• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Silnik dolnozaworowy

    Przeczytaj także...
    FSO Warszawa – polski samochód osobowy produkowany w latach 1951–1973 w FSO (w warszawskiej fabryce na Żeraniu) na licencji radzieckiego samochodu Pobieda. Był to pierwszy w powojennej historii Polski samochód produkowany seryjnie. Gamę jednostek napędowych stanowiły dwa benzynowe silniki R4 o pojemności skokowej 2120 cm³, dolnozaworowy M-20 i górnozaworowy S-21. Moment obrotowy przekazywany był poprzez suche jednotarczowe sprzęgło, 3-biegową manualną skrzynię biegów (od 1971 w niewielkiej liczbie egzemplarzy skrzynia 4-biegowa) i wał napędowy na oś tylną. Pierwsze Warszawy (M20, 200, 201 i 202) charakteryzowały się 4-drzwiowym "garbatym" nadwoziem typu fastback. Od 1964 roku produkowana była wersja sedan, zaś od 1965 roku 5-drzwiowe kombi. Przez cały okres produkcji Warszawa poddawana była licznym modernizacjom.DOHC (ang. Double OverHead Camshaft - podwójny wałek rozrządu w głowicy) - inaczej zwane "twin cam" - powszechnie w świecie używane rozwiązanie konstrukcyjne silnika tłokowego, w głowicy którego znajdują się dwa wałki rozrządu, przypadające na jeden rząd cylindrów. Jeden z wałków steruje zaworami ssącymi, a drugi wydechowymi. Konstrukcja silnika DOHC, ułatwia zmiany fazy rozrządu, w zależności od prędkości obrotowej i obciążenia silnika. Zawory umieszczone są pod kątem naprzeciw siebie, dają tym samym większą swobodę w kształtowaniu komory spalania. Silnik DOHC umożliwia także zwiększenie liczby zaworów przypadających na cylinder, co wpływa na powiększenie sprawności napełniania i opróżniania cylindra i umożliwia uzyskanie wyższego stopnia sprężania i zmniejszenie oporów przepływu. Dzieje się tak poprzez zwiększenie powierzchni zaworów w stosunku do dostępnej powierzchni w głowicy wynikającej z średnicy cylindra i ew. pochylenia ścianek komory spalania w głowicy. Dzięki zwiększeniu powierzchni przylegania wielu zaworów do głowicy - w stosunku do zaworów pojedynczych o tej samej powierzchni przepływu - poprawia się odprowadzanie ciepła z zaworów. Kolejną zaletą tego rozwiązania jest zmniejszenie bezwładności elementów rozrządu - pojedyncze zawory są mniejsze, mogą mieć cieńsze trzonki i grzybki.
    Stopień sprężania – to stosunek objętości powietrza w cylindrze silnika na końcu suwu ssania do objętości powietrza na końcu suwu sprężania.
    Side valves engine top.jpg
    Zijklepmotor AJS 1920 D 7.jpg
    Schemat silnika dolnozaworowego

    Silnik dolnozaworowy – (w skrócie SV - ang. side valve), nazywany także bocznozaworowym, silnik tłokowy, w którym wałek rozrządu umieszczony jest poniżej cylindra (najczęściej w skrzyni korbowej), a zawory w bloku silnika, co wiąże się z innym systemem rozrządu niż w silniku górnozaworowym.

    Harley-Davidson Motor Company – producent motocykli pochodzący z Milwaukee w stanie Wisconsin w USA, znany głównie z produkcji tzw. motocykli ciężkich. Ponadto przedsiębiorstwo Harley-Davidson wytwarza akcesoria motocyklowe, odzież i drobne sprzęty, takie jak noże. Prowadzi też klub Harley Owners Group zrzeszający właścicieli motocykli Harley-Davidson.Liczba oktanowa – liczba określająca odporność na niekontrolowany samozapłon paliwa silnikowego do silników z zapłonem iskrowym, który może powodować jego spalanie stukowe (detonacyjne). Dokładna wartość liczby oktanowej jest równa procentom objętościowym zawartości izooktanu w takiej mieszaninie izooktanu i n-heptanu, która wywołuje identyczną liczbę stuków w silniku testowym jak analizowane paliwo.

    Silniki dolnozaworowe z racji prostszego rozrządu (np. smarowanie krzywek rozrządu w skrzyni korbowej jest proste i skuteczne) były masowo produkowane do lat 50. XX wieku. Jednak rosnące zapotrzebowanie na coraz wyższą moc i nacisk na ograniczenie zużycia paliwa sprawiło, że zostały stopniowo wypierane przez silniki górnozaworowe.

    Sprawność – skalarna bezwymiarowa wielkość fizyczna określająca w jakim stopniu urządzenie, organizm lub proces przekształca energię występującą w jednej postaci w energię w innej postaci, stosunek wartości wielkości wydawanej przez układ do wartości tej samej wielkości dostarczanej do tego samego układu.Jan Werner (ur. 10 stycznia 1904 w Warszawie, zm. 7 kwietnia 1966 w Łodzi) – polski konstruktor silników w PZInż. w Warszawie.

    Obecnie silniki dolnozaworowe są rzadko stosowane w prostych urządzeniach takich jak np kosiarki.

