• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Saddam Husajn



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Układ Warszawski (oficjalna nazwa: Układ o Przyjaźni, Współpracy i Pomocy Wzajemnej ang. Warsaw Pact ros. Договор о дружбе, сотрудничестве и взаимной помощи) – sojusz polityczno-wojskowy państw tzw. bloku wschodniego z dominującą rolą ZSRR. Formalnie powstał na podstawie Deklaracji Bukaresztańskiej, jako odpowiedź na militaryzację tzw. Niemiec Zachodnich i włączenie ich w strukturę NATO, a sankcjonował istniejące od zakończenia II wojny światowej podporządkowanie poszczególnych państw i ich armii ZSRR.Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.
    .mw-parser-output table.zolnierz-lotnictwo td.naglowek{color:black!important;background:#95a7b9!important}.mw-parser-output table.zolnierz-marynarka td.naglowek{color:white!important;background:#6082B6!important}.mw-parser-output table.zolnierz-lądowe td.naglowek{color:white!important;background:#556B2F!important}.mw-parser-output table.zolnierz-paramilitarny td.naglowek{color:black!important;background:#b6b3c7!important}

    Saddam Husajn Abd al-Madżid at-Tikriti (arab. ‏صدام حسين عبد المجيد التكريتي‎; ur. 28 kwietnia 1937 w Al-Audży, zm. 30 grudnia 2006 w Al-Kazimijja) – iracki prawnik i polityk, jedyny Marszałek Iraku, dyktatorski prezydent Iraku w latach 1979–2003 oraz sekretarz generalny irackiego oddziału Partii Baas i przewodniczący irackiej Rady Dowództwa Rewolucji, zbrodniarz wojenny.

    Arabski Front Wyzwolenia, (arab.: جبهة التحرير العربية) – niewielkie palestyńskie ugrupowanie polityczne. Dawniej kontrolowane było przez iracką partię Baas. Grupa jest członkiem Organizacji Wyzwolenia Palestyny.Palestyńczycy – część arabskich mieszkańców byłego brytyjskiego terytorium mandatowego Palestyny, obecnie skupionych na Zachodnim Brzegu i w Strefie Gazy - tworzących Autonomię Palestyńską. Pozostała część - to tzw Arabowie izraelscy, zamieszkujący w Izraelu. Nazwa Palestyńczycy/ Filastyni pochodzi od indoeuropejskich Filistynów, zasiedlających w starożytności wąski, nadmorski pas ziemi, obejmujący Strefę Gazy i jej północne przyległości z miastami Aszdod i Aszkelon. Poza nazwą semiccy Palestyńczycy i niesemiccy Filistyni nie mają jednak ze sobą nic wspólnego.

    Do władzy doszedł po objęciu władzy w Iraku przez partię Baas, oficjalnie głoszącą socjalizm arabski i panarabizm. Saddam odegrał znaczącą rolę w zamachu stanu przygotowanym przez tę partię w 1968. W latach 70. z jego inicjatywy znacjonalizowano przemysł naftowy w większości należący do zachodnich korporacji. Z pieniędzy pochodzących z ropy w szybkim tempie rozwinął gospodarkę Iraku. Husajn otoczył się w rządzie politykami wywodzącymi się z sunnickiej mniejszości kraju. Formalnie do władzy doszedł w 1979, wtedy też miało miejsce apogeum jego władzy.

    Huari Bumedien (Houari Boumédiènne), właśc. Muhammad ibn Ibrahim Abu Charuba (Bucharuba), arab. هواري بومدين (ur. 23 sierpnia 1927, zm. 27 grudnia 1978) – algierski polityk, od 19 czerwca 1965 do 27 grudnia 1978 prezydent Algierii oraz Prezes Rady Rewolucyjnej.Tikrit – miasto (151 tys. mieszkańców) nad Tygrysem w północnym Iraku; stolica prowincji Salah Ad-Din. W starożytności teren geograficzny północnej Mezopotamii, na którym leży miasto, nazywano Dżezira.

    W 1980 rozpoczął wojnę z Iranem która trwała do 1988 i do której był mniej lub bardziej jawnie namawiany oraz wspierany militarnie i politycznie przez USA oraz ZSRR obawiające się rozprzestrzenienia się irańskiej rewolucji islamskiej. W 1988 przeprowadził Operację Al-Anfal, w trakcie której użyto broni chemicznej przeciwko kurdyjskim formacjom zbrojnym oraz ludności cywilnej.

    Sabawi Ibrahim at-Tikriti (ur. ok. 1945, zm. 2015) – iracki wojskowy, w latach 1991-1995 stojący na czele irackich służb wywiadowczych.Dyktatura (łac. dictare – dyktować) – forma sprawowania rządów, którą najczęściej utożsamia się z reżimem autorytarnym, bądź totalitaryzmem. Znaczenie tego terminu zmieniało się przez wieki.

    Po zakończeniu wojny z Iranem stracił poparcie Zachodu, został natomiast otoczony czcią przez część mieszkańców świata arabskiego. Obalony w 2003 w wyniku inwazji międzynarodowej koalicji na czele z USA i Wielką Brytanią. W 2006 powieszony na podstawie wyroku Sądu Najwyższego.

    Spis treści

  • 1 Życiorys
  • 1.1 Rodzina
  • 1.2 Dzieciństwo
  • 1.3 Młodość – kariera wojskowa i początek działalności politycznej
  • 1.4 Zamach stanu i rządy Kasima
  • 1.4.1 Krótkotrwały okres współrządzenia baasistów i odsunięcie ich od władzy
  • 1.4.1.1 Pobyt w więzieniu
  • 1.5 Rewolucja 1968
  • 1.5.1 Polityka zagraniczna
  • 1.5.2 Reformy ekonomiczne
  • 1.5.3 Charakter rządów
  • 1.6 Okres rządów dyktatorskich
  • 1.6.1 Budowa jedności narodowej
  • 1.6.1.1 Gospodarka
  • 1.6.1.2 Program atomowy
  • 1.6.1.3 Polityka zagraniczna
  • 1.6.1.4 Konflikt z radykalnymi szyitami
  • 1.6.2 Wojna z Iranem
  • 1.6.3 Operacja Opera
  • 1.6.3.1 Wsparcie Zachodu
  • 1.6.3.2 Walki z opozycją w latach 80. i 90.
  • 1.6.4 Wojna z Kuwejtem
  • 1.6.5 Okres między I a II wojną w Zatoce Perskiej
  • 1.6.5.1 Eskalacja konfliktu z Izraelem
  • 1.6.5.2 Działania wywiadu USA
  • 1.6.6 II wojna w Zatoce Perskiej
  • 1.6.6.1 Proces i śmierć
  • 2 Rodzina
  • 3 Światopogląd
  • 3.1 Poglądy religijne
  • 4 Życie prywatne
  • 5 Upamiętnienie
  • 6 Zobacz też
  • 7 Przypisy
  • 8 Bibliografia
  • Życiorys[ | edytuj kod]

    Rodzina[ | edytuj kod]

    Saddam Husajn, 1940

    Urodził się pod nazwiskiem At Tikriti 28 kwietnia 1937 we wsi Al-Audża w pobliżu miasta Tikrit. Pochodził z rodziny bezrolnego hodowcy owiec z plemienia Al Bu Nasir. Syn Husajna al-Madżida at-Tikritiego i Subhy. Jego ojciec prawdopodobnie zostawił matkę jeszcze przed urodzeniem Saddama, a według wersji oficjalnej irackiego rządu, miał on zostać zabity przez bandytów. Według niektórych źródeł wszystkie imiona ojca Saddama zostały wymyślone przez rząd. Starszy brat przyszłego władcy Iraku zmarł na raka w wieku 12 lat.

    Partia Baas (arab.اﻟﺒﻌﺚ) czyli Odrodzenie (skrót od Hizb al-Baas al-Arabi al-Isztiraki – Partia Socjalistycznego Odrodzenia Arabskiego) – lewicowa arabska partia polityczna, której celem jest scalanie i zjednoczenie świata arabskiego.Walka klas – pojęcie utworzone przez François Guizota, francuskiego polityka XIX wieku, zaadaptowane przez Karola Marksa.

    Dzieciństwo[ | edytuj kod]

    Imię Saddam zostało mu nadane przez wujka lub przez matkę. Imię oznacza w arabskim tego, który walczy, tego który stawia czoło lub wytrwałego. Według niechętnych Husajnowi, jego matka w ciężkiej depresji próbowała dokonać aborcji, a nawet popełnić samobójstwo. Depresja pogłębiła się do tego stopnia, że kiedy Saddam się urodził, nie chciała nawet spojrzeć na noworodka. Wbrew tym tezom, Saddam już jako prezydent wybudował jej mauzoleum. Od matki zabrał go wuj Chajrallah Tulfa a od 1941 roku Saddam zamieszkał z rodziną wujka. Dom wujka opuścić musiał po tym gdy ten został skazany na karę pięciu lat pozbawienia wolności za udział w antybrytyjskim przewrocie wojskowym. Po aresztowaniu wujka powrócił do matki. W tym czasie matka wyszła ponownie za mąż, za Ibrahima Hasana który był stryjem Saddama, i poślubił, wedle miejscowego zwyczaju, żonę swego brata. Subha urodziła trzech przyrodnich braci Saddama: Sabawiego, Barzana i Watbana oraz dwie przyrodnie siostry: Nawalę i Samirę. Ojczym małego Saddama w przeszłości był wojskowym, posiadał małe gospodarstwo na którym Saddam wypasał bydło. Ojczym bił i poniżał młodego Saddama oraz zmuszał go do kradzieży.

