• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Siarkan

    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Tatry (514.5, słow. Tatry, niem. Tatra, węg. Tátra) – najwyższe pasmo w łańcuchu Karpat, również najwyższe między Alpami a Uralem i Kaukazem. Są częścią Łańcucha Tatrzańskiego, w Centralnych Karpatach Zachodnich.
    Tatry Wysokie (słow. Vysoké Tatry, niem. Hohe Tatra, węg. Magas-Tátra) – najwyższa część Tatr o charakterze alpejskim, rozciągająca się pomiędzy Tatrami Zachodnimi od strony zachodniej oraz Tatrami Bielskimi od strony północno-wschodniej. W linii prostej odległość między granicznymi przełęczami wynosi ok. 16,5 km, zaś ściśle wzdłuż grani głównej ok. 26 km. Tatry Wysokie zajmują obszar około 340 km² (czyli nieco mniej niż Tatry Zachodnie), z czego większość (260 km²) znajduje się na Słowacji.

    Siarkan (słow. Dračia hlava, niem. Drachenseeturm, węg. Sárkány-tavi-torony) – najwyższy (2260 m n.p.m.) i najwybitniejszy szczyt Siarkańskiej Grani (Dračí hrebeň) w Tatrach Wysokich – długiego grzbietu, który od Wysokiej odchodzi ku południowi i ciągnie się od Siarkańskiej Przełęczy aż po Złomiską Turnię włącznie, oddzielając Złomiską Zatokę od Dolinki Smoczej.

    Lajos Rokfalusy (wym. [lɒjoʃ rokfɒluʃi], ur. 24 października 1887 r. w Lewoczy, zm. maj 1974 r. w Salgótarján) – węgierski taternik, alpinista i nauczyciel. Johann Franz senior (ur. w 1863 r. w Nowej Leśnej, zm. 18 lipca 1939 r. w Tatrach) – jeden z najbardziej znanych spiskoniemieckich przewodników tatrzańskich, ojciec Johanna Franza juniora, również przewodnika.

    Siarkan ma dwa wierzchołki:

  • północny Wielki Siarkan (Veľká Dračia hlava),
  • południowy Mały Siarkan (Malá Dračia hlava).
  • Wierzchołki te rozdziela Przełączka w Siarkanie (Štrbina Dračiej hlavy), położona na wysokości 2250 m n.p.m. Z kolei od Złomiskiej Turni Mały Siarkan oddzielony jest Złomiską Przełączką.

    Siarkańska Grań, czyli południowa boczna grań Wysokiej (słow. J vedľajší hrebeň Vysokej lub Dračí hrebeň, niem. Drachenseegrat, węg. Sárkány-tavi-gerinc) – boczna, odchodząca w południowym kierunku grań Wysokiej w słowackich Tatrach Wysokich. Oddziela ona Dolinkę Smoczą od Złomiskiej Zatoki (odgałęzienie Doliny Złomisk). W kierunku od Wysokiej na południe w grani tej wyróżnia się następujące obiekty:Zofia Radwańska-Paryska (ur. 3 maja 1901 w Warszawie, zm. 24 października 2001 w Zakopanem) – botaniczka, taterniczka, pisarka. Żona i współtowarzyszka pracy Witolda Henryka Paryskiego.

    Nazwa Siarkana jest związana z legendami o smoku w Tatrach (w gwarowym słowackim języku smok to šarkan).

    Pierwsze wejście: Ernst Dubke i przewodnik Johann Franz (senior) w latach 1902-1904. Prawdopodobnie wchodzili południową granią, gdyż w 1907 zaobserwowano na niej szereg kopczyków. Według Witolda Henryka Paryskiego najłatwiejsze drogi na szczyt prowadzą wschodnim żebrem i z Przełączki w Siarkanie. Zimą na szczycie pierwsi byli Gyula Balla i Lajos Rokfalusy 10 grudnia 1911 r.

    Wysoka (słow. Vysoká, niem. Tatraspitze, węg. Tátra-csúcs) – dwuwierzchołkowy szczyt o wysokości 2547 lub 2560 m położony w głównym grzbiecie Tatr, po stronie słowackiej. Wierzchołki mają prawie równą wysokość, a rozdziela je położona około 22 m niżej Przełączka w Wysokiej (Štrbina vo Vysokej).Siarkańska Przełęcz (słow. Dračie sedlo, niem. Drachenseesattel, węg. Sárkány-tavi-nyereg, 2223 m n.p.m.) – szerokie piarżyste siodło w Siarkańskiej Grani, położone między Wysoką (od północy) a Siarkanem (od południa) w słowackich Tatrach Wysokich.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część IX. Waga – Szarpane Turnie. Warszawa: Sklep Podróżnika, 1992, s. 170-178.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

