• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Siemowit IV

    Przeczytaj także...
    Książ (niem. Fürstenstein) – zespół rezydencjalny znajdujący się w województwie dolnośląskim w Wałbrzychu w dzielnicy Książ, na terenie Książańskiego Parku Krajobrazowego, wchodzi także w skład Szlaku Zamków Piastowskich. Obejmuje trzeci co do wielkości zamek w Polsce (po zamku w Malborku i Zamku Królewskim na Wawelu). Jego niewielka część, w tym znajdujący się w części centralnej zamek piastowski, jest udostępniona zwiedzającym. Zespół zamkowy stanowi administracyjnie część miasta Wałbrzych.Jadwiga Andegaweńska (ur. między 3 października 1373 a 18 lutego 1374 w Budzie, zm. 17 lipca 1399 w Krakowie) – najmłodsza córka Ludwika Węgierskiego i Elżbiety Bośniaczki, król Polski od 1384, święta Kościoła katolickiego, patronka Polski.
    Amelia (ur. między 1396 a 1399, zm. po 17 maja 1434) – córka Siemowita IV i Aleksandry, siostry Władysława II Jagiełły.
    Pomnik Siemowita IV w Gostyninie
    pieczęć Siemowita IV
    podział Mazowsza
    (1381-1426)

    Siemowit IV (Ziemowit) (ur. ok. 1352, zm. styczeń 1426) – syn Siemowita III, od 1373/1374 w Rawie, od 1381 r. w wyniku podziału, książę na Rawie, Płocku, Sochaczewie, Gostyninie, Płońsku i Wiźnie, od 1386 r. dziedziczny lennik Polski, od 1388 r. w Bełzie, strata ziemi wiskiej w latach 1382-1401, strata Zawkrza w latach 1384-1399 i 1407-1411, strata Płońska w latach 1384-1399 na rzecz zakonu krzyżackiego.

    Władysław II Jagiełło (ur. ok. 1362 lub ok. 1352, zm. 1 czerwca 1434 w Gródku) – wielki książę litewski w latach 1377–1381 i 1382–1401, król Polski 1386-1434 i najwyższy książę litewski 1401–1434. Syn Olgierda i jego drugiej żony Julianny, córki księcia twerskiego Aleksandra, wnuk Giedymina. Założyciel dynastii Jagiellonów.Bitwa pod Grunwaldem (w literaturze niemieckiej pierwsza bitwa pod Tannenbergiem) – jedna z największych bitew w historii średniowiecznej Europy (pod względem liczby uczestników), stoczona na polach pod Grunwaldem 15 lipca 1410 w czasie trwania wielkiej wojny między siłami zakonu krzyżackiego wspomaganego przez rycerstwo zachodnioeuropejskie (głównie z Czech, z wielu państewek na Śląsku, z Pomorza Zachodniego i z pozostałych państewek Rzeszy), pod dowództwem wielkiego mistrza Ulricha von Jungingena, a połączonymi siłami polskimi i litewskimi (złożonymi głównie z Polaków, Litwinów i Rusinów) wspieranymi lennikami obu tych krajów (Hospodarstwo Mołdawskie, Księstwo Mazowieckie, Księstwo Płockie, Księstwo Bełskie, Podole i litewskie lenna na Rusi) oraz najemnikami z Czech, Moraw i z państewek ze Śląska oraz uciekinierami ze Złotej Ordy i chorągwiami prywatnymi (między innymi chorągiew z Nowogrodu Wielkiego księcia Lingwena Semena), pod dowództwem króla Polski Władysława II Jagiełły.

    Siemowit IV był drugim pod względem starszeństwa synem księcia mazowieckiego Siemowita III i jego pierwszej żony Eufemii opawskiej. Własną dzielnicę Siemowit IV otrzymał jeszcze za życia ojca na przełomie 1373 i 1374 r. – był to okręg Rawy Mazowieckiej. Właściwy dział – ziemię rawską, płocką, sochaczewską, gostynińską, płońską i wiską książę otrzymał zaś dopiero w testamencie zmarłego 16 czerwca 1381 r. Siemowita III.

