• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Siatka - elektroda

    Przeczytaj także...
    Tetroda jest rodzajem lampy elektronowej posiadającej cztery elektrody: anodę, katodę i dwie siatki umieszczone pomiędzy anodą i katodą.Heksoda – lampa próżniowa zawierająca sześć elektrod: anodę, katodę i cztery siatki. Heksody były używane głównie jako mieszacze w odbiornikach radiowych i separatory impulsów w odbiornikach telewizyjnych. Obecnie nie są produkowane.
    Mieszacz – układ elektroniczny służący do wytworzenia z dwóch wejściowych sygnałów zmiennych trzeciego sygnału zmiennego o częstotliwości będącej kombinacją częstotliwości sygnałów wejściowych.
    wnętrze lampy elektronowej; siatka – spirala z cienkiego drutu – widoczna pośrodku

    Siatka - elektroda w lampie elektronowej, znajdująca się pomiędzy katodą a anodą. W triodzie jest jedna siatka, w tetrodzie - dwie siatki, w pentodzie - trzy, w heksodzie cztery, itd. Siatki budowane są zazwyczaj w postaci cienkiego drucika otaczającego katodę o luźno nawiniętych zwojach na "słupkach" z grubszego drutu, unoszących konstrukcję siatki i stanowiących równocześnie wyprowadzenie elektryczne siatki .

    Lampa pręcikowa – rodzaj subminiaturowej lampy elektronowej, w której tradycyjne siatki zostały zastąpione przez pary elektrod prętowych (pręcików). Lampa tego typu została skonstruowana w ZSRR w latach 50. XX w. i była tam produkowana na masową skalę w kilkunastu typach do końca następnego dziesięciolecia. W porównaniu z lampami z siatkami tradycyjnymi lampy pręcikowe wyróżniają się mniejszymi stratami energii na anodzie, mniejszymi pojemnościami międzyelektrodowymi, a także większą wytrzymałością mechaniczną, stabilnością oraz niezawodnością. Wadą tych lamp jest stosunkowo niskie nachylenie charakterystyki statycznej S − rzędu 1÷3 mA/V (większość pentod klasycznych ma S≥5 mA/V). Lampy pręcikowe znalazły szerokie zastosowanie w ówczesnej radzieckiej wojskowej i cywilnej aparaturze radiowej (głównie przenośnej i pokładowej), w tym także w technice rakietowej i kosmicznej.Trioda – najprostsza i najstarsza lampa wzmacniająca sygnały elektryczne. Ma trzy elektrody – anodę, katodę i siatkę. Trioda umożliwia sterowanie przepływem elektronów z katody do anody przez zmianę napięcia na siatce. Znalazła zastosowanie w licznych układach elektronicznych: wzmacniaczach, generatorach i innych.

    Zadaniem siatki, która w czasie pracy lampy polaryzowana jest napięciem (dodatnim lub ujemnym) względem katody jest sterowanie chmurą elektronów zmierzających z katody do anody. Lampy, w których wykorzystywana jest ta metoda sterowania elektronami nazywane są wspólnym mianem "lamp siatkowych".

    Lampa próżniowa to najbardziej powszechny rodzaj lamp elektronowych, której najbardziej charakterystyczną cechą jest maksymalnie niskie ciśnienie gazów wewnątrz bańki. Aby pochłonąć śladowe ilości pozostałych gazów, napyla się od środka getter dający charakterystyczną lustrzaną powierzchnię.Ennoda (inaczej: nonoda) to rodzaj próżniowej lampy elektronowej z dziewięcioma elektrodami: anodą, katodą i siedmioma siatkami, zaprojektowana specjalnie do pracy jako detektor sygnału zmodulowanego w częstotliwości FM.

    W zależności od położenia poszczególnych siatek względem katody oraz ich konstrukcji (głównie gęstości "oczek" siatki) mają one różne przeznaczenie, różnie są polaryzowane i noszą różne nazwy.

    Pentoda - symbol i oznaczenia elektrod:
    H - włókno żarzenia
    1 - anoda
    2 - katoda
    3 - siatka sterująca
    4 - siatka ekranująca
    5 - siatka hamująca

    Siatki w lampach od triody do pentody:

  • Siatka najbliższa katody (w triodach jedyna siatka tej lampy) nosi nazwę siatki sterującej i w typowych zastosowaniach lamp jako wzmacniacz napięcia do tej siatki - zazwyczaj wstępnie spolaryzowanej niewielkim (kilkuwoltowym) napięciem ujemnym względem katody - przykładany jest sygnał (zwykle niewielkie napięcie zmienne), który ma być przez lampę wzmacniany.
  • Siatka następna (druga, za sterującą) nosi nazwę siatki ekranującej (osłonnej). Polaryzowana jest zazwyczaj wysokim dodatnim napięciem względem katody (bliskim napięciu anodowemu). Występuje w tetrodzie i innych lampach wielosiatkowych. Jej zadaniem jest zmniejszenie wpływu anody na prąd siatki sterującej.
  • Siatka trzecia, występująca w pentodach i lampach o jeszcze większej liczbie siatek nosi nazwę siatki hamującej. Polaryzowana jest zazwyczaj identycznie jak katoda. Jej zadaniem jest zatrzymać elektrony wtórne wybite z siatki drugiej przez elektrony pierwotne pędzące z katody; elektrony te, jeśli nie są hamowane trzecią siatką (tj. w tetrodach, gdzie jej nie ma), to przyciągane są przez anodę i zwiększają prąd anodowy lampy, co pogarsza jej parametry eksploatacyjne.
  • W lampach o liczbie siatek większej od trzech rola poszczególnych siatek jest już nieco inna, bowiem lampy te przeznaczone są do pracy w układach sterowanych nie jednym, a dwoma sygnałami (np. mieszaczach):

