Samoobrony kresowe (1918–1919)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Samoobrony polskie, Samoobrona na Litwie – polskie ochotnicze formacje wojskowe, istniejące na przełomie lat 1918 i 1919 na północno-wschodnich obszarach odradzającego się Państwa Polskiego.

Niemenczyn (lit. Nemenčinė) - miasto na Litwie położone w rejonie wileńskim ok. 25 km na płn-wsch od Wilna przy ujściu rzeki Niemenczynki (Nemenčia) do Wilii (Neris). Miasto liczy ok. 6 tys. mieszkańców z których 55% stanowią Polacy. Miasto stanowi starostwo miejskie Niemenczyn, jest ono także siedzibą gminy Niemenczyn.Władysław Wejtko (ur. 1 lutego 1859 w Inflantach zm. 16 listopada 1933 Nałęczowie) – generał major Armii Imperium Rosyjskiego, generał dywizji Wojska Polskiego.

Główne ośrodki[ | edytuj kod]

Jednostki samoobrony powstawały spontanicznie od jesieni 1918 na terenach Wileńszczyzny, Grodzieńszczyzny i Mińszczyzny w celu powrotu tych obszarów do państwa polskiego. Głównymi ich ośrodkami były Wilno, Mińsk, Grodno, Lida i Kowno, a z mniejszych miejscowości Szczuczyn, Ejszyszki, Oszmiana, Wilejka, Niemenczyn, Świr, Poniewież.

II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.Brześć, dawniej Brześć Litewski, Brześć nad Bugiem, (biał. Брэст, Берасьце, Brest, Bieraście; ros. Брест, Берестье, Briest, Bieriestje; jid. בּריסק, hebr. ברסט ליטובסק; ukr. Берестя, Berestia) – miasto na Białorusi, u ujścia Muchawca do Bugu, siedziba administracyjna obwodu brzeskiego i rejonu brzeskiego. Ośrodek przemysłowy, węzeł kolejowy i drogowy na granicy z Polską, port rzeczny, port lotniczy; uniwersytet (1995), politechnika (1989); ośrodek kultury polskiej na Białorusi, polski konsulat generalny; 310,8 tys. mieszk. (1 stycznia 2010).

Były to oddziały o różnej liczebności, składające się z miejscowej ludności polskiej, których akcje to początkowo obrona przed bandami rabunkowymi i niemieckimi maruderami, a następnie wojskami bolszewickimi, prowadzącymi agitację komunistyczną na tych terenach i buntującymi chłopów. Samoobrony kresowe przeciwstawiały się także litewskiemu nacjonalizmowi, roszczącemu pretensje do szerokiego pasa ziem Wileńszczyzny, a nawet Nowogródczyzny, co zagrażało odbudowaniu Polski w jej historycznym i etnicznym kształcie. Formacje Samoobrony często własnym sumptem wystawiali polscy ziemianie.

Różana (biał. Pужаны) – osiedle typu miejskiego na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie prużańskim, do 1945 miasto w Polsce, w województwie poleskim, w powiecie iwacewickim, siedziba gminy Różana.Bolesław Lisowski (ur. 23 października 1886 roku w Dziębrowie, zm. 31 grudnia 1942 roku w okolicach Szczuczyna) – poseł na Sejm Ustawodawczy (1919–1922).

20 listopada 1918 roku w Warszawie powstał Komitet Obrony Kresów Wschodnich mający na celu wsparcie dążeń Polaków na Wileńszczyźnie do połączenia z Macierzą. Wkrótce wszystkie jednostki Samoobrony zostały ujęte w jednolite ramy organizacyjne. 8 grudnia 1918 na ich czele stanął generał Władysław Wejtko. Natychmiast udał się do Warszawy, gdzie Naczelnik Państwa Józef Piłsudski mianował go formalnie dowódcą wszystkich formacji samoobrony krajowej Litwy i Białorusi oraz wszelkich innych polskich oddziałów wojskowych i milicyjnych. Niezwłocznie przystąpił on do formowania dwóch pułków, pod dowództwem ppłk. W. Zubrzyckiego na Wileńszczyźnie i gen. Adama Mokrzeckiego na Grodzieńszczyźnie.

