• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Sejm Ustawodawczy - 1848

    Przeczytaj także...
    Konstytucja oktrojowana (fr. la constitution octroyée) – konstytucja nadana przez władzę zwierzchnią (panującego) z pominięciem wcześniejszych procedur ustawodawczych; konstytucja narzucona.Wybory do Sejmu Ustawodawczego w 1848 roku - wybory do Sejmu Ustawodawczego przeprowadzone w czerwcu 1848 w Cesarstwie Austriackim, w następstwie wydarzeń Wiosny Ludów.
    6 października jest 279. (w latach przestępnych 280.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 86 dni.

    Sejm Ustawodawczy (niem. Reichstag; także jako „sejm rakuski”) – jednoizbowy parlament istniejący w latach 1848-1849 w Cesarstwie Austrii, powołany podczas Wiosny Ludów.

    25 kwietnia 1848 w Wiedniu ogłoszono konstytucję, obowiązującą kraje dziedziczne Habsburgów. Była to konstytucja oktrojowana. Przewidywała dwuizbowy parlament, pośrednią i cenzusową ordynację wyborczą, oraz absolutne prawo weta dla władcy.

    Propozycja ta wywołała powtórną (po marcowej) rewolucję w Wiedniu, zwaną rewolucją majową. Pod naciskiem demonstracji rząd ustąpił, i ogłosił wybory do sejmu ustawodawczego, który miał uchwalić konstytucję. Wybory miały być powszechne i równe.

    12 października jest 285. (w latach przestępnych 286.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 80 dni.Śląsk Austriacki (niem. Österreichisch Schlesien, czes. Rakouské Slezsko, oficjalnie Herzogtum Ober- und Niederschlesien, Księstwo Górnego i Dolnego Śląska, czes. Vévodství Horní a Dolní Slezsko lub w skrócie Herzogtum Schlesien, Księstwo Śląska) – prowincja utworzona w 1742 roku z pozostałej w monarchii Habsburgów części Śląska: Księstwa Cieszyńskiego, państw stanowych: bielskiego, frydeckiego, frysztackiego, bogumińskiego, Niemiecka Lutynia oraz części dawnych księstw opawskiego, karniowskiego i nyskiego.

    Sejm rozpoczął prace 22 lipca 1848, jego obrady otworzył arcyksiążę Jan. Pierwszą sprawą był problem języka obrad. Poseł Adolf Fischhof złożył wniosek, aby tym językiem był język niemiecki, jednak wniosek został od razu odrzucony przez większość słowiańską. Zamiast przeciągać spór na ten temat, zdecydowano zająć się najbardziej pilną sprawą - zniesieniem pańszczyzny.

    Arcyksiążę Jan Baptysta Józef Fabian Sebastian Habsburg (ur. 20 stycznia 1782 we Florencji, Włochy; zm. 11 maja lub 10 maja 1859 w Grazu) – austriacki arcyksiążę, członek rodu Habsburgów, feldmarszałek, modernizator przemysłu, rolnictwa i kolei, mecenas kultury i sztuki.Alfred Windischgrätz, Alfred Windischgraetz (niem. Alfred Fürst zu Windisch-Grätz, ur. 11 maja 1787 w Brukseli, zm. 21 marca 1862 w Wiedniu) – austriacki feldmarszałek.

    Właśnie taki wniosek wniósł 26 lipca 1848 poseł Hans Kudlich z Śląska. Generalnie większość zgadzała się z zasadnością wniosku, jednak rozpoczęła się gorąca debata na temat odszkodowań dla właścicieli. Ostateczna wersję, z potwierdzeniem odszkodowań, uchwalono 7 września, a cesarz wkrótce zatwierdził tę ustawę.

    Franciszek Józef I, niem. Franz Joseph I, węg. I. Ferenc József (ur. 18 sierpnia 1830 w pałacu Schönbrunn koło Wiednia, zm. 21 listopada 1916 tamże) – przedstawiciel domu habsbursko-lotaryńskiego, od 1848 cesarz Austrii i apostolski król Węgier (koronowany w 1867).22 listopada jest 326. (w latach przestępnych 327.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 39 dni.

    6 października wybuchła w Wiedniu kolejna rewolucja, która przerwała obrady parlamentarne. 12 października prezydentem parlamentu został wybrany Franciszek Jan Smolka.

    31 października austriackie wojska pod dowództwem marszałka Alfreda Windischgrätza zdobyły Wiedeń, a obrady parlamentu zostały przeniesione do miasteczka Kromieryż. 22 listopada w parlamencie został utworzony Klub Słowiański, grupujący Czechów, Morawian, Ukraińców i Słowian południowych. Polacy nie brali udziału w jego pracach. 27 listopada w Kromieryżu został utworzony nowy rząd Cesarstwa.

    Kraj koronny (niem. Kronland) – terytorium składowe Cesarstwa Austrii w latach 1849-1867 i austriackiej części Austro-Węgier w latach 1867-1918. Głową kraju koronnego był cesarz, w którego imieniu działał Landeshauptmann (zarządca kraju) albo Statthalter (gubernator).Pańszczyzna – przymusowa i darmowa praca w formie renty feudalnej wykonywana przez chłopów na rzecz właściciela ziemskiego w wymiarze ustalonym jednostronie przez niego bądź według norm zwyczajowych lub prawnych. Wykształciła się w Europie w okresie feudalnym, po czym powoli zaczęła zamierać w wyniku przechodzenia na czynsz.

