• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Salta - prowincja



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Jujuy (czyt. chuchui) – prowincja w północno-zachodniej Argentynie. Stolicą prowincji jest miasto San Salvador de Jujuy.Tytoń (Nicotiana L.) – rodzaj roślin zielnych z rodziny psiankowatych. Nazwa rodzaju pochodzi z tur. "tütün", w staropolszczyźnie i gwarowo "tytuń". Gatunkiem typowym jest Nicotiana tabacum L.. Do tego rodzaju należy 67 gatunków pochodzących z obydwu Ameryk oraz z Australii. Obecnie uprawiane są też w wielu innych rejonach świata. Rośliny jednoroczne, dwuletnie, byliny lub krzewy.

    Salta jest argentyńską prowincją położoną w północno-zachodniej części kraju. Graniczy na północy z prowincją Jujuy i Boliwią, na wschodzie z Paragwajem, prowincjami Formosa, Chaco, na południu z Santiago del Estero, Tucumán i Catamarcą i na zachodzie z Chile.

    Historia[ | edytuj kod]

    Czasy przedhiszpańskie[ | edytuj kod]

    Znaleziska archeologiczne pochodzące z prowincji Salta i prowincji sąsiednich pozwalają stwierdzić, że człowiek zaczął zasiedlać ten obszar jakieś 10 000 lat temu, podczas migracji z północy. Aż do XV wieku, na krótko przed przybyciem Hiszpanów, obszar valliserrano i andyjski był zamieszkany przez ludy Humahuaca i Diaguita, których głównymi plemionami byli Pulares, Guachipas, Hualfines, Amaichás, Quilmes, Yavis, Churumatas, Tomatas i Tolombones. Jako że posiadali wspólny język – cacán) zostali sklasyfikowani pod nazwą Diaguitas, chociaż oni sami nazywali się Paziocas lub Pacciocas.

    Państwo Inków, Królestwo Inków, Imperium Inków (kecz. Tahuantinsuyu, Imperium Czterech Części, Zjednoczone Cztery Części – patrz mapa podziału administracyjnego) – historyczne państwo w zachodniej części Ameryki Południowej, w okresie swego największego rozkwitu obejmujące tereny dzisiejszego Peru, Ekwadoru oraz częściowo Boliwii, Chile, Kolumbii i Argentyny.Manuel José Joaquín del Corazón de Jesús Belgrano (ur. 3 czerwca 1770 w Buenos Aires, zm. 20 czerwca 1820) - argentyński ekonomista, polityk, przywódca militarny, twórca flagi Argentyny. Prawnik z Rosario w ówczesnym wicekrólestwie La Platy, zwolennik niezależności La Platy od Burbonów.

    W regionie puny żył lud Lickan-Antay, mówiący w języku cunza, bardziej znany jako „atacamas”, głównie ci z grupy lipe-chicha, o kulturze bardzo podobnej do Diaguita (pomiędzy XII a XV wiekiem rozwinęło się Señorío de Tastil zapoczątkowane przez Lickan-Antay). Do lat 1470-80 wszystkie te ludy zostały podbite przez Inków, pochodzących z Peru, którzy założyli swoje główne centrum rządów kolonialnych w Sikuani (w przybliżeniu współczesna Chicoana).

    Wigoń, wikunia (Vicugna vicugna) – gatunek południowoamerykańskiego, roślinożernego ssaka parzystokopytnego, najmniejszy przedstawiciel rodziny wielbłądowatych (Camelidae), protoplasta alpaki, blisko spokrewniony z gwanako i lamą, zwierzętami określanymi w języku polskim wspólną nazwą lamy. Żyje w małych grupach rodzinnych, na stokach Andów.Ziemniak, kartofel, psianka ziemniak (Solanum tuberosum L.) – gatunek byliny należący do rodziny psiankowatych. Nazwa ”ziemniak” odnosi się zarówno do całej rośliny, jak i do jej jadalnych, bogatych w skrobię bulw pędowych, z powodu których gatunek jest uprawiany na masową skalę. Roślina wywodzi się z Andów, gdzie udomowiono ją ok. 8 tysięcy lat temu. Ziemniak został przywieziony do Europy w końcu XVI wieku, w ciągu następnych stuleci stał się integralną częścią wielu kuchni z całego świata. Obecnie jest czwartą pod względem produkcji rośliną uprawną (po pszenicy, ryżu i kukurydzy).

