• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Seklerzy



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Unia Europejska, UE – gospodarczo-polityczny związek 27 demokratycznych państw europejskich. Unia powstała 1 listopada 1993 roku – na mocy podpisanego 7 lutego 1992 traktatu z Maastricht – jako efekt wieloletniego procesu integracji politycznej, gospodarczej i społecznej. Korzenie współczesnej integracji europejskiej sięgają okresu powojennego i ograniczały się do 6 państw zachodnioeuropejskich. Państwa te tworzyły wiele form i mechanizmów współpracy, powoływały organizacje, instytucje i organy, których celem było wzmocnienie jedności między nimi. W 1993 nadrzędną wobec wszystkich poprzednich organizacji została Unia Europejska, sama otrzymując nieznaną wcześniej hybrydową formułę sui generis. Unia Trzech Narodów (łac. Unio Trium Nationum) – pakt zawarty w Kápolna 16 września 1437 pomiędzy węgierską szlachtą a przywódcami Szeklerów i Sasów, zamieszkującymi Siedmiogród, w odpowiedzi na trwające powstanie chłopskie. Z porozumienia wyłączono rumuńskich chłopów (Wołochów). Ustalono wysokość obciążeń na rzecz armii oraz obowiązek wzajemnej pomocy w razie zagrożenia, potwierdzono też przywileje wolnych narodów, zwalniające od pozostałych obciążeń feudalnych, w tym dziesięciny na rzecz kościoła.

    Seklerzy, Szeklerzy, Sekelowie (węg. Székely [l.poj.], Székelyek [l.mn.] (węgierskie „sz” wymawiane jak polskie „s”, „é” – jak długie „yj”, „ly” – jak „j”), łac. siculitas) – grupa etniczna zamieszkująca wschodnią część Siedmiogrodu (nazywaną także Seklem bądź Seklerszczyzną, węg. Székelyföld lub Székely) w dzisiejszej Rumunii.

    Lajos Kossuth (ur. 19 września 1802 w Monoku, zm. 20 marca 1894 w Turynie) – węgierski szlachcic, prawnik, dziennikarz; przywódca rewolucji węgierskiej uważany za węgierskiego bohatera narodowego.Czangowie (węg. Csángók) – madziarskojęzyczna grupa etniczna zamieszkująca obecnie głównie tereny górskie regionu Mołdawii w obecnych granicach Rumunii. Innym wyróżnikiem Czangów jest katolicyzm, w odróżnieniu od prawosławnego otoczenia.

    W latach 90. pochodzenie szeklerskie zadeklarowało jedynie około tysiąca osób. W 2002 mieszkało tam około 650 tysięcy Seklerów wraz z około 100 tysiącami Rumunów i przedstawicieli innych narodowości. Współcześnie Seklerzy w spisach powszechnych deklarują narodowość węgierską, co świadczy o zakończonym procesie konwersji, będącej rezultatem madziaryzacji z jednej strony, a koniecznością obrony tożsamości (w opozycji do Rumunów i rumunizacji) z drugiej. Podobna sytuacja ma miejsce w Mołdawii Zachodniej, gdzie mniejszość węgierskojęzyczna i katolicka, czyli Czangowie, również coraz częściej deklarują przynależność do narodu węgierskiego.

    Bela III (węg. III. Béla; ur. 1148, zm. 23 kwietnia 1196) – król Węgier i Chorwacji w latach 1172–1196 z dynastii Arpadów.Węgrzy (t. Madziarzy, węg. l.poj. magyar, l.mn. magyarok) – naród europejski z grupy ludów ugrofińskich, zamieszkujący głównie własne państwo narodowe - Węgry w Europie Środkowej, posługujący się językiem węgierskim.

    Etymologia nazwy[ | edytuj kod]

    Nazwa ludu Seklerów, Székely, wywodzona bywa od węgierskiego szegély – „granica” i starowęgierskiego szegel – „strażnik granic”, co byłoby zgodne z funkcją spełnianą w przeszłości przez społeczność seklerską. Inna, mniej popularna teoria wyprowadza pochodzenie od węgierskiego słowa szekér „wóz, powóz”, nawiązując w ten sposób do tradycji plemion koczowniczych (również węgierskich).

    Sabatarianizm szeklerski lub sabatarianizm siedmiogrodzki (transylwański) (niem.: Sambatianer, Siebenbürgische Sabbatianer, węg.: Szombatosok, zombatosok, sabbatariusok, zsidózók, Şomrei Sabat) – to grupa religijna, istniejąca w Siedmiogrodzie i na Węgrzech w XVI w.-XIX w., która łączyła chrześcijański antytrynitaryzm z judaizmem.Języki tureckie albo turkijskie (dla wyraźniejszego odróżnienia od języka tureckiego będącego jedynie członkiem całej rodziny) - najliczniejsza podrodzina języków ałtajskich, obejmująca około 140 mln mówiących. Zamieszkują oni obszar Azji Mniejszej (Turcja), Zakaukazia (Azerbejdżan), Azji Środkowej (Kazachstan, Kirgistan, Tadżykistan, Turkmenistan, Uzbekistan, Rosja i Chiny) i Syberii (Jakucja), a także Europy Wschodniej (Karaimi, Tatarzy, Baszkirzy, Czuwasze). Dzielą się na następujące grupy: bułgarską (dziś tylko język czuwaski), oguzyjską, kipczacką, karłucką czyli krachanidzką, północnosyberyjską (tylko język jakucki i dołgański) i południowosyberyjską.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu. Kościół katolicki jest jednym z trzech głównych nurtów chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.
    Ludy ugryjskie – grupa ludów wspólnego pochodzenia, posługujących się językami ugryjskiej grupy ugrofińskiej gałęzi uralskiej rodziny języków. W skład grupy wchodzą dziś tylko trzy narody: Węgrzy, zamieszkujący Kotlinę Panońską w środkowej Europie oraz Chantowie i Mansowie, tworzący grupę obi-ugryjską, zamieszkujący północno-zachodnią część Syberii, od wschodnich podnóży Ural (ujednoznacznienie)u po środkowy bieg Obu. Węgrów jest obecnie około 14,5 mln, Chantów – 28 tys., Mansów – 11 tys. W toku dziejów ludy te utraciły wspólne cechy kulturowe i antropologiczne – obecnie podstawą wyróżnienia ludów ugryjskich jest wspólna przeszłość historyczna i pokrewieństwo języków.
    Târgu Mureș (przed reformą ortografii Tîrgu Mureş, węg. Marosvásárhely, niem. Neumarkt am Mieresch) – miasto w Rumunii, stolica okręgu Marusza. Liczy 150 041 mieszkańców. Od 2004 roku merem miasta jest Dorin Florea z Partii Demokratycznej.
    Unitarianizm – obok luteranizmu, kalwinizmu i anglikanizmu, jeden z głównych nurtów reformacji. Jego nazwa pochodzi od łacińskich słów „unus”, czyli jeden i „unitas”, czyli jedność.
    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.
    Rumuni (rum. români, dawniej rumâni) – liczący ok. 23,5 mln osób naród wschodnioromański zamieszkujący przede wszystkim Rumunię. W większości posługują się językiem rumuńskim. Duża diaspora, głównie w Hiszpanii, USA, we Włoszech i na Ukrainie.
    Seklerszczyzna (węg. Székelyföld – „ziemia Szeklerów”) – obszar w południowo-wschodnim Siedmiogrodzie (dzisiejsza Rumunia), obejmujący okręgi Harghita, Covasna i Marusza, zamieszkany przez węgierskojęzycznych Seklerów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.028 sek.