• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Silnica - rzeka

    Przeczytaj także...
    Wielkopole (częściowo również KSM) – część Kielc sąsiadująca z Centrum i położona na wschód od niego. Obszar ograniczały w latach 70. XX wieku w przybliżeniu następujące ulice:Wytwórcza Spółdzielnia Pracy "Społem" – kielecka firma produkująca artykuły spożywcze. Jest drugim producentem majonezu i jednym z największych wytwórców musztardy w Polsce. Jej wyroby można nabyć w sieci hurtowni przedstawicielskich oraz kilkunastu dużych sieciach handlowych: Makro, Real, Selgros, Carrefour, Auchan, Billa, Elea, Tesco. Produkty żywnościowe spółdzielni są także eksportowane na rynki wschodniej i południowej Europy, Ameryki Północnej oraz Australii.
    Promil (łac. pro mille – na tysiąc) – jedna tysięczna pewnej całości albo dotychczasowej wartości. Oznaczany symbolem . Stanowi dziesiątą część procentu, a więc:
    Źródła Silnicy
    Zalew miejski na Silnicy

    Silnicarzeka biorąca początek na południowo-wschodnim stoku Sosnowicy, na wysokości ok. 370 m n.p.m., o długości 17,4 km. Płynie m.in. przez Kielce, uchodzi do Bobrzy. Ma charakter rzeki górskiej ze spadkiem wynoszącym 6,4 . Powierzchnia jej dorzecza wynosi 51,1 km², a długość na terenie miasta wynosi 17,0 km.

    Kielecki Obszar Chronionego Krajobrazu skrótowo zwany "KOChK" to jedna z form ochrony przyrody na terenie miasta Kielce przewidziana w art. 6. pkt 4. Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 880). Kielecki Obszar Chronionego Krajobrazu powstał z chwilą wejścia w życie "Uchwały Rady Miejskiej w Kielcach z dn. 27 lipca 2006 r. w sprawie ustanowienia Kieleckiego Obszaru Chronionego Krajobrazu" co miało miejsce 27 sierpnia tego samego roku.Karczówka – wzniesienie w Górach Świętokrzyskich, w Paśmie Kadzielniańskim, położone na terenie Kielc, na południowy zachód od centrum miasta. W większej części zbudowane jest z wapieni dewońskich, u jego podnóża natomiast znajdują się wychodnie zlepieńców cechsztyńskich. Jest porośnięte starodrzewiem sosnowym, w którym wiek niektórych drzew dochodzi do 150 lat. W przeszłości obszar Karczówki był wykorzystywany górniczo. Wydobywano tu wapień oraz rudy ołowiu. Pozostałości dawnych prac górniczych w postaci szybów i rowów poeksploatacyjnych widoczne są na stokach: południowym i zachodnim. Na szczycie znajduje się punkt widokowy na Kielce oraz Góry Świętokrzyskie. W 1957 r. na Karczówce utworzono rezerwat krajobrazowy o obszarze 27 ha.

    Na jej biegu w Kielcach znajduje się sztuczny zbiornik wodny o powierzchni ok. 9 ha, zwany Zalewem Kieleckim.

    Koryto rzeki od połowy 2006 wchodzi w skład Kieleckiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.

    Silnicę zasilają liczne źródełka, stanowiące jej dopływy. Jednym z przykładów może być źródełko, które mieszkańcy miejscowości Dąbrowa na pograniczu Kielc i gminy Masłów nazywają źródełkiem św. Michała Archanioła, ale nie jest to jego formalna nazwa.

    Silnica w okolicach skrzyżowania Plant i Sienkiewicza w Kielcach

    Historyczna Silnica i pochodzenie nazwy[ | edytuj kod]

    Dawniej Silnicą (można spotkać też nazwę Sielnica) określana była rzeka, której źródła znajdowały się na wschód od kościoła św. Wojciecha w okolicach dzisiejszej ulicy Źródłowej (stąd wywodzi się jej obecna nazwa). Płynęła wzdłuż ulic: IX Wieków Kielc, Bodzentyńskiej, od której odchodziła na wysokości kościoła św. Wojciecha, a dalej wzdłuż Silnicznej (także zawdzięcza nazwę ciekowi) i Piotrkowskiej, gdzie łączyła się w okolicy mostu na ulicy IX Wieków Kielc z rzeką, której wcześniejsza nazwa brzmiała Dąbrówka.

    Bolesław II Szczodry (Śmiały) (ur. ok. 1042, zm. 2 lub 3 kwietnia 1081 lub 1082) – książę Polski w latach 1058–1076, król Polski w latach 1076–1079.Kielce (łac. Civitas Kielcensis, lit. Kielcai, łot. Kelce, ros. Ке́льце) – miasto wojewódzkie położone w południowej części centralnej Polski, stolica województwa świętokrzyskiego. Położone w Górach Świętokrzyskich nad rzeką Silnicą. Stanowi regionalny ośrodek gospodarczy,naukowy,turystyczny oraz wystawienniczo-targowy. Pod koniec 2011 roku miasto liczyło 201 815 mieszkańców. Na terenie Kielc znajduje się pięć rezerwatów przyrody, w tym cztery geologiczne.