    Obszar Chaco Salteño był i jest zamieszkany przez: Wichís (nazywani począwszy od inwazji Keczua: „matacos”), Chanés, Chorotís, Chiriguanos, a nawet Qom'lek (powszechnie nazywani przez Guaraní: „tobas”). Keczua, podobnie jak grupy Vilelas rozpowszechnili nazwy “cunco” (“dziki”) i “chavanco” na ludy regionu Chaco Salteño.

    Chile (Republika Chile, hiszp. República de Chile) – państwo w Ameryce Południowej, ciągnące się długim pasem na zachodnim wybrzeżu kontynentu nad Oceanem Spokojnym. Stolicą Chile jest Santiago. Graniczy z Peru, Boliwią i Argentyną. Do Chile należą liczne wyspy przybrzeżne i wyspy na otwartym oceanie (w sumie ok. 3 tys.): Juan Fernández, Wyspa Wielkanocna (najbardziej oddalona od innych wysp i lądów zamieszkana wyspa na świecie), Sala y Gómez, San Ambrosio, San Félix, Chiloé, Campana, Santa Inés, Chonos.Salina - zakład przemysłowy produkujący sól kamienną poprzez odparowanie wody z solanki pochodzącej z mórz lub słonych jezior ewentualnie podziemnych złóż lub źródeł mineralnych.

    Epoka kolonialna[ | edytuj kod]

    Pierwszym Hiszpanem, który dotarł na obszar obecnej prowincji Salta, był Diego de Almagro w 1535. Następny był Diego de Rojas w 1542, który przebył południową część prowincji.

    W 1563 król Hiszpanii Filip II wydał akt prawny Real Cédula określający granice jurysdykcji Audiencji Charcas wewnątrz Wicekrólestwa Peru, zawierając w nich Gubernaturę Tucumán. W ten sposób została ona oddzielona od Chile, co zostało potwierdzone w 1564 wraz z mianowaniem gubernatora dla „Prowincji Tucumán, Diaguitas i Juríes”, który rezydował w Santiago del Estero. Obecne terytorium prowincji Salta zostało włączone do nowej gubernatury.

    Tarija – miasto w Boliwii, w Andach Boliwijskich, na wysokości 1957 metrów, stolica departamentu Tarija. Ludność: 234 tys. mieszkańców (2012).Paragwaj, Republika Paragwaju (hiszp. Paraguay, República del Paraguay, guarani Paraguay, Paraguay Retan) – państwo w Ameryce Południowej nieposiadające dostępu do morza.

    W 1566 przybyło na obecne terytorium Salty trzech kapitanów: Jerónimo de Olguín, Diego de Heredia i Juan de Barzocana, którzy zbuntowani wobec władzy gubernatora Francisco de Aguirre założyli miasto, które nazwali Cáceres. Zlokalizowane ono zostało na lewym brzegu rzeki Pasaje (na terenie dzisiejszego departamentu Anta). Osada została ponownie założona 15 sierpnia 1567 przez Diego de Pacheco, który zmienił jej nazwę na Nuestra Señora de Talavera del Esteco, ale po krótkim czasie zniknęła.

    Atakama (Atacama, hiszp. Desierto de Atacama) – pustynia mglista w Ameryce Południowej. Należy do najsuchszych obszarów na świecie. Leży w północnej części Chile, między Kordylierą Nadbrzeżną a Kordylierą Zachodnią. Znajduje się w obrębie dwóch chilijskich prowincji Norte Chico i Norte Grande.Salta – miasto leżące w północno-zachodniej Argentynie (prowincja Salta), w Andach, na wysokości około 1200 metrów. Około 473 tys. mieszkańców.