    W ciągu miesięcy obrad parlamentu posłowie zauważyli sprzeczności społeczne oraz dążenia poszczególnych narodowości Austrii do decydowania o swoich sprawach, jak również silne więzi terytorialne poszczególnych krajów koronnych. Zawarto więc kompromis, przyjęty przez wszystkich zainteresowanych – postanowiono zachować autonomię krajów koronnych, natomiast podzielić je na mniejsze okręgi jednolite pod względem narodowościowym. Parlamentarny projekt konstytucji tworzył liberalne, demokratyczne państwo, w którym cesarz posiadał tylko prawo weta odraczającego w stosunku do uchwalonych ustaw.

    Hans Kudlich (ur. 23 października 1823 roku w Úvalnie koło Karniowa, zm. 11 listopada 1917 roku w Hoboken, stan New Jersey, USA) - lekarz amerykański, polityk śląski i austriacki, poseł austriackiego parlamentu w latach 1848-1849, współzałożyciel Związku Ślązaków Austriackich, uczestnik Wiosny Ludów.Henryk Wereszycki (właściwie Henryk Vorzimmer) (ur. 13 grudnia 1898 we Lwowie, zm. 27 lutego 1990 w Krakowie) – polski historyk, znawca dziejów Polski porozbiorowej, historii dyplomacji europejskiej w XIX w. i monarchii habsburskiej. Jeden z niewielu historyków polskich, czynnych w PRL, który kwestionował publicznie podstawy marksistowskiej wykładni dziejów.

    Rządowi austriackiemu nie spodobał się ten projekt, i opracował własny. Był on, przeciwnie do parlamentarnego, nastawiony na wzrost centralizmu w państwie, wzmacniał pozycję rządu i cesarza. W związku z oporem parlamentu, 7 marca 1849 został on rozwiązany. Jednocześnie w tym samym dniu ogłoszono konstytucję oktrojowaną przez cesarza Franciszka Józefa I, antydatowaną na 4 marca - konstytucję marcową. Nigdy nie weszła w życie, ponieważ ogłoszono stan wyjątkowy, a później została unieważniona 31 grudnia 1851, patentem sylwestrowym.

    27 listopada jest 331. (w latach przestępnych 332.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 34 dni. Patent sylwestrowy – dokument wprowadzony przez Franciszka Józefa I 31 grudnia 1851 roku. Zastąpił on konstytucję Austrii z 1849 roku. Przywrócił władzę absolutną w ręce cesarza, a także ograniczał swobody obywatelskie, wolność słowa, stowarzyszeń i zgromadzeń. Potwierdzał uwłaszczenie chłopów.
     Z tym tematem związana jest kategoria: Posłowie do Sejmu Ustawodawczego w Wiedniu w 1848 roku.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Kronika. † Celestyn Zbyszewski. „Dziennik Lwowski”. Nr 134, s. 2, 14 czerwca 1874. 

    Literatura[ | edytuj kod]

  • Henryk Wereszycki: Historia Austrii. Wrocław, 1972.
  • Wiedeń (niem. Wien, dialekt Wean) – stolica i największe miasto Austrii. Znajduje się w północno-wschodniej części kraju, nad Dunajem. Jest miastem statutarnym, tworząc jednocześnie odrębny kraj związkowy.Konstytucja marcowa (zwana też ołomuniecką, od miejsca jej nadania) – popularne określenie konstytucji oktrojowanej Austrii nadanej patentem cesarza Franciszka Józefa I w marcu 1849 (została ogłoszona 7 marca, nosiła datę 4 marca), formalnie obowiązującej do 31 grudnia 1851, faktycznie przez cały ten okres zawieszonej (nigdy nie weszła w życie).




    Warto wiedzieć że... beta

    Weto (także veto, z łac. veto – nie pozwalam) – prawo wyrażenia sprzeciwu wobec dowolnej decyzji, przyznawane na przestrzeni dziejów rozmaitym organom władzy, pozwalające na odrzucenie w całości (tzw. weto absolutne), lub wstrzymanie (tzw. weto zawieszające) jakiegoś aktu prawnego. Istnieje jeszcze weto ludowe, które polega na odrzuceniu uchwalonej przez parlament ustawy w drodze referendum.
    Cesarstwo Austrii niem. Kaisertum Österreich (dawniej pisane Kaiserthum Oesterreich) – państwo powstałe w 1804 w reakcji na proklamowanie przez Napoleona I Cesarstwa Francuskiego.
    25 kwietnia jest 115. (w latach przestępnych 116.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 250 dni.
    Franciszek Jan Smolka (ur. 5 listopada 1810 w Kałuszu, zm. 5 listopada 1899 we Lwowie) – polski prawnik, polityk liberalny, działacz społeczny, prezydent parlamentu austriackiego; twórca Kopca Unii Lubelskiej we Lwowie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.024 sek.