• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Sambia - kraina historyczna

    Przeczytaj także...
    Prusowie – ludy bałtyckie zamieszkujące w średniowieczu tereny między Pomorzem, Mazowszem, Litwą a Bałtykiem (wybrzeże Bałtyku między dolną Wisłą a dolnym Niemnem). Obecnie na ich terytorium znajdują się: województwo warmińsko-mazurskie oraz obwód kaliningradzki.Jantarnyj (ros. Янтарный, niem. Palmnicken, pol. Palmniki) - osada nadbałtycka w granicach miasta Swietłogorsk w obwodzie kaliningradzkim. Około 6 tys. mieszkańców.
    Obwód kaliningradzki (ros. Калининградская область, Kaliningradskaja obłast’) – jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, rosyjska eksklawa w Europie Środkowej, nad Morzem Bałtyckim.
    Krainy historyczne dawnych Prus
    Krainy Prus

    Sambia (niem. Samland) – kraina historyczna w Prusach, zamieszkana przez jedno z plemion pruskich. W 2 poł. IX wieku osiedlali się na niej Szwedzi, a w 2 poł. X wieku Duńczycy, w tym Haakon, syn Haralda Sinozębego. W X wieku Sambia była centrum handlowym Prus, skąd eksportowano skórki kun i bursztyn. Od IX do XIII wieku Duńczycy kilkakrotnie wyprawiali się do Sambii co oznacza, że były to podboje nietrwałe. Do Sambii prowadził szlak handlowy z Brześcia przez Drohiczyn, Wiznę, Rajgród, Szurpiły, Jegliniec, Gąbin.

    Kaliningrad (ros. Калининград, do 4 czerwca 1946 Królewiec (do XVI w. także Królówgród), ros. Кёнигсберг, niem. Königsberg, łac. Regiomontium, prus. Kunnegsgarbs, lit. Karaliaučius) – stolica obwodu kaliningradzkiego – eksklawy Federacji Rosyjskiej, u ujścia Pregoły do Bałtyku, w historycznej krainie Sambii. Liczba ludności Kaliningradu w 2006 wynosiła 434,9 tys.Zakon krzyżacki – pełna nazwa: Zakon Szpitala Najświętszej Maryi Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakon krzyżacki, zakon niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Theutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XI i XII wieku. Sprowadzony, by zapewnić bezpieczeństwo ewangelizacji Prusów, opanował militarnie obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem formację państwową Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.

    Do wczesnych lat 50-tych XIII w. podejmowane przez Krzyżaków próby podboju położonej w północnych Prusach Sambii, kończyły się niepowodzeniem. Aby pokonać Sambów, zimą 1254/55 r. pod wodzą czeskiego króla Przemysła Ottokara II została przedsięwzięta zakończona sukcesem krzyżacka krucjata. Przed powrotem do Czech król Ottokar pozostawił Krzyżakom hojną darowiznę na założenie zamku nad Pregołą. Na jego cześć zamek i powstałe tam miasto nazwano Königsberg (Królewiec).

    Półwysep Sambijski, Sambia (ros. Калининградский полуостров, Kaliningradskij połuostrow; Земландский полуостров, Ziemłandskij połuostrow) - półwysep na terenie Rosji rozdzielający Zalew Wiślany (na południu) od Zalewu Kurońskiego (na północy). Na zachodzie półwysep graniczy z Bałtykiem, a na wschodzie przechodzi w Nizinę Staropruską.Przemysł II Ottokar (czes. Přemysl Otakar II.; ur. ok. 1233, zm. 26 sierpnia 1278) – król Czech w latach 1253-1278 z dynastii Przemyślidów.

    Po podboju Sambii przez Zakon krzyżacki w XIII wieku weszła w obszar Prus Dolnych.

    Obecnie w obwodzie kaliningradzkim Federacji Rosyjskiej. Główne miasto – Królewiec; inne miejscowości: Rybaki, Piława, Tapiawa, Welawa, Labiawa, Nowotki, Tryszkajmy, Ruszowice, Palmniki.

    Od Sambii przejęto nazwę Półwyspu Sambijskiego (ros. Kaliningradskij połuostrow, Ziemlandskij połuostrow) nad Morzem Bałtyckim, między Zalewami: Wiślanym i Kurońskim. Powierzchnia 900 km², nizinna, maksymalna wysokość do 89 m n.p.m.

