Samuel Abbe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Samuel Abbe (ur. 1876 w Pabianicach, zm. 9 kwietnia 1937 w Łodzi) – łódzki kupiec i przemysłowiec żydowskiego pochodzenia. Właściciel fabryki włókienniczej na Radogoszczu, w której podczas II wojny światowej funkcjonowało niemieckie więzienie policyjne (Erweitertes Polizeigefängnis – Rozszerzone Więzienie Policyjne), spalone wraz z więźniami przez załogę więzienia w nocy z 17 na 18 stycznia 1945 roku.

Kupiec – dawna nazwa wędrownego handlarza, który przemieszczał się pomiędzy różnymi miastami i sprzedawał (ewentualnie kupował) towar. W średniowieczu kupcy wraz z innymi rzemieślnikami tworzyli mieszczaństwo, w tym samym czasie zrzeszali się również w organizacjach zwanych cechami. Jednym z obowiązków, który mieli spełniać w określonych przez króla miastach, było prawo składu. W Polsce okresu międzywojennego pojęcie kupca oznaczało podmiot, który we własnym imieniu prowadził przedsiębiorstwo zarobkowe (art.2§1 Kodeksu handlowego). W roku 1965 zgodnie z art. VI Przepisów wprowadzających Kodeks cywilny,art.2 KH został uchylony, w związku z czym zniknęło pojęcie kupca z prawa polskiego, a zamiast niego pojawiło się pojęcie jednostka gospodarki uspołecznionej i jednostka gospodarki nieuspołecznionej. W roku 1988 ustawa o działalności gospodarczej wprowadza pojęcie "podmiot gospodarczy", które w 1999 roku zostaje zastąpione pojęciem "przedsiębiorca".Walter Pelzhausen (ur. 21 października 1891 w Arnstadt, zm. 1 marca 1948 w Łodzi) – niemiecki porucznik policji (revierleutnant), członek NSDAP, zbrodniarz wojenny.

Życiorys[ | edytuj kod]

Był synem Lajba, fabrykanta (włókiennictwo) z Pabianic i Estery z d. Jedwab, jednym z trzynaściorga ich dzieci. Wnukiem Dawida Wolfa Abbe (ok. 1832–1889) ze Zduńskiej Woli (pierwszego żydowskiego majstra tkackiego w Łodzi, który uzyskał dyplom cechu oraz który wynalazł nowy sposób wyrobu przędzy). Jego żoną była Matla (ur. ok. 1883) z d. Szpiro, z którą miał syna Stefana i córkę Helenę (ur. 20 IX 1909; wyszła za mąż za łódzkiego adwokata Stanisława A. Heymana).

Radogoszcz – Rozszerzone Więzienie Policyjne (niem. Erweitertes Polizeigefangnis, Radegast), utworzone 1 lipca 1940 w fabryce włókienniczej Samuela Abbego, położonej u zbiegu obecnych ulic Zgierskiej i gen. J. Sowińskiego w Łodzi, na bazie zlokalizowanego w pobliżu obozu przejściowego w fabryce Michała Glazera przy obecnej ul. Liściastej. Miejsce największej niemieckiej zbrodni wojennej w styczniu 1945 r., dokonanej na obszarze Polski pomiędzy Bugiem a Odrą w okresie działań frontowych, poprzez spalenie budynku więzienia wraz z więźniami w liczbie co najmniej 1500 osób.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

W latach 20. XX w. mieszkał przy ul. Cegielnianej (S. Jaracza) 26, później – według książki telefonicznej Łodzi na lata 1932/1933 r. – przy ul. Narutowicza 32.

Pogrzeb Samuela Abbe, na tzw. „nowym” cmentarzu żydowskim przy ul. Brackiej w Łodzi miał miejsce 11 kwietnia 1937. Spoczął w Sekcji D, rząd 2, grób 158 (macewa nie zachowała się).

Najbliższa rodzina Abbego zdołała w pierwszych tygodniach II wojny światowej wyjechać z Łodzi, podobno do Częstochowy i skąd prawdopodobnie żona Abbego – Matla i jego syn – Stefan zostali wywiezieni do KL Auschwitz-Birkenau w 1942 r. i tam zginęli prawdopodobnie w komorze gazowej.