    Bartosz z Łęczyców, Bartosz z Odolanowa zwany omyłkowo Bartosz Wezenborg herbu Nałęcz (zm. 1393) – możnowładca, wojewoda poznański.Habsburgowie – dynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od pierwszej posiadłości rodu, zamku Habsburg (od staro-wysoko-niemieckiego hab lub haw – przejście, przeprawa przez rzekę; legendarna etymologia od niem. Habichtsburg – Jastrzębi Zamek) położonego w kantonie Aargau w Szwajcarii. Przedstawiciele dynastii panowali m.in. w krajach niemieckich i włoskich, Świętym Cesarstwie Rzymskim, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na Węgrzech (a co za tym idzie także w Chorwacji) i w Siedmiogrodzie, w Niderlandach, na Śląsku oraz hiszpańskich i portugalskich koloniach w Azji i obu Amerykach. Dynastia w linii męskiej wygasła w 1740. Ostatnia z rodu Maria Teresa Habsburg wraz z mężem cesarzem Franciszkiem I Lotaryńskim założyła nową dynastię Habsbursko-Lotaryńską.

    Książę płocki wybrał w przeciwieństwie do starszego brata Janusza politykę konfrontacji z Polską – zwłaszcza, że ewentualny zysk w postaci korony królewskiej był wart nawet ryzyka wojny. Objęcie przez Siemowita własnego działu w 1381 r. zbiegło się ze śmiercią rok później króla Polski z dynastii Andegawenów Ludwika Węgierskiego, co spowodowało pojawienie się – głównie wśród wielkopolskich i kujawskich (skupionych wokół potężnego Bartosza z Odolanowa) rodów rycerskich kandydatury mazowieckiego Piasta. Problem tkwił jednak w tym, że na mocy wcześniejszych ustaleń popieranych przez Małopolan tron polski mieli przejąć córka Ludwika – królewna Maria wraz z mężem Zygmuntem Luksemburczykiem. Siemowit nie czekając na rozstrzygnięcia w Polsce w styczniu 1383 r. wkroczył na czele oddziałów mazowieckich do Wielkopolski korzystając z panującej tam wojny Grzymalitów z Nałęczami.

    Bełz (ukr. Белз, jid. בעלז) – obecnie miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, rejon sokalski, nad rzeką Sołokiją, dopływem Bugu; 2400 mieszkańców (2004). Położony przy samej granicy z Polską.Płock – miasto na prawach powiatu na Pojezierzu Dobrzyńskim i w Kotlinie Płockiej, nad Wisłą, w województwie mazowieckim, siedziba ziemskiego powiatu płockiego; historyczna stolica Mazowsza oraz stolica Polski w latach 1079-1138; siedziba rzymskokatolickiej kurii diecezji płockiej (1075); siedziba władz Kościoła Starokatolickiego Mariawitów i mariawickiej diecezji warszawsko-płockiej, port rzeczny, rafineria ropy naftowej (1964), szkoły wyższe, teatry, muzea.

    Tymczasem niespodziewanie w Budzie wdowa po Ludwiku – Elżbieta Bośniaczka postanowiła zmienić decyzję zmarłego męża i przeznaczyć koronę polską młodszej córce Jadwidze. Decyzja ta spowodowała, że u stronników mazowieckiego Piasta powstał projekt wydania niezamężnej, młodocianej królewny (pomimo że była ona zaręczona wcześniej z Wilhelmem Habsburgiem) za Siemowita IV. Fakt takowy spowodowałby pogodzenie legitymistów stojących na straży praw dynastii andegaweńskiej ze zwolennikami księcia mazowieckiego.

