• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Schronisko PTTK na Markowych Szczawinach

    Przeczytaj także...
    Telefon (z gr. tele – daleko oraz phone – głos) – urządzenie końcowe dołączane do zakończenia łącza telefonicznego.Muzeum Turystyki Górskiej na Markowych Szczawinach (Ośrodek Kultury Turystyki Górskiej na Markowych Szczawinach) – muzeum z ekspozycją poświęconą historii turystyki górskiej w rejonie Babiej Góry, położone na polanie Markowe Szczawiny w Beskidzie Żywieckim, w granicach administracyjnych Zawoi. Muzeum położone jest w sąsiedztwie schroniska PTTK na Markowych Szczawinach.
    Zawoja – wieś w Polsce największa pod względem powierzchni, uważana jest także za drugą najdłuższą (po Ochotnicy), położona w województwie małopolskim, w powiecie suskim, w gminie Zawoja.
    Stare schronisko w 2005

    Schronisko PTTK na Markowych Szczawinachschronisko górskie na północnych stokach Babiej Góry. Znajduje się na polanie Markowe Szczawiny na wysokości 1180 m

    Historia[]

    Schronisko zostało wybudowane z inicjatywy prezesa Oddziału Babiogórskiego Towarzystwa Tatrzańskiego (później PTT) dr. Hugona Zapałowicza. Jego otwarcie nastąpiło 15 września 1906. Składało się wówczas z kuchni, jadalni, pięcioosobowej izby dla panów i trzyosobowej izby dla pań. Powstałe schronisko miało być odpowiedzią strony polskiej na silną ekspansję na tych terenach niemieckiego Beskidenverein (posiadało m.in. schronisko pod Babią Górą).

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (GOPR) – organizacja prowadząca akcje ratownicze, szkolenia i zapobiegająca wypadkom na terenach górskich Polski.

    W 1922 odbyła się pierwsza rozbudowa schroniska. Kolejne rozbudowy w latach 1925, 1926, 1931 i 1934 uczyniły obiekt przestronnym i nowoczesnym. We wrześniu 1934 do schroniska doprowadzono linię telefoniczną i wodociąg. Przed II wojną światową zdołano jeszcze rozbudować I piętro schroniska i nakryć dachem jego werandę.

    15 września jest 258. (w latach przestępnych 259.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 107 dni.Kolektor słoneczny – urządzenie do konwersji energii promieniowania słonecznego na ciepło. Energia słoneczna docierająca do kolektora zamieniana jest na energię cieplną nośnika ciepła, którym może być ciecz (glikol, woda) lub gaz (np. powietrze).

    Podczas wojny schronisko przejęła oficjalnie krakowska sekcja Alpenverein (mimo, iż zainteresowanie wyrażało też Beskidenverein). Gospodarz pozostał przedwojenny – Rudolf Wielgus, który, utrzymując dobre kontakty z niemiecką strażą graniczną, zdołał dokonać najbardziej potrzebnych remontów, a w styczniu 1945 uratował je przed spaleniem przez wycofujących się Niemców.

    Polskie Towarzystwo Tatrzańskie (PTT) – organizacja turystyczna istniejąca w latach 1873–1950, początkowo pod innymi nazwami, będąca jednym z protoplastów Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego (PTTK), a także współczesne stowarzyszenie działające pod tą samą nazwą.Sosna limba (Pinus cembra L.) – gatunek drzewa iglastego z rodziny sosnowatych. Występuje w górach centralnej Europy na obszarze Alp i Karpat (Tatry, Karpaty Wschodnie i Południowe). Rośnie w borach z udziałem modrzewia europejskiego najczęściej na wysokościach w przedziale 1400–2500 m n.p.m. Jest to drzewo wolno rosnące i długowieczne, bardzo odporne na niskie temperatury, wiatry i szkodniki. Drewno limby było dawniej wszechstronnie użytkowane, nasiona zaś, zwane orzeszkami, były wykorzystywane jako jadalne i lecznicze. Z pędów i żywicy destylowano olej limbowy. Ze względu na intensywną wycinkę drzew, zasięg gatunku uległ w przeszłości znacznemu zmniejszeniu. W niektórych krajach limba podlega prawnej ochronie gatunkowej (m.in. w Polsce), a jej siedliska chronione są w parkach narodowych i obszarach Natura 2000. Limba należy do gatunków raczej rzadko uprawianych poza naturalnym zasięgiem, głównie z powodu trudności ze zdobyciem nasion oraz wolnego wzrostu.

