• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Samokontrola

    Przeczytaj także...
    PubMed – angielskojęzyczna internetowa baza danych obejmująca artykuły z dziedziny medycyny i nauk biologicznych. Została założona w 1996 roku przez National Center for Biotechnology Information (NCBI), będący częścią National Library of Medicine, wchodzącego w skład National Institutes of Health.Inteligencja emocjonalna, inaczej EQ (ang. Emotional Intelligence Quotient; także EI – Emotional Intelligence) – kompetencje osobiste człowieka w rozumieniu zdolności rozpoznawania stanów emocjonalnych własnych oraz innych osób, jak też zdolności używania własnych emocji i radzenia sobie ze stanami emocjonalnymi innych osób.
    Funkcjonalne obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego, zwyczajowo funkcjonalny rezonans magnetyczny, w skrócie fMRI (od ang. functional magnetic resonance imaging) – wyspecjalizowana odmiana obrazowania metodą rezonansu magnetycznego, za pomocą której mierzony jest wzrost przepływu krwi i utlenowania aktywnej okolicy mózgu. W metodzie tej wykorzystywany jest fakt, iż podczas aktywności komórek nerwowych zwiększa się ich zapotrzebowanie na tlen i nasila się produkcja dwutlenku węgla. Wzrost aktywności danego rejonu mierzy się przy pomocy odpowiedzi BOLD (ang. blood-oxygenation-level-dependent), która określa zależność intensywności sygnału rezonansu magnetycznego od poziomu natlenienia krwi.

    Samokontrola (samodyscyplina) – umiejętność kontrolowania swoich emocji i zachowań.

    Badania z wykorzystaniem rezonansu czynnościowego ludzkiego mózgu pokazują, że samokontrola jest związana z pewnym obszarem grzbietowo-bocznej części kory przedczołowej, należącej do płata czołowego. Obszar ten jest odrębny od tych odpowiedzialnych za czynności zamierzone, postrzeganie intencji czy dokonywanie wyborów.

    Bodziec (w psychologii) - jakiekolwiek zdarzenie, które może spowodować za pośrednictwem układu nerwowego jakąkolwiek reakcję (ruchową lub emocjonalną). Bodziec może mieć charakter prosty, odpowiadający rozumieniu bodźca w fizjologii albo złożony z wielu bodźców prostych. W tym sensie bodźcem może być percypowane zachowanie innej osoby, słowo lub dłuższa wypowiedź, cała sytuacja wyróżniona ze względu na istotne dla jednostki czynniki etc.Wolna wola (łac. voluntas wola, velle chcieć) – hipotetyczna cecha świadomości, z powodu której miałoby się wybór przy podejmowaniu działania. Zagadnienie wolnej woli jest jednym z odwiecznych pytań, będących m.in. częścią etyki oraz teorii bytu. Pogląd, że wolna wola nie istnieje, nazywamy determinizmem, a pogląd, że istnieje to indeterminizm (inaczej woluntaryzm). Według pozytywizmu logicznego istnienie wolnej woli jest względne. Większość neurobiologów jest zdania, że wolna wola nie istnieje.

    Wielu badaczy pracuje nad identyfikacją obszarów biorących udział w procesie samokontroli; wiele z nich zostało już rozpoznanych. Na poziomie biologicznym uważa się, że utrata kontroli jest spowodowana nieprawidłową pracą mechanizmu decyzyjnego. Mechanistyczne wytłumaczenie zjawiska samokontroli jest wciąż na wczesnym etapie. Istnieje, jednakże silne zainteresowanie takim wyjaśnieniem, ze względu na jego możliwe zastosowanie kliniczne. Większość prac nad tym w jaki sposób mózg podejmuje decyzje jest oparta na dowodach poznania postrzeżeniowego.

    DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.Emocja (od łac. e movere, w ruchu) – stan znacznego poruszenia umysłu. Słowo to miało w historii wiele znaczeń przed-psychologicznych, i odnosiło się nie do stanu indywidualnego umysłu, ale najpierw do przemieszczania się (ludów, populacji), potem do prawie fizycznej agitacji (np. w przypadku burzy, an Emotion in the air, 1708). We współczesnym znaczeniu tego słowa, emocja implikuje aspekt działaniowy, reakcyjny, i nie jest równoznaczna z pasywnym uczuciem (ang., fr. passion, gr. πάσχω, zob. namiętność). Takie rozumienie emocji zwiazane jest z pracami Williama Jamesa (1890), Roberta Solomona i Antonio Damasio (1995).

    Wiele z zadań, którym poddawani są pacjenci nie są w bezpośredni sposób związane z samokontrolą i mają raczej charakter zadań decyzyjnych. Jednakowoż wkład w prace nad samokontrolą jest osiągany właśnie poprzez badania zadań decyzyjnych. Źródła dowodów na istnienie konkretnych mechanizmów nerwowych dotyczących samokontroli obejmują funkcjonalny magnetyczny rezonans jądrowy, obserwację pacjentów, badania nad układem nerwowym zwierząt, badania nad patologią wśród ludzi i zwierząt oraz badania nad pacjentami z zaburzeniami samokontroli.

    Teoria reaktancji, teoria oporu psychicznego – teoria psychologiczna stworzona przez Jacka Brehma w 1966 r. Jej fundamentem jest twierdzenie o tym, że ludzie reagują oporem na odebranie im swobody działania lub możliwości.

    Z samokontrolą wiążą się interesujące zjawiska. Próby kontroli swoich myśli i uczuć skutkują zwykle narastaniem uczucia presji wewnętrznej na wykonywanie kontrolowanych zachowań i nasilaniem się tłumionych myśli. Tak dzieje się przede wszystkim w początkowych etapach wprowadzenia kontroli. Zjawisko to nazywane jest "paradoksalnym efektem kontroli".

    "Samokontrola emocji", pisze Lucyna Golińska w "Terapii", "bywa rozumiana jako sterowanie jej doświadczaniem lub wyrażaniem. Większość ludzi chciałaby skrócić i zmniejszyć intensywność przeżywanego smutku lub lęku, a zintensyfikować doświadczanie szczęścia, ciekawości czy miłości". Ludzie, którzy np. próbują tłumić myśli o pewnych czynnościach (np. "nie będę jadł", "nie będę palić") narażają się na to, że myśli tych pojawi się więcej. Zjawisko to jest dobrze potwierdzone przez eksperymenty i wyjaśniane przez przynajmniej cztery teorie psychologiczne:

  • teoria wyczerpywania woli
  • teoria nieświadomego rozumienia przekazów negatywnych
  • teoria bodźców warunkowych
  • teoria podwójnych procesów kontroli.
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • teoria reaktancji
  • inteligencja emocjonalna
  • wolna wola
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Brass M, Haggard P (sierpień 2007). "To do or not to do: the neural signature of self-control" . J. Neurosci. 27 (34): 9141–5. doi:10.1523/JNEUROSCI.0924-07.2007. PMID 17715350.




    Reklama

    Czas generowania strony: 0.715 sek.