• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Sadurka

    Przeczytaj także...
    Mokotów – lewobrzeżna dzielnica Warszawy na południu miasta, leżąca po obu stronach skarpy wiślanej (Górny i Dolny Mokotów).Łazienki Królewskie w Warszawie – zespół pałacowo-parkowy w Warszawie z licznymi zabytkami klasycystycznymi, założony w XVIII wieku z inicjatywy króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Całe założenie było zrealizowane przez architektów królewskich: Dominika Merliniego, Jana Chrystiana Kamsetzera i Jana Chrystiana Szucha.
    Osadnictwo – całokształt działalności grup ludzkich wywołujący zmiany w środowisku geograficznym. Obejmuje ono proces zajmowania, podziału i użytkowania terenu wraz ze wszystkimi wytworami powstałymi w ramach tej działalności i służącymi jej. (według Z. Woźniaka)

    Sadurka, Szadurka – nieistniejący obecnie potok przepływający przez tereny znajdujące się w granicach administracyjnych Warszawy. W jego zlewni znajdowały się tereny obecnych Włoch, Ochoty, Mokotowa, Ursynowa i Wilanowa. Najważniejszą pozostałością po cieku jest jego dolny bieg w postaci Potoku Służewieckiego.

    Rów wodny, rów, rów melioracyjny, rów przydrożny - to jest sztucznie, ręcznie lub mechanicznie wykonane, podłużne zagłębienie w ziemi służące do zbierania z okolicy nadmiernej ilości wody i odprowadzania jej do najbliższej rzeki lub zbiornika. Rowy wodne są zaliczane do sztucznych cieków wodnych. Zależnie od otoczenia oraz przewidywanej ilości prowadzonej wody, rowy mogą mieć różną szerokość oraz różne profile ścian. W miejscach gdzie przewidziano możliwość przejazdu lub zjazdu na posesję lub na pole wstawia się betonowe kręgi umożliwiające swobodny przepływ wody i równoczesny przejazd/przejście górą dla ludzi. Najbardziej typowe i najczęściej spotykane to rowy przydrożne oraz rowy melioracyjne.Potok – niewielki ciek wodny o wartkim nurcie, płynący w terenie o znacznych deniwelacjach. Jest wodą płynącą, zwykle w korycie wyerodowanym w skałach. Charakteryzują go duże spadki zwierciadła wody i burzliwy nurt. W Polsce potokami nazywane są przeważnie cieki płynące w górach i na wyżynach. Cechą potoków górskich są spadki koryt od 5% do 30%, a potoków wysokogórskich nawet do 80% i więcej. Na wyżynach, potoki charakteryzują się spadkami od 5% do 10%. Zlewnia potoku zwykle nie przekracza 100 km². Podłoże w potokach wysokogórskich stanowią lite skały, niżej głazy, następnie kamienie przemieszane ze żwirem, a jeszcze niżej żwir i wreszcie piasek i muł.

    Przebieg[ | edytuj kod]

    Sadurka miała swoje źródła w bliżej niezidentyfikowanym miejscu na terenie między Włochami a Czystem. Następnie kierowała się ku Szczęśliwicom. Tam potok skręcał na południe i przechodził przez Rakowiec i Okęcie. Potok przecinał trakt biegnący z terenów dzisiejszej Woli – skrzyżowanie Szczęśliwickiej i Białobrzeskiej, następnie mijał miejsce obecnego stadionu RKS Okęcie. Bagnisty teren, na którym obecnie znajduje się Lotnisko Chopina, Sadurka opływała od wschodu. Dalej potok kierował się na wschód przez Służewiec i Służew, schodził na tereny nadwiślańskie i uchodził do Wisły w okolicach Wilanowa, po drodze łącząc się z wodami Jeziora Wilanowskiego.

    Potok Służewiecki – potok wypływający z rejonu Szczęśliwic, płynący przez tereny Służewca, poprzez Dolinę Służewiecką aż do Wilanowa, gdzie poprzez Jezioro Wilanowskie i Kanał Sobieskiego uchodzi do rzeki Wilanówki.Jezioro Wilanowskie – starorzecze wiślane, leżące w środkowej Polsce w granicach dzielnicy Wilanów m. st. Warszawy.

    Bieg i długość potoku zmieniały się na przestrzeni wieków kilkukrotnie.

    Historia[ | edytuj kod]

    Sadurka przepływająca przez Okęcie (zaznaczone jako Okencie) na mapie Sztabu Kwatermistrzostwa Generalnego WP z 1819 r.