    Zakon krzyżacki – pełna nazwa: Zakon Szpitala Najświętszej Maryi Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakon krzyżacki, zakon niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Theutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XI i XII wieku. Sprowadzony, by zapewnić bezpieczeństwo ewangelizacji Prusów, opanował militarnie obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem formację państwową Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.Zygmunt Luksemburski (Luksemburczyk), (ur. 14 lub 15 lutego 1368 w Norymberdze, zm. 9 grudnia 1437 w Znojmie) – elektor (margrabia) brandenburski od 1378, król węgierski od 1387, niemiecki od 1411, książę Luksemburga od 1419, król włoski od 1431, Święty Cesarz Rzymski od 1433, król czeski od 1419 (objął władzę w 1436).

    Pierwszym krokiem do realizacji śmiałego planu było wyniesienie Siemowita na tron królewski. W tym celu na zjeździe możnych i szlachty w Sieradzu jeden z czołowych zwolenników Siemowita arcybiskup gnieźnieński Bodzanta zaproponował kandydaturę księcia mazowieckiego na króla. Propozycja ta zgodnie z planem zyskała powszechną akceptację i tylko dzięki śmiałej interwencji wojewody krakowskiego Jana z Tęczyna, który poradził wstrzymać się ze wszelkimi decyzjami aż do czasu przyjazdu Jadwigi do Polski, pomysł przepadł. Sprzeciw Małopolan wobec kandydatury Piasta wiązał się zapewne z faktem obawy przed wzrostem roli Wielkopolan pod panowaniem Siemowita. Innym argumentem przeciw był rodzący się właśnie pomysł unii z Litwą.

    Ruś Czerwona, łac. Ruthenia Rubra lub Russia Rubra – kraina historyczna na południowo-zachodniej Ukrainie oraz w południowo-wschodniej Polsce.Bazylika katedralna Wniebowzięcia NMP w Płocku – najstarsza świątynia rzymskokatolicka i najcenniejszy zabytek Płocka, położona na wznoszącym się 60 m nad Wisłą Wzgórzu Tumskim, miejsce spoczynku władców Polski.

    Brak formalnej zgody ze strony możnych nie zniechęcił Siemowita, który postanowił działać siłą. Książę podjął mianowicie, zapewne za wiedzą i zgodą arcybiskupa próbę porwania i poślubienia Jadwigi, by przez ten desperacki krok zdobyć koronę. Panowie małopolscy dowiedzieli się o tym zamyśle i zamknęli Wawel przed ludźmi Bodzanty, wśród których ukrywał się Siemowit. Ostrzeżono też królewnę, która została na dworze matki, do czasu uspokojenia umysłów.

    Janusz I Starszy (warszawski) (ur. ok. 1346, zm. 8 grudnia 1429) – od 1373/1374 r. książę warszawski, od 1381 r. w wyniku podziału książę na Warszawie, Nurze, Łomży, Liwie, Ciechanowie, Wyszogrodzie i Zakroczymiu, lennik Polski, od 1391 na Podlasiu (dożywotnio).Wilhelm II Bogaty (ur. 23 kwietnia 1371; zm. 13 marca 1425) – drugi syn landgrafa Turyngii i margrabiego Miśni Fryderyka III i Katarzyny z Hennenbergu.

    Mimo klęski ambitnych planów, książę mazowiecki kontynuował polityką zmierzającą do opanowania tronu krakowskiego. W tym też celu, po spaleniu majątku swoich przeciwników politycznych w Książu Siemowit udał się ponownie do Sieradza, gdzie część szlachty obwołała go królem. Tym razem jednak na zjeździe zabrakło najważniejszych decydentów, z tego też powodu książę zrezygnował z natychmiastowej koronacji, próbując podporządkować sobie kraj siłą. Chaotycznie prowadzona kampania i nieudane oblężenie Kalisza (Siemowit zdołał opanować tylko Kujawy) skutecznie zniechęciła część jego zwolenników, co zmusiło go do podpisania 29 września 1383 r. rozejmu.

