• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Scypio - herb szlachecki

    Przeczytaj także...
    Wojciech Wijuk Kojałowicz herbu Kościesza odmienna (ur. 1609 w Kownie – zm. 1677 w Warszawie) – polsko-litewski historyk i teolog, jezuita.Herbowni (klejnotni, współherbowni) - osoby i rodziny posługujące się tym samym herbem, lub jego odmianą, staropolskie określenie rodu herbowego.
    Korona rangowa – element herbu rycerskiego i szlacheckiego. Umieszczana pierwotnie zwykle na hełmie jest jedną z heraldycznych oznak godności. Początkowo w XII-XIV w. korona umieszczana była tylko nad herbami królów i książąt. Później także nad herbami pozostałej arystokracji i zwykłej szlachty. Od końca XVI wieku najczęściej umieszczana bezpośrednio nad tarczą, zaś hełmy z klejnotami były umieszczane powyżej, bądź pomijane. W przypadku koron zamkniętych, mitry lub korony królewskiej, hełmy powyżej korony nie były umieszczane. W heraldyce napoleońskiej zamiast koron rangowych wprowadzono czapki (birety), zbliżone nieco wyglądem do mitry książęcej. Może ozdabiać jedynie herby nadane przez udzielnego monarchę. W heraldyce polskiej, w przeciwieństwie do zasad heraldycznych wielu innych krajów stanowi, umieszczana na hełmie, konieczny element herbu szlacheckiego.
    Scypio
    Scypio II

    Scypio (Scypion, Scipio, Laski) – polski herb szlachecki, pochodzenia włoskiego.

    Opis herbu[ | edytuj kod]

    Herb znany przynajmniej w dwóch wariantach. Opisy z wykorzystaniem tradycyjnych zasad blazonowania:

    Scypio I (Scypion, Scipio, Laski): W polu czerwonym cztery laski błękitne, dwie w skos, równoległe, dwie w lewy skos równoległe, skrzyżowane i przeplecione. Klejnot: nad hełmem w koronie pelikan srebrny na gnieździe, karmiący pisklęta krwią z rozdartej piersi. Labry czerwone podbite błękitnym.

    Scipio del Campo – rodzina włoska przybyła do Rzeczypospolitej z Włoch, osiadła na Ukrainie, Białorusi i w Galicji. Piotr del Campo o przydomku "Scipio" był gubernatorem księstwa Bari we Włoszech. Jako marszałek królowej Bony, przybył w jej orszaku w 1518 r. do Polski. Jego potomkowie osiedli na Litwie, gdzie weszli w posiadanie dóbr na terenie Grodzieńszczyzny.. W kolejnych pokoleniach część z nich osiadła na Ukrainie.Klejnot, cymer (łac. clenodium, staropol. z niem. (Helm-)Kleinod) – zwieńczenie hełmu łączące się z nim za pośrednictwem korony rangowej lub przepaski, z której rozwijały się labry.

    Scypio II (Scipio): Pole jest srebrne, labry błękitne, podbite srebrem.

    Najwcześniejsze wzmianki[ | edytuj kod]

    Wariant I przytoczony po raz pierwszy przez Kojałowicza (XVII wiek), za którym informację powtórzył Kasper Niesiecki. W obu wariantach herb przytoczył Juliusz Karol Ostrowski (wariant II za herbarzem galicyjskim).

    Rodzina Scypio[ | edytuj kod]

    Rodzina Scipio del Campo przybyła do Polski w osobie Piotra w 1518. Był on marszałkiem dworu królowej Bony. Z dwóch jego synów jeden, Fabrycy, wrócił do Włoch, zaś drugi osiadł na Litwie, w dobrach Kudrawka. Jego potomkowie służyli w wojsku Rzeczypospolitej oraz pełnili urzędy ziemskie na Litwie i w Inflantach aż do czasów rozbiorów.

    Juliusz Karol Ignacy Stanisław Kostka Ostrowski, hrabia herbu Rawicz (ur. 16 stycznia 1854 w Warszawie, zm. 12 marca 1917 w Glion, Szwajcaria) – historyk, prawnik, heraldyk polski, konserwatywny działacz katolicki, kolekcjoner malarstwa polskiego.Inflanty (łac. Livonia, także Lieflant, niem. Livland, łot. Vidzeme, est. Liivimaa) – nazwa krainy historycznej nad Dźwiną i Zatoką Ryską powstałej w średniowieczu w obrębie posiadłości zakonu kawalerów mieczowych, a zamieszkanej przez plemiona bałtyckie (przodków obecnych Łotyszów) i ugrofińskie (przodków obecnych Estończyków), na których kulturę na przestrzeni wieków wpływała głównie kultura niemiecka, a także skandynawska i polska (szczególnie w Inflantach Polskich/Łatgalii). Dawne Inflanty obejmują terytoria dzisiejszej Estonii i Łotwy.

