• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Santa Fe - wyspa

    Przeczytaj także...
    Admirał (adm.) – wojskowy stopień oficerski w polskiej marynarce wojennej, odpowiadający generałowi w Wojskach Lądowych i Siłach Powietrznych. Jego odpowiedniki znajdują się także w marynarkach wojennych innych państw.Wulkan tarczowy – typ wulkanu o szerokim i spłaszczonym stożku o kącie nachylenia nie większym niż 8°. Jego cechą charakterystyczną jest brak gwałtownych erupcji, z jego wnętrza wydobywa się rzadka i bardzo gorąca lawa zasadowa. Ten typ wulkanu można skontrastować ze stratowulkanem.
    Opuncja (Opuntia Mill.) – rodzaj roślin (sukulentów) z rodziny kaktusowatych (Cactaceae). Około 150 gatunków występuje w Ameryce Północnej i Południowej: od Kanady po południową Argentynę, niektóre zostały introdukowane na inne kontynenty.

    Santa Fe (ang. Barrington) – wyspa w archipelagu Galapagos, należącym do Ekwadoru. Leży w środkowej części archipelagu.

    Historia[]

    Santa Fe, jak wszystkie wyspy archipelagu, jest pochodzenia wulkanicznego. Utworzył ją w przeszłości wulkan tarczowy, którego aktywność datuje się na 3,9 miliona lat temu, obok Españoli jest to najstarsza wyspa archipelagu. Angielska nazwa upamiętnia brytyjskiego admirała Samuela Barringtona.

    Conolophus pallidus – gatunek dużej jaszczurki z rodziny legwanowatych, nazywany legwanem lądowym z Santa Fe. Występuje tylko na wyspie Santa Fé w archipelagu Galapagos. Na innych 6 wyspach występuje blisko z nim spokrewniony i bardzo podobny legwan galapagoski (Conolophus subcristatus).Ekwador (Republika Ekwadoru; hiszp. Ecuador, República del Ecuador) – państwo w Ameryce Południowej położone nad Oceanem Spokojnym, jedno z czterech powstałych w wyniku rozpadu Wielkiej Kolumbii w 1830 r. Sąsiaduje od północy z Kolumbią a od południa z Peru. W skład Ekwadoru wchodzą także położone na Oceanie Spokojnym Wyspy Galapagos - są jego największą atrakcją turystyczną. Nazwa pochodzi od hiszpańskiego słowa oznaczającego równik.

    Na wyspie jest jedno miejsce dostępne dla turystów, ponadto w trzech miejscach po północnej i wschodniej stronie wyspy dopuszczone jest nurkowanie. Nurkowie mogą zobaczyć m.in. żółwie morskie i żarłacze galapagoskie.

    Fauna i flora[]

    Na wyspie występował lokalny podgatunek lub gatunek żółwia słoniowego, który jest znany nauce wyłącznie z fragmentów kości. Istnieją zapiski wielorybników, mówiące o wywożeniu żółwi z Santa Fe, a uczestnicy wyprawy naukowej jeszcze w latach 1905-06 słyszeli o żywych zwierzętach. Na Santa Fe pozostały dwa gatunki endemiczne, lądowy legwan Conolophus pallidus i drobny gryzoń Aegialomys galapagoensis bauri. Od końca lat 1970. na wyspie trwa program badań nad legwanami morskimi.

    Pacyficzek galapagoski (Aegialomys galapagoensis) – gatunek gryzonia z rodziny chomikowatych, występujący endemicznie na wyspach Galapagos.Ekosystem (gr. oikos – dom, mieszkanie, gospodarstwo; gr. systēmatikós – zestawiony od sýstēma – zestawienie, połączenie od synistánai – zestawiać) – dynamiczny układ ekologiczny, na który składa się zespół organizmów (biocenoza) połączonych relacjami troficznymi (tworzących sieć troficzną) wraz ze środowiskiem przezeń zajmowanym, czyli biotopem, w którym zachodzi przepływ energii i obieg materii. W skrócie zatem ekosystem to biocenoza wraz z biotopem. Ekosystemy wyodrębniane są na podstawie istnienia silniejszych powiązań w ich obrębie niżeli między ich składowymi a otoczeniem (biologicznie ważne pierwiastki chemiczne krążą intensywniej w obrębie poszczególnych ekosystemów niż pomiędzy nimi).