    Hernando de Lerma, wypełniając rozkazy wicekróla Francisco de Toledo, założył pierwszą stałą osadę, którą nazwał San Felipe de Lerma w Dolinie Salta 16 kwietnia 1582. Tradycja podaje, że Lerma został znienawidzony przez mieszkańców; z tego powodu, po jego śmierci, osada zaczęła być nazywana San Felipe el Real lub Ciudad de Salta (Miasto Salta).

    Fasola (Phaseolus L.) – rodzaj roślin jednorocznych lub bylin należący do rodziny bobowatych. Pochodzi z Ameryki Południowej i do Europy dotarła po odkryciu Ameryki przez Krzysztofa Kolumba. Do rodzaju tego, liczącego ponad 30 gatunków, należą jedne z ważniejszych roślin uprawnych. W Polsce nie rosną dziko, wyłącznie jako rośliny uprawne. Gatunkiem typowym jest Phaseolus vulgaris.Cabildo [czyt. kabildo] - rada miejska w koloniach hiszpańskich w Ameryce Łacińskiej. W pierwszej połowie XIX wieku rady miejskie stanowiły często ośrodki ruchu niepodległościowego.

    W 1592 Juan Ramírez de Velazco założył Madrid de las Juntas, w miejscu połączenia wód rzek Pasaje i Piedras. Osada została przeniesiona przez gubernatora Alonso de Rivera w 1609 trzy mile na zachód, zmieniono jej nazwę na Talavera de Madrid. Jednak powszechna stała się nazwa Esteco na pamiątkę opuszczonej Nuestra Señora de Talavera de Esteco, skąd pochodziło wielu z jej mieszkańców. To miasto odwiedził San Francisco Solano, stało się legendarne z powodu bogactwa jego mieszkańców. Zostało zniszczone przez trzęsienie ziemi 13 września 1692.

    Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię), jednakże biorąc pod uwagę także terytoria sporne do których Argentyna rości pretensje: Falklandy/Malwiny, Georgię Południową, Sandwich Południowy, Islas Auroras wraz z Orkadami Południowymi, Szetlandami Południowymi oraz z częścią Antarktydy administrowanej przez Argentynę na mocy Traktatu Antarktycznego powierzchnia łączna kraju wynosi 3 761 274 km², co czyni kraj ten ósmym na świecie pod względem powierzchni. Terytorium kraju podzielone jest na 23 prowincje i jedno miasto autonomiczne – stolica kraju Buenos Aires. Argentyna jest członkiem – założycielem Unii Narodów Południowoamerykańskich oraz Mercosur, a także członkiem Organizacji Państw Iberoamerykańskich, Banku Światowego, Światowej Organizacji Handlu, grupy krajów G15 oraz G20. Kraj uznawany jest za mocarstwo lokalne z bardzo wysokim wskaźnikiem rozwoju społecznego. W Ameryce Łacińskiej kraj ten ma piąty nominalny PKB na mieszkańca i najwyższy PKB mierzony parytetem siły nabywczej. Według analityków kraj ten zaklasyfikowany jest do rynków wschodzących, ze względu na wielkość, wysoki wzrost gospodarczy, poziom bezpośrednich inwestycji zagranicznych czy eksport w całości wytworzonych usług i towarów.Rewolucja Majowa - zamieszki mające miejsce pomiędzy 18 a 25 maja 1810 w Buenos Aires (wówczas stolicy hiszpańskiej posiadłości w Ameryce Południowej - Wicekrólestwie La Platy) wywołane przywiezioną kilka dni wcześniej do Montevideo na pokładzie brytyjskiego okrętu informacją potwierdzającą krążące od dłuższego czasu pogłoski o napoleońskiej kampanii przeciw Hiszpanii, uwięzieniu rodziny królewskiej i wprowadzeniu na tron hiszpański Józefa Bonaparte, brata cesarza Francuzów.