    Aleksander mazowiecki (ur. 1400, zm. 2 czerwca 1444 w Wiedniu) – biskup trydencki od 1425, patriarcha Akwilei od 1439 (tytularnie), kardynał Kościoła św. Wawrzyńca w Damaszku (tytularnie) od 1440, biskup Chur od 1442 (tytularnie), proboszcz Kościoła św. Szczepana w Wiedniu od 1442 roku, dyplomata.Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.

    Zawieszenie broni lepiej wykorzystała strona polska, która ściągnęła do kraju węgierskie oddziały posiłkowe pod osobistym dowództwem Zygmunta Luksemburskiego. Śmiały atak połączonych sił węgiersko-polskich spowodował, że Siemowit zrezygnował z dalszej walki, tym bardziej, że również brat Janusz opowiedział się wtedy ostatecznie za uznaniem sukcesji Jadwigi.

    Siemowit III (Ziemowit) mazowiecki (ur. ok. 1320, zm. 16 czerwca 1381 r.), od 1341 r. współrządził razem z bratem Kazimierzem I w Warszawie i Czersku, od 1345 w ziemi rawskiej, od ok. 1349 r. w wyniku podziału książę na Czersku, Liwie i Rawie, od 1351 r. w Gostyninie, od 1351 r. lennik króla Polski Kazimierza Wielkiego, od 1352 r. zastawny książę płocki, od 1355 r. w Warszawie i Sochaczewie, od 1370 r. władca suwerenny, także na Płocku, od 1370 w Zakroczymiu i Wiźnie, od 1373/4 wydzielił synom dzielnice w Warszawie i Rawie.Mazowsze (łac. Mazovia) – kraina historyczna położona w środkowym biegu Wisły oraz dorzeczu jej dopływów w centralnej oraz północno-wschodniej Polsce, znajdująca się w większości w woj. mazowieckim; historyczną stolicą Mazowsza jest Płock, który jest także najstarszym miastem tego regionu (prawa miejskie w 1237); dzielnica historyczna Polski.

    Klęska na Mazowszu ostatecznie przekonała topniejące w błyskawicznym tempie szeregi zwolenników Siemowita IV, że koncepcja wyniesienia jego na króla straciła szansę realizacji. Wobec tego i w związku z ostatecznym odrzuceniem w październiku 1384 przez możnych małopolskich propozycji małżeńskich Siemowita, książę mazowiecki przyjął inną taktykę – próbując, wobec niemożności zdobycia korony, zdobyć jak najwięcej dla siebie.

    Hołd lenny (łac. homagium) – ceremonia uroczystego zawarcia kontraktu lennego. Podczas niej następowało homagium: wasal klękał przed swoim seniorem i składał mu uroczystą przysięgę wierności, zobowiązując się do niesienia pomocy swojemu seniorowi w radzie (łac. consilium) i ofiarując pomoc zbrojną (łac. auxilium). Następowała wówczas inwestytura, czyli formalne przekazanie lenna wasalowi.Kalisz (gr. Καλισία, łac. Calisia, jid. קאַליש) – miasto na prawach powiatu w środkowo-zachodniej Polsce, położone na Wysoczyźnie Kaliskiej, nad Prosną, u ujścia Swędrni; historyczna stolica Wielkopolski, stolica Kaliskiego, drugi co do wielkości ośrodek województwa wielkopolskiego, siedziba powiatu kaliskiego, główny ośrodek aglomeracji kalisko-ostrowskiej i Kalisko-Ostrowskiego Okręgu Przemysłowego; stolica diecezji kaliskiej.