    Według legendy książę Mieszko, syn Bolesława Śmiałego, w czasie polowania w tutejszych lasach, strudzony napił się wody ze źródła i odzyskał siły. Stąd nazwa Silnica. A po znalezieniu w pobliżu kłów zwierzęcia założył osadę Kiełce (Kielce).

    Oryginalny opis rzeki przepływającej przez Kielce daje ksiądz Jacek Ludwik Pycia (1877-1942). „Do rzeki Silnicy wpadały z prawej strony: spod Niewachlowa rzeka z głębokim na niej stawem (stąd pole koło tej rzeki zwie się na Głęboczce), od Czarnowa koło obecnej fabryki „Społem” pod most kolejowy płynąca struga przez stawy koło posesji Jabłonowskich wpadała do Silnicy, a właściwie do stawu użytkowanego przez seminarium duchowne (w obecnym ogrodzie miejskim) no i struga z drogi pod Karczówką (obecnie w nizinie wydobywa się woda) wpadająca do stawu wikariuszów kolegiaty (obecna nizina koło fabryki „Granat” i podwyższony tor kolejowy przechodzący przez staw dawny), a stąd do Silnicy koło karczmy na Zielonce. Z lewej strony do Silnicy wpadają wody ze źródeł i z pól koło kościółka Św. Wojciecha i przedmieścia Bożęckiego, z pól na Wielkopolu i kaplicy Św. Leonarda, z góry kolegiackiej, od zamku, z miasta. Na Silnicy były dwa młyny biskupie: jeden z prawej strony rzeki naprzeciwko łąk posesji kanonii Szewińskiej i Szydłówkowskiej (mniej więcej gdzie wodociąg kolejowy, a dzisiaj tor sportowy) między Silnicą i ulicą Czystą (Focha), a drugi na Pakoszu. Na Silnicy były trzy stawy biskupie: jeden niedaleko młyna, drugi oddany na użytek seminarium niedaleko stawu biskupiego (w obecnym ogrodzie miejskim) trzeci na Pakoszu. Nadto były stawy i wśród pól miejskich, np. o których czytamy: staw przy drodze Bożęckiej (późniejsza Karpowicizna na posesji Jarońskich), koło kościoła Św. Wojciecha prałat kustosz ma pole ze stawem i łąkami – obok pola kustosza było pole należące do wójta kieleckiego ze stawem i łąkami (obecna posesja należąca do schroniska kapłanów). Niemal przed każdym domem były sadzawki. Sadzawka była przed dawnym ratuszem w rynku. Sadzawki mieli organista i nauczyciel szkoły na placu Marii Panny. Woda deszczowa nieraz przerywa groble sadzawkowe i ryby uciekają do Silnicy.”

    Kościół Świętego Wojciecha – pochodzący z XVIII wieku kościół w Kielcach mieszczący się niedaleko centrum miasta, między ulicami IX Wieków Kielc i Bodzentyńską.Sosnowica (413 m n.p.m.) – zalesione wzniesienie Wzgórz Tumlińskich. Na południowym zboczu góry znajduje się kamieniołom – złoże piaskowca triasowego, a po wschodniej stronie swe źródło ma Silnica.

    Do lat 20. XX wieku w mieście nie było kanalizacji i do Silnicy trafiały wszelkie nieczystości z okolicznych domów, a także hoteli „Bristol” i „Polski”, wynikiem czego z rzeki unosił się uciążliwy odór. W celu poprawy sytuacji w 1908 i 1917 roku podejmowane były nieudane próby nakrycia Silnicy kanałem. Dopiero w 1927 wraz z kanalizacją miasta Silnica została częściowo zakryta i schowana pod ziemią. Całkowitego przykrycia dawnej Silnicy dokonano w latach 50. XX wieku.

    Czarnów – część Kielc, położona w zachodniej części miasta, składająca się z osiedla Czarnów (oficjalna nazwa Czarnów-Osiedle) i dawnej miejscowości Czarnów (oficjalna nazwa Czarnów Rządowy).Hektar – jednostka powierzchni używana między innymi w rolnictwie i leśnictwie. 1 hektar jest to pole powierzchni kwadratu o boku 100 m. Oznaczana symbolem ha.

    Obecnie ciek nosi nazwę Silniczka, która została nadana podczas porządkowania nazw ulic w celu odróżnienia starej rzeki od obecnej.