Baranowicze (biał. Баранавічы, jidysz באראנאוויטש, Baranowicz) – miasto w obwodzie brzeskim, siedziba rejonu baranowickiego Białorusi, do 1945 w Polsce, w województwie nowogródzkim, siedziba powiatu baranowickiego.Barwy broni i służb Wojska Polskiego II RP - opis łapek, wypustek, proporczyków i otoków broni i służb Wojska Polskiego II RP.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Józef Klemens Piłsudski (ur. 5 grudnia 1867 w Zułowie, zm. 12 maja 1935 w Warszawie) – polski działacz socjalistyczny i niepodległościowy, polityk, Naczelnik Państwa w latach 1918–1922 i naczelny wódz Armii Polskiej od 11 listopada 1918, pierwszy marszałek Polski od 19 marca 1920; dwukrotny premier Polski (1926–1928 i 1930), twórca tzw. rządów sanacyjnych w II Rzeczypospolitej wprowadzonych w 1926 po przewrocie majowym, współzałożyciel PPS i szef Wydziału Bojowego PPS (OB PPS).
Lida (biał. Ліда, lit. Lyda) – miasto na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, siedziba rejonu lidzkiego, w latach 1921–1939 w Polsce, w województwie nowogródzkim, siedziba powiatu lidzkiego.
Łapy – miasto w woj. podlaskim w powiecie białostockim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Łapy. Położone na Nizinie Północnopodlaskiej nad rzeką Narew.
Powiat szczuczyński – powiat w województwie nowogródzkim II Rzeczypospolitej z siedzibą w Szczuczynie, utworzony 21 maja 1929 z części powiatu lidzkiego i powiatu grodzieńskiego województwa białostockiego.
Komitet Obrony Kresów Wschodnich – organizacja powstała w końcu listopada 1918 roku w Warszawie. Wyłoniła się z powstałej na początku 1917 roku w tym samym mieście Komisji Litewskiej. Sprawowała polityczny mecenat nad powstającymi wojskowymi oddziałami ochotniczymi samoobron Kresów Wschodnich. Jednym z jej zadań było prowadzenie agitacji na rzecz włączenia ich w struktury Wojska Polskiego poprzez utworzenie Dywizji Litewsko-Białoruskiej. Cel ten został osiągnięty 26 listopada 1918 roku, kiedy to Naczelnik Państwa Józef Piłsudski zgodził się na utworzenie takiej dywizji.
Władysław Dąbrowski, znany także jako Władysław Dąmbrowski lub Władysław Dombrowski herbu Junosza (ur. 19 kwietnia 1891 w Suwałkach, zm. 21 października 1927) – major kawalerii Wojska Polskiego, „zagończyk”, dowódca oddziału partyzanckiego na Wileńszczyźnie w roku 1919
Królestwo Polskie (ros. Царство Польское, Carstwo Polskoje), potocznie Królestwo Kongresowe, Kongresówka – kadłubowe państwo polskie istniejące w latach 1815-1832, a później do 1918 r. jako część składowa Imperium Rosyjskiego. Zostało utworzone decyzją kongresu wiedeńskiego. Wbrew obiegowym opiniom Królestwo Polskie było państwem suwerennym i niepodległym (do 1832 r.), posiadającym własną konstytucję, Sejm, wojsko, monetę i szkolnictwo z Uniwersytetem Warszawskim, a czynności urzędowe odbywały się w języku polskim. Polskę łączyły z Rosją - osoba Monarchy (każdorazowy Imperator Rosji był jednocześnie Królem Polski i pod takim tytułem występował w Królestwie) oraz polityka zagraniczna, należąca do prerogatyw królewskich. Koroną królestwa była Polska Korona Cesarska. 26 lutego 1832 roku król Mikołaj I Romanow zniósł konstytucję Królestwa zastępując ją Statutem Organicznym, który likwidował Sejm i samodzielną armię, znosił unię międzypaństwową i włączał Królestwo do cesarstwa na zasadzie autonomii administracyjnej, przywrócił urząd namiestnika sprawującego władzę cywilną i wojskową.

Reklama