    Tym razem walki toczyły się pomyślnie dla Siemowita, który przed końcem 1384 r. opanował Łęczycę. Książę mazowiecki zdawał sobie sprawę, że wobec potęgi Polski sprzymierzonej z Litwą wobec planowanej unii w Krewie, jego siły są za szczupłe. W końcu zdecydował się na rokowania pokojowe z Jadwigą uwieńczone sukcesem 12 grudnia 1385. Pokój był korzystny dla księcia mazowieckiego. Siemowit IV zobowiązał się w nim do zwrotu wszystkich dzierżonych dóbr królewskich w zamian za ogromną sumę 10 000 kop groszy praskich. Ponadto Siemowit rezygnował z pretensji do korony polskiej i zobowiązał się złożyć hołd lenny królowi polskiemu, za co miał otrzymać posiadłość lenną na Rusi Halickiej (księstwo bełskie) (uroczyste nadanie lenna nastąpiło w 1388 r.), wraz z ręką siostry JagiełłyAleksandrą.

    Michał Bolesław Zygmuntowicz zwany Michajłuszką (ur. ok. 1390, zm. na krótko przed 10 lutego 1452) – książę Rusi Czarnej w latach 1440–1441 z dynastii Giedyminowiczów.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    Świadectwem ostatecznej rezygnacji Siemowita ze swoich ambitnych planów był udział księcia w uroczystości chrztu, a następnie zaślubin z Jadwigą i koronacji Władysława Jagiełły w Krakowie. Po tych uroczystościach Siemowit złożył na ręce pary monarszej hołd lenny. Następnie książę udał się z parą królewską do Wilna, gdzie uczestniczył w procesie chrystianizacji Litwy.

    Kazimierz II (ur. między 1396 a 1407, zm. 15 września 1442) – książę mazowiecki na Płocku, Rawie Mazowieckiej, Gostyninie, Sochaczewie, Bełzu, Płońsku, Zawkrzu i Wiźnie razem z braćmi, w latach 1426-1434, książę bełski (samodzielnie) od 1434 r.Budapeszt (węg. Budapest; przymiotnik: budapeszteński) – stolica i największe miasto Węgier, położone w północnej części kraju, nad Dunajem. Formalnie stworzony został w latach 1872-73 z trzech połączonych ze sobą miast: Budy i Óbudy na prawym brzegu Dunaju (geograficznie – Średniogórze Zadunajskie) oraz Pesztu – na lewym (geograficznie – Średniogórze Północnowęgierskie i Wielka Nizina Węgierska).

    Po ostatecznym przyznaniu się Siemowita do klęski swoich ambitnych planów zdobycia korony polskiej i złożeniu polskiemu królowi hołdu lennego sytuacja polityczna Mazowsza uległa znacznemu pogorszeniu. Dotąd jako władca niezależny mógł skutecznie lawirować pomiędzy Polską, Litwą i Zakonem. Teraz jako lennik był jednoznacznie postrzegany jako sojusznik polskiego monarchy. Nie przeszkadzało to jednak Krzyżakom próbować skłonić księcia do opowiedzenia się w pogłębiającym się konflikcie z Polską po swojej stronie. W tym celu udzielali oni potrzebującemu ciągle pieniędzy Siemowitowi chętnie pożyczek. Zresztą nie bez zysku, gdyż pieniądze książę otrzymywał pod zastaw ziemi wiskiej (lata 1382-1401), płońskiej (w latach 1384-1399) i Zawkrza (w latach 1384-1399 i 1407-1411).

    Krewo (biał. Крэва, Krewa) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim, do 1945 w Polsce, w województwie wileńskim, w powiecie oszmiańskim, siedziba gminy Krewo.Jan z Tęczyna herbu Topór (ur. między 1408–1410 – zm. 6 lipca 1470) – wojewoda krakowski w latach 1438-1459, od 1459 do śmierci kasztelan krakowski.

