Skania

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Skania, Skonia (w języku duńskim i szwedzkim Skåne odsłuchaj ) – historyczna kraina (lub prowincja, landskap) Szwecji, do traktatu z Roskilde w 1658 należąca do Danii. Położona jest na południu kraju nad Morzem Bałtyckim i cieśniną Sund. Graniczy z krainami Halland, Smalandia i Blekinge. Skania połączona jest z duńską wyspą Zelandią mostem nad cieśniną Sund.

Historyczna kraina Szwecji (szw. landskap) to część Szwecji, która pojawiła się w którymś z dawniejszych podziałów politycznych tego kraju. Ze względu na dużą stabilność władzy w tym rejonie świata zwykle krainy historyczne wyróżniają się odrębnym charakterem kulturowym i geograficznym przy czym jednocześnie wielu ludzi współcześnie identyfikuje się z nimi. Główna reforma podziału terytorialnego Szwecji miała miejsce w roku 1634. W roku tym Axel Oxenstierna zastąpił stary podział nowym podziałem na regiony. Podział Oxenstierny dotyczył także Finlandii i zachował się tam do roku 1997, mimo iż kraje te nie stanowią jednego organizmu państwowego od 1809.Karelia (fin. Karjala) – kraina historyczna w północno-wschodniej Europie, rozciągająca się między Morzem Bałtyckim a Białym, zamieszkiwana przez lud Karelów.

Terytorium krainy pokrywa się w zasadzie ze współczesnym (powstałym w 1997) regionem administracyjnym (län) Skania. Jedynie parafia Östra Karup, należąca do gminy Båstad w regionie Skania, leży w krainie Halland.

Jej powierzchnia wynosi około 11 tys. km², a zamieszkuje ją 1,32 mln osób (2016). Największym miastem (tätort) Skanii jest Malmö (301,7 tysiąca mieszkańców – 2015).

Inne większe miasta (tätort) to:

Smalandia (szw. Småland) – jedna z dwudziestu pięciu tradycyjnych prowincji Szwecji, położona w jej południowo-wschodniej części, stanowiąca część Gotalandii.Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1917. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją. Od zachodu ma ponadto dostęp do Morza Bałtyckiego.
  • Helsingborg (104,2 tys.),
  • Lund (87,2 tys.),
  • Kristianstad (39,7 tys.),
  • Landskrona (32,2 tys.),
  • Trelleborg (29,3 tys.),
  • Ängelholm (27,5 tys.),
  • Hässleholm (19,3 tys.),
  • Ystad (18,8 tys.),
  • Eslöv (18,5 tys.).
  • Najwyższym wzniesieniem Skanii jest Söderåsen – 212 m n.p.m. Największe jezioro tego regionu to Ivösjön. Znajdują się tu trzy parki narodowe: Dalby Söderskog, Söderåsen i Stenshuvud. Skania to kraina zamków. Wiele spośród ponad 200 znajdujących się tu zamków i dworów dostępnych jest dla zwiedzających.

    Uusimaa, Nyland (odpowiednio fiń. i szw. Nowy Kraj), to region w Finlandii o powierzchni 9 097 km² oraz liczbie ludności wynoszącej 1 517 542 osób. Gęstość zaludnienia to 167 osoby/km² (dane z 2009 roku). W Uusimaa położone są Helsinki, największe miasto i stolica administracyjna Finlandii.Sund (duń. Øresund, szw. Öresund) – cieśnina na Morzu Bałtyckim oddzielająca Zelandię (Dania) od Skanii (Szwecja). Sund należy do Cieśnin Duńskich; łączy Morze Bałtyckie z cieśniną Kattegat oraz z Morzem Północnym.

    W Skanii działa fundacja SSF (Stiftelsen Skånsk Framtid) w latach 1993–2011 działająca w ramach UNPO i w latach 1991–2013 w ramach FUEN.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • MF Skania
  • Scania
  • Skåneland
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Statistiska centralbyrån: Folkmängd i landskapen den 31 december 2016 (szw.). [dostęp 2017-05-25].
    2. Statistiska centralbyrån: Tätorter 2015; befolkning, landareal, andel som överlappas av fritidshusområden (szw.). [dostęp 2017-01-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-11-07)].