    Legenda herbowa[ | edytuj kod]

    Według Niesieckiego, herb ten zawiera cztery laski na pamiątkę czterech wodzów rzymskich o imieniu Scypion: Scypion Afrykański Starszy, Scypion Afrykański Młodszy, Lucjusz Scypion Azjatycki, Scypion Nasica.

    Herbowni[ | edytuj kod]

    Ponieważ herb Scypio był herbem własnym, przysługiwać powinien tylko jednej rodzinie herbownych:

    Scypio (Scipio, Scypion) del Campo.

    Bona Sforza d’Aragona (ur. 2 lutego 1494 w Vigevano, zm. 19 listopada 1557 w Bari) – od 1518 królowa Polski i wielka księżna litewska, księżna Rusi, Prus i Mazowsza itd., księżna Bari i Rosano, spadkobierczyni pretensji do Królestwa Jerozolimy od roku 1524. Żona Zygmunta Starego, matka Zygmunta Augusta i Anny Jagiellonki.Herb szlachecki – charakterystyczny znak rodowy ustalony według określonych reguł heraldycznych. W założeniu jest znakiem niepowtarzalnym, jednak może się nim posługiwać – w heraldyce polskiej – wiele rodów tzw. herbownych, tworzących w konsekwencji charakterystyczny dla polskiej heraldyki ród herbowy, grupujący rodziny czasem ze sobą wcale niespokrewnione. Wynika to m.in. z historii kształtowania się w Polsce stanu szlacheckiego, zachowującego tradycję przynależności do dawnych wielkich rodów lub klanów, także z praktyki przyjmowania jednego herbu przez rodziny niespokrewnione, ale służące w jednej chorągwi, a także w pewnym stopniu z prawnej możliwości tzw. adopcji herbowej osoby nobilitowanej przez jej szlacheckiego patrona należącego do genealogicznej linii danego rodu herbowego. Tylko polskim zwyczajem jest fakt, że różne rodziny szlacheckie mogą pieczętować się takim samym herbem. Rodziny te nawet nie są lub nie muszą być ze sobą skoligacone. Gdzie indziej herb jest własnością tylko jednej rodziny i tylko dla niej jest jej godłem, pieczęcią i znakiem. Dlatego zmiana koloru tła lub inności tego samego wizerunku powoduje powstanie innego herbu, jednak w Polsce jest to tylko inna odmiana herbu już istniejącego. Wywodzi się to z polskiego średniowiecznego systemu prowadzenia wojen i bitew, zwanego systemem chorągwi. Tym samym rycerze jednej chorągwi zwykle używali jej godła i nosili takie same herby. Stąd wiele rodzin szlacheckich w Polsce ma podobne lub identyczne herby. Często towarzyszyła temu formalna odmiana herbu. Praktyka ta została z czasem zakazana. W innych krajach europejskich dany herb przysługuje tylko jednej rodzinie. Choć znane są też sytuacje, gdy grupa rodzin noszących różne nazwiska odmiejscowe od różnych włości, ale wspólnego pochodzenia, nosi herby identyczne lub podobne, jak w Polsce. W średniowieczu wymagane było nawet wyróżnianie herbów poszczególnych członków rodziny, przez dodawanie specjalnych oznaczeń, bordiur itp. Ten zwyczaj przetrwał w heraldyce brytyjskiej. Charakterystycznym przykładem jest tu herb Księcia Walii, różniący się od herbu królewskiego nałożonym na tarczę kołnierzem turniejowym. W Polsce takie odróżnianie herbów osobistych było stosowane u zarania naszej heraldyki, przyczyniając się m.in. do powstawania odmian herbowych.

    Jednakże Herbarz orszański przypisuje ten herb także litewskiej rodzinie Szczerbiński (Ščerbinskas). Okoliczności nabycia przez nich herbu własnego Scypionów nie są jasne. Z rodziny tej jako pierwszy w źródłach występuje w 1697 Jerzy, syn Jana, właściciel dóbr Kaszyno.

