• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Sejm trzebiatowski

    Przeczytaj także...
    Teologia (gr. θεος, theos, „Bóg”, + λογος, logos, „nauka”) – dyscyplina wiedzy posługująca się metodami filozoficznymi w wyjaśnianiu świata w jego relacji do Boga. Klasycznie uznawana za dziedzinę naukową, także w Polsce znajduje się na liście dziedzin naukowych, ustalonej przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów. Stanowi metodyczne studium prawd religijnych objawionych przez Boga, w myśl maksymy (łac.) fides quaerens intellectum – wiara szukająca zrozumienia. Współcześnie zasadność uznawania pytań o Boga za naukowe jest kwestionowana. Według części autorów teologia nie spełnia współczesnych wymagań stawianych nauce, chociażby poprzez brak weryfikowalności stawianych przez nią hipotez oraz oparcie na dogmatach jako punkcie wyjściowym swoich rozważań zamiast na metodzie naukowej, czy paradygmatach naukowych. Polemikę z tymi zarzutami przedstawił m.in. papież Benedykt XVI w Wykładzie ratyzbońskim.Domena (łac. dominium, posiadłość, prawo własności) – w systemie feudalnym były to posiadłości ziemskie należące w całości do pana feudalnego (np. rycerza, możnowładcy, monarchy).
    Rzesza (niem. Reich) – historyczne określenie państwa niemieckiego. Stosowane dla podkreślenia jedności autonomicznych niemieckich regionów lub państw regionalnych.

    Sejm trzebiatowski – landtag z 1534 roku, na którym zdecydowano o przyjęciu na Pomorzu Zachodnim nauki protestanckiej jako religii państwowej.

    Geneza landtagu[]

    Reformacja na Pomorzu Zachodnim zapoczątkowana została za czasów Bogusława X. Wiązała ona się, podobnie jak w innych księstwach Rzeszy, z wewnętrznym kryzysem struktur Kościoła rzymskokatolickiego, słabą efektywnością podejmowanych reform, rozwojem humanizmu wśród nauczycieli Uniwersytetu w Greifswaldzie, narastającą krytyką ze strony wiernych do poczynań duchownych a przede wszystkim opozycją do przywilejów kleru i jego zeświecczenia. Wszystko to prowadziło do łatwości z jaką społeczeństwo pomorskie było skłonne słuchać nauk Marcina Lutra.

    Trzebiatów (niem. Treptow an der Rega) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, siedziba miejsko-wiejskiej gminy Trzebiatów. Leży na Pobrzeżu Szczecińskim, nad rzeką Regą, w odległości ok. 8 km od Morza Bałtyckiego.Gryfici – dynastia książąt pomorskich panująca na Pomorzu Zachodnim od XII do XVII wieku. Nazwa rodu ukształtowała się w XV wieku i została zaczerpnięta od Gryfa, którego członkowie rodziny używali jako swojego herbu od 1214 roku.

    W pierwszej połowie XVI wieku w dużych handlowych ośrodkach m.in.: Strzałowie, Szczecinie, Słupsku zaczęło dochodzić do wystąpień mieszczan przeciwko księżom. Patrycjat tych miast zaczął wypędzać proboszczów katolickich i na ich miejsce powoływać protestanckich kaznodziejów. Opozycją dla miast było rycerstwo pomorskie nadal pozostające przy katolicyzmie i wspierające zachowanie katolickiej organizacji kościelnej z biskupem kamieńskim na czele. Początkowo w obozie kontrreformacyjnym była również rodzina książęca Gryfitów jednak z czasem, głównie za sprawą księcia Barnima IX Pobożnego, zaczęła ona być skłonna do tolerancji względem innowierców. Władcy Pomorza Zachodniego zaczęli też liczyć na to, że przyjęcie nauki ewangelickiej pozwoli im podreperować własny budżet, a sekularyzacja klasztorów, dóbr parafialnych i biskupich powiększy ich domenę.

    Erazm von Manteuffel-Arnhausen (ur. 1480 w Lipiu, zm. 27 stycznia 1544 w Kazimierzu Pomorskim) – biskup kamieński w latach 1521-1544Marcin Luter (niem. Martin Luther, ur. 10 listopada 1483 r. w Eisleben, zm. 18 lutego 1546 r. tamże) – niemiecki reformator religijny, teolog i inicjator reformacji, mnich augustiański, doktor teologii, współtwórca luteranizmu. Autor 95 tez potępiających praktykę sprzedaży odpustów, w których odrzucał możliwość kupienia łaski Bożej.

    Sejm i jego konsekwencje[]

    Zgodnie z obowiązującym prawem na 13 grudnia 1534 roku książęta pomorscy zwołali sejm ziemski do przedyskutowania ze stanami pomorskimi kwestii konwersji i przyjęcia protestantyzmu jako religii państwowej.