    Państwo krzyżackie powstało nad Bałtykiem w XIII wieku w wyniku podboju ludów autochtonicznych miało charakter ze swej natury ekspansywny. W toku swych zdobywczych działań Krzyżacy natrafili na zdecydowany opór ze strony Litwy i mimo swych dwuwiekowych wysiłków nie zdołali go przełamać, a nawet sami przypłacili swą agresję utratą potęgi. Po sukcesach na Zachodzie, zakon upatrywał możliwości dalszego rozszerzenia granic państwa zakonnego w pochodzie na ziemie litewskie. Chciał wykorzystać krucjaty jako sposób rozbudowy własnej potęgi.Zalew Wiślany (ros. Zalew Kaliningradzki) – zalew słonawowodny, zatoka Morza Bałtyckiego o powierzchni 838 km² (w tym w granicach Polski 328 km²), część Zatoki Gdańskiej odcięta przez Mierzeję Wiślaną.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Prusy
  • Prusy Dolne
  • diecezja sambijska
  • Barcja
  • wojna krzyżacko-litewska 1344-1347
  • Powstanie w Sambii
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Christofer Herrmann, Christofer Herrmann: Zamki w państwie krzyżackim w Prusach (2015) [dostęp 2020-04-14] (ang.).

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Sambia w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. X: Rukszenice – Sochaczew. Warszawa 1889.
  • Gurjewsk (ros. Гурьевск, lit. Romuva, niem. Neuhausen, pol. Romnowo), miasto w obwodzie kaliningradzkim, położone 7 km na płn. od Kaliningradu. Stolica rejonu gurjewskiego.Powstanie chłopskie w Sambii – antyfeudalna rebelia chłopska, która miała miejsce na terenie Prus Książęcych w 1525 roku. Oprócz chłopów niemieckich brała w nim udział także rdzenna pruska ludność tego kraju.




    Warto wiedzieć że... beta

    Gwardiejsk (ros. Гвардейск, pol. Tapiewo, niem. Tapiau) – miasto powiatowe w obwodzie kaliningradzkim. Położone na prawym brzegu rzeki Pregoły, 38 km na wschód od Kaliningradu.
    Swietłogorsk (ros. Светлогорск, pol. Ruszowice, Ruskowo, niem. Rauschen) – miasto na prawach rejonu w obwodzie kaliningradzkim (Rosja). Do rejonu zalicza się także osady nadmorskie Jantarnyj i Primorje.
    Zalew – zbiornik wodny, dość płytki, utworzony w wyniku trwałego zalania określonego obszaru wodą. Ma dwa podstawowe znaczenia:
    Zalew Kuroński (lit. Kuršių marios, ros. Kurszskij zaliw, niem. Kurisches Haff) – zatoka na południowo-wschodnim wybrzeżu Morza Bałtyckiego na terytorium Rosji (obwód kaliningradzki) i Litwy. Jego nazwa pochodzi od bałtyckiego ludu Kurów. Do zalewu uchodzi rzeka Niemen, zbierająca wody z Białorusi, Litwy i okręgu kaliningradzkiego Rosji oraz z małym stopniu z Polski.
    Morze Bałtyckie, Bałtyk (łac. balteus — pas. Nazwa Bałtyku pojawia się po raz pierwszy u Adama z Bremy) – płytkie morze śródlądowe na szelfie kontynentalnym w północnej Europie. Połączone z Morzem Północnym przez Cieśniny Duńskie (Sund, Mały i Wielki Bełt) oraz Kattegat i Skagerrak. Za zachodnią granicę Bałtyku właściwego przyjmuje się cieśninę Sund i próg podwodny ciągnący się na głębokości 18–20 m od przylądka Gedser (wyspa Falster) do przylądka Darßer Ort (Darß); na zachód od tej linii znajduje się akwen Bałtyku Zachodniego o powierzchni ok. 8000 km² nazywany przez Niemców także Ostsee; akwen ten obejmuje m.in. część wód Cieśnin Duńskich (oprócz Małego i Wielkiego Bełtu) a także mniejsze: Alsenbelt, Fehmarnbelt, Langelandsbælt.
    Barcja – kraina historyczna w Prusach, na wschodnim brzegu Łyny, zamieszkiwana przez jedno z plemion pruskich - Bartów. Terytorium Barcji wchodziło w skład diecezji warmińskiej i dominium warmińskiego.
    Diecezja sambijska - jedna z czterech diecezji (obok diecezji chełmińskiej, pomezańskiej i warmińskiej) na terenie Prus. Powstała w 1249 roku i wchodziła w skład metropolii ryskiej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.