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Skania – strona dla turystów
  • Przykłady dialektów języka szwedzkiego. Skania
  • Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.Zelandia (duń. Sjælland) to największa z 443 wysp Danii i 12. wyspa Europy. Zelandia położona jest między Fionią a szwedzką Skanią; z obiema połączona jest mostami poprzez cieśniny Wielki Bełt i Sund. Linia brzegowa silnie rozczłonkowana, liczne półwyspy, m.in. Ods Herred, Horns na północy, zatoki Sejerø, Roskilde Fjord, Ise Fjord na północy; Køge, Fakse na wschodzie oraz Vordingborska na zachodzie, mniejsze wyspy, takie jak Saltholm, Amager, Sejerø.




    Warto wiedzieć że... beta

    Język szwedzki (szw. svenska språket, svenska) – język północnogermański wschodni (wschodnioskandynawski), używany głównie w Szwecji i częściach Finlandii, przez ok. 9 mln ludzi. W Finlandii język szwedzki jest, obok fińskiego, językiem urzędowym, z uwagi na 5% szwedzkojęzycznych obywateli Finlandii zamieszkałych głównie na wybrzeżach tego kraju. Szwedzki jest dość dobrze zrozumiały dla Norwegów i w mniejszym stopniu także dla Duńczyków. Język standardowy w Szwecji, tzw. rikssvenska (szwedzki państwowy) oparty jest na dialektach regionu sztokholmskiego.
    Skania (szw. Skåne län) to jeden z 21 szwedzkich regionów terytorialnych (län). Graniczy z regionami Halland, Kronoberg i Blekinge. Region połączony jest z duńską wyspą Zelandią i Kopenhagą mostem nad cieśniną Sund (Öresundsbron). Siedzibą jego władz (residensstad) jest Malmö, lecz niektóre biura zarządu regionu (länsstyrelsen) znajdują się także w Kristianstad.
    Ängelholm – miejscowość w Szwecji, siedziba gminy Ängelholm w regionie Skania, położone nad rzeką Rönne i zatoką Skälderviken. Ängelholm uzyskał prawa miejskie w 1516 roku. Obecnie miasto jest popularnym ośrodkiem turystyczno-wypoczynkowym.
    Malmö – miasto (tätort) w południowej Szwecji i port morski położony nad cieśniną Öresund w południowo-zachodniej części prowincji historycznej (landskap) Skania. Siedziba władz (residensstad) regionu administracjnego (län) Skåne, powstałego w 1997 po połączeniu dotychczasowych regionów Malmöhus i Kristianstad. Ośrodek administracyjny (centralort) gminy Malmö (Malmö kommun lub Malmö stad). Do obszaru tätortu Malmö zalicza się także Arlöv, siedzibę władz (centralort) sąsiedniej gminy Burlöv.
    Tätort (ze szw. dosłownie „gęsto (zabudowana) miejscowość”; fiń. taajama; duń. byområde; norw.: bokmål tettsted, nynorsk tettstad; tłumaczenie ang. urban area lub locality) – termin używany w Szwecji, Finlandii, Danii i Norwegii na określenie miejscowości o liczbie mieszkańców 200 lub więcej, gdzie odległość między zabudowaniami mieszkalnymi nie przekracza 200 m oraz gdzie odsetek domów letniskowych nie jest większy niż 50%.
    Landskrona – miasto w południowej Szwecji. Siedziba władz administracyjnych gminy Landskrona w regionie Skåne. Około 28 670 mieszkańców.
    Organizacja Narodów i Ludów Niereprezentowanych (ang. Unrepresented Nations and Peoples Organisation, UNPO) - organizacja międzynarodowa powstała 11 lutego 1991, której członkami są rdzenne społeczności (np. Aborygeni australijscy), narody okupowane (np. Tybet, Czeczenia), mniejszości narodowe (np. mniejszość węgierska w Rumunii), a także kraje de facto niepodległe, nie mające jednak swego przedstawicielstwa w ciałach takich jak ONZ (np. Tajwan). Celem organizacji jest ochrona praw człowieka, prawa do zachowania własnej tożsamości narodowej i kulturalnej, a także do samostanowienia, ochrona środowiska oraz poszukiwanie pokojowych rozwiązań konfliktów na tle narodowościowym.

    Reklama