• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Salah ad-Din al-Bitar

    Przeczytaj także...
    Partia Baas (arab.اﻟﺒﻌﺚ) czyli Odrodzenie (skrót od Hizb al-Baas al-Arabi al-Isztiraki – Partia Socjalistycznego Odrodzenia Arabskiego) – lewicowa arabska partia polityczna, której celem jest scalanie i zjednoczenie świata arabskiego.Lewica – określa różne partie polityczne, w zależności od podziału sceny politycznej w danym kraju. Zwyczajowo określenie to stosuje się do sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwne prawicy. Głównym założeniem lewicy jest dążenie do wolności, równości i sprawiedliwości społecznej.
    Damaszek (arab. دمشق, transk. naukowa Dimašq, transk. polska Dimaszk; dialekt damasceński: š-Šām) – stolica oraz największe miasto Syrii – 1,71 mln mieszkańców (XII 2009), cały zespół miejski – 4,36 mln mieszkańców (2007). Leży w południowo-zachodniej części kraju, w oazie nad rzeką Barada u podnóża gór Antyliban, na skraju Pustyni Syryjskiej. Jest to największy ośrodek przemysłowy i naukowy w Syrii, jedno z czterech świętych miast islamu, a także (od 1268) siedziba prawosławnego Patriarchatu Antiochii, znaczący ośrodek handlowy. Aglomeracja Damaszku stanowi wydzieloną jednostką administracyjną Syrii.

    Salah ad-Din al-Bitar (ur. 1912 w Damaszku, zm. 21 lipca 1980 w Paryżu) – syryjski polityk, jeden z założycieli partii Baas, trzykrotny premier Syrii.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Wczesna działalność[ | edytuj kod]

    Był z pochodzenia muzułmaninem sunnitą. Ukończył studia na Sorbonie. W 1934, po uzyskaniu końcowego dyplomu, wrócił z Francji do Damaszku i podjął pracę nauczyciela matematyki i fizyki w prestiżowej szkole średniej Tadżhiz al-Ula. Tam spotkał się z Michelem Aflakiem, również absolwentem Sorbony i nauczycielem historii. W 1940 razem z nim założył nieformalne koło intelektualistów, które w 1942 przekształcili w niewielką organizację polityczną o nazwie Ruch Odrodzenia Arabskiego. W 1942 al-Bitar porzucił pracę zawodową i skupił się wyłącznie na aktywności politycznej. Podczas gdy Aflak był charyzmatycznym mówcą, al-Bitar zajmował się pisaniem pamfletów, które cieszyły się ogromną popularnością. Brał udział w antyfrancuskich zamieszkach w 1941. Współkierowana przez niego organizacja zmieniła następnie nazwę na Partia Odrodzenia Arabskiego, zaś w 1952 zjednoczyła się z kierowaną przez Akrama al-Hauraniego Arabską Partią Socjalistyczną. Ideologiczną podstawą programu partii stała się sformułowana przez Aflaka ideologia baasizmu.

    Akram al-Haurani (ur. 1912 w Hamie, zm. 1996) – syryjski polityk, twórca Arabskiej Partii Socjalistycznej, następnie działacz partii Baas.Adib asz-Sziszakli (ur. w 1909, zm. 27 września 1964) – syryjski wojskowy, organizator zamachu stanu w grudniu 1949 w Republice Syryjskiej, sprawujący w kraju władzę dyktatorską do 1953.

    W czasie dyktatury Adiba asz-Sziszaklego, który zdelegalizował wszystkie partie polityczne, razem z Aflakiem emigrował z kraju do Libanu.

    W Zjednoczonej Republice Arabskiej[ | edytuj kod]

    Grupa przywódców egipskich i syryjskich przez pałacem prezydenckim w Damaszku. Salah ad-Din al-Bitar pierwszy z prawej w pierwszym rzędzie

    Po powstaniu Zjednoczonej Republiki Arabskiej Aflak i al-Bitar weszli do jej centralnego rządu kierowanego przez prezydenta Egiptu Gamala Abdel Nasera. Z czasem Syryjczycy byli coraz bardziej marginalizowani w egipsko-syryjskiej unii. Gdy w lipcu 1959 w wyborach do lokalnych Rad Narodowych politycy związani z dawną partią Baas ponieśli klęskę, Naser pozbawił Syryjczyków stanowisk rządowych. Taki przebieg wydarzeń doprowadził do rozczarowania unią wśród syryjskich elit politycznych, jak również wśród niższych rangą dawnych działaczy partii Baas. Spadła również popularność twórców partii, których obarczano winą za taki przebieg wypadków.

    Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w niej objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.

