• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Skójkowate

    Przeczytaj także...
    Polska Czerwona Księga Zwierząt – rejestr zagrożonych gatunków zwierząt na terenie Polski. Została stworzona na wzór międzynarodowej Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych. Zawiera listę ginących gatunków zwierząt z dokładnym ich opisem i mapami rozmieszczenia. Określa także stopień zagrożenia poszczególnych gatunków, rzadkość ich występowania oraz stosowane i proponowane sposoby ochrony.Eurazja (błędnie Euroazja) – największy kontynent na kuli ziemskiej o powierzchni 54,9 mln km², zamieszkany przez 4,918 mld ludzi,co stanowi 70,65% ludności świata (2012) (z czego 60,25% zamieszkuje Azję). Dzielony umownie na Europę i Azję. Termin Eurazja wprowadzono w XIX wieku dla podkreślenia ścisłego połączenia Azji z Europą.
    Unio – rodzaj słodkowodnego małża z rodziny skójkowatych (Unionidae). Gatunki rodzaju Unio określane są polską nazwą skójka, która jednak nie jest zamienna, gdyż obejmuje także Margaritifera margaritifera.

    Skójkowate (Unionidae) – rodzina małży słodkowodnych z rzędu Unionoida obejmująca gatunki znacznie zróżnicowane pod względem kształtu i wielkości, mające w rozwoju pasożytnicze glochidia. Małże z tej rodziny cechuje duża zmienność morfologiczna.

    Anodonta – rodzaj słodkowodnego małża z rodziny skójkowatych (Unionidae). W starszych źródłach jest traktowany jako synonim polskiej nazwy szczeżuja, jednak obecnie szczeżuja ma szersze znaczenie, gdyż obejmuje także Pseudanodonta complanata i Sinanodonta woodiana.Ameryka Północna – kontynent o powierzchni 24 242 000 km² (co stanowi 16,3% całkowitej powierzchni lądów na kuli ziemskiej), położony na półkulach: północnej i zachodniej. Do Ameryki Północnej należy Ameryka Środkowa.

    Występowanie[]

    Występują w Ameryce Północnej, Eurazji i Afryce. W Polsce występuje 7 gatunków z tej rodziny (skójki i szczeżuje), z czego 3 umieszczono w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt.

    Budowa[]

    Muszle obustronnie spłaszczone zróżnicowanego kształtu: owalnego, kolistego, klinowatego lub trapezowatego, o długości 25–300 mm, zwykle ok 40–80 mm, z wyraźnie zaznaczonymi szczytami. Muszla niektórych gatunków jest gładka, u innych pokryta koncentrycznymi liniami przyrostów, guzkami lub kolcami – od wewnątrz pokryta warstwą perłową. Ubarwienie periostrakum od żółtego po czarne. Listwa zamka uzębiona lub nie. Występują dwa mięśnie zwieracze (przedni i tylny) o zbliżonej wielkości, przedni i tylny wciągacz (retraktor) nogi oraz pojedynczy wypychacz (elewator), położony obok przedniego zwieracza.

    Zamek muszli (łac. cardo) – blokująca struktura wykształcona na połówkach muszli małży (Bivalvia) w postaci wypukłości (guzków, zębów), rowków i zagłębień oraz listew wytwarzanych przez każdą z połówek muszli. Zapobiega przesuwaniu się muszli w trakcie wędrówek oraz w czasie ich otwierania i zamykania.Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.

    Rozwój[]

    Większość skójkowatych to zwierzęta rozdzielnopłciowe. Jaja są składane i zapładniane w skrzelach samic. Tam też przebiega rozwój embrionalny. Po osiągnięciu postaci glochidium larwy są wyrzucane do wody. Stają się okresowymi pasożytami ryb. Około milimetrowej długości małże opuszczają ciało ryby i osadzają się na dnie zbiornika. Osobniki dorosłe tworzą duże skupiska.

    Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi. Ma 30,37 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.Glochidium – wyspecjalizowana larwa występująca u niektórych gatunków słodkowodnych małży, np. skójek czy szczeżui. Jest przystosowana do pasożytniczego trybu życia. Ma dwuklapową muszlę i nić czepną. Glochidium przyczepia się do skrzeli, skóry lub płetw ryb, zostaje otoczone tkanką żywiciela, tworzącą cystę i rozwija się w cyście. Glochidium wchłania pokarm z tkanek żywiciela dyfuzyjnie, za pomocą komórek zawiązka płaszcza. Po wykształceniu się w postać młodocianą glochidium wydostaje się z cysty.

