksomonadą), niektórych glonów i grzybów. Najczęściej jest to haploidalna komórka zdolna do poruszania się w wodzie za pomocą wici lub rzęsek. Tworzona jest w zarodniach pływkowych (zoosporangiach).

    Skoczkowce, grzyby skoczkowe (Chytridiomycota Doweld) – typ grzybów. Jest to jedna z głównych linii rozwojowych, prawdopodobnie takson parafiletyczny.

    Charakterystyka[ | edytuj kod]

    Ciała jednokomórkowe lub małe komórczakowe grzybnie. Wytwarzają wici, co jest nietypowe dla grzybów. Zaliczane też czasem do królestwa Protista. Skoczki zachowały wiele cech pierwotnych grzybów m.in. gamety opatrzone wicią. Występują zarówno kinetosomy, jak i niefunkcjonalne centriole. Plecha monocentryczna, policentryczna lub nitkowata. Funkcję spichrzową pełni kulka tłuszczu. Rozmnażanie bezpłciowe przez zoospory z jedną wicią skierowaną ku tyłowi lub autospory. Rozmnażanie płciowe na drodze izogamii lub oogamii. Żyją w glebie lub pasożytniczo. Należy do nich ok. 600 gatunków. Takson wyróżniany jako typ od połowy XX w., opisany zgodnie z wymaganiami nomenklatury botanicznej w systemie Hibbetta i in.

    Wić – (łac. flagellum, l.mn. flagella), organellum ruchu wyrastające z powierzchni komórki u niektórych mikroorganizmów, bakterii, pierwotniaków, niższych roślin i komórek zwierząt, np. u wiciowców, młodocianych korzenionóżek, promienionóżek, komórek kołnierzykowo-biczykowatych gąbek, plemników.Komórczak (albo polienergida) – pojedyncza, zwykle bardzo duża komórka posiadająca wiele jąder komórkowych. W ten sposób zbudowane jest wiele organizmów np. niektóre glony z grupy zielenic i grzyby oraz śluzowce, a także niektórzy przedstawiciele pierwotniaków.

    Cykl rozwojowy na przykładzie Synchytrium endobioticum: zoospora skoczkowców dostając się do komórki żywiciela (ziemniaka) traci wić i przybiera postać pełzaka. Żywiciel reaguje na infekcję pasożyta hipertrofią (wytworzeniem na bulwie nieforemnych narośli). We wnętrzu komórki przechodzi kariokinezę i powstaje wielojądrowa grzybnia. Po jej pęknięciu powstają zoospory, które się wysypują. Ten cykl powtarza się całe lato. Jesienią łączą się gamety (izogamia) i powstaje zygota diploidalna z dwiema wiciami. Wnikając do komórki żywiciela traci obie wici i otacza się grubą ścianą (funkcja przetrwalnikowa). Wiosną przechodzi mejozę, następnie mitozy i wytwarza nowe zoospory.

    Dictionary of the Fungi – książka zawierająca najbardziej kompletną listę rodzajów grzybów (Fungi), ich rodzin i rzędów i wyższych taksonów. Dla każdego rodzaju podano publikację, w której został on po raz pierwszy opisany, datę publikacji, status, pozycję systematyczną, liczbę zaakceptowanych gatunków, rozmieszczenie i kluczowe odniesienia. Dla wszystkich grup grzybów są podane szczegółowe diagnozy rodzin, rzędów i wyższych taksonów. Ponadto istnieją notatki biograficzne, informacje o dobrze znanych metabolitach i mykotoksynach oraz zwięzłe opisy prawie wszystkich częstych i stosowanych aspektów tematu (w tym cytaty z ważnej literatury). Oogamia – forma zapłodnienia, która zachodzi u organizmów rozmnażających się płciowo, gdy łączą się komórki wyraźnie zróżnicowane na dużą, nieruchliwą, okrągłą gametę żeńską (komórka jajowa) i małą, zwykle ruchliwą męską (plemnik). Gametangia produkujące określone gamety mają swoje odrębne nazwy – gametangia żeńskie to lęgnie, rodnie lub jajniki, a męskie to plemnie lub jądra. Oogamia jest formą zapłodnienia występującą u najbardziej ewolucyjnie zaawansowanych protistów, u roślin oraz u zwierząt (w tym u człowieka).

