Skala mapy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Skala mapy (czasem używany jest również termin podziałka mapy) – stosunek wielkości liniowych rozmiarów modelu Ziemi, dla jakiego opracowano odwzorowanie kartograficzne danej mapy, do rzeczywistej wielkości tych rozmiarów.

Skala liczbowa – skala mapy zapisywana za pomocą ułamka (najczęściej w postaci 1:10.000, spotykany jest również zapis 1 10 000 {displaystyle {egin{matrix}{frac {1}{10;000}}end{matrix}}} ). Przeważnie przed samym zapisem ułamka podaje się słowo „skala”.Podziałka złożona - stosowana jest w przypadkach gdy takie same odległości na mapie małoskalowej w różnych szerokościach geograficznych nie odpowiadają takim samym odległościom w rzeczywistości (np. na mapie w skali 1:100 000 000 w odwzorowaniu Merkatora na równiku 1 cm odpowiada 100 km w rzeczywistości, a ten sam 1 cm na mapie na równoleżniku 60° odpowiada 50 km w rzeczywistości).

Rodzaje zapisu skali na mapach[ | edytuj kod]

Skale[ | edytuj kod]

  • skala liczbowa: 1:700 000 lub (zapis ten przeważnie poprzedzany jest słowem „skala”), zamiast dwukropka można też użyć nieco podwyższonego unikodowego znaku U+2236 ∶ RATIO - 1∶700 000;
  • skala mianowana: 1 cm – 1 km lub 1 cm → 1 km (zapis ten przeważnie poprzedzany jest słowem „skala”);
  • skala polowa: 1 mm² – 1 000 000 m².
  • Podziałki[ | edytuj kod]

  • podziałka liniowa Podziałka liniowa.png jest graficznym przedstawieniem skali na mapie, często umieszcza się ją pod skalą liczbową lub mianowaną (jeżeli podana jest sama podziałka, to nie używa się dla niej słowa „skala”);
  • podziałka transwersalna Podziałka transwersalna.png
  • podziałka złożona Podziałka złożona dla Merkatora.png stosowana jest dla map świata w odwzorowaniach niewiernoodległościowych (tzn. np. na równiku 1 cm na mapie odpowiada innej odległości w rzeczywistości niż ten sam 1 cm na mapie na równoleżniku 60°).
  • Rodzaj zapisu w zależności od rodzaju mapy[ | edytuj kod]

    Poszczególne rodzaje zapisu skal można stosować tylko dla wybranych rodzajów map:

    Ziemia (łac. Terra) − trzecia, licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego.Skala polowa służy do wyrażania wielkości zmniejszenia powierzchni na mapie (np. powierzchnia jeziora, miasta). Np.: 1 m² - 1000000 mm² lub 1 m² → 1000000 mm².
  • Skalę liczbową można podać dla każdej mapy, niezależnie od tego w jakim odwzorowaniu została ona wykonana.
  • Skalę mianowaną i podziałkę liniową można podać tylko dla map wykonanych w odwzorowaniach wiernoodległościowych lub dla map w dużych skalach (mapy wielkoskalowe). Z zasady błędem jest podawanie tego rodzaju zapisu skal na mapach całego świata, czy też na mapach kontynentów i oceanów.
  • Podziałkę transwersalną można podać tylko dla map w dużych lub bardzo dużych skalach (skale co najwyżej 1:10 000) wykonanych w odwzorowaniach wiernoodległościowych.
  • Skalę polową można podać tylko dla map wykonanych w odwzorowaniach wiernopowierzchniowych (wiernopolowych) lub dla map w dużych skalach.
  • Podziałkę złożoną stosuje się wyłącznie do map w małych (lub nawet bardzo małych) skalach wykonanych w odwzorowaniach niewiernoodległościowych.
  • Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.




    Warto wiedzieć że... beta

    Odwzorowanie kartograficzne (geograficzne) – określony matematycznie sposób dwuwymiarowego i przeskalowanego przedstawiania powierzchni części lub całości kuli ziemskiej lub innego ciała niebieskiego na płaszczyźnie.
    Podziałka liniowa – graficzny obraz skali dzięki któremu można dokonywać szybkiego pomiaru na mapie. Zasada jej budowy jest bardzo prosta, a opiera się na linii prostej odpowiednio podzielonej i opisanej, na której jest przedstawiony stosunek odległości na mapie i w terenie.
    Mapa wielkoskalowa – to opracowanie kartograficzne w wielkich skalach, np. 1:500, 1:1 000, 1:2 000 niekiedy 1: 5 000. Mapa wielkoskalowa jest mapą niewielkiego obszaru np. regionu lub miasta.
    Wymiar wielkości fizycznej – wyrażenie danej wielkości za pomocą wielkości podstawowych danego układu wielkości fizycznych, w postaci iloczynu wielkości podstawowych w odpowiednich potęgach (wzorem wymiarowym, zbudowanym w oparciu o wzór definicyjny tej wielkości fizycznej).

    Reklama