    Zatoka Perska (per. خليج فارس – Chalidż-e Fars, arab. الخليج العربي – Al-Chalidż al-Arabi) – zatoka Morza Arabskiego, wcinająca się między Półwysep Arabski a wybrzeże Iranu. Tradycyjnie nazywana jest zatoką, ale ze względu na jej powierzchnię (233 000 km²) można by ją uznać także za morze śródlądowe. Z Morzem Arabskim połączona jest poprzez Cieśninę Ormuz i Zatokę Omańską.Zimna wojna – trwający w latach 1947-1991 stan napięcia oraz rywalizacji ideologicznej, politycznej i militarnej pomiędzy ZSRR i państwami satelitarnymi ZSRR skupionymi od 1955 w Układzie Warszawskim a także państwami pozaeuropejskimi pod hegemonią ZSRR (określanych jako blok komunistyczny, lub wschodni), a państwami niekomunistycznymi skupionymi od 1949 w NATO i paralelnych blokach obronnych (SEATO, CENTO) - pod politycznym przywództwem Stanów Zjednoczonych (określanych jako blok zachodni). Zimnej wojnie towarzyszył wyścig zbrojeń obu bloków militarnych wywołany polityką ZSRR dążącego do rozszerzania zasięgu jego światowej ekspansji terytorialnej i narzucania siłą ustroju komunistycznego i kontrakcją USA i jego sojuszników w tej sprawie.

    W 1947 uciekł z domu do Tikritu w celu rozpoczęcia tam edukacji, na którą nie pozwalał mu ojczym. Saddam przybył do wuja Chajr Allaha który właśnie został zwolniony z więzienia. Wuj jednak odesłał go taksówką do ojczyma, a w dowód uznania wręczył mu pistolet (co w kulturze irackiej uznawane było za wejście młodzieńca w dorosłość). Po prośbach Husajna jego ojczym zezwolił mu na rozpoczęcie edukacji i z powrotem odesłał go do wuja, gdzie ukończył on szkołę podstawową. W wieku 15 lat po upadku z konia doznał paraliżu ręki i przez prawie dwa tygodnie był poddawany różnym ludowym zabiegom leczniczym. Gdy Husajn był już nastolatkiem, Chajr Allah przeniósł się z Tikritu do Bagdadu w celu objęcia tam pracy na stanowisku nauczyciela. Dwa lata później do Bagdadu przeniósł się również Saddam.

    Tulon (fr. Toulon lub Toulon-sur-mer, prowans. Tolon) – miasto i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Var.Lewica – określa różne partie polityczne, w zależności od podziału sceny politycznej w danym kraju. Zwyczajowo określenie to stosuje się do sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwne prawicy. Głównym założeniem lewicy jest dążenie do wolności, równości i sprawiedliwości społecznej.

    Młodość – kariera wojskowa i początek działalności politycznej[ | edytuj kod]

    Wuj Husajna po przybyciu do Bagdadu jako zagorzały zwolennik lewicowego prezydenta Egiptu, Gamala Abdela Nasera, dołączył do nacjonalistyczno-lewicowej partii Baas. Saddam na polecenie wuja, zabić miał działacza ruchu komunistycznego – prawdopodobnie innego z jego wujków, Saaduna. Saadun w lokalnych rozgrywkach politycznych miał ujawnić powiązania Chairallaha z wywiadem brytyjskim i opowiedzieć się przeciwko objęciu przez niego stanowiska dyrektora bagdadzkiej edukacji. Według różnych źródeł do zabójstwa dojść miało gdy Saddam miał dziewiętnaście lat i był uczniem czwartej klasy szkoły średniej, bądź po tym gdy został wyrzucony ze szkoły. Na krótko trafił do więzienia, jednak został zwolniony z powodu braku dowodów (w ówczesnym Iraku porachunki na tle rodzinnym czy politycznym były na porządku dziennym i nie były na ogół karane). Wuj zachęcił go w 1953 roku do wstąpienia do elitarnej akademii wojskowej w Bagdadzie, ale nie powiodło mu się na pierwszym egzaminie. Aby kontynuować naukę w następnym roku, poszedł do szkoły al-Karkh, która znana była jako ideologiczny bastion nacjonalizmu i panarabizmu.

    Nikaragua (Nicaragua, Republika Nikaragui – República de Nicaragua) – państwo w Ameryce Środkowej, położone między Hondurasem na północy, a Kostaryką na południu. Na zachodzie na długości 320 km oblewają ją wody Oceanu Spokojnego, a na wschodzie na długości 480 km – wody Morza Karaibskiego.Wilajet (tur. – vilâyet, z arab.: ولاية – wilāyah), także wilaja – w imperium osmańskim od 1864 roku nazwa prowincji; to samo znaczenie w języku malajskim. Nazwa pochodzi od arabskiego waliyah (zarządzać).

    Po raz pierwszy ożenił się z kuzynką Sadżidą Chajr Allah Talfa. Miał z nią dwóch synów: Kusaja i Udaja, którzy zajmowali za jego rządów wysokie stanowiska w państwie, oraz trzy córki (Raghat, Rana i Chrisnia). Kolejnymi żonami polityka były Samira Szachbandar, Nidal al-Hamdani i Wafa ei-Mullah al-Howeisz.

    Zamach stanu i rządy Kasima[ | edytuj kod]

     Osobne artykuły: partia Baasrewolucja w Iraku (1958).

    W 1956 roku, 19-letni Saddam uczestniczył w nieudanej próbie zamachu stanu przeciwko królowi Fajsalowi II) zorganizowanym przez grupę na czele z generałem Abd al-Karimem Kasim. Rok później został członkiem partii Baas. W drugim zamachu stanu zorganizowanym przez Kasima w 1958, wojskowi zdołali obalić króla (rewolucja 14 lipca). Baasiści w tym czasie wystąpili przeciw nowemu rządowi, który uznali za zdrajców idei panarabskich. Wcześniej (przy prawdopodobnym wsparciu CIA i w oparciu o często nieaktualne listy tej agencji) brał udział w atakach na komunistów i sympatyków lewicy niebaasistowskiej. W grudniu tego samego roku, w Tikricie, zabił jednego z wysoko postawionych urzędników administracji okręgowej, zagorzałego zwolennika Kasima. Po podejrzeniu popełnienia przestępstwa, policja aresztowała Husajna. Zwolniono go po sześciu miesiącach z braku dostatecznych dowodów. W październiku 1959 wziął udział w nieudanym zamachu na Kasima. W trakcie próby zamachu został ranny i skazany zaocznie na śmierć. Według oficjalnej wersji, ranny dotarł do rodzinnej wsi al-Audża, gdzie się ukrył. Z al-Audży przebrany za Beduina na motocyklu lub ukradzionym ośle trafił do stolicy Syrii Damaszku, będącego w tym czasie głównym ośrodkiem baasizmu. 21 lutego 1960 przybył do Kairu w Egipcie (Syria i Egipt tworzyły wówczas Zjednoczoną Republikę Arabską), gdzie uczył się przez rok w liceum Qasr Al-Nil, a następnie otrzymał świadectwo maturalne. Po ukończeniu liceum zapisał się na Wydział Prawa Uniwersytetu w Kairze, gdzie studiował przez dwa lata. Otrzymał niepełne wykształcenie prawnicze. W Kairze ze zwykłego partyjnego funkcjonariusza wyrósł na znaczącego działacza, stając się członkiem komitetu kierowniczego Baas w Egipcie. Co jakiś czas opuszczał Egipt i udawał się na studia do Bejrutu w Libanie, gdzie według jednej z wersji nawiązała z nim kontakt CIA – Amerykanie zrozpaczeni po upadku prozachodniej monarchii i utworzeniu antyzachodniego rządu generała Kasima, szukali w baasistach wsparcia opierając się na ich antykomunistycznym programie politycznym. Niewykluczone, że dzięki agencji zyskał środki na prowadzenie działalności partii. Pewne wsparcie otrzymał też od rządu Egiptu, który politycznie sympatyzował z lewicującymi członkami Bass.