    Salta wchodziła w skład Wicekrólestwa Peru do 1776, kiedy to Korona Hiszpańska stworzyła Wicekrólestwo La Platy.

    Podlegając administracyjnie Wicekrólestwu La Platy, obecna prowincja Salta została włączona do Gubernatury Intendencia de San Miguel de Tucumán. Real Cédula z 5 sierpnia 1783 zniosła Gubernaturę Intendencia del Tucumán, w związku z czym Salta wraz z Catamarcą, Santiago del Estero, Jujuy, Tucumán i la Puna de Atacama stworzyła nową Gubernaturę Intendencia de Salta del Tucumán z siedzibą gubernatora w Salta (od 1792), podczas gdy reszta terytorium utworzyła Gubernaturę Intendencia de Córdoba del Tucumán, w której skład wchodziły: Córdoba, San Luis, Mendoza, San Juan, La Rioja i zachodnie skrawki obecnej prowincji Santa Fe.

    Caudillo - hiszpański termin oznaczający przywódcę politycznego (z reguły wojskowego), używany w Hiszpanii i krajach Ameryki Południowej. Posiada także portugalski odpowiednik - caudilho.Puna – strefa wyżyn śródandyjskich, które zalegają część Peru, Boliwii, Chile i Argentyny. Są to obszary znajdujące się pomiędzy poszczególnymi Kordylierami.

    W 1794 założono miasto o położeniu strategicznym: San Ramón de la Nueva Orán, bezpośrednie połączenie między Tarija i Salta.

    W 1807 rozkazem królewskim (Real Orden) departament Tarija został włączony do Intendencia de Salta del Tucumán w sferach wojskowej i kościelnej, ale nadal podlegał Potosí administracyjnie w czasie rewolucji majowej (Revolución de Mayo). Ten fakt spowodował późniejszy spór pomiędzy Argentyną i Boliwią o posiadanie miasta i jego terytorium.

    Cytrus (Citrus L.) – rodzaj roślin z rodziny rutowatych. Wśród taksonomów trwają spory co do definiowania rodzaju, przy czym badania molekularne w XXI wieku wskazują raczej na potrzebę scalenia w ramach tego rodzaju kilku dawniej wyodrębnianych taksonów. Problemy w klasyfikacji rodzaju powoduje też łatwość z jaką należące tu gatunki mieszają się, zdolność do rozmnażania apomiktycznego oraz trwająca od tysięcy lat ich hodowla. Zalicza się tu co najmniej 20–25 gatunków występujących w Azji południowej, wschodniej i południowo-wschodniej, w Australii i wyspach południowo-zachodniego Pacyfiku. Gatunkiem typowym jest Citrus medica L. Owoce tych roślin zwane cytrusami uważane są za jedne z najważniejszych owoców tropikalnych i subtropikalnych. W dokumentach chińskich znajdują się dowody na ich uprawę już 2200 lat p.n.e., wiele gatunków na półkulę zachodnią trafiło dopiero w XIX i XX wieku.Azotan potasu, KNO3 (saletra potasowa, saletra indyjska) – nieorganiczny związek chemiczny z grupy azotanów, sól potasu i kwasu azotowego.

    Niepodległość i walki wewnętrzne[ | edytuj kod]

    Pod koniec 1810 rada miejska (cabildo) Salty deklaruje przystąpienie do Rewolucji Majowej, dostarczając w 1811 pierwszy kontyngent Wojska Północy Ejército del Norte. Pomiędzy 29 stycznia i 10 marca 1812 miasto Salta było okupowane przez siły rojalistyczne.

    Po decydującej bitwie pod Saltą z 20 lutego 1813, Manuel Belgrano zdołał oswobodzić całe terytorium północno-zachodnie, chociaż utrzymały się sporadyczne ataki rojalistów ze strony Górnego Peru aż do 1826.

