• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Sergio Leone



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Dolarowa trylogia (Trylogia dolarowa) − popularna nazwa serii trzech spaghetti westernów Sergio Leone z połowy lat 60. XX wieku z Clintem Eastwoodem w roli głównej i muzyką Ennio Morricone.Detal lub duże zbliżenie – jeden z bliskich planów filmowych. Ukazuje najmniejsze szczegóły - np. fragmenty ciała lub ważne dla narracji przedmioty niewidoczne lub nieczytelne na dalszych planach obiekty (np. zawartość szuflady, treść notatki).

    Sergio Leone (ur. 3 stycznia 1929 w Rzymie, zm. 30 kwietnia 1989 tamże) – włoski reżyser i scenarzysta filmowy, twórca i przedstawiciel spaghetti westernu.

    Swoją karierę w filmie Leone zaczynał jako asystent reżysera przy produkcjach włoskich i amerykańskich. Sławę zdobył jako twórca tak zwanej dolarowej trylogii (Za garść dolarów, Za kilka dolarów więcej, Dobry, zły i brzydki), stanowiącej polemikę z motywami występującymi w klasycznych hollywoodzkich westernach. Owa trylogia wypromowała aktora Clinta Eastwooda i przełamała monopol Stanów Zjednoczonych na produkcję westernów. Dalszy etap twórczości reżysera stanowią westerny Pewnego razu na Dzikim Zachodzie i Garść dynamitu oraz dramat gangsterski Dawno temu w Ameryce.

    Za kilka dolarów więcej (tyt. oryginalny Per Qualche Dollaro in Più, znany także jako For a Few Dollars More) – western z 1965 w reżyserii Sergio Leone i z muzyką Ennio Morricone. Jest drugą częścią tzw. Dolarowej trylogiiParamount Pictures Corporation - amerykańska wytwórnia filmowa założona 8 maja 1912 roku przez Adolpha Zukora, zajmująca się produkcją i dystrybucją filmów, mająca swą siedzibę w Hollywood. Jest ona drugą najstarszą działającą wytwórnią w USA (zaraz po Universal Pictures). Większość jej udziałów posiada dziś korporacja Viacom.

    W twórczości Leone dostrzegano między innymi wpływy włoskiego neorealizmu, inspirację sztuką surrealistyczną oraz postmodernistyczną. Bezpośrednio oddziałał on na pokolenie twórców amerykańskich lat 60. i 70. XX wieku, mimo że początkowo jego filmy spotykały się z niepochlebnymi recenzjami ze strony amerykańskich krytyków. Dzieła włoskiego twórcy jednak ulegały stopniowej rehabilitacji, a jego wpływ sięgnął takich filmowców, jak Sam Peckinpah, Clint Eastwood, Robert Rodriguez i Quentin Tarantino.

    Francis Ford Coppola (ur. 7 kwietnia 1939 w Detroit) − reżyser i scenarzysta, również kompozytor, producent filmowy i aktor amerykański.Hollywood – dzielnica miasta Los Angeles w Stanach Zjednoczonych i najważniejszy ośrodek amerykańskiej kinematografii. Słowo Hollywood jest używane jako skrótowa, popularna nazwa dla amerykańskiego przemysłu filmowo-telewizyjnego.

    Spis treści

  • 1 Życiorys
  • 1.1 Młodość
  • 1.2 1960–1969
  • 1.3 1970–1979
  • 1.4 1980–1989
  • 1.5 Śmierć
  • 2 Styl filmowy
  • 3 Znaczenie
  • 4 Nagrody
  • 5 Filmografia
  • 6 Przypisy
  • 7 Bibliografia
  • Życiorys[]

    Młodość[]

    Sergio Leone urodził się 3 stycznia 1929 roku w Rzymie. Jego ojcem był reżyser filmów niemych Vincenzo Leone (pod pseudonimem Roberto Roberti), a jego matką – aktorka Edvige Valcarenghi. Mimo nalegań ojca, żeby studiował prawo, Sergio Leone postanowił podjąć pracę w kinematografii.

    Leone rozpoczął karierę w 1948 roku jako asystent reżysera Vittoria De Siki przy filmie Złodzieje rowerów. W latach 50. XX wieku pracował przy około pięćdziesięciu filmach włoskich i amerykańskich, między innymi Helenie Trojańskiej Roberta Wise’a i Ben-Hurze Williama Wylera. Po raz pierwszy przejął obowiązki reżyserskie, zastępując Mario Bonnarda przy kręceniu obrazu Ostatnie dni Pompei z 1959 roku.