    W 2011 roku, podczas budowy ulicy im. Lecha Kaczyńskiego, będący w złym stanie stary ceglany kanał został zastąpiony rurami z polietylenu.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Ptaki Kielc – teren badań. [dostęp 2009-08-14].
    2. Starą Silnicę znów zamkną w kanale. kielce.gazeta.pl. [dostęp 2011-04-26].
    3. Jacek Pycia: Nad Silnicą. Kielce: Drukarnia Jana Łęskiego, 1938, s. 205.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

    1. Jerzy Daniel, Krzysztof Marchel: Kielce na dawnej pocztówce. Polska Oficyna Wydawnicza „BGW”, 1993 r. ISBN 83-7066-530-6.
    2. Bogusław Krukowski, Monika Banasik, Agnieszka Niedzielska: Monografia etnograficzna-turystyczna gminy Masłów. Gmina Masłów, 2011 r. ISBN 978-83-61852-33-9.
    1. Iwona Pogorzelska, Anna Kukla: Kielce, obraz w dokumencie, teraźniejszość i przeszłość. Archiwum Państwowe w Kielcach. [dostęp 2009-03-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-01-13)].
    2. Plan miasta Kielc z 1917 roku
    3. Raport dla Obszaru Dorzecza Wisły. Ministerstwo Środowiska. [dostęp 2010-09-09].
    Dąbrowa – północno-wschodnia część Kielc i południowo-zachodnia część gminy Masłów, licząca ok. 4,5 tys. mieszkańców (ok. 1 tys. w gminie Masłów i ok. 3,5 tys. w Kielcach). Na część Dąbrowy należącej bezpośrednio do miasta składają się mniejsze skupiska osadnicze, takie jak: Stara Góra, Podstefaniec, Stara Wieś, Kozi Lasek, POM i Osiedle Dąbrowa, z czego to ostatnie zamieszkuje największa liczba mieszkańców. Natomiast pozamiejską część tworzy: Dąbrowa Kolonia, Osiedle, Zabieligórze, oraz Koszarka.Park miejski im. Stanisława Staszica – kielecki park, jeden z najstarszych parków w Polsce, leżący w centrum miasta u południowego podnóża Wzgórza Zamkowego, liczący 7,9 ha powierzchni. Jest ograniczony ulicami: Jana Pawła II od wschodu, Ogrodową od południa, Paderewskiego od zachodu, Solną, Staszica oraz Zamkową od północy. W zachodniej części parku znajduje się staw określany mianem ‘podzamecki’ o powierzchni 1,1 ha, mający na środku fontannę z ozdobnymi dyszami w kształcie ryb. W dawniejszym okresie znajdowała się nad nim przystań, a po samym stawie można było pływać na łódkach.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Rzeka – naturalny, powierzchniowy ciek płynący w wyżłobionym przez erozję rzeczną korycie, okresowo zalewający dolinę rzeczną. W Polsce przyjmuje się, że rzekę stanowi ciek o powierzchni dorzecza powyżej 100 km².
    Zbiornik retencyjny (sztuczne jezioro zaporowe) – sztuczny zbiornik wodny, który powstał w wyniku zatamowania wód rzecznych przez zaporę wodną. Zazwyczaj powstają one w terenach górskich, gdzie koszt budowy zapory w węższej dolinie jest niższy. Zbiorniki te mogą pełnić wiele funkcji, wśród których pewne nawet się wykluczają (np. funkcja energetyczna i przeciwpowodziowa, funkcja zaopatrzenia w wodę i rekreacyjna). Utworzenie sztucznego zbiornika wodnego powoduje znaczące zmiany lokalnego środowiska naturalnego, często budowie zapór towarzyszą protesty ekologów.
    Pakosz - część Kielc znajdująca się na południowych obrzeżach miasta. Powstała na sposób miejski w 1929 roku, jeszcze poza granicami miasta i posiadała 4 ulice: Pakosz, Dolną, Wapienną i Kamienną. W niedługim czasie teren Stadionu od Kadzielni do Pasma Posłowickiego i Pasma Dymińskiego został przez miasto wydzierżawiony od nadleśnictwa, co poskutkowało przesunięciem granic administracyjnych i włączeniem Pakosza do miasta.
    Mieszko Bolesławowic (ur. 1069, zm. 1089) – polski królewicz z dynastii Piastów, dopuszczony do współrządów przez Władysława I Hermana w latach 1086–1089, przypuszczalnie książę krakowski.
    Wzgórze Zamkowe – wzniesienie w centrum Kielc o wysokości 280 m n.p.m. Niekiedy nazywane także Wzgórzem Katedralnym.
    Bobrza, w górnym biegu Bobrzyca, w dolnym biegu Trupieniec – rzeka w środkowej Polsce, prawy (najdłuższy) dopływ Czarnej Nidy o długości 48,9 km i powierzchni dorzecza 379 km². Płynie w Górach Świętokrzyskich, w województwie świętokrzyskim.
    Skrót n.p.m.nad poziomem morza – używany jest przy mierzeniu wysokości bezwzględnej danego obiektu na Ziemi. Wielkość ta wyrażona jest najczęściej w metrach (m  n.p.m.) i określa wysokość nad punktem odniesienia, którym jest średni poziom morza (p.m.).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.021 sek.