• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Sejm 1776

    Przeczytaj także...
    Petersburg (forma zalecana), Sankt Petersburg (egzonim wariantowy) (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg, potocznie Петербург, Pietierburg; dawniej Piotrogród, ros. Петроград, Leningrad, ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską na terytorium zawierającym m.in. ponad 40 wysp. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 4 600 276.Sejm skonfederowany (łac. sub vinculo confoederationis) – specyficzny sposób organizacji pracy sejmu w I Rzeczypospolitej.
    Sejmik przedsejmowy – jeden z rodzajów sejmików partykularnych w I Rzeczypospolitej, pełniący funkcje samorządowe i dzielnicowe w okresie demokracji szlacheckiej. Był pierwszym szczeblem samorządu szlacheckiego. Sejmik zbierał się w celu wysłuchania legacji króla zwołującego sejm walny, wyboru posłów, przekazania obowiązujących instrukcji, oraz odebrania przysięgi od posłów (delegatów). Obradom sejmiku przewodniczył marszałek wybierany z grona szlachty. Sejmik wybierając posła układał instrukcję dla niego, określając tym samym granice jego działania na sejmie walnym. Mogły w nich warunkować swą zgodę dla uchwał sejmowych od przyjęcia swych postulatów lub dawać posłowi swobodę działania. Poseł, który działał sprzecznie z instrukcją, nie był karany – jedyną konsekwencją było niewybranie go następnym razem. Niektóre postanowienia sejmu walnego wymagały zatwierdzenia przez sejmik. W przypadku odmowy, król zwracał się z prośbą do opornego sejmiku by ten jednak zatwierdził rozpatrywaną ustawę.

    Sejm 1776sejm zwyczajny I rzeczypospolitej pod węzłem konfederacji zwołany 15 maja 1776 roku do obradujący Warszawy.

    Sejmiki przedsejmowe w województwach odbyły się 15 lipca 1776 roku, a sejmik główny wielkopolski 29 lipca 1776 roku. Marszałkami konfederacji byli generał Andrzej Mokronowski i Andrzej Ogiński. Obrady sejmu trwały od 26 sierpnia do 31 października 1776 roku.

    Konfederację zawiązał król Stanisław August Poniatowski z Radą Nieustającą, działając w porozumieniu z ambasadorem rosyjskim Otto Magnusem von Stackelbergiem, któremu dostarczono z Petersburga fundusz korupcyjny w wysokości 50 000 rubli.

    Andrzej Mokronowski herbu Bogoria (ur. 1713, zm. 1784 w Warszawie) – kuchmistrz nadworny króla Prus, marszałek konfederacji koronnej, marszałek i poseł ziemi warszawskiej na sejm 1776 roku, wojewoda mazowiecki w 1781 roku, generał major wojsk francuskich w 1754 roku, generał major w 1752 roku, generał inspektor kawalerii w 1754 roku, poczmistrz generalny w latach 1763-1764, poseł na sejmy, starosta tłumacki, i janowski, wolnomularz.Tortura – celowe zadawanie komuś cierpień fizycznych, psychicznych bądź moralnych, przede wszystkim poprzez zadawanie silnego bólu.

    Gwardia królewska nie dopuściła do izby poselskiej kilkudziesięciu posłów przeciwnych konfederacji, a wojska rosyjskie otoczyły Warszawę.

    Sejm ten wzmocnił władzę Rady Nieustającej nad ministrami, zniósł Komisje Wojskowe, ograniczył kompetencje hetmanów, oddał zwierzchność nad wojskiem Departamentowi Wojskowemu Rady Nieustającej, dał zupełną kontrolę Komisji Edukacji Narodowej nad majątkiem pojezuickim. Usprawniono budżet i poprawiono reformy poprzedniego sejmu dotyczące wymiaru sprawiedliwości. Zniesiono prawa dotyczące tortur i procesów o czary, a kanclerz Andrzej Zamoyski został nominowany do rozpoczęcia prac kodyfikujących polskie prawo (zob. Kodeks Zamoyskiego). Na sejmie tym król zadeklarował, że jest przyjacielem Katarzyny II bo jest polskim patriotą.

    Rzeczpospolita, od XVII wieku częściej znana jako Rzeczpospolita Polska (lit. Respublika lub Žečpospolita, biał. Рэч Паспалітая, ukr. Річ Посполита, ros. Речь Посполитая, rus. Рѣчь Посполита, łac. Res Publica, współczesne znaczenie: republika) oraz Rzeczpospolita Obojga Narodów – państwo federacyjne złożone z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego istniejące w latach 1569–1795 na mocy unii lubelskiej (kres federacji w 1791 roku przyniosła Konstytucja 3 maja, ustanawiając państwo unitarne – Rzeczpospolitą Polską). Korona i Litwa stanowiły dla szlachty jedną całość, pomimo dzielących je różnic regionalnych, sprzecznych interesów i odrębności ustrojowych.Andrzej Ignacy Ogiński (ur. w 1740 roku – zm. 12 października 1787 roku) – marszałek sejmu skonfederowanego 1776 roku, wojewoda trocki w 1783 roku, kasztelan trocki w 1778 roku, sekretarz Rady Nieustającej w 1775 roku, sekretarz wielki litewski w 1773 roku, referendarz litewski w 1771 roku, miecznik litewski w 1762 roku, starosta oszmiański w 1756 roku, dyplomata, kuzyn Michała Kazimierza Ogińskiego, hetmana i kompozytora, wolnomularz, członek Komisji Kruszcowej.