    Gdy zamach stanu ppłk. Abd al-Karima an-Nahlawiego we wrześniu 1961 doprowadził do upadku unii, al-Bitar podpisał się pod listem otwartym grupy syryjskich polityków, w którym cywilne elity „dziękowały” armii za przejęcie władzy. Fakt ten został negatywnie przyjęty przez część dawnych działaczy partii Baas, którzy opowiadali się nie za zerwaniem unii, a za przywróceniem w niej równorzędnej pozycji Egiptu i Syrii. W celu ratowania własnego prestiżu al-Bitar wycofał swój podpis, nie zdołał jednak odzyskać podważonego autorytetu i w późniejszych wystąpieniach publicznych znów głosił konieczność zawarcia nowej unii.

    Salim Hatum (ur. 1928, zm. 26 czerwca 1967) – syryjski wojskowy, uczestnik zamachów stanu w Syrii w 1963 oraz w 1966. Salah Dżadid (ur. 1930 lub 1924 w Duwair Babda, zm. 19 sierpnia 1993) − syryjski wojskowy i polityk, przywódca zamachu stanu w Syrii w 1966, odsunięty od władzy i uwięziony po objęciu władzy przez Hafiza al-Asada.

    Po przejęciu władzy przez partię Baas[ | edytuj kod]

    W nocy z 7 na 8 marca 1963 oficerowie związani z partią Baas przeprowadzili zamach stanu i przejęli władzę w kraju. Na czele przewrotu stanęli oficerowie zrzeszeni w powstałym trzy lata wcześniej tajnym Komitecie Wojskowym - Salah Dżadid, Hafiz al-Asad, Muhammad Umran, Abd al-Karim al-Dżundi, Ahmad al-Mir oraz dokooptowani przez nich do spisku Salim Hatum, Raszid al-Kutajni, Muhammad as-Sufi i Zijad al-Hariri. Nowym organem władzy w kraju została Narodowa Rada Rewolucyjnego Dowództwa, złożona z 12 działaczy partii Baas, ośmiu naserystów i oficerów niezależnych. Aby zatuszować ściśle wojskowy charakter przewrotu i nadać nowej władzy pozory zwykłego demokratycznego gabinetu, Narodowa Rada Rewolucyjnego Dowództwa dokooptowała do swojego składu grupę cywilów, a al-Bitara wyznaczyła na przewodniczącego (premiera). Musiał on jednak realizować politykę dyktowaną przez Komitet Wojskowy. Należał już wówczas do prawego, umiarkowanego skrzydła partii Baas, które w wewnątrzpartyjnej rywalizacji poniosło porażkę, gdyż Komitet Wojskowy hołdował znacznie radykalniejszym lewicowym poglądom. Uczestniczył w nowych negocjacjach z Gamalem Abdel Naserem w sprawie odtworzenia unii syryjsko-egipskiej, wierzył, że wypracowanie porozumienia jest możliwe. Przeciwko naserystom wystąpił jednak Komitet Wojskowy, który na przełomie kwietnia i maja 1963 doprowadził do usunięcia z kluczowych stanowisk w armii oficerów sympatyzujących z naseryzmem.

    Liban (arab. لبنان Lubnān; الجمهوريّة اللبنانيّة al-Jumhūrīya al-Lubnānīya, Republika Libańska) – państwo w zachodniej Azji, na obszarze Bliskiego Wschodu, nad Morzem Śródziemnym graniczące z Syrią i Izraelem.Hafiz al-Asad, Hafez al-Asad (ur. 6 października 1930 w Al-Kardaha, zm. 10 czerwca 2000 w Damaszku) – polityk syryjski, prezydent w latach 1971-2000.

    Na kongresie partii Baas we wrześniu 1963, widząc porażkę swoich umiarkowanych koncepcji, al-Bitar odszedł ze stanowiska premiera. Wrócił na nie po zamieszkach w Hamie w 1964. W jego gabinecie nie było prominentnych wojskowych, do rządu weszli przede wszystkim działacze cywilni związani od lat z Aflakiem i al-Bitarem. Spory między rządem a Komitetem Wojskowym sprawiły, że w październiku 1964 al-Bitar podał się do dymisji. Wkrótce potem został usunięty również z Narodowej Rady Dowództwa Rewolucyjnego.

    Syria (arab. سوريا / سورية, transk. Sūriyya), nazwa oficjalna: Syryjska Republika Arabska (arab. الجمهورية العربية السورية, transk. Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja) – arabskie państwo na Bliskim Wschodzie, graniczące z Turcją (822 km), Irakiem (605 km), Jordanią (375 km), Libanem (375 km) i Izraelem (76 km).Muhammad Umran (ur. 1922 w Al-Mucharram, zm. 4 marca 1972 w Bejrucie) – syryjski wojskowy i polityk, jeden z przywódców zamachu stanu w Syrii w 1963.