    Roger Joseph Ebert (ur. 18 czerwca 1942 w Urbanie, zm. 4 kwietnia 2013 w Chicago) – amerykański krytyk filmowy oraz dziennikarz, jedna z najbardziej znanych postaci w środowisku krytyki filmowej.Kolos Rodyjski – jeden z siedmiu cudów świata. Olbrzymich rozmiarów posąg Heliosa, boga słońca, wybudowany na wyspie Rodos przez Charesa z Lindos w latach 294-282 p.n.e. Monument wykonano z brązu i ustawiono u wejścia do portu Rodos dla upamiętnienia niepowodzenia Demetriusza Poliorketesa, który w latach 305-304 p.n.e. oblegał miasto. Posąg miał ok. 30 metrów wysokości, stał na 10-metrowym piedestale i ważył według różnych szacunków od 30 do 70 ton. Widoczny był już z okolicznych wysp. Posąg został zniszczony w 227/226 p.n.e. w wyniku trzęsienia ziemi.

    1960–1969[]

    Pierwszym autonomicznym dziełem Sergia Leone był nakręcony w 1960 roku, osadzony w czasach starożytnych kostiumowy film przygodowy Kolos z Rodos. Kręcony w Hiszpanii i we Włoszech film traktował o pięciu żołnierzach greckich, którzy dostają zadanie zniszczenia Kolosa Rodyjskiego. Recenzent pisma „The New York Times”, Howard Thompson, ocenił Kolosa z Rodos jako film dobrze wykonany pod względem wizualnym, ale absurdalny pod względem fabuły.

    W samo południe (tytuł oryginalny High Noon) – film z 1952 r. w reżyserii Freda Zinnemanna, z Garym Cooperem i Grace Kelly w rolach głównych. Film nagrodzony 4 Oscarami, Oscary zdobył za najlepszą pierwszoplanową rolę męską, montaż, muzykę i piosenkę. Nominowany był także w trzech innych kategoriach: najlepszy film, reżyser i scenariusz. Przez niektórych koneserów kina uważany jest za najlepszy western wszech czasów.Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

    Na początku lat 60. XX wieku we włoskiej kinematografii nastąpił kryzys finansowy, który omal nie przyniósł ruiny finansowej wytwórni Cinecittà, w której pracował Leone. Biorąc pod uwagę sukces niemieckich westernów opartych na powieściach o Winnetou, włoski reżyser nakręcił w 1964 roku film kowbojski Za garść dolarów inspirowany dziełem Akiry Kurosawy Straż przyboczna, rozpoczynający tak zwaną dolarową trylogię. Jego budżet wynosił 200 000 dolarów amerykańskich. Główną rolę bezimiennego kowboja, który przybywa do wioski ogarniętej walką między dwoma gangami, przyjął wówczas mało znany Clint Eastwood, choć Leone zamierzał powierzyć ją Henry’emu Fondzie, a potem Jamesowi Coburnowi. Muzykę do filmu stworzył szkolny kolega reżysera, Ennio Morricone, który stał się stałym współpracownikiem Leone. W Za garść dolarów został przełamany hollywoodzki schemat klasycznego filmu kowbojskiego, w którym istniał wyraźny podział na dobrych bohaterów unikających przemocy i bandytów ją preferujących. Główny bohater filmu kieruje się w swych poczynaniach wyłącznie zyskiem, gangsterzy nie przejawiają żadnych cech pozytywnych, a kobiety, które w hollywoodzkich filmach odgrywały ważną rolę, zostały zmarginalizowane. Dzięki subtelnym zbliżeniom, długim sekwencjom i eksperymentalnej muzyce Morricone Za garść dolarów zyskał miano filmu artystycznego. Jakkolwiek nie był on pierwszym westernem zrealizowanym we Włoszech (przed nim nakręcono około 25 innych), ustanowił podstawę nurtu spaghetti westernów, charakteryzującego się wysokim poziomem przemocy i czarnym humorem. Za garść dolarów odniósł znaczący sukces we Włoszech i innych państwach Europy Zachodniej, zarabiając 3,5 miliarda lirów; przez amerykańską krytykę został przyjęty sceptycznie, mimo to przyniósł w Stanach Zjednoczonych zysk o wartości 14,5 miliona dolarów. Dzięki niemu Eastwood zyskał międzynarodową sławę, a Cinecittà została uratowana przed bankructwem.