    Wobec narastających zadrażnień między Polską i zakonem krzyżackim Siemowit IV usiłował wyciągnąć jak największe korzyści narzucając się z propozycją pośrednictwa. Także po wybuchu w 1409 r. wielkiej wojny Polski z Krzyżakami postawa księcia płockiego nie była jednoznaczna – próbował on mianowicie skontaktować się z nieprzychylnym Polsce Zygmuntem Luksemburczykiem, by wspólnie wymóc na skłóconych sąsiadach utrzymanie pokoju. Wobec fiaska próby kompromisu Siemowit wysłał ostatecznie swoje oddziały pod Grunwald, lecz jego udział w kampanii był tylko symboliczny. O fakcie próby zachowania przyjaznych stosunków z Krzyżakami świadczy zwrot zakonowi, jeszcze podczas trwania kampanii, zamków zdobytych przez Polaków, a oddanych mu w dzierżawę przez króla Władysława Jagiełłę, oraz spłatę sum zastawnych za Zawkrze, pomimo tego że pokój toruński zwalniał księcia mazowieckiego z tego obowiązku.

    Stanisław II z Pawłowic herbu Pierzchała, imię chrzestne Roch (ur. ok. 1390, zm. 24 kwietnia 1439) – polski duchowny katolicki, biskup płocki.Wawel – wzgórze na Pomoście Krakowskim, w Krakowie, w Dzielnicy I Stare Miasto, na lewym brzegu Wisły; historyczna dzielnica Krakowa.

    Mimo oficjalnej podległości Polsce Siemowit IV starał się prowadzić niezależną politykę zagraniczną. Wyrażało się to m.in. w częstych kontaktach z królem węgierskim Zygmuntem, który chcąc przeciągnąć polskiego wasala na swoją stronę nadał księciu bogate prebendy biskupstwa w Veszprem i inne posiadłości porozrzucane po Węgrzech.

    Litwa, Republika Litewska (lit. Lietuva, Lietuvos Respublika) – państwo w Europie, jeden z krajów bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO; graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią, od północy z Łotwą.János Garai (pol. Jan z Gary) (zm. przed 9 kwietnia 1428) - nadżupan Temeszu w l. 1402-1417, żupan Ozory i nadżupan Požegi w l. 1411-1417. Syn Mikołaja z Gary, palatyna węgierskiego.

    Stosunki z Polską, mimo chwilowych zadrażnień spowodowanych zbyt samodzielną polityką Siemowita (do tego dochodziły oskarżenia psucia polskiej monety) układały się poprawnie. Przez Mazowsze bez przeszkód podążały oddziały polskie w kolejnych kampaniach z zakonem, choć swoje własne wojska mimo formalnego obowiązku książę wysyłał na pomoc Polski sporadycznie. W miarę dobre kontakty Siemowita z Władysławem Jagiełłą zaowocowały opieką polskiego króla nad rodziną księcia mazowieckiego, o czym świadczy wydanie za mąż córek księcia zgodnie z polską racją stanu. Dzięki pomocy Jagiełły świetną karierę kościelną mógł rozpocząć także syn Siemowita – Aleksander.

    Piastowie – pierwsza historyczna dynastia panująca w Polsce od ok. 960 do 1370 roku. Za jej protoplastę uchodzi legendarny Piast, syn Chościska, rataj spod Gniezna. Według legendy syn Piasta – Siemowit został pierwszym księciem Polan. Kolejnymi byli Lestek i Siemomysł. Pierwszym władcą z dynastii Piastów, którego historyczność nie jest kwestionowana, był Mieszko I.Aleksandra Olgierdówna (ur. między 1368 a 1370, zm. 19 czerwca 1434) – księżniczka litewska, księżna mazowiecka z dynastii Giedyminowiczów.

    W polityce wewnętrznej Siemowit IV kontynuował przebudowę gospodarczą księstwa zaczętą jeszcze przez Siemowita III. W tym też celu wydał statuty dotychczasowego prawa zwyczajowego, licznie lokował na prawie niemieckim miasta oraz propagował kolonizację ze strony szlachty mazowieckiej podległego mu księstwa bełskiego.