    Zalety układu dolnozaworowego[ | edytuj kod]

    Źródło:

  • bardzo prosta budowa głowicy - brak w niej elementów ruchomych, mała wysokość głowicy,
  • bardzo dobra elastyczność silnika, ściśle związana z jego małym wysileniem,
  • możliwość stosowania paliwa o mniejszej liczbie oktanowej.
  • Wady układu dolnozaworowego[ | edytuj kod]

    Źródło:

    Objętość (pojemność) skokowa cylindra – różnica pomiędzy maksymalną a minimalną objętością cylindra. Dla wielocylindrowych silników spalinowych podaje się łączną objętość wszystkich cylindrów, w których następuje spalanie. Jej wartość podawana jest w centymetrach sześciennych, czasem oznaczanych skrótem ccm od ang. cubic centimeter. Inaczej mówiąc - jest to objętość utworzona w cylindrze pomiędzy górnym martwym położeniem tłoka (zewnętrznym górnym skrajnym położeniem) a jego dolnym martwym położeniem (wewnętrznym dolnym skrajnym położeniem).OHV (Over Head Valve) (ang.: dosł: zawór nad głowicą) - jest to powszechnie w świecie używane oznaczenie rodzaju rozrządu silników tłokowych, w których wałek rozrządu umieszczony w bloku silnika, steruje zaworami znajdującymi się w głowicy poprzez popychacze. Jest to rozrząd górnozaworowy (tzw. "zawory wiszące"). Obecnie układ ten wyparty został przez rozrząd OHC. Używany jest sporadycznie w pojazdach produkowanych w Ameryce Północnej.
  • mniejsza moc silnika z danej pojemności skokowej (małe wysilenie silnika).
  • większe jednostkowe zużycie paliwa (niższa sprawność).
  • gorsza szybkobieżność silnika (leniwa reakcja na "dodanie gazu") spowodowane gorszym napełnianiem cylindrów mieszanką palną i utrudnionym wylotem spalin.
  • niemożność stosowania mokrych tulei cylindrowych.
  • odkształcanie cylindra, który styka się bezpośrednio z chłodnym kanałem ssącym oraz z gorącym kanałem wydechowym.
  • osiąganie niższych stopni sprężania - co wiąże się z budową głowicy silnika (większa powierzchnia ścianek, niekorzystny kształt) i mniejszym ładunkiem.
  • W silniku dolnozaworowym stopień sprężania jest zawsze mniejszy od 8, co oznacza że ten typ rozrządu możemy spotkać tylko w silnikach z zapłonem iskrowym (silnik samochodu FSO Warszawa M-20 posiadał stopień sprężania 6,2)

    SOHC (Single Over Head Camshaft) (ang.: dosł: jeden wałek rozrządu w głowicy cylindrów) - skrót ten oznacza silnik z jednym wałkiem rozrządu umieszczonym w głowicy.IOE (Intake Over Exhaust) (ang.: dosł: ssanie ponad wydechem) lub F- head. Jest to silnik czterosuwowy prostej budowy stosowany we wczesnych motorach marki Harley-Davidson a później również przez inne firmy (także w samochodach np. CJ-3B Jeep 1953-1964, 1966 Land Rover Six). W silniku tego typu zawory ssące znajdują się w głowicy - otwierane są dźwigniami zaworowymi sterowanymi wałkiem rozrządu poprzez popychacze dźwigniowe, podczas gdy zawory wydechowe znajdują się w bloku silnika i sterowane są wałkiem rozrządu bez dźwigni i popychaczy.

    Ogromna przewaga wad nad zaletami sprawia, że silnik dolnozaworowy (czasem równoznaczne jest określenie rozrząd dolnozaworowy) jest praktycznie nieprodukowany.

    Bywa też spotykany układ, gdzie zawory ssące umieszczone są w głowicy silnika, zaś wydechowe w bloku silnika, co wiąże się z innym systemem rozrządu tzw. rozrząd mieszany oznaczany symbolem IOE (Inlet Over Exhaust) stosowany m in. w niektórych modelach Harleya.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Silniki górnozaworowe
  • SOHC – jeden wałek rozrządu w głowicy,
  • DOHC – dwa wałki rozrządu w głowicy,
  • OHV – wałek rozrządu w bloku silnika
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Jan Aleksander Wajand, Jan Tomasz Wajand: Tłokowe silniki spalinowe średnio- i szybkoobrotowe. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 2005, s. 84-85. ISBN 83-204-3054-2.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Jan Werner Silniki spalinowe małej i średniej mocy. Wyd. II Wydawnictwa Naukowo - Techniczne Warszawa 1964 r.
  • Wysilenie silnika – uzyskiwana przez silnik moc jednostkowa oraz wielkość średniej prędkości tłoka w cylindrze i wartość średniego ciśnienia użytecznego uzyskiwanego w silniku. Te trzy czynniki mają wpływ na stopień wysilenia silnika.Tuleja cylindrowa - element silnika spalinowego, w którym porusza się tłok; wchodzi w skład układu kadłuba silnika.




    Warto wiedzieć że... beta

    Moc – skalarna wielkość fizyczna określająca pracę wykonaną w jednostce czasu przez układ fizyczny. Z definicji, moc określa wzór:
    Silnik górnozaworowy – silnik, w którym zawory ssące i wydechowe umieszczone są w głowicy silnika, co wiąże się z innym systemem rozrządu.
    Zadaniem układu rozrządu jest sterowanie urządzeniami, które mają na celu doprowadzenie ładunku do silnika i usunięcie z nich spalin.
    Silnik tłokowy – silnik, który do wytwarzania pracy wykorzystuje tłoki poruszające się w cylindrach. Tłoki najczęściej są połączone z wałem korbowym, od którego odbierany jest moment obrotowy.
    Zawór - element silnika spalinowego tłokowego umieszczony w głowicy silnika (w silnikach górnozaworowych) bądź w bloku silnika (w silnikach dolnozaworowych), sterujący przepływem powietrza (w silnikach wysokoprężnych), mieszanki paliwowo-powietrznej (w silnikach o zapłonie iskrowym) i spalin.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.021 sek.