    Sejm rozszerzył kompetencje Rady Nieustającej, dając jej prawo wykładni ustaw i zawieszania urzędników. Król odzyskał prawo nadawania wszystkich szarż wojskowych, zyskując kontrolę nad 4 regimentami gwardii.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Kategoria:Posłowie na sejm 1776
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Władysław Konopczyński. Chronologia sejmów polskich 1493-1773 (str. 168) [dostęp 2019-12-09]
    2. Jerzy Michalski, Jeszcze o konstytucji sejmu 1776 roku "Konwikcje w sprawach kryminalnych"
    3. Jerzy Michalski, Stanisław August Poniatowski, [w:] Polski Słownik Biograficzny, Warszawa, Kraków 2002, t. XLI/4, s. 620-621.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Volumina LegumKonstytucje Sejmu Ordynaryjnego Warszawskiego roku 1776 od dnia 26 Sierpnia aż do dnia 31 Października, pod węzłem Konfederacji Generalnej obojga narodów agitującego się (str. 526-564)
  • Volumina LegumKonstytucje Wielkiego Księstwa Litewskiego (str. 564-574)
  • Aleksander Czaja, Między tronem, buławą, a dworem petersburskim : z dziejów Rady Nieustającej 1786-1789, indeks osób opracowała Anna Kazimierska-Czaja, Warszawa 1988.
  • Władysław Konopczyński, Geneza i ustanowienie Rady Nieustającej Kraków 1917, s. 345 - 350.
  • Władysław Konopczyński, Liberum Veto Kraków 1918, s. 307n i 423.
  • Władysław Konopczyński, Dzieje Polski nowożytnej, t. II Warszawa 1936, s. 346 - 348.
  • Władysław Konopczyński, Chronologia sejmów polskich 1493-1793, Kraków 1948, s. 168.
  • Tadeusz Korzon, Wewnętrzne dzieje Polski za Stanisława Augusta, 1764-1794 t. IV, Kraków 1897.
  • Zbiór praw sądowych (Kodeks Zamoyskiego) – projekt prawa ziemskiego z 1776 roku, opublikowany i przedstawiony do zatwierdzenia przez sejm w 1778 r., a odrzucony przez sejm w 1780.Volumina Legum (łac. Volumina Legum. Leges, statua, constitutiones et privilegia Regni Poloniae, Magni Ducatus Lithuaniae. Omniumque provinciarum annexarum, a commitiis visliciae anno 1347 celebratis usque ad ultima regni comitia - Prawa, konstytucye y przywileie Królestwa Polskiego, Wielkiego Xięstwa Litewskiego y wszystkich prowincyi należących na walnych seymiech koronnych od seymu wiślickiego roku pańskiego 1347 aż do ostatniego seymu) – pierwszy polski zbiór prawa stanowionego, zawierający zapis wszystkich przywilejów królewskich i konstytucji sejmowych od roku 1347 do 1793 (obrady sejmu grodzieńskiego).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Hetman (czes. hejtman, ukr. гетьман, rum. hatman niem. Hauptmann) – historyczna nazwa głównodowodzących armiami czeskich taborytów, (w tym Ukrainy).
    Otto Magnus von Stackelberg (Отто Магнус фон Штакельберг) (ur. 1736, zm. 1800) – dyplomata rosyjski, poseł w Madrycie (1767-1771), w latach (1772-1790) ambasador rosyjski w Warszawie i w Sztokholmie.
    Departament wojskowy Rady Nieustającej w latach 1775-1789 i 1793-1794 – kolegialny organ Rady Nieustającej o charakterze doradczym powołany przez sejm w 1775 roku.
    Proces o czary, polowanie na czarownice – popularne nazwy procesu karnego, w którym oskarżonemu stawia się zarzut uprawiania magii.
    Ambasadorowie i posłowie rosyjscy w Rzeczypospolitej 1763-1794 – charakterystyka dyplomatów rosyjskich z tego okresu.
    Rada Nieustająca, (łac. Consilium permanens) – najwyższy organ władzy rządowo-administracyjnej w I Rzeczypospolitej powołany pod wpływem Katarzyny II przez Sejm Rozbiorowy w roku 1775. Utworzona według projektu ambasadora rosyjskiego Ottona Magnusa von Stackelberga na wzór kontrolowanej przez Rosjan szwedzkiej Rady Państwa. Rada Nieustająca zastępowała instytucję senatorów rezydentów, stając się organem o nowocześniejszym, rządowym charakterze.
    Polski Słownik Biograficzny (PSB) – wielotomowa publikacja mająca na celu gromadzenie biografii zasłużonych, nieżyjących już osób związanych z Polską (również z Wielkim Księstwem Litewskim, z Rzecząpospolitą Obojga Narodów i ich lennami), mieszkających czy działających w kraju i za granicą – od czasów legendarnego Popiela począwszy, aż do roku 2000.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.