    Damaszek (arab. دمشق, transk. naukowa Dimašq, transk. polska Dimaszk; dialekt damasceński: š-Šām) – stolica oraz największe miasto Syrii – 1,71 mln mieszkańców (XII 2009), cały zespół miejski – 4,36 mln mieszkańców (2007). Leży w południowo-zachodniej części kraju, w oazie nad rzeką Barada u podnóża gór Antyliban, na skraju Pustyni Syryjskiej. Jest to największy ośrodek przemysłowy i naukowy w Syrii, jedno z czterech świętych miast islamu, a także (od 1268) siedziba prawosławnego Patriarchatu Antiochii, znaczący ośrodek handlowy. Aglomeracja Damaszku stanowi wydzieloną jednostką administracyjną Syrii.Róża (Rosa L.) – rodzaj krzewów należących do rodziny różowatych (Rosaceae). Znanych jest 150–200 gatunków występujących na półkuli północnej, czasem podaje się nawet dwukrotnie większą liczbę, co wynika z różnego traktowania taksonów. Większość ozdobnych odmian róży rozmnaża się przez okulizację na podkładkach z dzikich róż.

    Krótkotrwały okres współrządzenia baasistów i odsunięcie ich od władzy[ | edytuj kod]

    Husajn w 1956 roku

    W 1963 roku, po obaleniu Kasima przez partię Baas i wojsko w wyniku zamachu stanu, zdecydował się na powrót do kraju. Na krótki okres został śledczym w więzieniu Kasr al-Nihaja. Mimo entuzjazmu Saddama, już siedem dni później, armia iracka pod kierownictwem generała Abd as-Salam Arifa, odsunęła baasistów od władzy. Armia nie uznała socjalistyczno-radykalnych postulatów partii i chęci zjednoczenia świata arabskiego pod egidą naserowskiego Egiptu.

    OPEC (ang. Organization of the Petroleum Exporting Countries) – Organizacja Krajów Eksportujących Ropę Naftową z siedzibą w Wiedniu. Celem organizacji jest kontrolowanie światowego wydobycia ropy naftowej, poziomu cen i opłat eksploatacyjnych.Barzan Ibrahim al-Tikriti arabski برزان إبراهيم التكريتي (ur. 17 lutego 1951 w Tikricie, zm. 15 stycznia 2007) – iracki polityk, przyrodni brat Saddama Husajna i jeden z jego najbliższych współpracowników, szef irackiej służby bezpieczeństwa – Muchabaratu.

    W warunkach głębokiej konspiracji, zaczął tworzyć faktycznie nową partię. Na IV Kongresie Panarabskim partii w Damaszku wystąpił z przemówieniem, w którym poddał krytyce działalność Alego Saliha as-Sadiego, sekretarza generalnego irackiej partii Baas. Miesiąc później 11 listopada 1963 z rekomendacji Kongresu Panarabskiego (Narodowego), Regionalny Kongres irackiej partii zwolnił as-Sadiego ze stanowiska sekretarza generalnego partii, czyniąc go odpowiedzialnym za przestępstwa popełnione w miesiącach utrzymywania się baasistów u władzy. Działalność Saddama Husajna na Kongresie Panarabskim wywarła silne wrażenie na założycielu i sekretarzu generalnym partii Michelu Aflaku. Od tego czasu wytworzyły się między nimi silne więzi, które nie zostały zerwane aż do śmierci Aflaka. W lutym 1964 panarabskie władze Baas postanowiły stworzyć nowe irackie kierownictwo partii składające się z pięciu osób, wśród których byli popularni w kraju generał Ahmad Hasan al-Bakr i Husajn, który to został zaproponowany w wytycznych Aflaka.

    Camp David, (nazwa oficjalna Naval Support Facility Thurmont, 39°38′54″N 77°27′54″W/39,648333 -77,465000) – rustykalny ośrodek wypoczynkowy rządu USA, gdzie znajduje się znana rezydencja Prezydenta Stanów Zjednoczonych. Camp David zlokalizowany jest na terenie parku góry Catoctin, w hrabstwie Frederick, w stanie Maryland, około 100 km na północ od Waszyngtonu.Szapur Bachtijar (ur. 26 czerwca 1914, zm. 6 sierpnia 1991) - irański polityk, ostatni premier Iranu za panowania szacha Mohammada Rezy Pahlawiego, przed rewolucją islamską.
    Pobyt w więzieniu[ | edytuj kod]

    Po dwóch nieudanych próbach przejęcia władzy w Bagdadzie, został aresztowany i trafił do izolatki. Mimo odsiadki utrzymywał kontakt z partią Baas w Syrii oraz z przebywającym w areszcie domowym liderem irackich baasistów. W 1966 roku uciekł podczas transportu więźniów przez miasto. We wrześniu został wybrany zastępcą sekretarza generalnego irackiej Baas, Ahmada Hasana al-Bakra. Powierzono mu do prowadzenia specjalny aparat partyjny o nazwie Dżihaz Hanin – był to tajny aparat, składający się z najbardziej oddanych kadr. Husajn zajmował się wówczas sprawami wywiadu i kontrwywiadu oraz walką z sympatyzującymi z komunistami organizacjami studenckimi. Na krótko przed zwycięskim dla baasistów zamachem stanu w 1968, w partii doszło do starcia między skrzydłem syryjskim (lewicowym) a irackim (prawicowym). W wyniku wzmocnienia lewicy w Syrii fotel lidera stracił prawicowiec Aflak który opuścił kraj i przeniósł się do Iraku, gdzie przyczynił się do triumfu sił prawicowych w partii. Umożliwiło to Husajnowi jako przedstawicielowi partyjnej prawicy dalszy awans w partyjnej hierarchii.

    Komunizm (od łac. communis – wspólny, powszechny) – system społeczno-ekonomiczny, w którym nie istnieje własność prywatna środków produkcji, a całość wytworzonych dóbr jest w posiadaniu wspólnoty, której członkowie są równi.Josip Broz Tito (serb. Јосип Броз Тито; ur. 7 maja 1892 w Kumrovcu, Austro-Węgry – 25 maja według oficjalnego aktu urodzenia, zm. 4 maja 1980 w Lublanie) – przywódca Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii od 1945 aż do swojej śmierci. Podczas II wojny światowej Tito zorganizował antyfaszystowski - ruch oporu znany jako Partyzanci Jugosławii. Później był założycielskim członkiem Kominformu, ale opierając się radzieckim wpływom stał się jednym z założycieli i promotorów Ruchu Państw Niezaangażowanych. Zmarł 4 maja 1980 roku w Lublanie, pochowany został w Belgradzie.
    Husajn wraz z kolegami w trakcie studiów w Kairze, przełom lat 50. i 60.

    Rewolucja 1968[ | edytuj kod]

    Saddam Husajn, 1974

    17 lipca 1968 w wyniku bezkrwawego zamachu stanu Baas ponownie doszedł do władzy. Według wersji oficjalnej, znalazł się w pierwszym szeregu szturmującym pałac prezydencki. Radio Bagdad zajęte przez baasistów ogłosiło, że partia Baas „przejęła władzę i położyła kres słabym i skorumpowanym reżimom, które reprezentowały kliki ignorantów, analfabetów, chciwców, złodziei, szpiegów i syjonistów”. Prezydent Abd ar-Rahman Arif został wydalony z kraju. Będąc u władzy baasiści od razu zaczęli zwalczać potencjalnych rywali. 14 dni po przewrocie Najjif, Daud i Nasir al-Hani zostali odsunięci od władzy. Władza skupiła się w rękach al-Bakra. Puczyści na czele z al-Bakrem sformowali Radę Dowództwa Rewolucji, kierowaną przez Ahmada Hasana al-Bakra.

    Kuwejt, Państwo Kuwejt (Daulat al Kuwajt دولة الكويت) – państwo położone w południowo-zachodniej Azji, na północno-zachodnim wybrzeżu Zatoki Perskiej. Graniczy z Irakiem (242 km) i Arabią Saudyjską (222 km) – łączna długość granic lądowych wynosi 464 km, ponadto 499 km wybrzeża morskiego.Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.

    Saddam, zastępca al-Bakra po partyjnej i państwowej linii, odpowiadał za bezpieczeństwo wewnętrzne w kraju. Kontrola nad służbami specjalnymi pozwoliła Saddamowi Husajnowi skoncentrować realną władzę w swoich rękach. Zaczynając od jesieni 1968 irackie służby specjalne przeprowadziły na szeroką skalę serię czystek, w rezultacie których aresztowano wiele osób, które w mniemaniu Baas mogły przedstawiać dla niej zagrożenie, także w szeregu wybitnych działaczy samej Baas. Szczególny rozgłos otrzymał „odkryty” przez Saddama tzw. „syjonistyczny spisek”. Dla wielu obwinionych o współpracę z izraelskimi służbami specjalnymi Żydów oznaczało to wyroki śmierci, co spotkało się z entuzjazmem tłumów Irakijczyków. Spore grono osób pochodzenia żydowskiego trafiło do więzień. Sam Husajn stał się znany w Izraelu po tym, gdy nakazał wypuścić z wizytowanego więzienia jednego z osadzonych – Żyda o nazwisku Tawin. Tawin otrzymał paszport i bilet lotniczy do Izraela. Jak się okazało, Husajn rozpoznał w więźniu swojego znajomego z okresu pobytu w stolicy. Wydarzenie te zdobyło rozgłos w mediach i spowodowało, że w Iraku i innych krajach ugruntował się wizerunek Husajna jako działacza humanitarnego (co potem okazało się mitem).