    Po wojnie budynek nadal był użytkowany jako schronisko przez PTT i w 1950 po połączeniu PTT z PTK jego właścicielem został spadkobierca obu towarzystw – PTTK. W 1964 przeprowadzono remont generalny schroniska, dodając m.in. kotłownię i agregat prądotwórczy. W ostatnich miesiącach działalności stary obiekt dysponował 64 miejscami noclegowymi w pokojach wieloosobowych, posiadał własne ujęcie wody i oczyszczalnię ścieków. Z Zawoi doprowadzono prąd elektryczny.

    Österreichischer Alpenverein lub Oesterreichischer Alpenverein (OEAV) (polski: Austriacki Związek Alpinizmu) – największy klub alpejski w Austrii z siedzibą w Innsbrucku. Utrzymuje ponad 700 schronisk, zajmuje się znakowaniem szlaków i wydawaniem map. Swoim członkom oferuje również ubezpieczenie górskie obejmujące cały świat. W ramach ÖAV działają sekcje wspinaczki sportowej, organizowane są szkolenia i wyprawy, również w góry wysokie.Hugo Zapałowicz (ur. 15 listopada 1852, zm. 20 listopada 1917) - polski podróżnik, botanik, prawnik, badacz Karpat i gór środkowej Argentyny, prekursor turystyki babiogórskiej, przewodnik, poeta.

    Na przełomie maja i czerwca 2007 dokonano całkowitej rozbiórki pierwszego schroniska. Wbrew wcześniejszym zapowiedziom stary obiekt nie został częściowo zachowany i przeniesiony do skansenu w Zawoi jako zabytek, lecz po decyzji wojewódzkiego konserwatora zabytków dokonano jego całkowitej likwidacji.

    Babia Góra (słow. Babia hora, węg. Babia gura, niem. Teufelspitze czyli Góra diabła) – masyw górski w Paśmie Babiogórskim należącym do Beskidu Żywieckiego w Beskidach Zachodnich (według słowackiej terminologii są to Oravské Beskydy). Najwyższym szczytem jest Diablak (1725 m), często nazywany również Babią Górą, jak cały masyw. Jest to najwyższy szczyt całych Beskidów Zachodnich, poza Tatrami najwyższy szczyt w Polsce i drugi co do wybitności (po Śnieżce). Zaliczany jest do Korony Gór Polski.Instalacja wodna lub instalacja wodociągowa (wodociąg) – układ połączonych przewodów, armatury i urządzeń, służący do zaopatrywania budynku w zimną i ciepłą wodę, spełniający wymagania jakościowe (określone w przepisach) warunków, jakim powinna odpowiadać woda do spożycia przez ludzi.

    Na miejscu rozebranego schroniska powstał nowy obiekt otwarty dla turystów 21 listopada 2009. Jest to dwukondygacyjny budynek murowany z cegły, a od zewnątrz wykończony kamieniem. Posiada 12 kolektorów słonecznych. Dysponuje 40 miejscami noclegowymi, posiada jadalnię kuchnię turystyczną, suszarnię odzieży i przystosowany jest do obsługi osób niepełnosprawnych.

