• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Sandałowce

    Przeczytaj także...
    Chloroplastowy DNA, plastydowy DNA (chlDNA) – materiał genetyczny w postaci kolistego DNA znajdujący się w chloroplastach.Botanical Society of America (Amerykańskie Towarzystwo Botaniczne) − stowarzyszenie botaników profesjonalnych i amatorów, naukowców, nauczycieli i studentów obecne w ponad 80 krajach całego świata. Powstało w 1893 roku, utworzone na podstawie Botanical Club of the American Association for the Advancement of Science. Celem tej organizacji jest promocja botaniki. Członkostwo w instytucji jest płatne, wiąże się z szeregiem przywilejów (ułatwienie kontaktów naukowych i publikowania w czasopismach stowarzyszenia, otrzymywanie kwartalnego biuletynu, obniżony koszt udziału w konferencjach i inicjatywach organizacji).
    System Cronquista – system klasyfikacji roślin okrytonasiennych. Został opracowany przez amerykańskiego botanika Arthura Cronquista (1919-1992) i opublikowany w jego dziełach: An Integrated System of Classification of Flowering Plants (1981) i The Evolution and Classification of Flowering Plants (1968, 2. wyd. 1988).

    Sandałowce (Santalales R. Br. ex Bercht. & J. Presl) – grupa roślin okrytonasiennych wyróżniana w randze rzędu o problematycznej wciąż pozycji filogenetycznej. Wyniki analiz kilkudziesięciu genów z DNA chloroplastydowego opublikowane w 2008 roku świadczą o tym, że rząd obejmuje rośliny stanowiące klad bazalny dla linii rozwojowej prowadzącej do kladu astrowych, po oddzieleniu linii prowadzącej do różowych. Do rzędu zaliczanych jest 8 rodzin z blisko dwoma tysiącami gatunków występujących głównie w obszarze tropikalnym i subtropikalnym. Cechą charakterystyczną wielu roślin z tego rzędu jest wytwarzanie pestkowca z twardą łupiną nasienną oraz przystosowanie wielu z nich do pasożytnictwa. Liście zwykle są całobrzegie, z asterosklereidami.

    Skalnicowce (Saxifragales Dumort.) – grupa roślin stanowiąca klad w obrębie roślin okrytonasiennych, określana pomocniczo rangą rzędu przez Angiosperm Phylogeny Website lub stanowiąca rząd w innych systemach klasyfikacyjnych (np. w systemie Cronquista i Reveala).Filogeneza (gr. φυλη – gatunek, ród i γενεσις – pochodzenie) – droga rozwoju rodowego, pochodzenie i zmiany ewolucyjne grupy organizmów, zwykle gatunków. Termin wprowadzony w 1866 roku przez Ernsta Haeckla w Generelle Morphologie der Organismen.

    Systematyka[]

    Pozycja rzędu w kladogramie dwuliściennych właściwych według APweb (aktualizowany system APG III z 2009) Podział według systemu APG III (2009)

    + gałecznicowate (Balanophoraceae) – rodzina o nieokreślonej pozycji filogenetycznej w obrębie rzędu.

    Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze czasem parvorder (niższa od infrarzędu), magnorder (wyższa od nadrzędu), grandorder i mirorder (między rzędem a nadrzędem).Liść (łac. folium) – organ roślinny, element budowy części osiowej (pędowej) roślin telomowych. Wyrastające z węzłów końcowe elementy rozgałęzień pędu, wyodrębniające się ze względu na funkcję i budowę od łodygi (nie mają np. zdolności do nieprzerwanego wzrostu). Pełnią głównie funkcje odżywcze i z tego powodu mają zwykle dużą powierzchnię umożliwiającą ekspozycję na odpowiednią ilość promieniowania słonecznego. Poza tym liście biorą udział w transpiracji, gutacji i wymianie gazowej. Nierzadko liście pełnią także funkcje spichrzowe, czepne, ochronne, obronne i pułapkowe, w takich przypadkach ulegając daleko idącym przystosowaniom w zakresie funkcji i budowy.

    W systemie APG II (2003) do rzędu zaliczonych było pięć rodzin: Loranthaceae, Misodendraceae, Olacaceae, Opiliaceae i Santalaceae. Według Petera Stevensa z redagującego Angiosperm Phylogeny Website (APweb) do rzędu tego należy włączyć także Balanophoraceae. Zgodnie z APweb rodzina Olacaceae (sensu APG II) jako grupa parafiletyczna powinna być podzielona. Zgłaszane były też wątpliwości odnośnie ujęcia rodziny Santalaceae. Badania genetyczne wskazywały na potrzebę wydzielenia rodziny Schoepfiaceae obejmującej rodzaj Schoepfia (dawniej w rodzinie Olacaceae) oraz rodzaje Arjona i Quinchamalium (dawniej w Santalaceae). Postulaty te w istotnej części zrealizowane zostały w systemie APG III (2009).