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Blokada Leningradu – okres oblężenia Leningradu (obecnie Petersburg) w czasie II wojny światowej przez wojska niemieckie, które trwało 2,5 roku od 8 września 1941 do 27 stycznia 1944 i pochłonęło około 1,5 miliona ofiar po stronie radzieckich mieszkańców miasta.

    Powodzenie Za garść dolarów zachęciło Leone do nakręcenia w 1965 roku kolejnego filmu, Za kilka dolarów więcej. Jego treścią jest rywalizacja między dwoma łowcami nagród (Clint Eastwood i Lee Van Cleef), poszukującymi zbiegłego bandyty (Gian Maria Volontè). Film kosztował równowartość 600 000 dolarów amerykańskich, a po premierze przyniósł zysk w wysokości 3,2 miliarda lirów. Po premierze w Stanach Zjednoczonych Za kilka dolarów więcej zarobił 15 milionów dolarów. Wówczas uzyskał mieszane recenzje – od negatywnych, piętnujących Leone za gloryfikację przemocy, po pozytywne, w których chwalono aktorstwo i realizację techniczną dzieła. Późniejsi krytycy dostrzegali w drugim westernie Leone ponadprzeciętnie zrealizowany film, który przełamał kolejne konwencje klasycznego kina kowbojskiego, z operową niemal muzyką Morricone oraz licznymi zbliżeniami. Sławę dzięki niemu zyskał Van Cleef, który wziął udział w kilkunastu innych włoskich westernach.

    James Harrison Coburn III (ur. 31 sierpnia 1928 w Laurel, zm. 18 listopada 2002 w Los Angeles) – amerykański aktor filmowy i telewizyjny, znany m.in. z legendarnych westernów: Siedmiu wspaniałych, Garść dynamitu czy Pat Garrett i Billy Kid. W 1999 otrzymał Oscara za drugoplanową rolę w filmie Prywatne piekło (1998; reż. Paul Schrader).Vittorio De Sica (ur. 7 lipca 1901 w Sore we Włoszech; zm. 13 listopada 1974 w Paryżu) – włoski reżyser i aktor, przedstawiciel włoskiego neorealizmu.

    W 1966 roku Leone zamknął dolarową trylogię, kręcąc film Dobry, zły i brzydki osadzony w realiach wojny secesyjnej, którego bohaterami była trójka rzezimieszków o odmiennych charakterach (Clint Eastwood, Eli Wallach, Lee Van Cleef), poszukujących skarbca ze złotem. Było to najdroższe dzieło z trylogii, sfinansowane przy udziale wytwórni United Artists, którego budżet wynosił 1 200 000 dolarów amerykańskich, Film zawierał czarny humor, spektakularną akcję i finałową scenę pojedynku trzech bohaterów w cmentarzu. Podobnie jak poprzednie filmy Leone, Dobry, zły i brzydki odniósł sukces komercyjny, zarabiając 3,5 miliona lirów w kraju oraz ponad 25 milionów dolarów w Stanach Zjednoczonych. Otrzymał natomiast negatywne recenzje od krytyków amerykańskich, którzy zarzucali mu marną fabułę, aczkolwiek chwalili stronę wizualną. Ostatecznie jednak film został zrehabilitowany jako klasyk gatunku z wyrafinowaną wizją plastyczną i mistrzowską realizacją.

    Ben-Hur – film Williama Wylera z 1959 roku. Jest to pierwszy film, który otrzymał 11 Oscarów podczas 32. ceremonii wręczenia Oscarów.Starożytność – okres w historii Bliskiego Wschodu, Europy i Afryki Północnej nazywany też antykiem i obejmujący dzieje tych regionów od powstania pierwszych cywilizacji do około V wieku n.e.

    Popularność trylogii spowodowała, że amerykańska wytwórnia Paramount Pictures zatrudniła Leone w celu nakręcenia kolejnego westernu. Nad scenariuszem filmu zwanego Pewnego razu na Dzikim Zachodzie pracowali Bernardo Bertolucci i Dario Argento. Nakręcony w 1968 roku film podejmował klasyczny wątek budowy kolei, ukazując jednocześnie konfrontację bezimiennego kowboja (Charles Bronson) z bezwzględnym bandytą (Henry Fonda). Budżet filmu wyniósł 3 miliony dolarów. Pewnego razu na Dzikim Zachodzie został ciepło przyjęty przez widzów w Europie Zachodniej, natomiast w Stanach Zjednoczonych, gdzie film ocenzurowano, krytycy odebrali go lekceważąco. Dopiero w latach 80. XX wieku, po ukazaniu się wersji reżyserskiej, zrehabilitowano western Leone jako arcydzieło gatunku, stanowiące hołd dla westernu i zapowiedź jego zmierzchu w filmie.