    Małopolska – kraina historyczna Polski, obejmująca obecnie południowo-wschodnią część kraju, w górnym i częściowo środkowym dorzeczu Wisły oraz w dorzeczu górnej Warty; dzielnica historyczna Polski. Stolicą Małopolski jest Kraków.Kujawy – kraina historyczna i region etnograficzny w środkowej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim, w dorzeczu środkowej Wisły i górnej Noteci. Główną grupą etnograficzną regionu są Kujawiacy.

    Po 1420 r. Siemowit IV z powodu postępującej ślepoty coraz bardziej oddawał rządy w dzielnicy swoim dorosłym synom. Pod koniec życia w 1425 r. książę wdał się w spór (za pośrednictwem Stanisława Pawłowskiego) z królem Polski o kwestię podległości księstwa Koronie. Krok ten nie przyniósł Mazowszu niczego dobrego, a tylko zmusił synów księcia Siemowita V i Kazimierza II do upokarzającego hołdu lennego.

    Władysław I (ur. między 1398 a 1411, zm. 11 lub 12 grudnia 1455) – książę mazowiecki na Płocku, Rawie Mazowieckiej, Gostyninie, Sochaczewie, Bełzie, Płońsku, Zawkrzu i Wiźnie razem z braćmi w latach 1426-1434, w latach 1434-1442 na ziemi płockiej, płońskiej, wiskiej i Zawkrzu, od 1442 r. ponownie nad całością ojcowizny (bez Gostynina).Wielka wojna (14 sierpnia 1409 - 1 lutego 1411) – wojna pomiędzy Królestwem Polskim, Wielkim Księstwem Litewskim, wspieranymi lennikami obu tych krajów (Hospodarstwo Mołdawskie, Księstwo Mazowieckie, Księstwo płockie, Księstwo bełskie, Podole) oraz najemnikami z Królestwa Czech, uciekinierami ze Złotej Ordy i chorągwiami prywatnymi (między innymi chorągiew z Republiki Nowogrodzkiej księcia Lingwena) a zakonem krzyżackim wspartym przez Królestwo Węgier rządzone przez Luksemburgów i rycerstwo zachodnioeuropejskie (głównie z Czech, z wielu państewek na Śląsku, z Pomorza Zachodniego i z pozostałych państewek Rzeszy Niemieckiej).

    Z małżeństwa z księżniczką litewską Aleksandrą Olgierdówną Siemowit IV doczekał się pięciu synów: Siemowita V, Kazimierza II, Trojdena II, Władysława I i Aleksandra oraz siedem córek: Jadwigi (żony Jana z Gary, barona węgierskiego) Cymbarki (żony Ernesta Żelaznego z rodu Habsburgów), Eufemii (żony Bolesława I cieszyńskiego), Amelii (żony Wilhelma II Bogatego landgrafa Turyngii i margrabiego Miśni), Anny, Marii (żony Bogusława IX słupskiego), Katarzyny (żony Michajłuszki, syna wielkiego księcia litewskiego Zygmunta Kiejstutowicza) oraz Aleksandry.

    Bolesław I cieszyński (ur. po 1363, zm. 6 maja 1431) – książę cieszyński, od 1405 w pd. Bytomiu i Siewierzu, od 1406 w Oświęcimiu i Toszku, od 1410 w Cieszynie, Strzelinie, połowie Głogowa i Ścinawy, 1410-1414 w Oświęcimiu, Toszku i Strzelinie (który przetrzymywał do 1416) tylko jako regent, od 1414 w wyniku podziału w Cieszynie, połowie Bytomia, Siewierzu, połowie Ścinawy i Głogowa.Wilhelm Uprzejmy, niem. der Freundliche (ur. ok. 1370 w Wiedniu, zm. 15 lipca 1406 w Wiedniu) – książę austriacki z dynastii Habsburgów, syn Leopolda III, założyciela leopoldyńskiej linii Habsburgów, i księżniczki mediolańskiej Viridis Visconti.

