• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Skalnicowce

    Przeczytaj także...
    Pręcik (łac. stamen) – męski organ płciowy w kwiecie, bardzo silnie zredukowany i zmieniony liść. Ponieważ każdy pylnik (theca) ma połączone po dwa woreczki pyłkowe, pręcik okrytozalążkowych jest mikrosporofilem o 4 mikrosporangiach lub 2 synangiach dwusporangiowych. U roślin okrytonasiennych składa się z nitki pręcikowej (filamentum) i główki (anthera), która jest zróżnicowana na dwa pylniki (thecae) połączone płonnym łącznikiem (connectivum). W pylnikach znajdują się komory pyłkowe zawierające tkankę wyściełającą (tzw. tapetum) oraz tkankę zarodnikotwórczą (tzw. archespor), która wytwarza ziarna pyłku kwiatowego lub pyłkowiny. Dojrzałe pylniki pękają, pyłek się wysypuje i zostaje on dalej przenoszony przez wiatr, owady, zwierzęta, a następnie osadza się na znamionach słupków innych kwiatów (następuje zapylenie). Istnieją także rośliny o kwiatach samopylnych.Iteowate (Iteaceae) – rodzina roślin z rzędu skalnicowców obejmująca od 1 do 3 rodzajów w zależności od ujęcia systematycznego. W szerszym ujęciu zgodnie z Angiosperm Phylogeny Website i systemem APG III wyróżnia się tu 3 rodzaje z 19-20 gatunkami. Występują one w rozproszeniu na różnych kontynentach – rodzaj Itea najbardziej zróżnicowany jest w południowo-wschodniej Azji, jeden jego przedstawiciel rośnie we wschodniej części Ameryki Północnej. Rośliny z rodzaju Choristylis rosną w Afryce wschodniej i południowej, a Pterostemon w Ameryce Środkowej.
    Korona (łac. corolla, ang. corolla) – element kwiatu składający się z okółka barwnych płatków korony (petala), które stanowią powabnię dla owadów, lub innych zwierząt zapylających kwiaty. Korona stanowi wewnętrzną część okwiatu.

    Skalnicowce (Saxifragales Dumort.) – grupa roślin stanowiąca klad w obrębie roślin okrytonasiennych, określana pomocniczo rangą rzędu przez Angiosperm Phylogeny Website lub stanowiąca rząd w innych systemach klasyfikacyjnych (np. w systemie Cronquista i Reveala).

    Morfologia[]

    Kwiaty Kwiaty promieniste, z dobrze wykształconym kielichem i koroną. Płatków korony, działek kielicha i pręcików jest 5, słupek jest 1.

    Systematyka[]

    Pozycja systematyczna skalnicowców w kladogramie dwuliściennych właściwych według APweb (aktualizowany system APG III z 2009) Podział według APweb

    Powiązania filogenetyczne między rodzinami w rzędzie na podstawie danych APweb (aktualizowany system APG III z 2009):

    System Cronquista – system klasyfikacji roślin okrytonasiennych. Został opracowany przez amerykańskiego botanika Arthura Cronquista (1919-1992) i opublikowany w jego dziełach: An Integrated System of Classification of Flowering Plants (1981) i The Evolution and Classification of Flowering Plants (1968, 2. wyd. 1988).Cynomoriowate (Cynomoriaceae) – rodzina pasożytniczych bylin o niejasnej pozycji systematycznej, prawdopodobnie należąca do rzędu skalnicowców (Saxifragales). Jest taksonem monotypowym – należy do niej jeden rodzaj zwane po polsku cynomorium lub pąkiew (Cynomorium). W obrębie rodzaju wyróżnia się dwa gatunki, występujące na suchych terenach, także na pustyniach i półpustyniach w rejonie Morza Śródziemnego oraz Azji południowo-zachodniej i środkowej.

    + cynomoriowate Cynomoriaceae – rodzina o nieznanej pozycji w kladogramie. Pozycja w systemie Reveala (1994-1999)

    Gromada okrytonasienne Cronquist, podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe Takht., nadrząd Saxifraganae Reveal, rząd skalnicowce Dumort.. Podział Reveala (1994-1999)

  • rodzina: agrestowate (Grossulariaceae DC. in Lam. & DC)
  • rodzina: skalnicowate (Saxifragaceae Juss.)
  • rodzina: gruboszowate (Crassulaceae DC. in Lam. & DC. )
  • rodzina: iteowate Iteaceae J. Agardh
  • rodzina: Pterostemonaceae Small in Britt.
  • rodzina: Penthoraceae Rydb. ex Britt.
  • rodzina: Tetracarpaeaceae Nakai
  • Przypisy