    Elektronowy wskaźnik strojenia (magiczne oko) – próżniowa lampa elektronowa, której zadaniem jest sygnalizowanie poziomu napięcia. Stosowana była jako wskaźnik wysterowania w radioodbiornikach i wzmacniaczach oraz wskaźnik równowagi w mostkach pomiarowych.Katoda (gr. kata – „w dół”, hodós – „ścieżka”) – elektroda, przez którą z urządzenia wypływa prąd elektryczny (co może polegać na wypływie ładunku dodatniego lub dopływie ładunku ujemnego). W odbiornikach prądu elektrycznego (np. lampach elektronowych) katoda jest elektrodą ujemną, natomiast w źródłach prądu (np. ogniwach galwanicznych) – dodatnią. Katoda występuje zawsze w parze z elektrodą, przez którą do urządzenia wpływa prąd – anodą.
  • W heksodzie, która ma cztery siatki, są dwie siatki sterujące (pierwsza i trzecia) i dwie ekranujące: siatka druga przeciwdziała wzajemnym wpływom obu siatek sterujących, a siatka czwarta ekranuje siatki od anody (jak siatka druga w tetrodzie).
  • Heptoda (pięciosiatkowa) występuje w dwóch wersjach:
  • heptoda heksodowa ma konstrukcję podobną do heksody, przy czym przed samą anodą ma jeszcze dodatkową siatkę hamującą o funkcji podobnej, jak siatka trzecia w pentodzie;
  • heptoda oktodowa zbudowana jest podobnie do oktody, ale brak w niej siatki szóstej, która w oktodach pełni rolę hamującej.
  • Oktoda ma sześć siatek: pierwszą i czwartą - sterujące, drugą - specjalną, trzecią i piątą - ekranujące oraz szóstą - hamującą.
  • Ennoda ma siedem siatek: zasadniczo trzy sterujące, przy czym pierwsza z nich reguluje prąd płynący z katody, a właściwe siatki sterujące to trzecia i piąta; znajdujące się za nimi siatki druga, czwarta i szósta pełnią rolę siatek ekranujących, a siatka siódma, najbliższa anody, jest siatką hamującą.
  • Przypisy

    1. Istnieją też lampy o bardzo nietypowej konstrukcji elektrod spełniających rolę siatek np. lampy pręcikowe.
    2. Opis dotyczy zwykłych lamp próżniowych; przeznaczenie i nazwy siatek występujących w próżniowych lampach specjalistycznych (np. oko magiczne) albo w gazowanych tyratronach różnią się w szczegółach.

    Bibliografia[edytuj kod]

  • Leonard Niemcewicz, Lampy elektronowe i półprzewodniki, Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Wydanie III poprawione i uzupełnione, Warszawa 1968
  • Oktoda jest lampą próżniową zawierającą zgodnie z nazwą osiem elektrod - anodę, katodę oraz sześć siatek. Siatka pierwsza i czwarta jest siatką sterującą, siatka druga jest siatką specjalną, siatki trzecia i piąta to siatki ekranujące (ich znaczenie jest identyczne jak siatki drugiej w tetrodzie) a siatka szósta to siatka hamująca.Anoda (gr. ana – "w górę", hodós – "ścieżka") – elektroda, przez którą prąd elektryczny wpływa do urządzenia (co może polegać na dopływie ładunku dodatniego lub wypływie ładunku ujemnego). W odbiornikach prądu elektrycznego (np. lampach elektronowych) anoda jest elektrodą dodatnią, natomiast w źródłach prądu (np. ogniwach galwanicznych) – ujemną. Anoda występuje zawsze w parze z elektrodą, przez którą prąd wypływa z urządzenia, czyli katodą.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Tyratron to lampa gazowana zbliżona konstrukcyjnie do gazotronu. Jest ona pochodną gazotronu powstałą przez umieszczenie pomiędzy anodą i katodą jednej lub kilku siatek. Siatki te służą do regulacji napięcia anodowego, przy którym lampa zacznie przewodzić prąd.
    Heptoda – lampa elektronowa zawierająca siedem elektrod – pięć siatek (stąd inna nazwa: pentagrid) oraz anodę i katodę.
    Lampa gazowana to rodzaj lampy elektronowej, której bańka jest wypełniona gazem pod odpowiednim (niewielkim - kilka mmHg) ciśnieniem. Ponieważ przepływ prądu w gazach podlega zupełnie innym prawom niż w próżni, to zachodzą w tych lampach zupełnie inne zjawiska niż w lampie próżniowej. Lampy gazowane dzielą się na dwa główne rodzaje - na lampy z zimną katodą i lampy z żarzoną katodą.
    Lampa elektronowa – element elektroniczny składający się z elektrod umieszczonych w bańce z wypompowanym powietrzem (lampa próżniowa) lub gazem pod niewielkim ciśnieniem (lampa gazowana), w którym wykorzystuje się wiązki elektronów lub jonów poruszające się między elektrodami lampy i sterowane elektrycznie elektrodami. Może służyć miedzy innymi do wzmacniania, generacji i przekształcania sygnałów elektrycznych.

    Reklama