    1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
    2. Jarosław Januszewski, Grzegorz Głazek, Witold Fedorowicz-Jackowski: Tatry i Podtatrze, atlas satelitarny 1:15 000. Warszawa: GEOSYSTEMS Polska Sp. z o.o., 2005. ISBN 83-909352-2-8.
    Siarkan na tle Wysokiej
    Złomiska Turnia (słow. Zlomisková veža, niem. Trümmertalturm, węg. Omladék-völgyi-torony) – turnia stanowiąca zakończenie Siarkańskiej Grani w słowackich Tatrach Wysokich. Od Siarkana (a dokładniej Małego Siarkana) oddzielona jest Złomiską Przełączką. Wznosi się na wysokość 2147 m n.p.m. i wraz z Siarkańską Granią oddziela Dolinkę Smoczą od Złomiskiej Zatoki (obydwie są odgałęzieniami Doliny Złomisk). Turnia pocięta jest kilkoma niewielkimi żlebami, w jej południowo-zachodnim żebrze znajduje się ząb skalny.Złomiska Przełączka (słow. Zlomisková bránka, niem. Drachenseescharte, węg. Sárkány-tavi-rés) – przełączka pomiędzy Złomiską Turnią a Siarkanem (dokładniej Małym Siarkanem) w słowackich Tatrach Wysokich. Znajduje się w Siarkańskiej Grani – bocznej, południowej grani Wysokiej i położona jest bliżej wierzchołka Złomiskiej Turni. Z obydwu stoków przełączki opadają niewielkie żleby. Od zachodniej strony żleb opada do Dolinki Smoczej, jest szeroki i piarżysty, górą rozdwojony, jedna z jego gałęzi prowadzi na przełączkę. Od wschodniej strony żleb opada do Złomiskiej Zatoki (odgałęzienie Doliny Złomisk), górą ma postać kruchej i piarżystej rynny, dołem jest szeroki i trawiasty.




    Warto wiedzieć że... beta

    Złomiska Zatoka (słow. Kotlinka pod Dračím sedlom) – środkowa, orograficznie prawa odnoga Doliny Złomisk w słowackich Tatrach Wysokich. Otoczona jest z trzech stron przez Złomiską Turnię, masyw Siarkana, stoki Wysokiej, Smoczy Szczyt i Szarpane Turnie. Jest to kamienne rumowisko z trawiastymi tarasami i upłazkami, położone na wysokości powyżej 2000 m n.p.m. Przez Złomiską Zatokę prowadzi najłatwiejsza droga na Wysoką. Na trawiastym tarasie, w jego płaskiej części znajduje się koleba, tzw. Pośrednia Złomiska Koleba.
    Witold Henryk Paryski (ur. 10 września 1909 w Pittsburgh w stanie Pensylwania, USA, zm. 16 grudnia 2000 r. w Zakopanem) – krajoznawca, taternik, przewodnik tatrzański i ratownik TOPR-u, alpinista, działacz ochrony przyrody, absolwent medycyny, autor wielu prac o Tatrach i Podtatrzu. Autor przewodnika taternickiego Tatry Wysokie oraz (razem z żoną Zofią Radwańską-Paryską) Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej.
    Smok – fikcyjne stworzenie, najczęściej rodzaj olbrzymiego, latającego gada. Występuje w licznych mitach i legendach oraz w literaturze, filmach i grach. Według wielu mitów smoki obdarzone były dużą inteligencją, potrafiły posługiwać się magią, znały ludzką mowę, a także ziały ogniem. Poza tym posiadały lub strzegły rozmaitych skarbów.
    Dolinka Smocza, Siarkańska Dolinka (słow. Dračia dolinka, niem. Drachenseekessel, Drachenseetal, węg. Sárkány-tavi-katlan, Sárkány-tó-völgy, Sárkány-völgy-ecske) – niewielka tatrzańska dolinka leżąca na Słowacji, w Tatrach Wysokich. Jest boczną odnogą Doliny Złomisk (Zlomisková dolina).
    Język węgierski (węg. magyar nyelv) – należy do podgrupy języków ugryjskich, zaliczanej do podrodziny ugrofińskiej (z rodziny uralskiej). Językiem tym posługuje się co najmniej 14 mln osób – przede wszystkim na Węgrzech, ale także w południowej Słowacji, środkowej Rumunii (Siedmiogród), północnej Serbii (Wojwodina), zachodniej Ukrainie (Zakarpacie), wschodniej Słowenii (Prekmurje) i wschodniej Austrii (Burgenland). Język węgierski ma status języka urzędowego na Węgrzech, w Słowenii (lokalnie) i w Wojwodinie. Jest to język aglutynacyjny. Współczesny węgierski język literacki powstał w XVI w. Do jego zapisu stosuje się pismo oparte na alfabecie łacińskim.
    Skrót n.p.m.nad poziomem morza – używany jest przy mierzeniu wysokości bezwzględnej danego obiektu na Ziemi. Wielkość ta wyrażona jest najczęściej w metrach (m  n.p.m.) i określa wysokość nad punktem odniesienia, którym jest średni poziom morza (p.m.).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.683 sek.