    W dzień św. Łucji w trzebiatowskiej kaplicy Świętego Ducha pod przewodnictwem książąt pomorskich Barnima IX Pobożnego, Filipa I i w obecności biskupa kamieńskiego Erazma Manteuffela zebrał się landtag. Stany pomorskie, w których obradach większość stanowili duchowni i szlachta nie zgodzili się na przyjęcie protestantyzmu i negatywnie wypowiedzieli się na temat wszelkich zmian. Książęta jednak nie posłuchali obradujących i korzystając ze swoich przywilejów ogłosili publicznie swoją konwersję i utworzenie kościoła państwowego. Przyjęcie reformacji przez władców oznaczało natychmiastowe podporządkowanie się dla tej decyzji przez wszystkich sejmujących.

    Pomorze Zachodnie (Pomorze Nadodrzańskie, łac. Pomerania, kasz. Zôpadnô Pòmòrskô, niem. Pommern) – kraina historyczno-geograficzna nad dolną Odrą i mniejszymi rzekami uchodzącymi do Zatoki Pomorskiej, między Reknicą a Łebą. Na zachodzie przechodzi w Meklemburgię, na południu w Brandenburgię, ziemię lubuską oraz Wielkopolskę (Krajnę), a na wschodzie w Pomorze Gdańskie.Protestantyzm – jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.

    Sejm Trzebiatowski zapoczątkował na Pomorzu Zachodnim reformację według ordynacji kościelnej napisanej w 1535 roku przez doktora teologii, luteranina i byłego norbertanina z Trzebiatowa, Jana Bugenhagena. W wyniku jej postanowień przeprowadzono sekularyzację dóbr kościelnych w księstwach pomorskich, wprowadzono liturgię protestancką, utworzono konsystorz i urząd superintendenta, zlikwidowano dominium biskupie, które stało się własnością książąt. Stworzono kościół państwowy o nazwie Pomorski Kościół Ewangelicki (niem. Pommersche Evangelische Kirche), którego biskupami w latach 1557-1637 byli przedstawiciele dynastii Gryfitów.

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Edykt wormacki – został podpisany i ogłoszony przez cesarza Karola V w kościele wormackim 26 maja 1521 roku. Był skierowany przeciw Marcinowi Lutrowi i jego zwolennikom. Na podstawie edyktu spalono pisma Lutra i jego zwolenników oraz zakazano drukowania książek w całej Rzeszy bez cenzury wydanej przez biskupa. Luter i jego zwolennicy skazani zostali na banicję.

    Zobacz też[]

  • Edykt wormacki
  • Pokój augsburski
  • Literatura[]

  • red. Jan Piskorski: Pomorze Zachodnie poprzez wieki. Szczecin: Zamek Książąt Pomorskich, 1999. ISBN 83-910291-0-7.



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Rycerstwo – stan społeczny złożony z konnych wojowników istniejący w Europie w okresie pełnego średniowiecza i późnego średniowiecza. Warstwa ta wytworzyła swoisty styl życia, ceremoniał i etykę. W zamian za nadanie ziemskie przyjmowało obowiązek służby pod rozkazami seniora. W późnym średniowieczu przekształciło się w szlachtę.
    Barnim IX, znany też jako Barnim XI, w historiografii występujący z przydomkiem Stary lub Pobożny (ur. 2 grudnia 1501, zm. 2 listopada 1573 w Grabowie) – książę z pomorskiej dynastii Gryfitów, syn Bogusława X, pierwszy protestancki książę Pomorza.
    Jan Bugenhagen zwany Doctor Pomeranus (niem. Johannes Bugenhagen, Doktor Pommer) (ur. 24 czerwca 1485 w Wolinie, zm. 20 kwietnia 1558 w Wittenberdze) – norbertanin, doktor teologii, czołowy przedstawiciel wczesnego ruchu protestanckiego, organizator Kościołów ewangelicko-luterańskich w północnych Niemczech, Danii i na Pomorzu.
    Uniwersytet im. Ernsta Moritza Arndta (także Ernst-Moritz-Arndt-Universität Greifswald, Alma Mater Gryphiswaldensis, Universitas Gryphiswaldensis lub Academia Gryphica) znajduje się w Greifswaldzie, w landzie Meklemburgia-Pomorze Przednie, w Niemczech.
    Pomorski Kościół Ewangelicki, Kościół Pomorza (niem. Pommersche Evangelische Kirche, ang. Protestant Church of Pomerania, PEK) – dawny niemiecki samodzielny krajowy Kościół protestancki tradycji luterańskiej, 27 maja przekształcony w w Okręg Kościelny Pomorze Ewangelicko-Luterańskiego Kościoła Północnych Niemiec. W chwili rozwiązania był członkiem Ewangelickiego Kościoła Niemiec (EKD), Unii Kościołów Ewangelickich (UEK) oraz Niemieckiego Komitetu Narodowego Światowej Federacji Luterańskiej.
    Konsystorz (łac. consistorium – zgromadzenie) – zebranie, zgromadzenie określonego gremium w celu rozwiązania ważnych spraw:
    Superintendent - (łac. superintendentus – „nadzorca”) – duchowny protestancki sprawujący władzę nadzorczą w stosunku do pastorów określonego obszaru – superintendentury. Ze względu na rangę i obowiązki oraz ze względu na wielkość podlegającego mu terytorium funkcja superintendenta stanowi odpowiednik funkcji rzymskokatolickiego biskupa diecezjalnego lub dziekana, kierującego dekanatem.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.049 sek.