    Do skoczkowców należy m.in. Synchytrium endobioticum wywołujący raka ziemniaczanego.

    Systematyka[ | edytuj kod]

    Według Index Fungorum

    Według aktualizowanej klasyfikacji Index Fungorum bazującej na Dictionary of the Fungi do typu Chytridiomycota należą:

  • klasa Chytridiomycetes M. Möbius 1929
  • klasa Mesochytriomycetes Tedersoo, Sánchez-Ramírez, Kõljalg, Bahram, Döring, Schigel, T. May, M. Ryberg & Abarenkov 2018
  • klasa Monoblepharidomycetes J.H. Schaffn. 1909
  • klasa Neocallimastigomycetes M.J. Powell 2007
  • klasa Rhizophydiomycetes Tedersoo, Sánchez-Ramírez, Kõljalg, Bahram, Döring, Schigel, T. May, M. Ryberg & Abarenkov 2018
  • klasa Sanchytriomycetes Tedersoo, Sánchez-Ramírez, Kõljalg, Bahram, Döring, Schigel, T. May, M. Ryberg & Abarenkov 2018
  • taksony incertae sedis
  • Według Ruggiero i in.
  • klasa Blastocladiomycetes Doweld 2001
  • klasa Chytridiomycetes M. Möbius 1929
  • klasa Monoblepharidomycetes J.H. Schaffn. 1909
  • Dawne klasyfikacje We wcześniejszych systemach taksonomicznych przedstawiciele tej grupy byli zaliczani do glonowców. Rzędy Chytridiales, Monoblepharidales i Blastocladiales łączono w podklasę glonowców Uniflagellatae (jednowiciowce). W miarę poznawania szczegółów budowy i filogenezy, grupie tej nadawano coraz wyższą rangę taksonomiczną i oddzielano od pozostałych grzybów niższych, a podkreślano związki z grzybami wyższymi. W jednym z systemów z końca XX w. nadawano im status monotypowej podgromady w gromadzie Eumycota (grzyby właściwe). W systemie tym podgromada Chytridiomycotina (biczykowe, skoczki, skoczniaki) zawiera tylko jedną klasę Chytridiomycetes (skoczkowe) podzieloną na następujące rzędy: Olpidiales (olpidiowce), Chytridiales (skoczkowce), Blastocladiales (blastokladiowce, różnogametowce), Harpochytriales (harpochytriowce) i Monoblepharidiales (jednowiciowce, jednorzęskowce).

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Index Fungorum [dostęp 2019-12-15] (ang.).
    2. David S. Hibbett i in. A higher level phylogenetic classification of the Fungi. „Mycological Research”, s. 509–547, 2007. 
    3. CABI databases (ang.). [dostęp 2019-12-15].
    4. A Higher Level Classification of All LivingOrganisms [dostęp 2020-09-08] (ang.).
    5. Richard Harder: Systematyka. W: Botanika: podręcznik dla szkół wyższych. Eduard Strasburger (red.). Wyd. 2 pol. według 28 oryg. Warszawa: PWRiL, 1967, s. 590–607.
    6. Jerzy Szweykowski: Dodatek. Grzyby. W: Słownik botaniczny. Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.). Warszawa: Wydawnictwo "Wiedza Powszechna", 1993. ISBN 83-214-0140-6.
    Nomenklatura botaniczna – zbiór zasad obowiązujących przy tworzeniu i stosowaniu nazw naukowych taksonów roślin, uznawanych także za wiążące w taksonomii grzybów i zwykle także protistów roślinopodobnych oraz sinic. Dotyczy zarówno organizmów współczesnych jak i kopalnych. Zasady zebrane są w Międzynarodowym Kodeksie Nomenklatury Botanicznej (ang. International Code of Botanical Nomenclature, ICBN), przy czym nazewnictwo roślin uprawnych w zakresie tworzenia i stosowania nazw kultywarów określane jest w Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Roślin Uprawnych (ang. International Code of Nomenclature for Cultivated Plants). Celem kodyfikacji nazewnictwa naukowego jest ustalenie jednej akceptowanej i stosowanej nazwy odnoszącej się do określonego taksonu roślinnego. Umożliwia to powszechne zrozumienie informacji odnoszących się do roślin, zwyczajowo noszących bardzo różnorodne nazwy i różnorodnie ujmowanych w różnych regionach świata. Przykładowo nazwa naukowa Bellis perennis jest w całym świecie rozumiana jako określenie gatunku znanego w wielu krajach pod wieloma nazwami zwyczajowymi (w języku polskim znana zwykle pod nazwą stokrotka pospolita, choć posiada też szereg innych określeń ludowych). Kodyfikacja nomenklatury botanicznej ma na celu uporządkowanie nazewnictwa, także poprzez usunięcie z użycia nazw mogących wprowadzać w błąd i wprowadzenie formalnych warunków ograniczających dowolne tworzenie nazw naukowych. Dodatkowo częścią zasad nomenklatorycznych jest zbiór szczegółowych ustaleń gramatycznych, redakcyjnych i stylistycznych.Protisty (Protista) – jedno z pięciu królestw, wyróżnianych w ostatnich, hierarchicznych systemach klasyfikacji organizmów (np. w podziałach Whittakera i Margulis oraz Cavaliera-Smitha). Obejmuje wszystkie jądrowce, które pozostały po wyłączeniu organizmów zaliczonych do monofiletycznych kladów zwierząt, roślin i grzybów.