    Gałecznicowate (Balanophoraceae Rich.) – rodzina bezzieleniowych roślin z rzędu sandałowców (Santalales) obejmująca 17 rodzajów z ok. 50 gatunkami. Ze względu na przystosowanie do pasożytniczego trybu życia gałecznicowate odbiegają znacznie swym wyglądem od innych roślin – przypominają grzyby i nazywane były „wariactwem w świecie roślin”. W większości występują w runie wilgotnych lasów równikowych pasożytując na roślinach reprezentujących różnorodne rodziny.Łupina nasienna (testa) – element budowy nasion roślin nasiennych. Powstaje w wyniku przekształcenia osłonek zalążka (integumentum), czasem także z zewnętrznych warstw ośrodka zalążka (nucellus). Ponieważ powstaje z tkanek rośliny macierzystej, łupina zawiera podwójny zestaw (2n) chromosomów matecznych.
    Podział według systemu Cronquista (1981)
  • rząd Santalales
  • rodzina: Medusandraceae
  • rodzina: Dipentodontaceae
  • rodzina: Olacaceae
  • rodzina: Opiliaceae
  • rodzina: Santalaceae
  • rodzina: Misodendraceae
  • rodzina: Loranthaceae
  • rodzina: Viscaceae
  • rodzina: Eremolepidaceae
  • rodzina: Balanophoraceae
  • Rodziny Viscaceae i Eremolepidaceae włączane były od czasu publikacji systemu APG do rodziny Santalaceae. Rodziny Dipentodontaceae i Medusandraceae w systemie APG II określone są jako niesklasyfikowane. W systemie APG III pierwsza włączona została do rzędu Huerteales. Do rodziny Medusandraceae zaliczano dwa rodzaje: Soyauxia i Medusandra. Badania molekularne wykazały przynależność pierwszego do rodziny Peridiscaceae z rzędu skalnicowców, drugiego do rzędu malpigiowców (do kladu Passifloraceae-Turneraceae-Malesherbiaceae). Takie tez zmiany akceptuje system APG III (2009).

    Peridiscaceae – słabo poznana rodzina roślin o niejasnej pozycji systematycznej i składzie. Współcześnie grupa ta włączana jest do rzędu skalnicowców i obejmuje 3–4 rodzaje występujące w tropikach Ameryki Południowej i zachodniej Afryki.Klad bazalny – w filogenetyce jest to najwcześniejsza gałąź ewolucyjna większego kladu, stanowiąca grupę zewnętrzną pozostałych przedstawicieli kladu.