    Gian Maria Volonté (ur. 9 kwietnia 1933 w Mediolanie, zm. 6 grudnia 1994 we Florinie, Grecja) – włoski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny.Festiwal Filmowy w Cannes − prestiżowy międzynarodowy festiwal filmowy, który odbywa się od 1946 w położonym na francuskim Lazurowym Wybrzeżu mieście Cannes. Festiwal odbywa się co roku (z pewnymi wyjątkami) i gromadzi wiele znanych osób związanych z przemysłem filmowym.

    1970–1979[]

    Początek lat 70. XX wieku Sergio Leone spędził na kręceniu westernu opartego na scenariuszu Luciana Vincenzioniego i Sergia Donatiego pod tytułem Garść dynamitu. Film, który został nakręcony w 1971 roku, osadzony był w realiach rewolucji meksykańskiej i traktował o współpracy meksykańskiego rzezimieszka (Rod Steiger) z irlandzkim terrorystą (James Coburn). W Garści dynamitu reżyser powstrzymał się od podtekstów politycznych, charakteryzujących ówczesne włoskie westerny w podobnych realiach. Zamiast tego pokazał ciemną stronę rewolucji, wyrażającą się w masowych egzekucjach. Film, początkowo ostro krytykowany za fabułę, został ostatecznie częściowo zrehabilitowany; krytycy wskazywali na niedopracowany warsztat techniczny i zbędne motywy polityczne, ale również chwalili dynamiczną akcję i muzykę Morricone.

    Postmodernizm - termin używany przez historię i krytykę sztuki do nazywania różnorodnych, czasem nawet przeciwstawnych stylistyk. W znaczeniu potocznym oznacza przede wszystkim tyle, co poawangardowy, zdystansowany w stosunku do awangardy, ale niekoniecznie z nią sprzeczny. Postmodernizm może być również rozumiany jako sprzeciw wobec koncepcji racjonalnego charakteru kultury i jej liniowego rozwoju.Sam Peckinpah, właśc. David Samuel Peckinpah (ur. 21 lutego 1925 w Fresno, USA, zm. 28 grudnia 1984 w Inglewood), amerykański reżyser filmowy. Zasłynął jako twórca oryginalnych, nasyconych brutalnością i przemocą filmów, przewartościowujących estetykę westernu.

    Leone po tym filmie długo nie reżyserował kolejnych; odrzucił propozycję sfilmowania powieści Ojciec chrzestny, którą później zaadaptował Francis Ford Coppola. Zbierał natomiast fundusze do pracy nad planowanym dramatem gangsterskim pod tytułem Dawno temu w Ameryce. Zajmował się też produkcją kilku włoskich filmów, między innymi Nazywam się Nobody w reżyserii Tomina Valerii. Leone w 1971 roku był członkiem jury na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Cannes, a w 1978 roku – na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Berlinie.

    Clinton Eastwood, Jr. (ur. 31 maja 1930 w San Francisco) – amerykański aktor, reżyser, producent i kompozytor filmowy. Wielokrotny zdobywca najważniejszych nagród filmowych – Oscarów i Złotych Globów, a także Palmy Palm (Festiwal w Cannes). Odznaczony Narodowym Medalem Sztuki.Robert Wise (ur. 10 września 1914 w Winchester, zm. 14 września 2005 w Los Angeles) – amerykański reżyser, montażysta i producent filmowy. Czterokrotny zdobywca Oscara. Odznaczony National Medal of Arts.

