• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Sejmiki ziemskie w Kole

    Przeczytaj także...
    Władysław II Jagiełło (ur. ok. 1362 lub ok. 1352, zm. 1 czerwca 1434 w Gródku) – wielki książę litewski w latach 1377–1381 i 1382–1401, król Polski 1386-1434 i najwyższy książę litewski 1401–1434. Syn Olgierda i jego drugiej żony Julianny, córki księcia twerskiego Aleksandra, wnuk Giedymina. Założyciel dynastii Jagiellonów.Stanisław Gębicki (ur. 8 lipca 1945 w Witkowie) – polski biskup rzymskokatolicki, doktor sakramentologii, biskup pomocniczy włocławski od 2000.
    Prowincja wielkopolska – prawno-administracyjna jednostka terytorialna Korony Królestwa Polskiego, część składowa państwa polsko-litewskiego, do 1795 roku. Prowincja obejmowała 13 województw, a od 1768 roku 14 województw. Siedzibą władz prowincji był Poznań.
    Kościół i klasztor bernardynów - miejsce spotkań szlachty wielkopolskiej
    Tablica upamiętniająca 550-lecie polskiego parlamentaryzmu przed kościołem Nawiedzenia NMP w Kole

    Sejmiki ziemskie – zjazdy szlachty wielkopolskiej, które odbywały się w Kole od początku XV wieku aż do 1716 r. Zgodnie z pisemnym przekazem miały miejsce w refektarzu klasztoru bernardynów, a gdy przybierały większe rozmiary, przenoszone je na nadwarciańskie błonia.

    Osiedle Stare Miasto w Kole – jedno z czterech osiedli w mieście, położone w jego centralnej części, na wyspie rzeki Warty. Zamieszkiwane przez 1878 mieszkańców (2004).Zakon krzyżacki – pełna nazwa: Zakon Szpitala Najświętszej Maryi Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakon krzyżacki, zakon niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Theutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XI i XII wieku. Sprowadzony, by zapewnić bezpieczeństwo ewangelizacji Prusów, opanował militarnie obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem formację państwową Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.

    Historia[ | edytuj kod]

    Sejmiki odbywały się stosunkowo rzadko, zazwyczaj w refektarzu klasztornym bernardynów, jednak gdy przybierały większe rozmiary zjazdów wielkopolskich zajmowały także pobliskie błonia. Zjeżdżała się na nie szlachta z ówczesnych województw prowincji wielkopolskiej.

    Lauda (w liczbie pojedynczej laudum) – uchwały podejmowane w Polsce od XIV w. przez wiece dzielnicowe, a później przez sejmiki ziemskie, czasem również sejmiki generalne prowincji.Nihil novi (łac. nic nowego) – potoczna nazwa konstytucji sejmowej z 1505 roku, poważnie ograniczającej kompetencje prawodawcze monarchy I Rzeczypospolitej. Pełna formuła łacińska brzmiała nihil novi sine communi consensu (nic nowego bez powszechnej zgody, co należy rozumieć jako: nie można ustanawiać nowego prawa, na które nie zgodzi się Sejm reprezentujący powszechny interes szlachty).

    Do tej pory nie znamy dat wszystkich zjazdów. Są informacje dotyczące kilku, lecz bez konkretnych dat: 1411, 1429, 1430. Na sejmikach podejmowano głównie decyzje przeciwko Krzyżakom jako najbliższym wrogom. Na sejmiku z 1433 r., za czasów Władysława Jagiełły, podjęto uchwały dotyczące wypraw przeciwko Zakonowi. Kilka innych sejmików kolskich odbywanych aż do początku XVI wieku, związane były z wojną pruską.

    III wojna północna (wielka wojna północna) toczyła się w latach 1700-1721 pomiędzy Królestwem Danii i Norwegii, Rosją, Saksonią, Prusami i Hanowerem (od 1715) z jednej strony a Szwecją z drugiej. Rzeczpospolita Obojga Narodów formalnie pozostawała neutralna aż do 1704 roku, ale faktycznie znaczna część walk toczyła się na jej terytorium i jej kosztem już od 1700 roku. Zakończyła się podpisaniem pokoju w Nystad, w wyniku którego wzrosło znaczenie Rosji, a Szwecja utraciła status europejskiego mocarstwa.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    Od czasu ustawy Nihil novi z 1505 r. skończył się okres rządów sejmikowych. Sejmy prowincjonalne zamieniły się w sejmy walne. Znikały statuty kolskie i ustała dwudzielność ustawodawcza. Następne zjazdy kolskie dotyczyły uchwalenia środków na pokrycie wydatków które były związane z dążeniami dynastycznymi Jagiellonów na Węgrzech i w Czechach. Król zwoływał sejmiki generalne w Kole w celu ustalenia reformy skarbu oraz ustalenia sposobu obrony kresów, ale nie dały one pozytywnych wyników. Jednakże w roku 1533 na sejmie prowincjonalnym w Kole przy użyciu wpływów senatorów król uzyskał aprobatę na przeprowadzenie uchwał podatkowych na cele wojenne. Sejmiki odbywały się coraz rzadziej. Następnie słyszymy o nich dopiero w XVIII wieku. W dobie wojny północnej jeszcze raz odbył się sejmik szlachty wielkopolskiej w 1716 r. Wówczas szlachta wystąpiła przeciwko niszczącej i rabunkowej działalności wojsk saskich. Był to ostatni zjazd szlachty w Kole, który zakończył przeszło trzywieczne tradycje symbolizujące jedność prowincji wielkopolskiej.