    Komosa ryżowa (Chenopodium quinoa Willd.) – gatunek rośliny jednorocznej w różnych systemach klasyfikacyjnych zaliczany do rodziny komosowatych lub szarłatowatych. Uprawiany w Ameryce Południowej. Jest blisko spokrewniona z pospolicie występującą w Polsce komosą białą (Chenopodium album). W Polsce notowano dawniej jej występowanie w okolicach Gubina. Status gatunku we florze Polski: efemerofit.Andrés de Santa Cruz Villavicencio y Calaumana (ur. 5 grudnia 1792 w La Paz, zm. 25 września 1865 w Wersalu) – boliwijski żołnierz i polityk, prezydent Peru w latach 1826-1827 i Boliwii w latach 1829-1839, protektor Konfederacji Peruwiańsko-Boliwijskiej (1836-1839). Był najdłużej urzędującym prezydentem w historii Boliwii.

    Dekretem z 8 października 1814 Director Supremo Gervasio Posadas utworzył prowincję Salta, dzieląc Intendencia de Salta del Tucumán dowodzoną przez generała Martina Miguela de Güemes. Prowincja ta obejmowała większe terytorium niż obecnie (cała współczesna prowincja Salta, wraz z Tariją z Chichas i Lípez, Jujuy i wybrzeże Antofagasta-Atacama).

    Peru (Perú, Republika Peru – República del Perú) – państwo w zachodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Spokojnym. Jest to trzecie co do wielkości państwo kontynentu po Brazylii i Argentynie oraz drugi co do wielkości kraj andyjski po Argentynie. Stolicą Peru jest Lima.Santiago del Estero – miasto w północno-zachodniej Argentynie, na prawym brzegu rzeki Dulce, stolica prowincji Santiago del Estero. Około 374 tys. mieszkańców.

    Po rewolucji majowej caudillo Martín Miguel de Güemes odparł liczne próby inwazji ze strony rojalistów dowodzonych przez Pedra Antonia Olañetę. Działanie jego i jego wojska znanego jako „Los Infernales” było stałe od 1815 aż do jego zabójstwa podczas zasadzki w 1821 i kontynuowane w Tarija przez siły Gauczów dowodzone przez Eustaquia Mendeza i Manuela Pereza de Uriondo.

    Llullaillaco - najwyższy na Ziemi (6739 m n.p.m.) czynny wulkan. Znajduje się w Ameryce Południowej w Andach Środkowych na granicy Argentyny i Chile, na obszarze Puna de Atacama. Zanotowano erupcje w latach: 1854, 1868, 1877.Boliwia, Wielonarodowe Państwo Boliwia (hiszp. Bolivia, Estado Plurinacional de Bolivia) – państwo na kontynencie południowoamerykańskim. Graniczy z Brazylią na północy i wschodzie, Paragwajem i Argentyną na południu oraz z Chile i Peru na zachodzie. Państwo nie posiada dostępu do morza.

    Pomiędzy 15 kwietnia a 4 maja 1817 miasto Salta było okupowane przez siły hiszpańskie generała José de La Serna.

    Pomiędzy 31 maja i końcem czerwca 1820 siły rojalistyczne generała Juana Ramireza Orozco zdołały ponownie zająć miasto.

    Pomiędzy 7 czerwca a 14 lipca 1821 nastąpiła ostatnia okupacja miasta Salta przez siły hiszpańskie Pedra Antonia Olañety, zakończona śmiercią Martína Miguela de Güemesa.

    26 sierpnia 1826 zamach stanu oddzielił Tariję od Salty i tym samym Argentyny, anektując ją do Boliwii (co ułatwiły wojna argentyńsko-brazylijska i walki wewnętrzne w Argentynie, jak również zamiar pewnych gubernatorów salteńskich utrzymania Tarijy w zależności od Salty). Kongres Narodowy ustawą z 30 listopada 1826 wyniósł Tariję do rangi prowincji, jednak nie powróciła ona już do terytorium argentyńskiego.