    Obecnie, śladami po dawnym przebiegu cieku są Potok Służewiecki stanowiący dolny odcinek dawnego cieku i staw Sadurka, który wziął swoją nazwę od potoku. Dodatkowo dawne koryto można zaobserwować w postaci kilkudziesięciometrowego fragmentu głębokiego rowu melioracyjnego przebiegającego przez tereny ogródków działkowych w południowo-wschodniej części stawu Sadurka. Potok prawdopodobnie był bardzo spokojny i leniwie płynący z uwagi na niewielkie różnice w wysokości pomiędzy domniemanym źródłem w Czystem (wysokość ok. 115 m n.p.m.), a Potokiem Służewieckim (ok. 110 m n.p.m.).

    Kolej Warszawsko-Wiedeńska (Варшавско-Венская железная дорога) – linia kolejowa łącząca Warszawę z granicą zaboru austriackiego (Galicją). Była pierwszą linią kolejową na ziemiach ówczesnego Królestwa Polskiego i drugą w Imperium Rosyjskim. Pierwszy odcinek wybudowano w 1845 roku, a w 1912 została upaństwowiona przez władze rosyjskie.Ursynów – dzielnica Warszawy położona w lewobrzeżnej części miasta. Od południa graniczy z gminami Piaseczno, Konstancin-Jeziorna i Lesznowola.

    Potok miał pewien wpływ na osadnictwo terenów dzisiejszej Warszawy, nad jego brzegami lub w niedalekiej odległości powstały m.in. Porzucewo i Sopęchy (obecne Włochy), a także Stenclewice (Szczęśliwice), Okęcie, Służewiec, Służew, Raków i Rakowiec.

    W średniowieczu, w wyniku odsuwania się Wisły od skarpy warszawskiej, istniejący w tym rejonie ciek wodny stopniowo wydłużał się. Pierwsze przekształcenie potoku ludzką ręką miało miejsce pod koniec XVII wieku. Jego celem było doprowadzenie wody do systemu wodnego zasilającego pałac w Wilanowie wraz z otaczającym go parkiem. W tym celu zmieniono jego przebieg i spiętrzono na wysokości Dolinki Służewieckiej. W XVII wieku koryto Sadurki skierowano czasowo na północ, celem zasilenia stawów w Łazienkach Królewskich. W tym okresie wybudowano także dwumetrową kaskadę w okolicach Wilanowa. W latach 40. XIX wieku nastąpiło znaczne zmniejszenie ilości dopływającej wody w górnym biegu Sadurki ze względu na budowę kolei Warszawsko-Wiedeńskiej. Pod koniec XIX wieku wykonano regulację potoku i w dużej części skierowano go otwartym kanałem. W tym czasie wody cieku wypełniły też doły po cegielniach w Szczęśliwicach tworząc Glinianki Szczęśliwickie.

    Rakowiec (niem. Krebsdorf) – część Ochoty (dzielnicy Warszawy). Obejmuje czworokąt pomiędzy ulicami: al.Żwirki i Wigury, ul. Grójecką, Banacha i torami linii radomskiej.Kaskada – rodzaj wodospadu, w którym woda spada z progu lub po stopniach. Kaskada może być naturalna lub sztuczna. Naturalne kaskady powstają na potokach lub rzekach, w których układ warstw skalnych powoduje powstanie progów skalnych. Sztuczne kaskady w postaci betonowych lub drewnianych jazów tworzy się na ciekach wodnych o dużym spadku, w celu zmniejszenia go.

    Prędkość przemian potoku, który był już nazywany Potokiem Służewieckim, znacznie wzrosła po 1916 roku, kiedy to większa część zlewni znalazła się granicach administracyjnych Warszawy. Większość koryta cieku została przebudowana i wyprostowana. Dodatkowo zakryto dużą część Sadurki w wyniku rozbudowy lotniska Okęcie. Jeszcze w XX wieku potok czasowo uwidaczniał się na Okęciu po bardziej obfitych opadach, co zmieniło się po pełnej melioracji terenu.

    Wisła (łac. Vistula) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką uchodzącą do Morza Bałtyckiego.Ulica Szczęśliwicka w Warszawie – jedna z ulic Warszawy, zlokalizowana w dzielnicy Ochota. Biegnie od Al. Jerozolimskich do ul. Dickensa.