    Rada Dowództwa Rewolucji – naczelny organ władzy wykonawczej i ustawodawczej w Iraku w latach 1968-2003, od objęcia władzy przez partię Baas drogą zamachu stanu do obalenia rządów Saddama Husajna po interwencji amerykańskiej.Abu Nidal (właśc. Hassan Sabri al Banna, pseudonim znaczy „Ojciec Walki”) (ur. 1937 w Jaffie, zm. 19 sierpnia 2002 w Bagdadzie) – terrorysta palestyński, przywódca organizacji Fatah-Rada Rewolucyjna.
    Husajn i Mustafa Barzani w trakcie rozmów o autonomii Kurdystanu w 1970 roku

    W okresie porewolucyjnym kontynuował naukę i w 1969 ukończył Uniwersytet Bagdadzki na którym otrzymał dyplom prawnika i zajął stanowisko zastępcy przewodniczącego Rady Dowództwa Rewolucyjnego i zastępcy Sekretarza Generalnego kierownictwa Baas. W latach 1971-1978, przeszedł szkolenie w akademii wojskowej w Bagdadzie. Ważnym krokiem na drodze Saddama do zdobycia pozycji lidera partii i państwa było podpisanie z przywódcą Demokratycznej Partii Kurdystanu, Mustafą Barzanim umowy z 11 marca 1970 proklamującej autonomię Kurdystanu Irackiego. Umowa zakończyła trwającą dziewięć lat wojnę z kurdyjskimi rebeliantami.

    Ali Hasan al-Madżid (arab. علي حسن الماجد; ur. 30 listopada 1941, zm. 25 stycznia 2010) – iracki wojskowy, kuzyn dyktatora Iraku Saddama Husajna.Izzat Ibrahim ad-Duri (ur. 1 lipca 1942) – członek rządu Iraku, obalonego wiosną 2003 w wyniku inwazji wojsk USA i sojuszników, bliski współpracownik Saddama Husajna, wpisany do tzw. Amerykańskiej Talii Kart.

    Polityka zagraniczna[ | edytuj kod]

    Husajn w 1978 roku w trakcie szczytu Ligi Arabskiej, obok niego syryjski prezydent Hafiz al-Asad, minister spraw zagranicznych Algierii Abd al-Aziz Buteflika i wiceprezydent Syrii Abd al-Halim Chaddam

    Jako druga osoba w państwie odpowiadał za politykę zagraniczną Iraku. Szczególnie trudne okazały się relacje z baasistowską Syrią. Według Syryjczyków przywódcy Iraku nie zasługiwali na zaufanie. Wrogość między obydwoma państwami rządzonymi przez oddziały tej samej organizacji jeszcze się pogłębiła, gdy Irak stał się celem emigracji syryjskich baasistów odsuniętych od władzy w 1966. W 1973 w trakcie wojny Jom Kipur Irak wysłał jednostki pancerne na front syryjski, jednakże wojska izraelskie zdołały je odeprzeć i rozbić. Mimo to udział tych oddziałów w walkach miał duże znaczenie, chociaż rząd syryjski nigdy nie przyznał tego publicznie. Ani Egipt, ani Syria nie konsultowały się również z Irakiem przed zawieszeniem broni, co zostało w Bagdadzie przyjęte źle. W 1978 roku w Bagdadzie obradował szczyt Ligi Arabskiej.

    Ali Abd Allah Salih, علي عبد الله صالح (ur. 21 marca 1942 w Al-Ahmarze) – jemeński polityk, prezydent Jemenu Północnego w latach 1978-1990, a następnie prezydent Jemenu od 1990 do 2012.Leninizm, czasem określany jako marksizm-leninizm (ros. марксизм-ленинизм) lub bolszewizm, to doktryna polityczna i ekonomiczna, powstała na bazie wcześniej istniejącego marksizmu, którego filozoficznym źródłem był materializm dialektyczny opracowany przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa.

    W lutym 1972 Saddam Husajn przebywał z wizytą w Moskwie. Rezultatem tej wizyty i rewizyty w Bagdadzie premiera ZSRR Aleksieja Kosygina było podpisanie 9 kwietnia radziecko-irackiego traktatu o przyjaźni i współpracy zapewniającego wszechstronne radzieckie wsparcie dla reżimu irackiego. Według jednej z wersji przeciwny nawiązaniu stosunków z ZSRR był prezydent kraju – w trakcie jednej z ostrych dyskusji zdenerwowany Husajn miał wyciągnąć broń i strzelić w przedramię dyskutanta. Opierając się na wsparciu ZSRR, Husajn znacjonalizował przemysł naftowy i przezbroił iracką armię. Dzięki układowi z ZSRR, Husajn pozbył się wroga wewnętrznego – Irackiej Partii Komunistycznej, którzy tworzyli w Iraku najlepiej zorganizowaną w państwach arabskich partię o tym profilu. Związane to było z bezpośrednią możliwością ingerencji Związku Radzieckiego w sprawy irackie. Dzięki układowi Moskwa wpłynęła na komunistów którzy zdecydowali się na wejście w tymczasowy sojusz z baasistami. Pod długich debatach wewnątrzpartyjnych komuniści w 1974 weszli w skład Narodowego Frontu Postępowego, przez co zostali wchłonięci przez partię Baas i przestali liczyć się jako samodzielna partia. W 1975 roku w ramach pogłębienia relacji z blokiem wschodnim, Irak zyskał status obserwatora w Radzie Wzajemnej Pomocy Gospodarczej.

    Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag) – stolica i największe miasto Czech, położone w środkowej części kraju, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.Autostrada — droga o ograniczonej dostępności, zaprojektowana i zbudowana w celu zapewnienia bezpiecznego, szybkiego, płynnego ruchu pojazdów.

    Zainteresowane Bliskim Wschodem USA nie były zachwycone radykalnymi działaniami irackiego rządu. Układ Iraku z ZSRR, zbliżony do tych, które Związek Radziecki zawierał z krajami bloku wschodniego, zachwiał układ sił w regionie. Rząd Stanów Zjednoczonych wraz z władcą Iranu opracował strategię osłabienia Iraku. Jednym z jej elementów było wsparcie Kurdów niechętnych wobec rządu. Kurdowie otrzymali wsparcie militarne (w postaci broni i doradców wojskowych) i finansowe ze strony CIA i Iranu. Irak nie pozostawał dłużny Iranowi. Jeszcze przed kryzysem na zaproszenie Husajna do Iraku trafiali przedstawiciele irańskiej opozycji, w tym m.in. Tejmur Bachtijar, któremu zaproponowano utworzenie zbrojnej organizacji antyrządowej. Pod wpływem prezydenta al-Bakra, Irak stopniowo zdystansował się od ZSRR i rozpoczął proces poprawy stosunków z USA. Rewolucja doprowadziła do pogorszenia się relacji z Izraelem (w którym prasa początkowo wyrażała się o Saddamie pozytywnie) a rząd tego kraju rozpoczął finansowanie kurdyjskich separatystów.

    Al-Kaba, al-Kaʿba, al-Kaaba (z arab. sześcian, kostka) – świątynia i sanktuarium w Mekce, najważniejsze miejsce święte islamu.Afera Iran-Contras – skandal polityczny, który miał miejsce w Stanach Zjednoczonych w latach 1986-1987. Powodem było ujawnienie przez media informacji na temat nielegalnej, tajnej sprzedaży broni Iranowi, w zamian za co oczekiwano pomocy w uwolnieniu zakładników uprowadzonych w Bejrucie przez bojowników Hezbollahu. Pieniądze uzyskane z tych transakcji przekazywano na wspomaganie nikaraguańskich rebeliantów Contras.
    Husajn na szczycie Ligi Arabskiej w Bagdadzie, na fotografii widoczni są również prezydent Ahmad Hasan al-Bakr, prezydent Syrii Hafiz al-Asad oraz premier Libanu, Salim al-Huss