    1980–1989[]

    Po zdobyciu odpowiednich funduszy Sergio Leone rozpoczął w 1982 roku zdjęcia do Dawno temu w Ameryce. Film ukazał się w 1984 roku i był opowieścią o życiu gangstera żydowskiego pochodzenia (Robert De Niro) oraz jego przyjaciół od czasów prohibicji do lat 60. XX wieku. Stanowił on polemikę z hollywoodzkimi filmami gangsterskimi, wyrażającą jednocześnie rozczarowanie Leone Stanami Zjednoczonymi i tamtejszym brakiem wartości. 3,5-godzinna saga została bardzo pozytywnie przyjęta przez publiczność poza konkursem na Festiwalu Filmowym w Cannes, jednak na rynek amerykański weszła okrojona o 84 minuty i zmontowana w kolejności chronologicznej, tracąc swą logikę i sens. W wyniku tego film w Stanach odniósł klęskę finansową, zarabiając jedynie ponad 5 milionów dolarów. Reakcje amerykańskich krytyków na oryginalną wersję były różne: od atakującego film Leone Vincenta Canby’ego z „The New York Timesa”, przez chwalącego sposób narracji Richarda Corlissa z magazynu „Time”, po pełnego entuzjazmu Rogera Eberta, który ogłosił Dawno temu w Ameryce arcydziełem. Dzieło Leone otrzymało dwie nagrody BAFTA, uzyskując ostatecznie zdaniem Alicji Helman opinię mistrzowskiej mieszaniny motywów kina gangsterskiego. Swoją działalność w filmie Leone zakończył jako przewodniczący jury na 45. Festiwalu Filmowym w Wenecji.

    George Miller, właściwie George Miliotis (ur. 3 marca 1945 w Chinchilla w Australii) – australijski reżyser, producent i scenarzysta filmowy; z wykształcenia lekarz. Zasłynął przede wszystkim jako twórca serii filmów science fiction z cyklu Mad Max z Melem Gibsonem w roli głównej.Winnetou – tytułowy (fikcyjny) bohater powieści niemieckiego pisarza Karola Maya oraz kilku innych jego przygodowych opowieści. Syn wodza Inczu czuny.

    Śmierć[]

    Pomimo niewydolności serca Leone planował nakręcić film o blokadzie Leningradu, jednak plany przerwała jego śmierć 30 kwietnia 1989 roku. W chwili śmierci miał żonę Carlę oraz trzy córki: Raffaelę, Francescę i Andreę.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    William Wyler (ur. 1 lipca 1902 w Miluzie, zm. 27 lipca 1981 w Los Angeles) – amerykański reżyser niemieckiego pochodzenia. Laureat trzech Oscarów za filmy Ben-Hur, Najlepsze lata naszego życia oraz Pani Miniver, nominowany dwunastokrotnie. W 1966 roku otrzymał nagrodę im. Irvinga G. Thalberga.
    Charles Bronson, właśc. Charles Dennis Buchinsky (ur. 3 listopada 1921 w Ehrenfeld k. Pittsburgha, zm. 30 sierpnia 2003 w Los Angeles) – amerykański aktor filmowy.
    Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.
    Rewolucja meksykańska – ogólna nazwa wydarzeń zachodzących w Meksyku w latach 1910-1917. Choć w rewolucji brali udział przedstawiciele wszystkich klas społecznych (burżuazja, warstwy średnie, robotnicy oraz chłopi) jej symbolami stali się chłopscy przywódcy Pancho Villa i Emiliano Zapata. W 1917 przyjęto nową, rozszerzającą prawa rolne i pracownicze, konstytucję. Uznaje się, że jej uchwalenie zakończyło wojnę domową, choć walki wojsk rządowych z Zapatą trwały do 1919, a z Villą nawet o rok dłużej.
    Za garść dolarów (wł. Per un pugno di dollari, ang. A Fistful of Dollars) – włoski western filmowy z 1964 roku w reżyserii Sergia Leone. Jest to pierwsza część tzw. dolarowej trylogii, poprzedzająca kolejne filmy Leone: Za kilka dolarów więcej (1965) oraz Dobry, zły i brzydki (1966). Film ten zapoczątkował specyficzny nurt we włoskiej kinematografii, zwany spaghetti westernem. Głównym bohaterem Za garść dolarów jest tajemniczy rewolwerowiec (Clint Eastwood), który przybywa do wioski targanej konfliktem pomiędzy dwoma gangami i wyczuwając okazję do zysku, decyduje się zaognić ów konflikt poprzez lawirowanie między nimi.
    Dziki Zachód (ang. Old West lub Wild West) – popularne określenie zachodnich terenów Stanów Zjednoczonych, odnoszące się do okresu XIX i pierwszej dekady XX wieku.
    Garść dynamitu (wł. Giù la testa, ang. A Fistful of Dynamite lub Duck, You Sucker!, lub Once Upon a Time... the Revolution) – film z 1971 w reżyserii Sergio Leone i z muzyką Ennio Morricone.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.126 sek.