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Marek Tadeusz Kuchciński (ur. 9 sierpnia 1955 w Przemyślu) – polski polityk, dziennikarz, działacz kulturalny, poseł na Sejm IV, V, VI i VII kadencji, były przewodniczący Klubu Parlamentarnego PiS, wicemarszałek Sejmu VI i VII kadencji.

    8 lipca 2018 r. w kościele Nawiedzenia NMP w Kole odbyły się uroczystości państwowe upamiętniające 550-lecie polskiego parlamentaryzmu. Sprawowana była Msza św. z udziałem biskupów włocławskich Wiesława Meringa i Stanisława Gębickiego, a przed kościołem marszałek Sejmu Marek Kuchciński odsłonił pamiątkową tablicę.

    Jagiellonowie lit. Jogailaičiai – gałąź dynastii Giedyminowiczów, wywodząca się od Władysława II Jagiełły, wielkiego księcia litewskiego i króla Polski. Jej przedstawiciele panowali w Polsce w latach 1386-1572, na Litwie w latach 1377-1401 i 1440-1572, w Czechach w latach 1471-1526 oraz na Węgrzech w latach 1440-1444 i 1490-1526.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    Tradycję kolskich sejmików upamiętnia niewielka ulica Sejmikowa, położona na terenie osiedla Stare Miasto.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Michał Rawita Witanowski, Wielkopolskie miasto Koło, Piotrków 1912
  • Józef Burszta, 600 lat miasta Koła, Poznań 1963
  • Józef Stanisław Mujta: 635 lat miasta Koła. Koło: Muzeum Technik Ceramicznych : Kolskie Towarzystwo Kulturalne, 1997. ISBN 83-86139-34-X.
  • Paweł Anders: 155 x Wielkopolska. Poznań: WBP, 2000. ISBN 83-85811-76-1.
  • Krzysztof Gorczyca, Krzysztof (historia) Witkowski: Najdawniejsze dzieje Koła : (do lat 20. XVI stulecia). Koło: Muzeum Technik Ceramicznych, 2007. ISBN 978-83-919609-2-9.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. [dostęp 2018-07-09].
    2. Nowacki Marcin: Diecezja Włocławska. [dostęp 2018-07-09].
    Wiesław Alojzy Mering (ur. 10 grudnia 1945 w Żukowie) – polski biskup rzymskokatolicki, doktor nauk humanistycznych, rektor Wyższego Seminarium Duchownego w Pelplinie w latach 1992–2003, biskup diecezjalny włocławski od 2003.Czechy (czes. Česko), Republika Czeska (czes. Česká republika) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Od północnego wschodu graniczy z Polską, od zachodu i północnego zachodu z Niemcami, od południa z Austrią, a od południowego wschodu ze Słowacją. Stolicą i największym miastem Czech jest Praga. Kraj składa się z trzech historycznych krain – Czech właściwych, Moraw i czeskiej części Śląska. Na powierzchni 78 866 km² żyje ponad 10,5 mln osób, z czego 94% to Czesi. Państwo czeskie dzieli się na czternaście krajów. Czechy są republiką parlamentarną, demokratycznym państwem prawa o liberalnym systemie rządów, opartym na swobodnej rywalizacji partii i ruchów politycznych. Głową państwa jest prezydent. Naczelnym organem władzy ustawodawczej jest parlament z Izbą Poselską i Senatem, władzy wykonawczej rząd z czternastoma ministerstwami, a władzy sądowniczej Sąd Konstytucyjny i Sąd Najwyższy. Czechy są członkiem wielu organizacji międzynarodowych, m.in. ONZ, Unii Europejskiej, NATO, strefy Schengen, Rady Europy, OECD i Grupy Wyszehradzkiej.




    Warto wiedzieć że... beta

    Wojna polsko-krzyżacka 1519-1521 (wojna pruska) – miała miejsce w latach 1519-1521 pomiędzy Polską i zakonem krzyżackim.
    Koło – miasto w województwie wielkopolskim, w Kotlinie Kolskiej, nad Wartą; siedziba powiatu kolskiego i gminy Koło.
    Kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny i klasztor bernardynów w Kole – późnogotycki i późnobarokowy kompleks z XV i XVIII wieku. Powstał z fundacji księżnej Anny Sochaczewskiej. Od XV wieku do 1716 r. w klasztornym refektarzu odbywały się sejmiki ziemskie szlachty z całej prowincji wielkopolskiej.
    Michał Rawita Witanowski herbu Rawicz (ur. 13 września 1858 w Częstochowie, zm. 25 lutego 1943 w Piotrkowie Trybunalskim) – polski regionalista, krajoznawca i historyk, z zawodu farmaceuta. Założyciel wielu lokalnych organizacji kulturalnych. W licznych publikacjach z zakresu historii, archeologii, etnografii i krajoznawstwa opisywał miejscowości Wielkopolski, Małopolski i Ziemi Sieradzkiej.
    Węgry (węg. Magyarország) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej, od 1955 członek ONZ, od 1999 członek NATO, od 2004 członek Unii Europejskiej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.