    Dobre relacje nawiązał z rządzonymi przez Indirę Gandhi Indiami. Wrogie stosunki utrzymywał natomiast z Pakistanem. Gdy w lutym 1973 premier tego państwa Zulfikar Ali Bhutto nakazał armii stłumić rebelię do której doszło w Beludżystanie, wojska pakistańskie miały rzekomo odkryć skład broni pochodzącej z Iraku. Szach Iranu obawiający się rozprzestrzeniania się tendencji separatystycznych w irańskim Beludżystanie, wspomógł armię pakistańską. Irak w odpowiedzi na irańskie wsparcie, wysłał na pomoc separatystom broń transportowaną poprzez porty Pakistanu. Pakistańskiej flocie udało się zachować skuteczną blokadę portów. Husajn uważał, że wspierając separatystów beludżyskich przyczyni się do eskalacji konfliktu na obszar Iranu. W 1973 Irak dostarczył siłom beludżi broń konwencjonalną oraz otworzył w Bagdadzie biuro Frontu Wyzwolenia Beludżystanu (BLF). Iracka operacja wsparcia wojskowego miała zostać ukryta w tajemnicy, jednak w 1973 została wykryta przez pakistańskie służby specjalne MI po tym jak jeden z przywódców separatystów, Akbar Bugati poinformował o broni przechowywanej w irackiej ambasadzie. O północny 9 lutego 1973 wojsko pakistańskie rozpoczęło operację zajęcia ambasady. Pakistańczykom udało się aresztować ambasadora, jego wojskowego attaché i personel dyplomatyczny. Władze odkryły magazyn liczący 300 radzieckich pistoletów maszynowych z pięcioma tysiącami naboi oraz pokaźną sumą pieniędzy, które miały być rozprowadzone pośród grup separatystów w Beludżystanie. Bhutto nakazał żandarmerii natychmiast wyrzucić z kraju irackiego ambasadora i jego personel. Rząd iracki pomimo rozbicia magazynu ogłosił dalsze plany wspierania separatystów. Wydarzenia z lat 70. przyczyniły się do wspierania przez Pakistan Iranu w czasie wojny iracko-irańskiej w 1980 i wsparcia inwazji Stanów Zjednoczonych na Irak w 2003 roku.

    Chrześcijaństwo, chrystianizm (gr. Χριστιανισμóς, łac. Christianitas) – monoteistyczna religia objawienia, bazująca na nauczaniu Jezusa Chrystusa zawartym w kanonicznych ewangeliach. Jej wyznawcy uznają w nim obiecanego Mesjasza i Zbawiciela, który ustanowił Królestwo Boże poprzez swoje Zmartwychwstanie. Kanon wiary chrześcijańskiej został spisany w Nowym Testamencie i przekazywany jest przez Kościoły.Ruhollah Musawi Chomejni (perski: ‏‏آیت‌الله روح‌الله خمینی‏ IPA: [ru:h-ol-lɑ:h-e mu:sævi:-je xomejni:]) (ur. 24 września 1902 w Chomejn, zm. 3 czerwca 1989 w Teheranie) – szyicki przywódca duchowny i polityczny, ajatollah, polityczny przywódca Iranu (jako Najwyższy Przywódca) w latach 1979–1989.
    Husajn w 1975 roku w trakcie rozmów iracko-irańskich, na zdjęciu widoczny jest również prezydent Algierii Huari Bumedien i szach Iranu Mohammad Reza Pahlawi

    Od marca 1974 do marca następnego roku miały miejsce ciężkie walki z kurdyjskimi powstańcami wspieranymi przez Iran. Zwycięstwo nad nimi Saddamowi udało się osiągnąć dzięki podpisaniu 6 marca 1975 Umowy Algierskiej z szachem Mohammadem Rezą Pahlawim. W opracowaniu rozejmu rolę mediatora sprawował algierski prezydent Huari Bumedien. Iran w zamian za zrzeczenie się przez Irak prawa do części szlaku wodnego w Szatt al Arab wycofał swoje wsparcie dla rebeliantów. Umowa doprowadziła do polepszenia się wzajemnych relacji, a w 1978 gdy w Iranie doszło do wzrostu nastrojów opozycyjnych, tamtejszy monarcha poprosił Husajna o pomoc w rozprawie z wrogami własnego rządu. Husajn nakazał wydalenie z kraju ajatollaha Ruhollaha Chomeiniego. Chomeini a także inni z przywódców religijnej opozycji przebywało w An-Nadżafie, wydalenie tych szyickich duchownych doprowadziło do wybuchu w mieście buntu zorganizowanego przez lokalnych szyitów. Husajn wysłał do An-Nadżafu generała Ali Hasana al Madżida który zaprowadził tam porządek poprzez uwięzienie tamtejszego ajatollaha Muhama Bakira as Sadra i jego najbliższych współpracowników.

    Iran (pers. ايران – Irān), (dawniej znany powszechnie na Zachodzie jako Persja) pełna nazwa: Islamska Republika Iranu (pers. جمهوری اسلامی ايران – Dżomhuri-je Eslāmi-je Irān) – państwo na Bliskim Wschodzie, leżące nad Morzem Kaspijskim, Zatoką Perską i Zatoką Omańską.Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.
    Husajn w 1975 roku wraz z szachem Iranu

    Jedyną w całym życiu wizytę w kraju zachodnim złożył w 1975 gdy przyjechał do Paryża, aby spotkać się tam ze swoim przyjacielem, premierem Jacques’em Chirackiem. Dobre relacje z Francją spowodowane były m.in. przyjęciem przez ten kraj opcji proarabskiej po kryzysie naftowym z roku 1973. W drugiej połowie lat siedemdziesiątych Irak zakupił od Francji dwa reaktory jądrowe typu „Ozyrys”.

    Angola (Republika Angoli - República de Angola) – państwo w południowo-zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim, członek Unii Afrykańskiej. Sąsiaduje z Demokratyczną Republiką Konga, Namibią, Kongiem oraz Zambią. W przeszłości była kolonią portugalską. Posiada znaczne zasoby surowców naturalnych, w tym ropy naftowej i diamentów.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    W czasie wojny o niepodległość Erytrei wsparł Erytrejski Front Wyzwolenia walczący najpierw z oddziałami cesarskimi a następnie Dergiem.

    Reformy ekonomiczne[ | edytuj kod]

    1 czerwca 1972 rozpoczął proces nacjonalizacji zachodnich firm paliwowych, które do tej pory miały w Iraku monopol. W wyniku nacjonalizacji w przeciągu dwóch lat dochody z ropy wzrosły aż dziesięciokrotnie. Aktywnie przyczyniał się do modernizacji gospodarki kraju. Nadzorował także modernizację regionów wiejskich, mechanizację rolnictwa i dystrybucję ziemi. Jego zasługą są też znaczące przemiany w przemyśle energetycznym oraz w usługach publicznych takich jak transport i edukacja. Mimo formalnie socjalistycznego charakteru partii Baas, w kraju dominował wolny rynek – wynikało to głównie z sunnickiego wyznania przedstawicieli rządu. Polityka ta poprawiła warunki życia nie tylko rządzącej elity, ale także zwykłych obywateli. W 1974 na budownictwo mieszkaniowe przeznaczono dziewięciokrotnie wyższy nakład niż dwa lata wcześniej, na transport jedenastokrotnie a na inwestycje przemysłowe, zakłady, infrastrukturę i fabryki dwunastokrotnie. Znacznie poprawiał się też poziom życia. Husajn zyskał popularność jako dobry wujek – przywódca pokazywał się w zakładach pracy, szkołach czy szpitalach. Wdawał się w dyskusję z przeciętnymi obywatelami. Z przekazów wiadomo, że niekiedy Husajn wdawał się w dyskusje z obywatelami a gdy ci narzekali na problemy życiowe – załatwiał im dobrze płatne posady. Z tego powodu Husajn w latach 70. uznawany był za szanowanego i lubianego polityka, który był na ogół podziwiany. W połowie lat 70. Irak wykupił od firmy Karkar Electronics z San Francisco najnowocześniejsze w ówczesnym świecie radiotelefony. W ten sposób znacznie rozbudowano komunikację i łączność w kraju.

    Cable News Network (CNN) – amerykańska telewizja informacyjna, założona w 1980 przez Teda Turnera i Reese Schonfelda. Teokracja (gr. theokratía, od theós – bóg, krátos – władza) – doktryna polityczna, według której władzę w państwie sprawuje kapłan lub kapłani i w której duchowni decydują o sprawach cywilnych i religijnych. Sprawujący władzę w państwie są powoływani przez Boga lub bogów, który sprawuje w nim rzeczywistą władzę. Celem władzy ziemskiej jest realizacja nadrzędnej woli, władzy boskiej i urzeczywistnienie uniwersalnych zasad ustanowionych przez Boga lub bogów.

    Charakter rządów[ | edytuj kod]

    Aby skupić w rękach Partii Baas większe poparcie utworzył w 1974 Narodowy Front Postępowy. Front skupiał Partię Baas, Partię Komunistyczną (do czasu jej rozbicia przez baasistów), partie kurdyjskie – Partię Rewolucyjną i prorządowe sekcje centrowej Partii Demokratycznej.

    Jako członek rządu brał udział w licznych kampaniach społecznych poświęconych m.in. promocji edukacji i literatury wśród kobiecej części populacji.