    Znani herbowni[ | edytuj kod]

  • Członkowie rodziny Scipio del Campo
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Tadeusz Gajl: Herbarz polski od średniowiecza do XX wieku. Gdańsk: L&L, 2011. ISBN 978-83-60597-68-2.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Jan Nepomucen Bobrowicz, Kasper Niesiecki SJ: Herbarz Polski Kaspra Niesieckiego SJ. T. 8. Lipsk: 1840, s. 299-300.
    2. Juliusz hr. Ostrowski: Księga herbowa rodów polskich. T. 2. Warszawa: 1897, s. 346.
    3. Jan Ciechanowicz: Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. Rzeszów: FOSZE, 2001, s. 204.

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Herb Scypio z listą nazwisk w elektronicznej wersji Herbarza polskiego Tadeusza Gajla
  • Herby szlacheckie. Odmiana herbu Scipion (pol.)
  • Herbarz szlachty białoruskiej. (pol.)
  • Lucjusz Scypion Azjatycki (łac. Lucius Cornelius Scipio Asiaticus) – konsul rzymski 190 p.n.e., brat Scypiona Afrykańskiego Starszego. Dowodził armią rzymską w wojnie z Seleukidami, uzyskując przydomek Azjatycki. Dowodził wojskami rzymskimi w bitwie pod Magnezją w 190 r. p.n.e.. Brał udział w wyprawie wojennej przeciw Ilirii, wytracając niemal w całości jeden z ludów, Skordysków.Publiusz Korneliusz Scypion Afrykański Starszy łac. Publius Cornelius Scipio Africanus Maior (ur. 236 p.n.e. w Rzymie, zm. 183 p.n.e. w Liternum) – wódz rzymski z okresu II wojny punickiej, który zdołał pokonać Hannibala, wybitnego wodza kartagińskiego, w polu.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wielkie Księstwo Litewskie (WKL, lit. Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė, żmudz. Lietovuos Dėdliuojė Konėgaikštīstė, biał. Вялікае Княства Літоўскае/Wialikaje Kniastwa Litoŭskaje, ukr. Велике Князівство Литовське/Wełyke Kniaziwstwo Łytowśke, ros. Великое Княжество Литовское/Wielikoje Kniażestwo Litowskoje, rus. Великое князство Литовское, Руское, Жомойтское и иных, łac. Magnus Ducatus Lituaniae) – państwo obejmujące ziemie (od morza do morza, od Bałtyku po Morze Czarne) dzisiejszej Litwy, Białorusi, północno-wschodniej Polski i większej części Ukrainy, zachodnich kresów Rosji od XIII w. do 1795.
    I Rzeczpospolita – współczesna, umowna nazwa państwa złożonego z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego, stosowana dla okresu od połowy XV wieku, czyli od stworzenia podstaw demokracji szlacheckiej, poprzez okres istnienia Rzeczypospolitej Obojga Narodów do III rozbioru w 1795 roku.
    Tadeusz Gajl (ur. 1940 w Wilnie) – artysta grafik, twórca światowej sławy przedstawień historycznych herbów szlachty polskiej. Herby jego autorstwa zyskały powszechną akceptację heraldyków, nazywane w nomenklaturze herbami gajlowskimi (ang. Gajlesque Coat of Arms).
    Gdańsk (łac. Dantiscum, Dantis, Gedanum, niem. Danzig) – miasto na prawach powiatu w północnej Polsce, położone nad Morzem Bałtyckim, u ujścia Motławy do Wisły, nad Zatoką Gdańską, na Pobrzeżu Gdańskim. Centrum kulturalne, naukowe i gospodarcze oraz węzeł komunikacyjny północnej Polski, stolica województwa pomorskiego. Ośrodek gospodarki morskiej z dużym portem handlowym.
    Labry – niem. labwerk (ornament roślinny), łac. lista, lusca, fascia – części zewnętrzne tarczy herbowej, mające kształt wielkich liści wyszczerbionych, wyrastających z boków hełmu, zwykle symetrycznie po obu stronach, często obejmujące jako ornament również całą tarczę herbową.
    Publiusz Korneliusz Scypion Emilian Afrykański Młodszy, Publius Cornelius Scipio Aemilianus Africanus Minor (185 p.n.e. - 129 p.n.e.), rzymski wódz z okresu III wojny punickiej.
    Kasper Niesiecki (ur. 31 grudnia 1682, zm. 9 lipca 1744 w Krasnymstawie) – polski genealog heraldyk, jezuita, leksykograf, pisarz, teolog, kaznodzieja.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.