    W listopadzie 1965 dzięki protekcji gen. Amina al-Hafiza, który podjął próbę odsunięcia Komitetu Wojskowego od władzy, stanął na czele rządu po raz trzeci. Jako premier bezskutecznie dążył do zakończenia politycznej aktywności wojskowych.

    Po zamachu stanu w 1966[ | edytuj kod]

    21 lutego 1966 Salah Dżadid i Hafiz al-Asad przeprowadzili kolejny zamach stanu, obalając al-Hafiza. Po przewrocie grupa działaczy partii Baas sympatyzujących z obalonym generałem została internowana; znalazł się w niej także al-Bitar. W sierpniu 1966 zdołał uciec do Bejrutu. W 1969 został in absentia skazany na karę śmierci, jednak rok później Hafiz al-Asad, już po kolejnym zamachu stanu i przejęciu pełni władzy w Syrii ułaskawił go. Następnie emigrował na stałe do Paryża. Uzyskawszy pomoc finansową z krajów Arabii Wschodniej, założył pismo Arabskie Odrodzenie, na łamach którego krytykował rząd Asada i nawoływał do przywrócenia w Syrii demokracji, praworządności, jak również do zakończenia sytuacji, w której elita polityczna rekrutowała się z mniejszości religijnej - alawitów. W 1978 wrócił na krótko do Syrii i odbył kilkugodzinną rozmowę z al-Asadem, który liczył na pojednanie z nim, które mógłby wykorzystać do celów propagandowych. Al-Asad podejrzewał, że al-Bitar nawiązał kontakty z al-Hauranim i al-Hafizem w celu obalenia jego rządu.

    Bejrut (arab. بيروت, Bayrūt, fr. Beyrouth, gr. Berytos) – stolica i największe miasto Libanu, leżące w środkowej części kraju. Liczy 2 mln 60 tys. mieszkańców (2012), większość pochodzenia arabskiego. Dawniej miasto było nazywane: Birutu, Berytos. Znajduje się tu wiele zabytków i dobytku historycznego kraju.Partia Baas (arab.اﻟﺒﻌﺚ) czyli Odrodzenie (skrót od Hizb al-Baas al-Arabi al-Isztiraki – Partia Socjalistycznego Odrodzenia Arabskiego) – lewicowa arabska partia polityczna, której celem jest scalanie i zjednoczenie świata arabskiego.

    21 lipca 1980 został zamordowany w Paryżu. O zainspirowanie zamachu podejrzewanie były syryjskie służby specjalne, być może z osobistego rozkazu al-Asada.

    Uwagi[ | edytuj kod]

