• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Skała węglanowa

    Przeczytaj także...
    Muszlowiec (wapień muszlowcowy, zlep muszlowy) – węglanowa skała organogeniczna, utworzona ze scementowanych, bezładnie ułożonych muszli małżów, ślimaków, ramienionogów, głowonogów (amonitów, łodzików) lub małżoraczków a także liliowców i dużych otwornic. Muszlowce tworzą się zwykle w płytkim morzu w strefie litoralnej.Margiel – skała osadowa, zwykle szara. Składa się z węglanów (wapnia lub magnezu) i minerałów ilastych. Używany jest do wyrobu cementu, także jako nawóz mineralny (sztuczny). Ma słaby, nieprzyjemny zapach. Dobrze reaguje z kwasem solnym (HCl), pozostawiając błotnistą plamkę.
    Wapień oolitowy - odmiana wapienia, zbudowana z tzw. ooidów, tworzących się w strefie litoralnej mórz albo w jeziorach bądź w pobliżu gorących źródeł, wskutek osadzania się węglanu wapnia wokół ziaren piasku lub okruchów muszli.

    Skała węglanowaskała osadowa, której głównymi minerałamiwęglany, głównie kalcyt i dolomit, z domieszkami innych węglanów bezwodnych.

    Petrografia[]

    Ze względu na genezę skał możemy je podzielić na skały pochodzenia chemicznego (wytrącające się z roztworu) i na skały pochodzenia biologicznego. Skały pochodzenia biologicznego mogą tworzyć się z szkieletów martwych organizmów, jak również mogą być budowane przez organizmy żywe.

    Wapień – skała osadowa (chemogeniczna lub organogeniczna) zbudowana głównie z węglanu wapnia, przede wszystkim w postaci kalcytu.Alpy (fr. Alpes, niem. Alpen, wł. Alpi, słoweń. Alpe, ret. Alps) – najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia. Łańcuch ma długość około 1200 km, szerokość od 150 do 250 km i zajmuje powierzchnię około 220 tys. km².

    Ze względu na środowisko powstawania możemy podzielić je na powstałe w środowisku kontynentalnym (nawary wapienne, martwice wapienne, trawertyny, kreda jeziorna), oraz powstałe w środowisku morskim (wapienie rafowe, muszlowce, wapienie pelagiczne, wapienie oolitowe, kreda pisząca).

    Trawertyn (martwica wapienna, źródleniec, tuf wapienny) – porowata skała osadowa składająca się głównie z kalcytu i aragonitu. Odmiana martwicy wapiennej.Dwutlenek węgla (nazwa systematyczna: ditlenek węgla; nazwa Stocka: tlenek węgla(IV)), CO2 – nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków, w którym węgiel występuje na IV stopniu utlenienia.

    Skałami pośrednimi pomiędzy skałami węglanowymi a skałami ilastymi są margle, natomiast pośrednimi pomiędzy skałami węglanowymi a skałami krzemionkowymi są opoki.

    Skałami pośrednimi pomiędzy skałami węglanowymi, krzemionkowymi i okruchowymigezy.

    Wietrzenie[]

    Większość skał węglanowych należy do skał krasowiejących (należą do nich szczególnie często występujące wapienie, rzadziej występujące dolomity, natomiast raczej nie jest skałą krasowiejącą magnezyt, jednak występuje on stosunkowo rzadko).

    Opoka – skała mieszana, zbudowana z organogenicznej krzemionki (opal, chalcedon, przeważnie pochodzącej z krzemionkowych gąbek) i węglanu wapnia. Może zawierać niewielkie ilości glaukonitu i substancji ilastych. W wyniku wietrzenia chemicznego może ulec odwapnieniu, powstaje wtedy tak zwana opoka lekka.Wapienie rafowe – zbudowane są z różnych osiadłych organizmów morskich o szkieletach węglanowych. Utwory rafowe powstają w wodach czystych i płytkich oraz w warunkach obniżającego się dna morskiego. Najpospolitsze organizmy rafotwórcze to korale madreporowe (bliska i często zamiennie używana nazwa wapień koralowy), mszywioły, gąbki i niektóre glony.

