• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Saparmyrat Nyýazow



    Podstrony: [1] 2 [3]
    Przeczytaj także...
    Komunistyczna Partia Turkmeńskiej SRR była rządzącą partią komunistyczną w Turkmenii w okresie, gdy Turkmeńska Socjalistyczna Republika Radziecka stanowiła część Związku Radzieckiego jako jedna z jego republik. Partia ta stanowiła integralną część Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego. Od roku 1985 I sekretarzem KPT SSR był Saparmyrat Nyýazow, który w 1991 doprowadził do odłączenia partii od KPZR i przemianowania jej na Demokratyczną Partię Turkmenistanu, jedyną legalnie działającą partię Turkmenii. W czasie prezydencji Nyýazowa partia komunistyczna stała się nielegalna.Turkmenbaszy (turkm. Türkmenbaşy, dawniej Krasnowodzk, Krasnowodsk, Красноводск) – miasto portowe nad Zatoką Türkmenbaşy (Morze Kaspijskie), w zachodnim Turkmenistanie w wilajecie balkańskim. Położone jest na wysokości 27 m n.p.m. Ludność: 68 tys. (2005).
    Kariera polityczna[]

    Aktywnie działał w Komunistycznej Partii Turkmeńskiej SRR. 21 grudnia 1985 zastąpił Muhamednazara Gapurowa na stanowisku pierwszego sekretarza partii. Sprawował ten urząd aż do 16 grudnia 1991, kiedy na skutek rozpadu Związku Radzieckiego i uzyskania niepodległości przez Turkmenistan partię komunistyczną rozwiązano. Jednocześnie zainicjował powstanie Demokratycznej Partii Turkmenistanu (turkm. Türkmenistanyň Demokratik Partiýasy) która stała się jedynym legalnym ugrupowaniem w kraju. W wyborach prezydenckich przeprowadzonych 21 czerwca 1992 uzyskał 99,50% głosów przy frekwencji wynoszącej 99,8%. W wyniku referendum z 15 stycznia 1994 roku jego mającą trwać 5 lat kadencję przedłużono do 2002 roku. 28 grudnia 1999 roku w obliczu przybliżającego się końca jego rządów parlament ogłosił go dożywotnim prezydentem.

    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Zawał mięśnia sercowego (łac. infarctus myocardii), nazywany też zawałem serca i atakiem serca – martwica mięśnia sercowego spowodowana jego niedokrwieniem na skutek zamknięcia tętnicy wieńcowej doprowadzającej krew do obszaru serca.

    Osoba prezydenta była przedmiotem kultu jednostki na wzór stalinowski. W kraju postawiono liczne pomniki Nyýazowa, a urzędy pełne były jego portretów. Dzień jego urodzin był świętem narodowym, a sam Nyýazow przyjął tytuł Türkmenbaşy (Turkmenbaszy, czyli „ojca wszystkich Turkmenów”), zaś komisja historyków ustaliła, że jest on potomkiem Aleksandra Wielkiego. Na jego cześć miasto Krasnowodzk zmieniło nazwę na Türkmenbaşy.

    Ropa naftowa (olej skalny, czarne złoto) – ciekła kopalina, złożona z mieszaniny naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych (bituminów), z niewielkimi domieszkami azotu, tlenu, siarki i zanieczyszczeń. Ma podstawowe znaczenie dla gospodarki światowej jako surowiec przemysłu chemicznego, a przede wszystkim jako jeden z najważniejszych surowców energetycznych.Język turkmeński (turkmeńskie: Тürkmençe (түркменче) lub türkmen dili (түркмен дили)) – język z rodziny języków tureckich. W Turkmenistanie posługuje się nim ok. 3,4 mln ludzi, poza tym ok. 3 mln w innych państwach: Afganistan (500 tys.), Iran (2 mln) i Turcja (1 tys.).

    W rękach Nyýazowa skupiała się cała władza w państwie. Jako prezydent był on nie tylko głową państwa, ale także szefem rządu, przewodniczącym wyższego organu władzy ustawodawczej – Rady Ludowej (turkm. Halk Maslahaty), przewodniczącym Konwentu Seniorów, najwyższym dowódcą sił zbrojnych oraz przewodniczącym Rady Obrony i Bezpieczeństwa Narodowego. Interesy państwa podporządkowane zostały interesom członków rodziny Nyýazowa, która przejęła cały turkmeński rynek wełny, bawełny, ropy naftowej, gazu ziemnego oraz innych cennych surowców.