    Górne Peru (Alto Perú) – jednostka podziału administracyjnego najpierw Wicekrólestwa Peru, a później Wicekrólestwa La Platy, odpowiadająca w przybliżeniu terytorium obecnej Boliwii.Papryka, syn. pieprzowiec (Capsicum L.) – rodzaj roślin należących do rodziny psiankowatych. Przedstawiciele rodzaju pochodzą z Ameryki Południowej i Centralnej, obecnie rozpowszechnione na całym świecie. Gatunkiem typowym jest Capsicum annuum L..

    22 listopada 1834 Jujuy oddzielił się od Salty i przekształcił się w nową prowincję argentyńską ze wsparciem rządu boliwijskiego marszałka Andresa de Santa Cruz.

    W 1884 San Ramón de la Nueva Orán oddzielono od Salty, jako Territorio Nacional de Orán (Terytorium Narodowe Oranu), chociaż ten region administracyjny okazał się efemeryczny (istniał praktycznie tylko w dokumentach), wkrótce przywrócono jego zależność od Salty. Ustawą N° 1.532, z 16 października 1884, nazywaną „De Organización de los Territorios Nacionales” („O Organizacji Terytoriów Narodowych”), ustalono granice Terytoriów Narodowych Chaco i Formosy, ustalając granicę wschodnią prowincji Salta.

    Formosa - prowincja w północnej Argentynie, przy granicy z Paragwajem. Zajmuje obszar 72,1 tys. km², liczba mieszkańców w 2002 roku wynosiła 496 tys. Stolicą prowincji jest miasto Formosa.Catamarca – prowincja w Argentynie, na północnym zachodzie kraju. Stolicą prowincji Catamarca jest miasto San Fernando del Valle de Catamarca, którą to nazwę zazwyczaj skraca się do "Catamarca". Analfabetyzm dotyczy 4,5% ludności. Catamarca graniczy z prowincjami (od północy, zgodnie z ruchem wskazówek zegara): Salta, Tucumán, Santiago del Estero, Córdoba oraz La Rioja. Od zachodu graniczy z Chile.

    Pod koniec XIX wieku wojsko argentyńskie rozpoczęło ofensywę militarną w celu opanowania osad ludów qomlek, wichi i chiriguano, które zamieszkiwały La Banda Grande (el Chaco). Rezultatem tej kampanii było podporządkowanie całego regionu Chaco Argentynie, później prowincja rozszerzyła się w kierunku wschodnim. Jednak w tej ofensywie zginęły tysiące tubylców, a plemiona, które przetrwały, straciły swoje ziemie.

    Bawełna, bawełnica (Gossypium L.) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych, obejmujący około 40 gatunków. W stanie dzikim występują na słabo nawodnionych obszarach wszystkich kontynentów, poza Australią i Antarktydą.Cukrowiec lekarski (Saccharum officinarum L.) – gatunek byliny należący do rodziny wiechlinowatych (Poaceae). Zwyczajowo nazywana jest trzciną cukrową, mimo że z biologicznego punktu widzenia jest to nazwa nieprawidłowa, roślina nie należy bowiem do rodzaju trzcina, lecz rodzaju cukrowiec. Prawdopodobnie pochodzi z Nowej Gwinei. Uprawiana jest wszędzie w strefie tropikalnej.

    Traktatem z 10 maja 1889 z Boliwią, Argentyna zrzekła się pretensji do Tarijy, a Boliwia, w zamian, odstąpiła obszar Puny de Atacama – terytorium, które zostało przyłączone do Salty już w 1818 przez Martina Miguela de Güemes, jednak znajdowało się w posiadaniu Chile, po wojnie o Pacyfik (1879-1880). Ten manewr polityczny Boliwii nadawał Argentynie terytorium, które wchodziło w skład Wicekrólestwa La Platy, ale które faktycznie znajdowało się w rękach Chile. Boliwia chciała w ten sposób wywołać wojnę między Chile i Argentyną. Jako że Chile odmawiało przekazania terytoriów scedowanych przez Boliwię, zdecydowano się na arbitraż dyplomaty Stanów Zjednoczonych Williama Buchanana, który w 1899 przyznał Argentynie 75% spornego terytorium, reszta przypadła Chile. Ustawą N° 3.906 z 9 stycznia 1900 utworzono Territorio de Los Andes (Terytorium Andów). Dekretem z 12 maja 1900 Narodowa Władza Wykonawcza podzieliła to terytorium na 3 departamenty: Departament Susques lub Północy, który graniczył na wschodzie z Prowincją Jujuy, jego siedzibą została osada Susques; el Departament „Pastos Grandes lub Centrum”, graniczący z Prowincją Salta i Departament Antofagasta de la Sierra lub Południa, ograniczony przez Prowincję Catamarca.