    Krasowienie skał węglanowych jest zasadniczo różne od krasowienia skał solnych. W przypadku tych ostatnich ma miejsce fizyczne rozpuszczanie minerałów przez wodę, natomiast w przypadku węglanów ma miejsce szereg reakcji chemicznych, dla zaistnienia których konieczne jest występowanie rozpuszczonego w wodzie CO2, a duże znaczenie mają warunki temperaturowe i ciśnieniowe (w samej wodzie skały węglanowe rozpuszczają się powoli i nierzadko wolniej od wielu innych powszechnie występujących skał, więc w warunkach nieprzyjaznych dla rozwoju krasu, skały węglanowe mogą tworzyć bardzo potężne i odporne masywy górskie - jak np. duża część Tatr, Alp i wiele innych w świecie).

    Minerał (fr. minéral, od celt. mina – kopalnia) – pierwiastek lub związek chemiczny będący normalnie ciałem krystalicznym, którego struktura ukształtowała się w toku procesów geologicznych.Skały osadowe (sedymentacyjne) – jeden z trzech głównych typów skał (obok skał magmowych i metamorficznych) budujących skorupę ziemską, powstają przez nagromadzenie się materiału przynoszonego przez czynniki zewnętrzne (np. wodę, lodowiec, wiatr), na skutek jego osadzania się lub wytrącania z roztworu wodnego. Nauka zajmująca się powstawaniem skał osadowych to sedymentologia.

    Bibliografia[]

  • Andrzej Bolewski, Włodzimierz Parachoniak: Petrografia, Warszawa 1974



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kras (procesy krasowe, krasowienie) – procesy rozpuszczania skał przez wody powierzchniowe i podziemne, jeden z rodzajów wietrzenia chemicznego. Krasowieniu podlegają skały krasowiejące: przede wszystkim wapienie, a także dolomity, margle, gips, anhydryt, halit (potocznie sól kamienna).
    Kreda jeziorna (wapień jeziorny) – odmiana wapienia, podobna do kredy piszącej, powstająca jako osad jeziorny w środowisku kontynentalnym.
    Skały krasowiejące, skały rozpuszczalne - grupa skał osadowych, w których, dzięki ich stosunkowo łatwej rozpuszczalności w wodzie, mogą zachodzić procesy krasowe.
    Magnezyt – skała pochodzenia hydrotermalnego, występująca w postaci żył w masywach serpentynitowych. Składa się głównie z minerału magnezytu.
    Kreda, kreda pisząca – skała osadowa, która powstała na dnie mórz i oceanów. Jest odmianą wapieni (wzór chemiczny CaCO3) dość czystych, nie zawierających wielu domieszek. Jej podstawowym składnikiem jest kalcyt. Zbudowana jest głównie z mikroskopowych skorupek kokolitów i otwornic oraz bardzo drobnoziarnistego mikrytu. Inne skamieniałości (np. igły gąbek, małże, belemnity) występują podrzędnie. Jest to skała miękka, niezbyt zwięzła, porowata, dzięki czemu ma mały ciężar właściwy i jest lekka. Dodaje się ją do białych farb, proszków i past do zębów. Ma zastosowanie w przemyśle ceramicznym, chemicznym, farmaceutycznym i kosmetycznym. Odmiany szczególnie bogate w kokolity zmieszane z gipsem służą do pisania na tablicy. Duże złoża kredy występują w Polsce w okolicach Chełma, Zamościa i Siedlec.
    Geza (piaszczysty spongiolit) – krzemionkowa skała osadowa, która zawiera kwarc detrytyczny i krzemionkę organogeniczną (przeważnie z gąbek krzemionkowych, często także igły gąbek, czasem radiolarie i okrzemki). Poza tym w jej skład może wchodzić glaukonit, minerały ilaste z grupy illitu, tlenki żelaza i często fosforany. Niektóre odmiany mogą zawierać sporo węglanów i wtedy nazywa się je gezami wapnistymi. Gezy są dość lekkie i czasem mocno porowate. Posiadają białą, szarą lub żółtawozielonkawą barwę.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.021 sek.