    W 2015 roku ulicy leżącej na skraju parku Szczęśliwickiego dotąd zwanej Nowosolipsowską nadano nazwę Sadurka.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Tadeusz Świątek, Rafał Chwiszczuk: Królowa Wisła. Warszawa: fundacja „CULTUS”, 2012, s. 17. ISBN 978-83-62679-03-4. [dostęp 2014-06-16]. (pol.)
    2. Monika Oksiuta. Przemiany sieci hydrograficznej i zagospodarowania terenu na obszarze miejskim (zlewnia Potoku Służewieckiego, Warszawa). „Prace Geograficzne”. Zeszyt 120, 2008. Kraków: Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ. ISSN 1644-3586 (pol.). [dostęp 2014-06-16]. 
    3. Robert Gawkowski: Moja Dzielnica Włochy, historia Włoch i Okęcia. Warszawa: Urząd Dzielnicy Włochy m.st. Warszawy, 2010, s. 13, 14. ISBN 978-83-928365-1-3. [dostęp 2014-06-16]. (pol.)
    4. Weseła Wojnarowicz, Paweł Gnieszawa-Słodkowski: Dzielnica Włochy. Parki, zieleńce, zabytki.... Warszawa: Urząd Dzielnicy Włochy m.st. Warszawy, 2012, s. 18. ISBN 978-83-928365-4-4. [dostęp 2014-06-16]. (pol.)
    5. Uchwała nr XIV/311/2015 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2015 r. w sprawie nadania nazwy ulicy w Dzielnicy Ochota m.st. Warszawy (pol.). W: e-dziennik urzędowy województwa mazowieckiego [on-line]. 2015-07-30. [dostęp 2015-11-21].
    Pałac w Wilanowie – pałac królewski w Warszawie, na Wilanowie Królewskim, barokowy, wzniesiony w latach 1681–1696 dla króla Jana III Sobieskiego i Marii Kazimiery według projektu Augustyna Locciego, skrzydła boczne dobudowano w latach 1723–1729; mieści Muzeum Pałac w Wilanowie.Okęcie - warszawskie osiedle leżące na terenie Dzielnicy Włochy. Swoją nazwę zawdzięcza położeniu w samym rogu (kącie) posiadłości rakowskich. W XVI wieku właściciele wsi zaczeli używać nazwiska odmiejscowego: Okęccy herbu Radwan.




    Warto wiedzieć że... beta

    Rodzinny ogród działkowy (ROD) – w myśl polskiej ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, obszar stanowiący w rozumieniu innych ustaw miejską przestrzeń zieloną, której funkcja polega w szczególności na przywracaniu społeczności i przyrodzie terenów zdegradowanych, ochronie środowiska przyrodniczego, kształtowaniu otoczenia człowieka, pozytywnym wpływie na warunki ekologiczne w miastach, ochronie składników przyrody oraz poprawie warunków bytowych społeczności miejskich, jednak obszar ten musi znajdować się jednocześnie we władaniu Polskiego Związku Działkowców. Zgodnie z ustawą jest on urządzeniem użyteczności publicznej, służącym zaspokajaniu wypoczynkowych, rekreacyjnych i innych potrzeb socjalnych członków społeczności lokalnych. Rodzinne ogrody działkowe powstały wprost z przekształcenia Pracowniczych Ogrodów Działkowych z mocy wspomnianej ustawy. Pierwsze w Polsce ogródki działkowe ("ROD Kąpiele Słoneczne") założone zostały w Grudziądzu przez doktora Jana Jalkowskiego w 1897 roku.
    Lotnisko Chopina w Warszawie (ang.: Warsaw Chopin Airport, kod IATA: WAW, kod ICAO: EPWA) – największy w Polsce port lotniczy. Znajduje się on w warszawskiej dzielnicy Włochy (osiedle Okęcie). Lotnisko położone jest w odległości około 8 km na południowy zachód od centrum Warszawy. Port lotniczy zajmuje powierzchnię ponad 500 ha.
    Melioracja – zabiegi mające na celu trwałe polepszenie rolniczych zdolności produkcyjnych gleb, wykonywane za pomocą zabiegów melioracyjnych.
    Ciek – ogólne określenie wszelkiego rodzaju wód powierzchniowych liniowych, płynących pod wpływem siły ciężkości, płynące stale lub w ciągu dłuższych okresów w wyżłobionych przez siebie łożyskach otwartych. Pojęcie cieku należy łączyć z płynącą wodą i korytem przez nią wyżłobionym.
    Okęcie Warszawa - polski klub piłkarski z siedzibą w Warszawie, założony w 1929 roku. Aktualnie występuje w IV lidze, w grupie mazowieckiej. Największym sukcesem drużyny były występy w III lidze.
    Wilanów (łac. Villa Nova) – dzielnica Warszawy położona w południowej części miasta, wzdłuż zachodniego brzegu Wisły. Południowa granica Wilanowa stanowi granicę Warszawy. Do 1951 roku miejscowość była siedzibą wiejskiej gminy Wilanów, którą przyłączono do Warszawy. W latach 1994-2002 Wilanów, będąc równocześnie częścią stolicy, ponownie był samodzielną gminą.
    Szczęśliwice – dawna wieś, obecnie osiedle w Warszawie, w zachodniej części dzielnicy Ochota. W systemie TERYT ma status części miasta o identyfikatorze 0918778.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.03 sek.