    Warto wiedzieć że... beta

    Centriola - organellum komórkowe zbudowane z filamentów mikrotubulowych ułożonych w formę cylindra. Dwie ułożone prostopadle do siebie centriole, otoczone amorficzną substancją pericentrioralną, tworzą strukturę centrosomu. Centriole są obecne w komórkach zwierzęcych, ale nie ma ich w komórkach grzybów, ani u większości roślin wyższych.
    Grzyby niższe – nieformalna nazwa nadawana różnym prymitywnym organizmom zaliczanym według niektórych ujęć taksonomicznych do grzybów nietworzącym owocników i produkującym w zarodniach nieokreśloną liczbę mejospor. Grupa ta przeciwstawiana jest tzw. grzybom wyższym z typów workowców i podstawczaków. Nazwa ta jest nieprecyzyjna i w zależności od ujęcia może dotyczyć różnych grup organizmów zaliczanych zarówno do królestwa grzybów, jak i protistów – m.in. takich jak skoczkowce, lęgniowce, sprzężniaki, przodorzęskowe, śluzowce, a nawet drożdżaki (należące do workowców).
    Rak ziemniaka, rak ziemniaczany – grzybowa choroba ziemniaków wywoływana przez Synchytrium endobioticum, rodzaj raka roślin.
    Takson monotypowy, monotyp – w klasyfikacji biologicznej takson obejmujący tylko jeden przyporządkowany takson niższy, np. rodzina do której należy tylko jeden rodzaj lub rodzaj, do którego należy jeden gatunek. Taksony monotypowe są niechętnie wyodrębniane przez taksonomów, ponieważ ich tworzenie nie poprawia przejrzystości systemu klasyfikacyjnego na kolejnych szczeblach klasyfikacji. Wyodrębniane są, gdy istnieje wyraźna przerwa (odrębność) między taksonem monotypowym i taksonem siostrzanym.
    Synchytrium endobioticum (Schilb.) Percival – gatunek grzybów z rzędu Chytridiales. Wywołuje chorobę rak ziemniaka.
    Kinetosom (gr. kinetós = ruchomy, sóma = ciało), ciałko podstawowe – zanurzona w cytoplazmie komórki dolna część pęczku mikrotubul tworzących wici i rzęski. Jest to twór homologiczny do centrioli, odpowiedzialny za ruch wici oraz rzęsek. Koordynację ruchu umożliwia połączenie kinetosomów systemem neurofibryli. W organizmie ludzkim występuje np. w plemnikach.
    Blastocladiomycota T. Y. James – gromada jądrowców należąca do królestwa grzybów (Fungi). Została zaproponowana w 2007 na podstawie danych filogenetycznych zebranych podczas badań molekularnych. Jest to takson monotypowy, zawierający również monotypową klasę Blastocladiomycetes, z rzędem Blastocladiales.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.033 sek.