    Przypisy

    1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-07-22].
    2. Moore, M., Bell, C., Soltis, P. S., & Soltis, D. E.. Analysis of an 83-gene, 86-taxon plastid genome data set resolves relationships among several deep-level eudicot lineages. „Botany 2008. Botany without Borders, Botanical Society of America”. 97, 2008. 
    3. Angiosperm Phylogeny Group (2009). An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III. Botanical Journal of the Linnean Society 161: 105-121.
    Dwuliścienne właściwe (trójbruzdowe) (Eudicotyledoneae Donoghue, Doyle et Cantino, ang. eudicots, tricolpates) — klad roślin okrytozalążkowych obejmujący rośliny dawniej zaliczane do dwuliściennych. Wyróżniony został ze względu na kryterium pochodzenia od wspólnego przodka oraz z powodu różnic w stosunku do pozostałych roślin zaliczanych niegdyś do dwuliściennych (różnych kladów wczesnych dwuliściennych) oraz kladu jednoliściennych. W odróżnieniu od tych wcześniejszych grup systematycznych, dwuliścienne właściwe cechują się trójbruzdowymi ziarnami pyłku, koncentrycznym rozmieszczeniem wiązek przewodzących oraz 4- i 5-krotnymi kwiatami.Astrowe – grupa roślin, która w zależności od ujęcia systematycznego stanowi takson określonej rangi systematycznej lub klad spokrewnionych (pochodzących od wspólnego przodka) roślin w kladogramie taksonomii filogenetycznej, bez określonej rangi systematycznej. W pierwszym wypadku grupa ta umieszczana była w randze podklasy (Asteridae Takht.) m.in. w systemie Cronquista (1981), Takhtajana (1997) i Reveala (1999 i 2007). W systemie APG I (1998) mianem różowych (rosids) określony został klad, który w miarę poznawania powiązań filogenetycznych był później precyzowany przez system APG II (2003) i system APG III (2009) oraz na Angiosperm Phylogeny Website. Współcześnie za różowe uważa się rośliny mające wspólnego przodka, którego najbliższymi krewnymi (kladem siostrzanym) są goździkowce (Caryophyllales).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Różowe – grupa roślin w zależności od ujęcia systematycznego stanowiąca takson określonej rangi systematycznej lub klad spokrewnionych (pochodzących od wspólnego przodka) roślin w kladogramie taksonomii filogenetycznej. W pierwszym wypadku grupa ta umieszczana była w randze podklasy (Rosidae Takht.) m.in. w systemie Cronquista (1981), Takhtajana (1997) i Reveala (1999 i 2007). W systemie APG I (1998) mianem różowych (rosids) określony został klad, który w miarę poznawania powiązań filogenetycznych był później precyzowany przez system APG II i na Angiosperm Phylogeny Website. Współcześnie za różowe uważa się rośliny mające wspólnego przodka, którego najbliższymi krewnymi (kladem siostrzanym) są winoroślowce (Vitales). Synapomorficzne cechy tej grupy to: wydłużony zalążek, zduplikowany genom, dysunkcyjny gen infA w DNA chloroplastydowym oraz brak mitochondrialnego intronu coxII.i3. Należą tu rośliny o zdrewniałych łodygach (drzewa i krzewy), rośliny zielne. Należy do niej 16 rzędów roślin okrytonasiennych.
    Rośliny pasożytnicze, parazytofity – rośliny korzystające z wody i soli mineralnych oraz substancji organicznych wytworzonych przez inne organizmy, które stają się ich żywicielami. Stanowią nieliczną procentowo grupę gatunków, ogromna bowiem większość roślin to gatunki autotroficzne.
    Huerteales – rząd roślin z kladu różowych. W dawniejszych systemach nie był wyróżniany, a rośliny tu zaliczane były włączane do rzędu sandałowców Santalales (np. w systemie Cronquista z 1981). Rząd wyróżniany jest przez Angiosperm Phylogeny Website (2001...) i system Reveala z 2008 r. Należą tu trzy rodziny, w sumie z pięcioma rodzajami i 23 gatunkami występującymi w Azji południowo-wschodniej, w północnej Australii, wschodniej Afryce oraz w Ameryce Środkowej.
    APG II – Akronim drugiej wersji systemu APG klasyfikującego rośliny okrytonasienne ściśle w oparciu o kryterium filogenetyczne. System ten opublikowany został przez taksonomów skupionych w Angiosperm Phylogeny Group w roku 2003 jako zrewidowana wersja systemu APG I.
    System APG III – nowoczesny system klasyfikacyjny roślin okrytonasiennych opublikowany w roku 2009 przez członków Angiosperm Phylogeny Group. W październiku 2009 członkowie Linnean Society zaproponowali klasyfikację filogenetyczną wszystkich roślin telomowych, kompatybilną z systemem APG III.
    Okrytonasienne, okrytozalążkowe (Magnoliophyta; syn. Angiospermae) – grupa (klad) roślin naczyniowych pochodzących od wspólnego przodka żyjącego prawdopodobnie w okresie karbonu (350-275 mln lat temu) i stanowiących siostrzaną linię rozwojową w stosunku do nagonasiennych. Okrytonasienne charakteryzują się zredukowanym gametofitem oraz brakiem rodni i plemni. Sporofity są pokaźne, a kwiat jest często obupłciowy. Części wytwarzające gamety to słupki i pręciki. Słupki powstają ze zrośniętych owocolistków. Pręciki zbudowane są z nitki i główki. W główce występują najczęściej 2 pylniki. W pylnikach powstają mikrospory, z których następnie rozwijają się ziarna pyłku, które wytwarzają tzw. jądra plemnikowe (nieruchome plemniki).
    Klad (z gr. ο κλάδος – gałąź) – w kladystyce, grupa organizmów mających wspólnego przodka, obejmująca wszystkie wywodzące się z niego grupy potomne (linie rozwojowe). W ujęciu ścisłym klady rozdzielają się dychotomicznie, tworząc dychotomiczne drzewo pokrewieństw. Diagramy przedstawiające drzewa pokrewieństw konstruowane metodami kladystycznymi nazywane są kladogramami. Ponieważ klady obejmują organizmy wszelkich rang systematycznych i mogą dotyczyć grup organizmów opisywanych w systemach klasyfikacyjnych w ramach zróżnicowanych kategorii systematycznych (lub ich części) – zwykle organizmy należące do określonego kladu nazywa się mianem "grupy".

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.