    Rodzaje[]

    Quadrula cylindrica
    Truncilla truncata

    Do skójkowatych zaliczono kilkadziesiąt rodzajów, m.in.:

  • Actinonaias
  • Alasmidonta
  • Anodonta
  • Anodontoides
  • Elliptio
  • Lampsilis
  • Lasmigona
  • Leptodea
  • Ligumia
  • Pseudanodonta
  • Pyganodon
  • Quadrula
  • Sinanodonta
  • Strophitus
  • Truncilla
  • Unio
  • Zobacz też[]

  • Mięczaki Polski.
  • Przypisy

    1. Unionidae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
    2. Zoologia : bezkręgowce. T. 1. Red. nauk. Czesław Błaszak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 547. ISBN 978-83-01-16108-8.
    3. Fauna Polski - charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. III. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2008, s. 373. ISBN 978-83-88147-09-8.

    Bibliografia[]

  • Fauna Polski - charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. III. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2008, s. 373. ISBN 978-83-88147-09-8.
  • Zoologia : bezkręgowce. T. 1. Red. nauk. Czesław Błaszak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 547. ISBN 978-83-01-16108-8.
  • Piechocki A.i A. Dyduch-Falniowska. 1993. Fauna słodkowodna Polski. Mięczaki. Małże. Wydawnictwo naukowe PWN
  • Periostrakum (łac. periostracum), tzw. warstwa rogowa – zewnętrzna, złożona z substancji organicznej – konchioliny – cienka warstwa muszli muszlowców i ramienionogów, która ma za zadanie zabezpieczać muszlę przed rozpuszczaniem.Wydawnictwo Naukowe PWN SA – wydawnictwo z siedzibą w Warszawie, założone w 1951, w obecnej formie prawnej działające od 1997. Wydawnictwo Naukowe PWN SA stanowi jednostkę dominującą Grupy kapitałowej PWN, w skład której wchodzi kilkanaście przedsiębiorstw, głównie wydawnictw.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Pseudanodonta – rodzaj małży z rodziny skójkowatych (Unionidae), obejmujący gatunki występujące głównie w Europie.
    Alasmidonta − rodzaj małży z rodziny skójkowatych (Unionidae). Występują w Ameryce Północnej. Trzy z kilkunastu gatunków zaliczanych do tego rodzaju uznano za niedawno wymarłe.
    Małże (Bivalvia, z gr. bi – dwa + łac. valva – skorupka), dawniej również blaszkoskrzelne (Lamellibranchiata) – takson w randze gromady obejmujący około 8000 gatunków mało aktywnych lub osiadłych, wyłącznie wodnych, bentosowych mięczaków (Mollusca) o bocznie spłaszczonym ciele okrytym dwuklapową muszlą. Ciało małża składa się z tułowia (zwanego workiem trzewiowym) i nogi. Jest pozbawione głowy, szczęki i tarki. Małże pełzają, żyją w dnie, ryją, pływają lub przytwierdzają się bisiorem do podłoża. Liczne gatunki, np. ostrygi, wenerydowate i omułki, są jadalne. Z niektórych pozyskuje się cenne perły oraz masę perłową. Małże są znane od kambru. W wodach śródlądowych Polski stwierdzono występowanie 34 gatunków – m.in.: szczeżuja pospolita (Anodonta piscinalis), kilka gatunków skójek (Unio) i racicznica zmienna (Dreissena polymorpha) – a w Morzu Bałtyckim 9 gatunków.
    Muszla – jedno- lub dwuczęściowy wapienny szkielet zewnętrzny muszlowców (Conchifera) i ramienionogów (Brachiopoda), u niektórych grup częściowo lub całkowicie zredukowany. Do ciała zwierzęcia przytwierdzona jest jednym mięśniem, parą mięśni lub szeregiem mięśni parzystych.
    Unionoida – rząd słodkowodnych małży blaszkoskrzelnych (Eulamellibranchia) o symetrycznych muszlach zróżnicowanego kształtu – od prawie okrągłych po silnie wydłużone, obejmujący około 1000 gatunków szeroko rozprzestrzenionych w wodach wszystkich kontynentów, poza Antarktydą. Obecnie zaliczane są do Palaeoheterodonta. Nazywane niekiedy najadami (ale taką nazwą określane są też pierścienice zaliczane do najadowatych). W Polsce stwierdzono występowanie 8 gatunków.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.033 sek.