    Beskidenverein, Beskiden-Verein, Beskiden Verein (pol. Towarzystwo Beskidzkie) – niemiecka organizacja turystyki górskiej założona w 1893. Była pierwszą organizacją działająca na terenie Beskidów należących obecnie do Polski; Polskie Towarzystwo Tatrzańskie założono w 1873, ale długo ograniczało swoją działalność do Tatr oraz do pasm beskidzkich położonych dzisiaj na Ukrainie, a czeska Pohorská jednota "Radhošť" aktywna była w Beskidach należących obecnie do Czech.Schronisko turystyczne – budynek przeznaczony dla potrzeb obsługi ruchu turystycznego, zapewniający miejsce odpoczynku, schronienia przed wpływem niekorzystnych warunków atmosferycznych, w przypadku większości obiektów – bazę noclegową i gastronomiczną oraz czasami dodatkowe usługi: punkt informacji turystycznej, wypożyczalnie sprzętu turystycznego czy sportowego, dyżurka służb ratowniczych itp.

    Otoczenie schroniska[]

    Obok schroniska znajduje się dyżurka GOPR (tzw. GOPR-ówka z 1950), do której w 2011 roku przeniesiono siedzibę Muzeum Turystyki Górskiej, mieszczącego się do tej pory w niewielkim budynku przy schronisku. Znajduje się tu także ściana wspinaczkowa i rosną dwie nasadzone, duże limby.

    Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze (PTTK) – stowarzyszenie powstałe z połączenia w 1950 roku Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego i Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, grupujące turystów i krajoznawców. Towarzystwo stawia sobie za zadanie upowszechnianie na terenie Polski turystyki kwalifikowanej i krajoznawstwa.„Gazeta Wyborcza” (oficjalny skrót GW) – wysokonakładowy, ogólnopolski dziennik społeczno-polityczny wydawany w Warszawie od 8 maja 1989 przez koncern mediowy Agora S.A.. „Gazeta Wyborcza” powstała na podstawie uzgodnień Okrągłego Stołu, początkowo jako organ prasowy NSZZ „Solidarność”, a po zerwaniu współpracy ze związkiem – jako niezależna gazeta. Redaktorem naczelnym pisma jest Adam Michnik.

    Przypisy

    1. Stanisław Figiel, Piotr Krzywda: Beskid Żywiecki. Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2006. ISBN 83-89188-59-7.
    2. Burzą 101-letnie schronisko na Babiej Górze, Gazeta Wyborcza – Kraków
    3. Początkowo mówiono na nią "Noclegówka"; obecna nazwa dopiero od momentu "wprowadzenia" się ratowników GOPR, które nastąpiło w 1953. W późniejszym okresie budynek rozbudowano

    Linki zewnętrzne[]

  • Historia schroniska i zdjęcia
  • Informacje o schronisku na stronie COTG PTTK
  • Markowe Szczawiny – niewielka obecnie polana na północnych stokach Babiej Góry na wysokości 1180 m n.p.m., znajdująca się na terenie Babiogórskiego Parku Narodowego. Dawniej była częścią większej hali o nazwie Markowa Hala. Nazwa wywodzi się od właściciela – zapewne jakiegoś Marka z Zawoi. Drugi człon nazwy wywodzi się od szczawiu alpejskiego, do dziś obficie rosnącego w miejscach po dawnych koszarach, czemu sprzyja wysoka zawartość związków azotu (pozostałość po odchodach owiec). Przed laty wypasano na polanie owce, a miejsca, w których rósł szczaw alpejski (na pasterskich halach będący chwastem) nazywano szczawinami.Schronisko na Babiej Górze (a właściwie pod Głodną Wodą, 1616 m n.p.m., niem. Schutzhaus auf der Babiagura, węg. Menedékház a Babiagurán) było pierwszym tego typu obiektem w Beskidzie Żywieckim – otworzyło je w 1905 Beskidenverein. Zakończyło swoją działalność po II wojnie światowej – w 1949 strawił je pożar.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.032 sek.