    Demokratyczna Partia Turkmenistanu – największa i do niedawna jedyna legalnie działająca partia polityczna w Turkmenistanie. Powstała w 1991 roku z Komunistycznej Partii Turkmeńskiej SRR poprzez zmianę jej nazwy. Do jej przekształcenia doprowadził ówczesny prezydent Saparmyrat Nyýazow, który od 1985 roku był jej sekretarzem generalnym. Po śmierci Nyyazowa na czele partii stanął Gurbanguly Berdimuhamedow, który kierował ją do momentu swojej rezygnacji 18 sierpnia 2013 roku. Berdimuhamedowa jeszcze tego samego dnia zastąpił Kasymguły Babajew. Obecnie Demokratyczna Partia Turkmenistanu zajmuje 124 na 125 miejsc w Madżilisie Turkmenistanu.Medal "Medal 100-lecia urodzin Lenina" (ros. "За доблестный труд (За воинскую доблесть). В ознаменование 100-летия со дня рождения Владимира Ильича Ленина") – radzieckie odznaczenie wojskowe i cywilne.

    Pod jego rządami Turkmenistan prowadził politykę niezaangażowania, dlatego też Nyýazow nie poparł amerykańskiej interwencji w Afganistanie, a w 2005 ogłosił rozluźnienie więzów Turkmenistanu ze Wspólnotą Niepodległych Państw. W 2006 nawiązał dialog z Unią Europejską, mający jej zapewnić uniezależnienie od gazu rosyjskiego. Miał duże poparcie społeczne, bo gwarantował mieszkańcom swojego kraju darmowe dostawy gazu, energii elektrycznej i ogrzewanie.

    Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego (KPZR, ros. Коммунистическая партия Советского Союза – КПСС) – ostatnia nazwa założonej w 1903 partii komunistycznej, rządzącej w RFSRR i ZSRR od 1917 do 1991 (1903-1912 SDPRR, Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji, frakcja bolszewików; 1912-1918 SDPRR(b), Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji (bolszewików); 1918-1925 RPK(b), Rosyjska Partia Komunistyczna (bolszewików); 1925-1952 WKP(b), Wszechzwiązkowa Partia Komunistyczna (bolszewików)). Formalnie centralną instancją partii był Komitet Centralny (KC), największą zaś realną władzę posiadało jego Biuro Polityczne i Sekretariat Komitetu Centralnego na czele z sekretarzem generalnym. Generalny sekretarz KC był przywódcą całej partii. Sekretariatowi KC podlegały wydziały Komitetu Centralnego, oparte na zasadzie funkcjonalnej i pełniące funkcje ministerstw. W okresie istnienia ZSRR partia miała też swoje republikańskie sekcje (komunistyczne partie republik związkowych ZSRR) z wyjątkiem (do 1990) Rosji. Kontrolowała też większość innych partii komunistycznych na świecie, zarówno formalnie poprzez organizacje międzynarodowe (np. Komintern, Kominform), jak i nieformalnie w wyniku faktycznego zwierzchnictwa ZSRR nad częścią z państw oraz sponsorowania i utrzymywania kontaktów w pozostałych przez Wydział Zagraniczny Komitetu Centralnego i radziecki wywiad (INO NKWD i GRU).

    Saparmyrat Nyýazow był również autorem książki Ruhnama (Księga ducha), przedstawiającej wizję historyczną i polityczną prezydenta oraz będącej (obok Koranu) podstawą edukacji w Turkmenistanie.

    Śmierć i sukcesja[]

    Zmarł 21 grudnia 2006 w wyniku nagłego ataku serca. Zostawił żonę Muzę oraz syna Myrata i córkę Irinę. Pogrzeb odbył się 24 grudnia 2006 w Aszchabadzie, lecz ciało spoczęło w meczecie w Gypjaku.

    Następcą Nyýazowa został wybrany wicepremier Gurbanguly Berdimuhamedow, który w kolejnych latach ograniczył kult jednostki poprzednika, wprowadził nową konstytucję, zainicjował odejście od międzynarodowej izolacji Turkmenistanu oraz formalnie zlikwidował ustrój jednopartyjny. Mimo to kraj został sklasyfikowany na 160 miejscu spośród 167 krajów objętych badaniem wskaźnika demokracji przez Economist Intelligence Unit w 2014 roku - najniżej spośród państw byłego ZSRR.