    Francisco de Toledo (10 lipca 1515 - 1584) – hiszpański wicekról Peru sprawujący tę funkcję od 26 listopada 1569 do 23 września 1581.Keczua (Kiczua, Quechua, Quichua) – grupa plemion indiańskich tworząca odrębną rodzinę językową, posługujących się dialektami języka keczua. Zamieszkują głównie obszary Andów na terenach Peru, Boliwii i Ekwadoru (mniejsze skupiska także w Kolumbii, Chile i Argentynie). Ich liczebność sięga kilkunastu milionów osób. Do tradycyjnych zajęć Keczua zalicza się uprawę zbóż i chów zwierząt, w mniejszym zakresie także tkactwo i garncarstwo.

    XX wiek[ | edytuj kod]

    W 1902 Prowincja Salta scedowała mały departament San Antonio de los Cobres (około 5500 km²), który stał się czwartym departamentem Terytorium Andów i jego stolicą.

    W 1925 Yacuiba została scedowana na rzecz Boliwii, mimo że znajdowała się na południe od równoleżnika, który wyznaczał granicę międzynarodową.

    W 1943 rząd zniósł Gubernaturę Andów, włączając ponownie San Antonio de Los Cobres do Prowincji Salta, a wraz z nim cały DepartamentPastos Grandes, który znajdował się w środkowej części zlikwidowanej gubernatury de la extinta gobernación. Z obydwu tych departamentów utworzono obecny Departament Andów (Susques przeszedł pod jurysdykcję Prowincji Jujuy, a Antofagasta de la Sierra została przyłączona do Prowincji Catamarca).

    Tucumán jest jedną z prowincji Argentyny. Leży na północnym zachodzie kraju. Stolicą jest San Miguel de Tucumán, nazwa ta jest często skracana do Tucumán. Sąsiednie prowincje to Salta, Santiago del Estero i Catamarca. Puna de Atacama − płaskowyż typu wulkanicznego w Andach Środkowych, w północnym Chile (15%) i częściowo w północnej Argentynie (85%).

    Podczas lat 60. i 70. prowincja (i cały region północno-zachodni) była uważnie obserwowana przez rząd z powodu możliwości wzrostu aktywności ruchów skrajnej lewicy. Salta, podobnie jak cała Argentyna, przeszła przez terror dyktatury wojskowej (1976-1983) i łamania praw człowieka, które ją poprzedziły. Zostało „znikniętych” (desaparecidos) lub zamordowanych około 300 mieszkańców prowincji, wśród nich były gubernator Miguel Ragone.

    Filip II (ur. 21 maja 1527 w Valladolid, zm. 13 września 1598 w Eskurialu) – król Neapolu i Sycylii w latach 1554-1598, władca Niderlandów w latach 1555-1598, król Hiszpanii w latach 1556-1598 i Portugalii w latach 1580-1598 jako Filip I, z dynastii Habsburgów.San Antonio de los Cobres – miasto w prowincji Salta w Argentynie. Stolica departamentu Los Andes. Geograficznie położone jest na Puna de Atacama.