    1. Po zawarciu egipsko-syryjskiej unii wszystkie partie syryjskie zostały zdelegalizowane. Całe życie polityczne miało organizować wokół naserowskiej monopartii - Unii Narodowej.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. P. Seale, Asad of Syria. The Struggle for the Middle East, University of California Press, Berkeley-Los Angeles 1989, ​ISBN 0-520-06667-7​, s. 29.
    2. P. Seale, Asad of Syria. The Struggle for the Middle East, University of California Press, Berkeley-Los Angeles 1989, ​ISBN 0-520-06667-7​, s. 26.
    3. P. Seale, Asad of Syria. The Struggle for the Middle East, University of California Press, Berkeley-Los Angeles 1989, ​ISBN 0-520-06667-7​, s. 32.
    4. F. Jomma, System polityczny Syrii a „Arabska wiosna Ludów”. Reforma państwa czy upadek reżimu? [w:] red. K. Górak-Sosnowska, K. Pachniak, Bunt czy rewolucja? Przemiany na Bliskim Wschodzie po 2010 roku, Ibidem, Łódź 2010, ​ISBN 978-83-62331-16-1​, s.125-126.
    5. Fyderek Ł.: Pretorianie i technokraci w reżimie politycznym Syrii. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2011, s. 132-135. ISBN 978-83-7638-111-4.
    6. P. Seale, Asad of Syria. The Struggle for the Middle East, University of California Press, Berkeley-Los Angeles 1989, ​ISBN 0-520-06667-7​, s. 47.
    7. Ł. Fyderek: Pretorianie i technokraci w reżimie politycznym Syrii. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2011, s. 41. ​ISBN 978-83-7638-111-4​.
    8. P. Seale, Asad of Syria. The Struggle for the Middle East, University of California Press, Berkeley-Los Angeles 1989, ​ISBN 0-520-06667-7​, s. 58-59.
    9. Ł. Fyderek: Pretorianie i technokraci w reżimie politycznym Syrii. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2011, s. 42-46. ​ISBN 978-83-7638-111-4​.
    10. P. Seale, Asad of Syria. The Struggle for the Middle East, University of California Press, Berkeley-Los Angeles 1989, ​ISBN 0-520-06667-7​, s. 60.
    11. P. Seale, Asad of Syria. The Struggle for the Middle East, University of California Press, Berkeley-Los Angeles 1989, ​ISBN 0-520-06667-7​, s. 68.
    12. P. Seale, Asad of Syria. The Struggle for the Middle East, University of California Press, Berkeley-Los Angeles 1989, ​ISBN 0-520-06667-7​, s. 78.
    13. P. Seale, Asad of Syria. The Struggle for the Middle East, University of California Press, Berkeley-Los Angeles 1989, ​ISBN 0-520-06667-7​, s. 86.
    14. P. Seale, Asad of Syria. The Struggle for the Middle East, University of California Press, Berkeley-Los Angeles 1989, ​ISBN 0-520-06667-7​, s. 82.
    15. P. Seale, Asad of Syria. The Struggle for the Middle East, University of California Press, Berkeley-Los Angeles 1989, ​ISBN 0-520-06667-7​, s. 89.
    16. J. Devlin, The Baath Party: a History from its Origins to 1966, Hoover Institute Press, ​ISBN 0-8179-6561-3​, s.290-292
    17. P. Seale, Asad of Syria. The Struggle for the Middle East, University of California Press, Berkeley-Los Angeles 1989, ​ISBN 0-520-06667-7​, s. 100.
    18. Jerzy Zdanowski, Historia Bliskiego Wschodu w XX wieku. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2010. ​ISBN 978-83-04-05039-6​, s.241.
    19. P. Seale, Asad of Syria. The Struggle for the Middle East, University of California Press, Berkeley-Los Angeles 1989, ​ISBN 0-520-06667-7​, s. 101-102.
    20. P. Seale, Asad of Syria. The Struggle for the Middle East, University of California Press, Berkeley-Los Angeles 1989, ​ISBN 0-520-06667-7​, s. 111.
    21. P. Seale, Asad of Syria. The Struggle for the Middle East, University of California Press, Berkeley-Los Angeles 1989, ​ISBN 0-520-06667-7​, s. 329-330.
    22. P. Seale, Asad of Syria. The Struggle for the Middle East, University of California Press, Berkeley-Los Angeles 1989, ​ISBN 0-520-06667-7​, s. 285-286.
    Michel Aflak lub Michel Aflaq (ur. 1910 - zm. 23 czerwca 1989) – polityk i publicysta arabski, syryjski prawosławny chrześcijanin, założyciel i główny ideolog partii Baas (z siedzibą w Bagdadzie). Od roku 1957 przewodniczący i teoretyk prawicowego odłamu tej partii. W roku 1963 uczestniczył w przewrotach rządowych w Iraku i Syrii. W 1966 r. został usunięty z partii, przebywał na emigracji.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.




    Warto wiedzieć że... beta

    Ahmad al-Mir (ur. 1920 lub 1921 w Masjafie) – syryjski wojskowy, jeden z głównych organizatorów zamachu stanu w Syrii w 1963.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Alawizm (arab. علوية, transk. ‘alawiyya), nusajryzm (arab. نصيري, transk. nuṣayrī) − prąd religijny na obrzeżach islamu, wywodzący się od Muhammada Ibn Nusayra an-Namiriego (zmarł około 873 roku). Ich najwybitniejszym teologiem był żyjący w X wieku Husajn ibn Hamdan al-Chasibi. Czczą Alego ibn Abi Taliba, pochodzą od ismailitów.
    Zamach stanu w Syrii, rewolucja 8 marca 1963 - zamach stanu przeprowadzony w Syrii 8 marca 1963 przez grupę oficerów związanych z partią Baas; zapoczątkował nieprzerwane rządy tejże partii w Syrii.
    Zjednoczona Republika Arabska (ZRA) – państwo powstałe 1 lutego 1958 roku z połączenia Egiptu i Syrii. Istniało do 29 września 1961, gdy w Syrii doszło do przewrotu wojskowego, a proklamowany po nim rząd tymczasowy ogłosił zerwanie unii.
    Abd al-Karim al-Dżundi (ur. 1932 w As-Salamijji, zm. 2 marca 1969 w Damaszku) – syryjski wojskowy i polityk związany z partią Baas.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.808 sek.