• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Sinchi Roca

    Przeczytaj także...
    Państwo Inków, Królestwo Inków, Imperium Inków (kecz. Tahuantinsuyu, Imperium Czterech Części, Zjednoczone Cztery Części – patrz mapa podziału administracyjnego) – historyczne państwo w zachodniej części Ameryki Południowej, w okresie swego największego rozkwitu obejmujące tereny dzisiejszego Peru, Ekwadoru oraz częściowo Boliwii, Chile, Kolumbii i Argentyny.Chronologiczna lista władców Imperium Inków, początkowo władających niewielkim królestwem w dolinie Cuzco, z czasem, na drodze podbojów, przekształconym w imperium sięgające od dzisiejszej Kolumbii do północnego Chile i Argentyny.
    Mama Ocllo – w mitologii Inków bogini płodności. Według jednej z wersji mitu była córką Inti (Boga Słońca) i Mama Quilla, według innej – córką Wirakoczy (w jęz. keczua Viracocha) i Mama Cocha. Była siostrą i żoną Manco Capaca, legendarnego założyciela Cuzco, nauczyła też Indian sztuki przędzenia wełny.
    Sinchi Roca według Felipe Huamana Pomy de Ayali

    Sinchi Roca Inca (kecz. Zinchi Ruq'a) – na wpół legendarny władca Inków i drugi Sapa Inca, władca Cuzco z pierwszej dynastii Húrin (drugim władcą Cuzco ze strony dynastii Hanan był Inca Rug'a), starszej linii królewskiego rodu Inków, syn mitycznego założyciela państwa inkaskiego, ówcześnie obejmujące jedynie niewielki obszar w dolinie Cuzco i dynastii królewskiej, Manco Capaca oraz Mamy Ocllo.

    Legenda (łac. legenda – to co powinno być przeczytane) – gatunek literacki będący opowieścią posługującą się elementami niezwykłości oraz cudowności, w szczególności o życiu świętych i męczenników. Często osnuta na wątkach ludowych i apokryficznych; rozpowszechniona w średniowieczu. Pierwotnie przekazywana ustnie, następnie zapisywana. Przykładem jest Legenda o świętym Aleksym czy legendy arturiańskie.Manco Capac (zw. Ayar Manco) – według mitologii inkaskiej legendarny założyciel królewskiej dynastii Inków i pierwszy Sapa Inca.

    Według Juana de Betanzosa Sinchi Roca nie miał rodzeństwa. Sinchi stworzył podwaliny pod przyszłe imperium inkaskie, tworząc jeszcze prymitywne struktury władzy na terenach wokół Cuzco. Dzięki politycznym umiejętnościom zjednywał i przyłączał sąsiednie szczepy w struktury swojego państwa. Według relacji de la Vegi poszerzył granice państwa o kilka prowincji: pomiędzy Calla Huayą a królewską drogą do Uma suya. Według przekazów panował 30 lat. Jego następcą był Lloque Yupanqui.

    Język keczua, kiczua (runa simi; hiszp. quechua) – język z rodziny keczua, którym posługują się Indianie Keczua. Był językiem urzędowym imperium inkaskiego aż do jego upadku, a po konkwiście do jego rozpowszechnienia przyczynili się misjonarze, przyjmując go za oficjalny język ewangelizacji. Obecnie językiem keczua posługuje się ok. 11 mln osób, głównie w Andach, od Argentyny, przez Ekwador aż po Kolumbię, a w Peru oraz Boliwii jest jednym z języków urzędowych (obok hiszpańskiego). Z języka keczua wywodzą się takie polskie wyrazy, jak inka, lama, puma, kauczuk, kondor czy guano.Lloque Yupanqui Inca (kecz. Inka Leworęczny Księgowy, XIII wiek) – na wpół legendarny władca Inków i trzeci Sapa Inca od ok. 1260 do ok. 1290 roku, z dynastii Húrin, starszej linii królewskiego rodu Inków, syn króla Sinchi Rocy.

    Przypisy

    1. Szemiński i Ziółkowski 2006 ↓, s. 24-25.
    2. Nocoń 1958 ↓, s. 146.
    3. Wasitowa 1989 ↓, s. 278.
    4. Juan de Betanzos, Suma y Narracion de los Incas (1551) z: Maria del Carmen Martin Rubio, Edicones Atlas, Madryt 1987 cz I. rozdz.3-5, ss.17-21
    5. Vega 2000 ↓, s. 113-116.

    Bibliografia[]

  • Rudolf Nocoń: Dzieje, kultura i upadek Inków. Wrocław: Ossolińskich, 1958.
  • Jan Szemiński, Mariusz Ziółkowski: Mity, rytuały i polityka Inków. Warszawa: PIN, 2006. ISBN 83-06-02993-3.
  • William Prescott: Podbój Peru. Warszawa: PIN, 1964.
  • Zofia Wasitowa: Dzieje Inków przez nich samych opisane. Warszawa: PIN, 1989. ISBN 83-06-01714-5.
  • Inca Garcilaso de la Vega: O Inkach uwagi prawdziwe. Warszawa: Trio cesla UW, 2000. ISBN 83-85660-91-7.
  • Cuzco lub Cusco (kecz. Qosqo lub Qusqu) – miasto położone w południowej części Peru na wysokości 3326 m n.p.m. Obecnie stolica regionu Cuzco, liczba mieszkańców w 1990 r. wynosiła 275 tys. Miasto zostało założone przez pierwszego władcę Inków Manco Capaca w XII wieku, zostało zdobyte w 1533 r przez oddziały Francisco Pizarro. Podczas powstania Manco Inki w 1536 r. miasto zostało spalone. Hiszpanie w tym samym miejscu zbudowali swoje miasto. Kilkakrotnie nawiedzane przez silne trzęsienia ziemi (w 1650, 1950 i 1986 r.). W czasach Imperium Inków w Cuzco znajdowała się stolica państwa. Nazwa Cuzco w języku keczua oznacza pępek świata, lub, według innej wersji, pochodzi od keczuańskiej frazy "qusqu wanka", skała sowy. Największy rozkwit miał miejsce w drugiej połowie XV wieku, za panowania Pachacutiego. Z czasów inkaskich zachowały się pozostałości zabudowań.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.016 sek.