Ulica Zgierska w Łodzi – ulica długości około 6 km, biegnąca w kierunku północnym jako przedłużenie ul. Nowomiejskiej od skrzyżowania z ul. Podrzeczną (przy Starym Rynku) do granicy miasta Łodzi ze Zgierzem, gdzie przechodzi w ul. Łódzką.Obóz przejściowy w fabryce Michała Glazera – obóz przy ul. Krakowskiej 55 (dziś Liściasta 17) w Łodzi, utworzony przez łódzkie gestapo w listopadzie 1939 r. dla realizacji akcji represyjnej przeciwko inteligencji Łodzi i województwa łódzkiego, pod nazwą Intelligenzaktion Litzmannstadt (odpowiednik krakowskiej akcji AB).

Abbowie byli spokrewnieni z Goldbergami, o których Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi, w roku 2012, przygotowało fragment ekspozycji stałej (w jednym z tzw. „domków tkaczy”) „W kuchni Pani Goldbergowej”, prezentującej elementy życia codziennego łódzkich Żydów.

Archiwum Państwowe w Łodzi - jest to instytucja państwowa zajmująca się gromadzeniem, przechowywaniem, opracowywaniem i udostępnianiem materiałów archiwalnych. Archiwum Państwowe w Łodzi posiada Oddział Zamiejscowy w Sieradzu.Macewa (hebr. מַצֵּבָה macewa) – żydowska stela nagrobna, najczęściej w formie pionowo ustawionej, prostokątnej płyty kamiennej lub drewnianej (od XIX w. także żeliwnej) zwieńczonej linią prostą, trójkątem, półkolem lub dwoma odcinkami koła. Górną jej część wypełnia płaskorzeźba, dolną zaś inskrypcja (epitafium).


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Konzentrationslager Auschwitz, KL Auschwitz (Stammlager), w tym KL Birkenau (Auschwitz II) i KL Monowitz (Auschwitz III) – zespół niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych, w tym obozu zagłady na terenie Oświęcimia i pobliskich miejscowości, istniejący w latach 1940-1945, symbol Holocaustu. Jedyny obóz koncentracyjny, znajdujący się na liście światowego dziedzictwa UNESCO, figuruje tam pod oficjalną nazwą Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940-1945).
Wełna – włókno naturalne uzyskiwane z okrywy włosowej (sierści) owiec, lam, wielbłądów, kóz, królików i innych. Włókno wełniane posiada charakterystyczne cechy (karbikowatość, łuskowatość, lanolina), dzięki którym nadaje się doskonale do wytwarzania wysokiej jakości, wyrobów włókienniczych.
Obóz przesiedleńczy Radogoszcz – powstał w dużej fabryce Samuela Abbego u zbiegu ulic Zgierskiej i gen. J. Sowińskiego na początku października 1939 r., na potrzeby pierwszej, tzw. "dzikiej", akcji wysiedleńczej mieszkańców Łodzi i okolic, która trwała do stycznia-lutego 1940 roku. Ludzi, najczęściej całe rodziny, przetrzymywano tu tylko do czasu zgromadzenia odpowiedniej ilości osób do kolejnego transportu przesiedleńczego na teren Generalnego Gubernatorstwa. Przeciętnie był to jeden dzień, jedno popołudnie, maksymalnie kilka dni. Miejscem docelowym tych transportów był najczęściej Kraków (tu obóz przesiedleńczy przy ul. Wąskiej), ale co najmniej jeden wysłano do Krosna skąd rozesłano ich po okolicznych wsiach.
I wojna światowa – konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 (w latach 20. i 30. XX wieku nazywany "wielką wojną") pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917), a państwami centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię.
Intelligenzaktion (pol. akcja „Inteligencja”) zwana także („Flurbereiningung”) „Akcja Oczyszczenia Gruntu” lub (Direkteaktion) (pol. akcja bezpośrednia) – kryptonim akcji fizycznej likwidacji polskiej inteligencji oraz polskich warstw kierowniczych na terenie okupowanej Polski przeprowadzonej od września 1939 do kwietnia 1940 roku. Akcja była częścią wielkiego Generalnego Planu Wschodniego.
Park im. Adama Mickiewicza (Park Julianowski) – zabytkowy łódzki park o powierzchni 46,5 ha, znajduący się w obrębie ulic Zgierska, Sowińskiego, Jaworowa, Folwarczna, al. Róż, Karłowicza.
Cmentarz żydowski w Łodzi – cmentarz w Łodzi założony w 1892 roku, położony w południowej części Bałut, na niewielkim wzniesieniu pomiędzy ulicami Bracką, Zagajnikową, Zmienną i Inflancką; największa w Polsce pod względem powierzchni nekropola żydowska (42 ha, ponad 230 tys. pochowanych, w tym ok. 45 tys. stanowią mogiły zmarłych i zamordowanych w okresie funkcjonowania łódzkiego getta).

Reklama