    Wełna – włókno naturalne uzyskiwane z okrywy włosowej (sierści) owiec, lam, wielbłądów, kóz, królików i innych. Włókno wełniane posiada charakterystyczne cechy (karbikowatość, łuskowatość, lanolina), dzięki którym nadaje się doskonale do wytwarzania wysokiej jakości, wyrobów włókienniczych.Order świetego księcia Daniela Moskiewskiego (ros. Opдeн cвятoгo блaгoвepнoгo князя Дaнилa Mocкoвcкoгo) – odznaczenie Cerkwi Prawosławnej Federacji Rosyjskiej.

    Odznaczenia[]

  • Rosja Order św. księcia Daniela Moskiewskiego
  • Turkmenistan Medal „Altyn Aý” (Pięciokrotnie)
  • Turkmenistan Order „Galkynyş”
  • Turkmenistan Order Prezydenta Turkmenistanu „Bitaraplyk”
  • Ukraina Order Księcia Jarosława Mądrego
  • Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Order Przyjaźni Narodów
  • Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Medal Za Pracowniczą Dzielność
  • Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Medal 100-lecia urodzin Lenina


  • Podstrony: [1] 2 [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Prezydent Turkmenistanu – jest głową państwa i szefem władzy wykonawczej, najwyższym urzędnikiem państwowym. Jego pozycję w systemie władzy określa konstytucja Turkmenistanu z 1992, kilkakrotnie nowelizowana, w tym po raz ostatni w 2008. Stanowisko prezydenta w latach 1991-2006 zajmował Saparmurat Nijazow. Od 2007 funkcję tę sprawuje Gurbanguly Berdimuhamedow.
    Afganistan, Islamska Republika Afganistanu (dari افغانستان, trl. Afghānestān, trb. Afghanestan; جمهوری اسلامی افغانستان, trl. Jomhūrī-ye Eslāmī-ye Afghānestān, trb. Dżomhuri-je Eslami-je Afghanestan; paszto افغانستان, trl. Afghānistān, trb. Afghanistan; د افغانستان اسلامي جمهوریت, trl. Də Afghānistān Islāmī Jumhūriyat, trb. Dy Afghanestan Eslami Dżumhurijat) – śródlądowe państwo położone w Azji Środkowej.
    Aszchabad (turkm. Aşgabat, pers. عشق آباد, ros. Ашхаба́д) – stolica i największe miasto Turkmenistanu, leżące na południu kraju.
    Ruhnama (albo Ruchnama, z perskiego روح ruh (dusza) i نامه nâma (książka) ) – książka napisana przez zmarłego turkmeńskiego dożywotniego prezydenta Saparmyrata Nyýazowa, będąca połączeniem autobiografii, fikcji historycznej i przewodnika duchowego dla Turkmenów. W skład tekstu wchodzi wiele poematów, przy czym niektóre z nich są autorstwa sufisty Mahtumkuli.
    Order Księcia Jarosława Mądrego (ukr. Орден князя Ярослава Мудрого, Orden kniazia Jarosława Mudroho) - państwowe odznaczenie ukraińskie, ustanowione w 1995. Odznaczeni mogą być również obcokrajowcy lub osoby nie posiadające obywatelstwa.
    Order Przyjaźni Narodów (ros. Орден Дружбы народов) – ustanowiony dekretem Prezydium Rady Najwyższej ZSRR z 17 grudnia 1972 w 50. rocznicę utworzenia ZSRR. Statut orderu był zmieniony dekretem Prezydium Rady Najwyższej ZSRR z 18 lipca 1980. Nadawanie orderu zostało zakończone w czerwcu 1993.
    Gaz ziemny zwany również błękitnym paliwem – rodzaj paliwa kopalnego pochodzenia organicznego, gaz zbierający się w skorupie ziemskiej w pokładach wypełniających przestrzenie, niekiedy pod wysokim ciśnieniem. Pokłady gazu ziemnego występują samodzielnie lub towarzyszą złożom ropy naftowej lub węgla kamiennego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.034 sek.