    Kontrwywiad – działalność mająca na celu neutralizowanie działalności obcych służb wywiadowczych, jak też przeciwdziałanie szpiegostwu w ogólności. Często ujmuje się tu również działania mające na celu ochronę i obronę przed dywersją i sabotażem. Kontrwywiadem przeważnie zajmują się służby cywilne, policyjne i wojskowe, potocznie określane również mianem kontrwywiad. W Polsce kontrwywiadem cywilnym zajmuje się Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a wojskowym Służba Kontrwywiadu Wojskowego.Operacja Desert Storm – przeprowadzona na podstawie rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 678 z 29 listopada 1990 roku operacja wojskowa, której celem było wyzwolenie zajętego przez Irak Kuwejtu. Trwająca od 17 stycznia do 28 lutego 1991 roku operacja powietrzno-morsko-lądowa, była odpowiedzią na wszczętą przez Irak atakiem na Kuwejt I wojnę w Zatoce Perskiej. Operacja prowadzona była przez koalicję 27 państw, w której wiodącą siłę militarną stanowiły Siły Zbrojne Stanów Zjednoczonych. Najważniejszym elementem operacji była 43 dniowa kampania powietrzna przeprowadzona przez Stany Zjednoczone oraz ich sojuszników, zakończona trwającą zaledwie 100 godzin operacją wojsk lądowych. W ramach Desert Storm, przeprowadzona została największa amerykańska kampania powietrzna od czasu wojny wietnamskiej. W kampanii tej użyto niemal każdego typu samolotów pozostających na wyposażeniu amerykańskich sił powietrznych, które wykonały w sumie około 40.000 misji zwalczania celów naziemnych oraz 50.000 lotów wsparcia. W efekcie tej operacji siły koalicji wyzwoliły terytorium Kuwejtu, jednak na skutek politycznej decyzji prezydenta Stanów Zjednoczonych George’a Busha, wojska lądowe koalicji zatrzymały się nie próbując zajmować stolicy Iraku. Pozwoliło to odpowiedzialnemu za wywołanie wojny prezydentowi Iraku Saddamowi Husajnowi na zachowanie władzy, zaś prezydenta Stanów Zjednoczonych postawiło w obliczu krytyki.

    Mimo antykomunistycznego światopoglądu do końca lat 70. utrzymywał pozytywne stosunki z ZSRR i pozostawał w formalnym sojuszu z miejscowymi komunistami. Dzięki pomocy KGB pod przewodnictwem Jurija Andropowa funkcjonariusze iraccy odbyli szkolenia w NRD, a do kraju przybywali niemieccy specjaliści. Służby otrzymały też pomoc z Kuby (według niektórych źródeł również z afrykańskiej Angoli) z której to przywódcą Husajn się zaprzyjaźnił.

    Fajsal II, właśc. Fajsal II ibn Ghazi, arab. الملك فيصل الثاني (ur. 2 maja 1935 w Bagdadzie, zm 14 lipca 1958 tamże) – król Iraku, syn Ghaziego I z dynastii Haszymitów. W 1939 po śmierci ojca, proklamowany królem, objął rządy w 1953, po dojściu do pełnoletności; kontynuował probrytyjską politykę Haszymitów, związał Irak z paktem bagdadzkim (1955); w lutym 1958 stanął na czele federacji Iraku z Jordanią (Federacja Arabska); zamordowany podczas rewolucji republikańskiej 14 lipca dowodzonej przez pułkownika Abd al-Karim Kasima.Sztuczny satelita – satelita wykonany przez człowieka poruszający się po orbicie wokół ciała niebieskiego. Pierwszym sztucznym satelitą był Sputnik 1, wyniesiony na orbitę wokół Ziemi przez Związek Radziecki w 1957.
    Husajn i al-Bakr w 1978

    W 1979, gdy prezydent Ahmed Hassan al-Bakr ogłosił swoje odejście na emeryturę, 42-letni wówczas Saddam uzyskał stanowisko przewodniczącego partii i prezydenta. Uzyskanie władzy umożliwiła mu przeprowadzona w 1978 roku antyhusajnowska kampania komunistów, zarzucających Husajnowi kapitalizm i krytykujących kampanie militarne przeciwko Kurdom. Na skutek represji wielu działaczy komunistycznych zostało aresztowanych lub straconych (za nielegalną agitację wśród żołnierzy, zabronioną w 1976). Pozostali działacze zbiegli za granicę. Po rozbiciu partii komunistycznej, relacje iracko-radzieckie znacznie się pogorszyły, a Irak przybrał kurs bardziej prozachodni, który utrzymywał do inwazji w 1991. Antykomunistyczne represje doprowadziły do powstania antyrządowych oddziałów partyzanckich, aktywnych do 1988 roku.

    Wojna o niepodległość Erytrei – długotrwały konflikt pomiędzy organizacjami niepodległościowymi Erytrei (Front Wyzwolenia Erytrei i Erytrejski Ludowy Front Wyzwolenia) a rządem Etiopii. Wojna rozpoczęła się w latach 60. XX wieku i przedłużyła się do czasu etiopskiej wojny domowej; zakończyła się zwycięstwem rebeliantów w 1991 roku, wraz z upadkiem rządu wojskowego Dergu Mengystu Hajle Marjama.Ojciec chrzestny (ang. The Godfather) – dramat gangsterski nakręcony w 1972 roku. Fabuła filmu oparta jest na książce amerykańskiego pisarza włoskiego pochodzenia Maria Puzo o tym samym tytule. Reżyserem filmu był Francis Ford Coppola, a scenariusz napisali wspólnie Puzo i Coppola. Aktorzy występujący w filmie to m.in. Marlon Brando, Al Pacino, Robert Duvall, Diane Keaton oraz James Caan. Film opowiada o historii rodziny mafijnej Corleone w latach 1945-1955. Dalsze losy rodziny Corleone zostały ukazane w Ojcu chrzestnym II oraz Ojcu chrzestnym III.

    Okres rządów dyktatorskich[ | edytuj kod]

    Budowa jedności narodowej[ | edytuj kod]

    Do tej pory czołowe stanowiska w państwie z reguły pełnili członkowie klanu Tikriti (do którego należał Husajn), którzy zdominowali na początku lat 70. wojsko, służby specjalne i partię Bass. Po przejęciu władzy, w połowie lat 70. Husajn polecił mediom aby przestały nazywać go nazwiskiem Tikriti – które związane było z jego pochodzeniem plemiennym – lecz po prostu per Saddam Husajn. Przywódca pomniejszył w ten sposób plemienny charakter rządu i jego struktur, chcąc zapewnić większą konsolidację „narodu irackiego”. W trakcie swoich rządów Husajn wydał szereg decyzji o odbudowaniu oraz odtwarzaniu budowli i świątyń z okresu starożytnej Babilonii, do której dziedzictwa odwoływała się iracka Baas. Na skutek modernizacji partii i otworzenie jej na mniejszości wyznaniowe poprzez eliminację odwołań do religii i narodu w jej programie, liczebność partii wzrosła z pięciu tysięcy (w okresie rewolucji) do półtora miliona zwolenników. Jednocześnie wokół prezydenta narodził się pewien rodzaj kultu jednostki. Kampania ta (przynajmniej na początku) stworzyła dla wielu Irakijczyków poczucie wspólnej państwowości.

    Zbrodnie wojenne – według traktatu wersalskiego, wszelkie działania, które naruszają prawa i zwyczaje wojenne (artykuł 228), a także bulwersujące międzynarodową moralność i powagę traktatów (artykuł 227).Bruksela (fr. Bruxelles, nid. Brussel, niem. Brüssel) – miasto i stolica Belgii oraz Unii Europejskiej, położone w środkowej części kraju nad rzeką Senne.
    Gospodarka[ | edytuj kod]
    Saddam w trakcie spotkania poświęconego promocji edukacji wśród kobiet, lata 70.

    Husajn doprowadził do znaczącego wzrostu gospodarczego. Powołał dysponujący olbrzymimi środkami pieniężnymi Komitet Rozwoju Strategicznego. W kraju zastosowano najnowsze rozwiązania komunikacyjne, a drogi i autostrady Iraku przewyższały nowoczesnością te, które znajdowały się w USA. Parametry jakościowe irackich dróg uznano za najlepsze na globie. Wybudował liczącą tysiąc dwieście kilometrów autostradę od Basry do granic Jordanii. W budowie autostrad uczestniczyli m.in. Polacy. Autostrady nadawały się też do użytku wojskowego (co na niekorzyść Irakijczyków w 2003 wykorzystały amerykańskie czołgi). Do Iraku masowo przybywali robotnicy z Egiptu (w 1990 w Iraku znajdowało się ich już półtora miliona) a także Palestyńczycy, wielu Egipcjan zostało funkcjonariuszami bezpieki, wojskowymi czy policjantami. Dzięki szybkiemu rozwojowi gospodarczemu stale zwiększał siłę wojska.