    Podobnie jak na innych wyspach archipelagu, problemem dla ekosystemu są gatunki introdukowane i zawleczone przez człowieka. Stale istnieje zagrożenie przedostaniem się na wyspę szczurów śniadych, które odpowiadają za wyginięcie endemicznych gryzoni na większości innych wysp. W XX wieku na Santa Fe występowały sprowadzone przez ludzi kozy, które usunięto w pierwszej połowie lat 70. Agresywne mrówki Wasmannia auropunctata odkryto i usunięto w 1975 i ponownie w 1988. Wyspę porastają olbrzymie opuncje Opuntia echios; flora zniszczona przez kozy odbudowała się po El Niño z początku lat 80..

    El Niño – anomalia pogodowa, powstająca, gdy słabną wiejące ze wschodu pasaty i następuje zahamowanie upwellingu. Zjawisko to otrzymało nazwę El Nino (po hiszpańsku chłopiec, dzieciątko), z powodu jego związku z okresem Bożego Narodzenia i Dzieciątka Jezus.Endemit – takson (najczęściej gatunek) unikatowy dla danego miejsca albo regionu, występujący na ograniczonym obszarze, nigdzie indziej nie występujący naturalnie.

    Przypisy[]

    1. Santa Fé (ang.). Galapagos Conservancy. [dostęp 2014-11-13].



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wyspa – trwały fragment lądowej powierzchni Ziemi, który jest otoczony ze wszystkich stron wodą. Wyspy istnieją więc na rzekach, jeziorach, stawach, morzach i oceanach. Mała wyspa to wysepka. Za wyspy nie uznaje się ruchomych ławic piaszczystych ani obszarów lądu zalewanych podczas przypływów.
    Archipelag (z stgr. Ἀρχιπέλαγος Archipelagos - nazwa prowincji bizantyjskiej obejmującej główne wyspy Morza Egejskiego) - grupa wysp położonych blisko siebie, najczęściej o wspólnej genezie i podobnej budowie geologicznej. Ze względu na ułożenie wysp można wyróżnić roje wysp - archipelagi składające się z bezładnie rozmieszczonych niedużych wysp oraz łańcuchy wysp, w których wyspy rozmieszczone są rzędem obok siebie.
    Żarłacz galapagoski (Carcharhinus galapagensis) – gatunek rekina z rodziny żarłaczowatych (Carcharhinidae). Preferuje czyste wody raf koralowych wokół oceanicznych wysp, gdzie jest najliczniej występującym gatunkiem rekina. Jeden z większych rekinów, osiąga niekiedy 3,3 m długości. Z powodu wrzecionowatej budowy ciała typowej dla przedstawicieli Carcharhinus gatunek ten czasami mylony jest z żarłaczem ciemnoskórym (C. obscurus) i żarłaczem rafowym (C. amblyrhynchos). Cechą charakterystyczną, umożliwiającą poprawną identyfikację jest wysoka, zaokrąglona na szczycie pierwsza płetwa grzbietowa, której proksymalna krawędź podstawy leży za dystalną krawędzią płetw piersiowych.
    Española (Hood) – wyspa w archipelagu Galapagos, należącym do Ekwadoru. Jest ona najdalej na południe wysuniętą wyspą archipelagu. Wyspa została nazwana na cześć Hiszpanii.
    Legwan morski (Amblyrhynchus cristatus) – gatunek gada z rodziny legwanów. Jest jedyną jaszczurką żywiącą się w morzu.
    Wyspy Galápagos, Wyspy Żółwie (nazwa urzędowa: hiszp. Archipiélago de Colón, czyli Archipelag Kolumba) – archipelag pochodzenia wulkanicznego na Oceanie Spokojnym, na wysokości równika, ok. 960 km na zachód od wybrzeża Ameryki Południowej. Wyspy należą do Ekwadoru, a ich powierzchnia wynosi 7,8 tys. km².
    Wielorybnictwo to polowanie na wieloryby i inne duże walenie w celu pozyskania dostarczanych przez nie surowców: spermacetu, fiszbinu, ambry i innych. Wielorybnictwo intensywnie rozwijało się do początków XX wieku; w miarę jak liczba waleni spadała, a surowce przez nie dostarczane zaczęto zastępować innymi (gaz, elektryczność, plastik itp.) zaczęło gwałtownie tracić na znaczeniu. Mięso wieloryba nigdy nie było cenione dla jego smaku, stanowiło jednak ważne źródło białka, którym nie gardziła ludność obszarów nie obfitujących w białko zwierzęce. Do dziś walenie są źródłem pożywienia Inuitów; do niedawna można było z łatwością kupić konserwy z delfinów, jednakże szeroko zakrojona akcja na rzecz ochrony tych zwierząt zepchnęła przemysłowe przetwórstwo mięsa waleni na margines gospodarki.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.