    Siemowit IV zmarł w styczniu 1426 r. w Gostyninie i został pochowany w nekropolii mazowieckich Piastów w katedrze płockiej.

    Bibliografia[]

  • Dymek Benon, Walka Siemowita IV o koronę polską, „Rocznik Mazowiecki”, T. 11, 1999, s. 57-82.
  • Grabowski Janusz,  Dynastia Piastów mazowieckich. Studia na dziejami Mazowsza, tytulaturą i genealogią książąt, Kraków 2012.
  • Grabowski Janusz,Tytulatura Siemowita IV, księcia mazowieckiego, pretendenta do Korony Polskiej, „Archeion”, t. 112, 2011, s. 281-304.
  • Supruniuk Anna, Otoczenie księcia mazowieckiego Siemowita IV (1374-1426). Studium o elicie politycznej Mazowsza na przełomie XIV i XV wieku, Warszawa 1998
  • Supruniuk Anna, Siemowit IV, w: Polski Słownik Biograficzny, t.37.
  • Samsonowicz Henryk, Supruniuk Anna, Dzieje polityczne (połowa XIV - początek XVI w.); Mazowsze Siemowitów, w: Dzieje Mazowsza, t. 1. Pułtusk 2006.
  • Linki zewnętrzne[]

  • pieczęcie książąt mazowieckich
  • Bodzanta (Bodzęta) herbu Szeliga (ur. w 1320, zm. 1388) – arcybiskup gnieźnieński. Pochodził z miejscowości Kosowice.Bogusław IX (ur. najp. 1405, zm. 7 grudnia 1446) – książę stargardzki i słupski z dynastii Gryfitów. Syn księcia stargardzkiego Bogusława VIII i księżniczki holsztyńskiej Zofii. Rezydował w Stargardzie.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Gostynin – miasto i gmina w województwie mazowieckim, w powiecie gostynińskim. Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego.
    Lenno (łac. feudum) – w ustroju lennym dobro będące przedmiotem kontraktu lennego, tj. nadawane przez seniora wasalowi w użytkowanie i pobieranie części pożytków w zamian za wsparcie militarne lub finansowe. Później przez lenno rozumiano całość stosunków pomiędzy seniorem a wasalem typowych malych dla feudalizmu. W Europie instytucja ta wywodzi się z połączenia wczesnośredniowiecznych beneficjum i komendacji.
    Rawa Mazowiecka – miasto i gmina w województwie łódzkim, w powiecie rawskim, położone nad Rawką i jej dopływem Rylką. Była miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego.
    Księstwo bełskie (ukr. Белзьке князівство) – staroruskie udzielne księstwo powstałe w 1170 wskutek feudalnego rozdrobnienia Rusi, lenno Królestwa Polskiego od roku 1366.
    Trojden II (ur. zap. między 1403 a 1406, zm. 25 lipca 1427) – współrządca razem z braćmi w księstwie płockim, rawskim, gostynińskim, sochaczewskim i bełskim w latach 1426–1427.
    Ludwik Węgierski, na Węgrzech znany jako Ludwik I Wielki (węg. Lajos I Nagy) (ur. 5 marca 1326 w Wyszegradzie, zm. 10 września 1382 w Trnawie) – król Węgier w latach 1342–1382, król Polski w latach 1370–1382.
    Sieradz – miasto i gmina w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim. Miasto jest położone w strefie nad rzeką Wartą, która tworzy na jego terenie i okolicach Kotlinę Sieradzką. Przez Sieradz biegną drogi krajowe: nr 12, nr 14 i nr 83 oraz linia kolejowa nr 14. W latach 1975-1998 Sieradz był stolicą województwa sieradzkiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.048 sek.