    Bagdad (arab. بغداد = Baghdād) – stolica Iraku; liczba mieszkańców wynosi ponad 7 mln. Położony na zachodnim brzegu Tygrysu jest jednym z największych miast na Bliskim Wschodzie.Demokratyczna Partia Kurdystanu, KDP - ugrupowanie polityczne założone w Kurdystanie irackim w 1946 roku przez Mustafę Barzaniego i związane z jego wpływowym klanem. Obecnie partii przewodzi syn Mustafy, Masud Barzani.
    Program atomowy[ | edytuj kod]

    W 1979 roku w Ośrodku Badań Jądrowych im. 17 lipca, 18 kilometrów na południowy wschód od Bagdadu rozpoczęła się budowa kompleksu dla 40-megawatowego reaktora chłodzonego wodą. Irakijczycy nadali reaktorowi nazwę Tammuz 1, na cześć miesiąca w kalendarzu babilońskim, podczas którego partia Baas doszła do władzy w 1968 roku. Oficjalnie twierdzono, że jedynym przeznaczeniem reaktorów są badania. Umowa między Francją a Irakiem nie przewidywała programów militarnych. Według obserwatorów, Irak nie miał możliwości rozwijania broni jądrowej. Dyrektor generalny MAEA potwierdził, że inspekcje jądrowych reaktorów badawczych w pobliżu Bagdadu, nie wykazały żadnych nieprawidłowości.

    Meczet (arab. مسجد masdżid; l.mn. مساجد masadżid) – miejsce kultu muzułmańskiego. Słowo meczet oznacza dowolny budynek, w którym oddaje się cześć Bogu, niezależnie od jego architektury.Contras – antyrządowa, antykomunistyczna partyzantka i organizacja terrorystyczna walcząca w Nikaragui przeciwko reformom, które wprowadzali sandiniści i ich sojusznicy. Wspierani nielegalnie przez USA (Kongres USA w 1985 roku zabronił administracji Reagana ich wspierania) mieli swoje bazy w Hondurasie i Kostaryce. W swoich działaniach Contras atakowali nie tylko samych sandinistów, ale i sprzyjającą im ludność cywilną. Nazwa Contras jest skrótem hiszpańskiego słowa contrarevolucionario.
    Polityka zagraniczna[ | edytuj kod]

    W celu większej legitymizacji swojego rządu za granicą Husajn opłacał szereg arabskich wydawców, artystów, poetów, pisarzy, czy dziennikarzy z krajów arabskich, zachodnich i socjalistycznych. Zaproszono też do kraju zagranicznych dziennikarzy, głównie libańskich, których celem było wzmocnienie reputacji Husajna. W krajach arabskich Husajn toczył batalię propagandową. W wojnie libańskiej rząd Iraku wsparł siły walczące przeciwko jego osobistemu rywalowi do przewodzenia państwom arabskim, Hafizowi al-Asadowi. Wrogi Izraelowi Husajn w Libanie poparł te same stronnictwa które wsparł rząd izraelski, byli to m.in. maronici i libańscy chrześcijanie. Ze względu na udział w konflikcie w Libanie zyskał sobie sympatię dużej części przedstawicieli narodu, którzy rozsiani po całym świecie pisali artykuły mu poświęcone czy też przekonywali polityków świata zachodniego do uznania dla polityki rządu Iraku. Wielu Libańczyków zasiliło też służby Iraku.

    Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.Irańska rewolucja islamska – rewolucja, która w roku 1979 doprowadziła do przekształcenia Iranu z monarchii konstytucyjnej w republikę islamską, w następstwie obalenia szacha Mohammada Rezy Pahlawiego przez zwolenników ajatollaha Ruhollaha Chomeiniego.

    Gościnnie traktował zagranicznych dziennikarzy, a zwłaszcza gwiazdy czy komentatorów światowej sławy. Był on dla nich uprzejmy i otwarty. Jako jeden z nielicznych prezydentów krajów muzułmańskich pozwolił kobietom na ubieranie się w zachodnim stylu, dopuścił spożywanie alkoholu bez prawnych ograniczeń, budował luksusowe hotele i nocne kluby, zezwalał obywatelom na zagraniczne studia. Do lat 90. miał dobrą opinię w krajach arabskich i zachodnich. W medialnej popularności dorównywał mu tylko przywódca Libii Mu’ammar al-Kaddafi.

    Husajn ibn Talal, król Husajn I (arab. حسين بن طلال; ur. 14 listopada 1935 w Ammanie, zm. 7 lutego 1999 tamże) – król Jordanii z dynastii Haszymidów.Central Intelligence Agency, CIA (pol. Centralna Agencja Wywiadowcza) – rządowa agencja służby wywiadowczej USA, zajmująca się pozyskiwaniem i analizą informacji o zagranicznych rządach, korporacjach i osobach indywidualnych oraz opracowywaniem, na podstawie tych informacji, raportów dla instytucji rządowych USA. Agencja organizowała także operacje, których celem była interwencja w wewnętrzne sprawy wybranych państw, od propagandy po wspieranie oddziałów paramilitarnych. Jednym z wielu przykładów takich interwencji jest udział w organizacji zamachu stanu w Iranie w 1951 (Operacja AJAX).

    Jego zaciętym wrogiem dalej pozostawał Izrael. Agenci tamtejszego wywiadu, Mosadu w 1979 dokonali zamachu na iracki statek w jednym z portów w Tulonie we Francji. Na statku znajdował się sprzęt potrzebny do konstrukcji reaktora atomowego w którego budowie uczestniczyli Francuzi. W 1980 agenci Mosadu zabili w Paryżu Egipcjanina – naukowca pracującego dla rządu Iraku w dziedzinie budowy broni atomowej (wielu Egipcjan z tej dziedziny pracowało dla Iraku po tym, gdy rząd Sadata zawiesił prace nad tą bronią). Saddam finansował palestyńskie ruchy narodowowyzwoleńcze w tym radykalną Organizację Abu Nidala.

    Kryzys naftowy, określany też mianem kryzysu paliwowego, energetycznego lub szoku naftowego to kryzys gospodarczy w historii gospodarki, który rozpoczął się w 1973 i objął wszystkie kraje wysoko uprzemysłowione i uzależnione od ropy naftowej i wszystkie dziedziny gospodarki światowej.Były prezydent Iraku Saddam Husajn został stracony za zbrodnie przeciwko ludzkości. Został skazany na śmierć przez powieszenie w wyniku procesu sądowego, w którym był oskarżony o doprowadzenie do masakry 148 szyitów w wiosce Dudżail w 1982 roku. Przeciwko Saddamowi Husajnowi toczył się także drugi proces, w którym był oskarżony o ludobójstwo dokonane w drugiej połowie lat 80. na około 180 tys. Kurdach, proces miał być kontynuowany w zależności od wyniku pierwszego postępowania.
    Konflikt z radykalnymi szyitami[ | edytuj kod]
     Osobny artykuł: irańska rewolucja islamska.
    Saddam Husajn w 1980

    Spójności państwa i poczuciu jedności jego obywateli kres położyła irańska rewolucja islamska. Pod jej wpływem wielu szyitów stanęło w opozycji przeciwko zdominowanemu przez sunnitów rządowi na południu kraju doszło do fali buntów szyickich. Choć początkowo stosunki między obydwoma państwami były dość dobre, wkrótce dały o sobie znać różnice ideologiczne – rząd irański składał się z szyickich islamistów, natomiast rząd Iraku był rządem świeckim. Na początku 1980 między krajami doszło do kilku starć granicznych. Rząd uznał nowo powstały rząd Iranu za słaby – kraj był pogrążony w stanie ciągłych zamieszek, a przywódcy tego kraju wyrzucili z wojska tysiące oficerów i żołnierzy którzy nie podzielali ich poglądów.

    Peszmergowie (kurd. wojownicy śmierci) – tradycyjna nazwa kurdyjskich bojowników walczących w partyzantce i powstaniach o niepodległość Kurdystanu.Abd al-Karim Kasim (1914 – 9 lutego 1963), był nacjonalistycznym irackim wojskowym, który przejął władzę w roku 1958 w drodze zamachu stanu, likwidując tym samym iracką monarchię. Rządził krajem jako premier aż do swojego upadku i śmierci w 1963 roku.

    Irańczycy wysyłali do Iraku szyicką propagandę religijną oraz finansowali szyitów. W kilku szyickich miastach doszło do rebelii zwolenników secesji i zjednoczenia z Iranem. W odpowiedzi doszło do deportacji stu tysięcy szyitów do Iranu, rozpoczęto także proces podburzania Arabów zamieszkujących Chuzestan (zwany również jako Arabistan, region ten był do 1924 autonomicznym księstwem Persji) przeciwko teokratycznemu rządowi. Husajn rozpoczął akcje przeciwko szyickiej grupie al Dawa al Islamijja (Głos Islamski). W rezultacie szyici przeprowadzali coraz śmielsze akcje terrorystyczne. W trakcie wizyty szefa dyplomacji, Tarika Aziza na uniwersytecie al Mustansirija w Bagdadzie, ekstremiści dokonali nieudanego zamachu na jego życie. Następnie terroryści przeprowadzili nieudany zamach na ministra informacji, Nusifa al Dżasima. Na początku wiosny 1980 doszło do serii szyickich zamachów, w której zginęło wielu polityków i urzędników. W odwecie Husajn nakazał zabić ajatollaha Sadra.