    1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-26].
    2. Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999 Systematyka rzędu Saxifragales według Reveala
    Penthoraceae – monotypowa rodzina roślin z rzędu skalnicowców z jednym rodzajem – Penthorum liczącym dwa gatunki. Penthorum sedoides występuje we wschodniej części Ameryki Północnej. Zasięg Penthorum chinense obejmuje Daleki Wschód Azji.Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze czasem parvorder (niższa od infrarzędu), magnorder (wyższa od nadrzędu), grandorder i mirorder (między rzędem a nadrzędem).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Słupek, słupkowie (łac. pistyllum, ang. pistil) – żeński organ płciowy w kwiecie okrytonasiennych. Zbudowany jest ze zrośniętych ze sobą lub wolnych owocolistków (carpellae), które są zmodyfikowanymi liśćmi (najprawdopodobniej utworami homologicznymi do makrosporofili). Słupki zajmują zawsze centralne miejsce w kwiecie, gdzie mogą występować pojedynczo lub w większej liczbie.
    Dwuliścienne właściwe (trójbruzdowe) (Eudicotyledoneae Donoghue, Doyle et Cantino, ang. eudicots, tricolpates) — klad roślin okrytozalążkowych obejmujący rośliny dawniej zaliczane do dwuliściennych. Wyróżniony został ze względu na kryterium pochodzenia od wspólnego przodka oraz z powodu różnic w stosunku do pozostałych roślin zaliczanych niegdyś do dwuliściennych (różnych kladów wczesnych dwuliściennych) oraz kladu jednoliściennych. W odróżnieniu od tych wcześniejszych grup systematycznych, dwuliścienne właściwe cechują się trójbruzdowymi ziarnami pyłku, koncentrycznym rozmieszczeniem wiązek przewodzących oraz 4- i 5-krotnymi kwiatami.
    Agrestowate (Grossulariaceae) – rodzina roślin należąca do rzędu skalnicowców. W niektórych ujęciach systematycznych (np. system Reveala z lat 1994-1999) zaliczane są tu dwa rodzaje: porzeczka Ribes i agrest (Grossularia), zwykle jednak rodzina traktowana jest jako takson monotypowy, a klasyfikowane tu rośliny włączane są w jeden rodzaj – porzeczka, obejmujący ok. 150 gatunków. Dawniej (np. system Cronquista z 1981) rodzina obejmowała wiele rodzajów, dziś klasyfikowanych do bardzo różnych rodzin. Rośliny z rodzaju porzeczka występują w strefie okołobiegunowej i w strefie klimatu umiarkowanego na całej półkuli północnej, wzdłuż Andów sięgają także do południowych krańców Ameryki Południowej.
    Tetracarpaea tasmannica – jedyny gatunek z rodzaju Tetracarpaea i rodziny Tetracarpaeaceae z rzędu skalnicowców. Jest endemitem Tasmanii, spotykanym tylko w tamtejszych górach. Jest to krzew o zimozielonych, grubych, skórzastych liściach z piłkowanymi brzegami. Liście wyrastają skrętolegle na krótkich ogonkach. Drobne, białe, czterokrotne kwiaty zebrane są w groniaste kwiatostany.
    Różowe – grupa roślin w zależności od ujęcia systematycznego stanowiąca takson określonej rangi systematycznej lub klad spokrewnionych (pochodzących od wspólnego przodka) roślin w kladogramie taksonomii filogenetycznej. W pierwszym wypadku grupa ta umieszczana była w randze podklasy (Rosidae Takht.) m.in. w systemie Cronquista (1981), Takhtajana (1997) i Reveala (1999 i 2007). W systemie APG I (1998) mianem różowych (rosids) określony został klad, który w miarę poznawania powiązań filogenetycznych był później precyzowany przez system APG II i na Angiosperm Phylogeny Website. Współcześnie za różowe uważa się rośliny mające wspólnego przodka, którego najbliższymi krewnymi (kladem siostrzanym) są winoroślowce (Vitales). Synapomorficzne cechy tej grupy to: wydłużony zalążek, zduplikowany genom, dysunkcyjny gen infA w DNA chloroplastydowym oraz brak mitochondrialnego intronu coxII.i3. Należą tu rośliny o zdrewniałych łodygach (drzewa i krzewy), rośliny zielne. Należy do niej 16 rzędów roślin okrytonasiennych.
    Kwiat – organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania. Stanowi fragment pędu o ograniczonym wzroście ze skupieniem liści płodnych i płonnych, służących odpowiednio, bezpośrednio i pośrednio do rozmnażania płciowego (generatywnego). Kwiat charakterystyczny dla roślin nasiennych (czyli kwiatowych) jest organem homologicznym do kłosa zarodnionośnego (sporofilostanu) roślin ewolucyjnie starszych.
    System APG III – nowoczesny system klasyfikacyjny roślin okrytonasiennych opublikowany w roku 2009 przez członków Angiosperm Phylogeny Group. W październiku 2009 członkowie Linnean Society zaproponowali klasyfikację filogenetyczną wszystkich roślin telomowych, kompatybilną z systemem APG III.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.011 sek.