    18 grudnia 1979 wojskowi gubernatorzy Salty i Santiago del Estero podpisali Convenio de Límites Interprovinciales (Porozumienie o Granicach Międzyprowincjonalnych) w Rosario de la Frontera. W wyniku tego porozumienia wyznaczono całkowicie granicę pomiędzy obydwiema prowincjami.

    Począwszy od powrotu demokracji (1983) prowincja cieszy się pewnym spokojem politycznym, podczas gdy prowincje sąsiednie jak Tucumán lub Catamarca cierpią na ustawiczne i gwałtowne zmiany rządów. Konstytucyjne terminy wyborów są spełniane i co cztery lata zmienia się administracja.

    Antofagasta – miasto portowe w północnym Chile, nad Oceanem Spokojnym, ośrodek administracyjny regionu Antofagasta. W 2002 roku miejscowość miało 318,8 tys mieszkańców.Winorośl (Vitis L.) – rodzaj pnączy z wąsami czepnymi z rodziny winoroślowatych, obejmujący około 60 gatunków. Występują one w strefie klimatu umiarkowanego półkuli północnej, nieliczne rosną także w strefie subtropikalnej. Największe zróżnicowanie gatunkowe jest na obszarze Chin (30 endemitów) oraz we wschodniej części Ameryki Północnej.

    Gubernatorzy czasów demokracji:

  • 1983-1987 Roberto Romero (PJ)
  • 1987-1991 Hernán Cornejo (PJ)
  • 1991-1995 Roberto A. Ulloa (PRS)
  • 1995-1999 Juan C. Romero* (PJ)
  • 1999-2003 Juan C. Romero* (PJ)
  • Ponownie wybrany na trzecią kadencję: 2003-2007*

    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Pasaje - miasto w Ekwadorze, w prowincji El Oro. Według danych szacunkowych na rok 2005 liczy 49 803 mieszkańców. Ośrodek przemysłu spożywczego.
    Francisco de Aguirre (fl. 1645-1649) – hiszpański malarz barokowy aktywny zawodowo w Toledo. Jego nauczycielem był Eugenio Caxés.
    Tarija – departament w południowej Boliwii. Zajmuje powierzchnię 37 623 km². W 2012 roku liczył 483 518 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 12,9 mieszk./km². Stolicą departamentu jest Tarija. Dzieli się na 6 prowincji.
    Wicekrólestwo Peru – kolonia hiszpańska założona w 1544 roku, ze stolicą w Limie. Początkowo obejmowała wszystkie hiszpańskie zdobycze w Ameryce Południowej, z wyjątkiem wybrzeży dzisiejszej Wenezueli. Nazywana też Wicekrólestwem Nowej Kastylii.
    Departament Anta (hiszp. Departamento Anta) – departament położony w prowincji Salta. Stolicą departamentu jest Joaquín Víctor González.
    Grejpfrut (ang. grapefruit; Citrus paradisi) – gatunek wiecznie zielonej rośliny z rodziny rutowatych. Grejpfruty prawdopodobnie są mieszańcem pomarańczy olbrzymiej (Citrus maxima) z Archipelagu Malajskiego, z pomarańczą chińską (Citrus sinensis), przy czym pomarańcze chińskie prawdopodobnie są także krzyżówkami, aczkolwiek dużo wcześniejszymi, tychże pomarańczy olbrzymich z mandarynkami (Citrus reticulata). Grejpfruty sprowadzone zostały i zadomowione na wyspie Barbados w XVII w. przez kapitana Jamesa Shaddocka. Rejon Morza Karaibskiego stał się głównym obszarem ich uprawy. Obecnie roślina uprawiana jest w wielu krajach strefy podzwrotnikowej (m.in. USA: Floryda, Kalifornia). Daje plon 300 ton z hektara.
    Hiszpania, Królestwo Hiszpanii (hiszp. Reino de España, gal. Reino de España, kat. Regne d’Espanya, arag. Reino d’España, bask. Espainiako Erresuma, okc. Regne d’Espanha, ast. Reinu d’España) – największe z trzech państw położonych na Półwyspie Iberyjskim.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.106 sek.