    Radziecka interwencja w Afganistanie (wojna domowa w Afganistanie, wojna afgańska) – dziewięcioletnia wojna Związku Radzieckiego wspierającego afgański reżim komunistyczny przeciw partyzantce mudżahedinów wspieranej przez USA na terytorium Afganistanu. ZSRR chciał umocnić i utrzymać u władzy rządy komunistyczne w Afganistanie. Trwała od 25 grudnia 1979 do 15 lutego 1989 roku. Jest zaliczana do pośredniej formy „wojen zastępczych”.Operacja Al-Anfal (ar. Łupy wojenne) – kampania irackiego rządu kierowanego przez Saddama Husajna przeciwko irackim Kurdom, trwająca od końca lutego do początku września 1988 roku. W jej toku zniszczonych zostało, według źródeł kurdyjskich, ponad 3 tys. miejscowości zamieszkiwanych przez Kurdów. Ich mieszkańcy zostali zamordowani lub skierowani do obozów dla przesiedleńców. Podczas kampanii wojsko irackie wielokrotnie posłużyło się bronią chemiczną. Ofiarą operacji padło od 50 tys. do 200 tys. Kurdów; ich przedstawiciele podawali liczbę 182 tys.

    Na krótko przed spodziewaną wojną z Iranem rozpoczął akcję zbierania poparcia. Na łamach międzynarodowych spotkań ogłaszał że teokratyczne państwo to plaga ludzkości. Kampanię wymierzoną przeciwko Iranowi umożliwił sam reżim tego państwa – skrajni szyici wydalili z rządu polityków centrystycznych, a ich miejsce zajęli fanatycy religijni. Dzięki radykalizacji Iranu zdobył nieformalny tytuł przywódcy i obrońcy świata cywilizacji arabskiej. Choć Irak znalazł się przez pewien czas w stanie izolacji po swoich atakach na rząd Egiptu i tamtejszego prezydenta, Anwara Sadata (po porozumieniu w Camp David, które Egipcjanie zawarli z Izraelem a które Husajn uznał za zdradę), szybko odzyskał międzynarodowe poparcie. Wraz z wieloma państwami kręgu cywilizacji islamskiej i arabskiej potępił radziecką interwencję w Afganistanie z zimy 1979. W roku starcia z Iranem rząd Iraku ogłosił doktrynę programu panarabskiego w którym wezwał do sojuszu wszystkich przywódców świata arabskiego w celu zwalczania prób obcych ingerencji w sprawy wewnętrzne Arabów. Husajn zdobył się nawet na poprawę stosunków z Arabią Saudyjską, monarchią skrajnie religijną, która nie pozostawała w dobrych stosunkach z sekularystami z Iraku. U Saudyjczyków wywalczył wsparcie finansowe (kilka miliardów dolarów amerykańskich) oraz ułatwienia dla transportu przez terytorium królestwa.

    Kult jednostki − kult w imperialnym, autorytarnym lub totalitarnym systemie władzy, prowadzący niejednokrotnie do deifikacji, władcy lub przywódcy.Mohammad Reza Pahlawi (pers. محمدرضا پهلوی, ur. 26 października 1919 w Teheranie, zm. 27 lipca 1980 w Kairze) – ostatni szachinszach Iranu, z dynastii Pahlawi, nastawiony prozachodnio, inicjator głębokich reform społecznych i gospodarczych w Iranie. W 1979 został odsunięty od władzy w wyniku irańskiej rewolucji islamskiej.

    Równocześnie zyskano też przychylność Amerykanów. W lecie 1980 w Jordanii z Husajnem spotkał się Zbigniew Brzeziński oraz agenci CIA, których znał z wczesnej działalności politycznej.

    Wojna z Iranem[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: wojna iracko-irańska.

    Przywódcy ZSRR, USA i państw Europy Zachodniej bardziej niż Iraku obawiali się rozprzestrzenienia irańskiej rewolucji islamskiej. Dlatego, mniej lub bardziej jawnie, zachęcali Saddama do wojny z Iranem i wspierali go politycznie oraz militarnie. W zakres dostaw wchodziły najnowsze technologie oraz broń, również chemiczna (gaz musztardowy) i biologiczna (wąglik). Husajn zachęcony przez światowe mocarstwa uznał, że wojna zakończy się szybkim zwycięstwem Iraku i 22 września 1980 rozpoczął inwazję na Iran. Celem ataku miało być nie tylko umocnienie pozycji Iraku w Zatoce Perskiej, ale też w całym świecie arabskim. Husajn dążył do odzyskania kontroli Iraku nad obszarem Szatt al-Arab, który ten ostatni niegdyś utracił na rzecz Iranu. W czasie działań wojennych Irak, przy milczącym poparciu krajów zachodnich, masowo używał swego chemicznego arsenału. Według anonimowego źródła amerykańskiego, Irak użył informacji wywiadowczych CIA dla podniesienia efektywności ataku.

    Starożytność – okres w historii Bliskiego Wschodu, Europy i Afryki Północnej nazywany też antykiem i obejmujący dzieje tych regionów od powstania pierwszych cywilizacji do około V wieku n.e.Arabia Saudyjska (arab. السعودية As-Su’udijja), Królestwo Arabii Saudyjskiej (arab. المملكة العربيّة السّعوديّة Al-Mamlaka al-Arabijja as-Su’udijja) – państwo położone w zachodniej Azji, na Półwyspie Arabskim. Graniczy z Irakiem, Jordanią, Kuwejtem, Omanem, Katarem, Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi i Jemenem. Stolica znajduje się w Rijadzie. Arabia Saudyjska jest jednym z państw założycielskich Ligi Państw Arabskich.
    Husajn i przedstawiciel amerykańskiego rządu w trakcie afery Iran-Contras, 1986

    W okresie wojny aby uzyskać poparcie religijnych mieszkańców krajów (sam był zwolennikiem laicyzmu, lecz był wierzący) nakazał zamknięcie nocnych klubów czy też ograniczył sprzedaż alkoholi. Było to niezbędne i było warunkiem uzyskania pomocy ze strony królestwa Saudów. Często w mediach ukazywały się obrazy modlącego się Saddama. Genealodzy stwierdzili że przodkowie Saddama wywodzą się z rodziny Kurajszytów, z której wywodził się m.in. Mahomet. Sam Husajn ogłosił się jednym z potomków Alego, imama będącego przywódcą religijnym szyizmu. Częściowa rezygnacja z sekularyzmu okazała się jednak błędem, do którego przyznał się sam prezydent. Irak stracił na świecie wizerunek kraju otwartego na świat, a irańscy szyici uznali go za heretyka (sam Saddam był sunnitą).

    Ahmed Hassan al-Bakr, arab. أحمد حسن البكر (ur. 1 lipca 1914 w Tikricie, zm. 4 października 1982 w Bagdadzie) – iracki polityk i czwarty prezydent Iraku, pełniący swój urząd od 17 lipca 1968 do 16 lipca 1979. Przewodniczący Bagdadzkiego oddziału Partii Baas oraz irackiej komórki tego ugrupowania.Liban (arab. لبنان Lubnān; الجمهوريّة اللبنانيّة al-Jumhūrīya al-Lubnānīya, Republika Libańska) – państwo w zachodniej Azji, na obszarze Bliskiego Wschodu, nad Morzem Śródziemnym graniczące z Syrią i Izraelem.

    W obliczu klęsk na froncie oraz ataku Izraela na Liban, 20 września 1982 Husajn ogłosił wycofanie swojej armii na granicę międzynarodową i wyraził gotowość rozmów pokojowych. Zaoferował nawet wspólny atak na Izrael, co zostało jednak odrzucone przez Ajatollaha (wbrew radom jego rządu). Porażki wojsk irackich spowodowane były wykorzystaniem przez Iran fanatycznych ochotników – w tym dzieci – które wprost nacierały na irackich żołnierzy. Ajatollah obiecał tym, którzy zginęli w wojnie z Irakiem, pójście prosto do raju. W trakcie walk w tym okresie sam Husajn znalazł się na pierwszej linii frontu pośród okrążenia irańskiego. Na skutek kontrofensyw Irakijczycy zdołali odnieść nad Iranem znaczne zwycięstwa i zrezygnowali z rozmów pokojowych.

    Rada Wzajemnej Pomocy Gospodarczej (RWPG) – organizacja międzynarodowa krajów bloku wschodniego koordynująca procesy ich integracji gospodarczej. Działała w okresie od 25 stycznia 1949 do 28 czerwca 1991.Nacjonalizm (z łac. natio – naród) – postawa społeczno-polityczna, uznająca naród za najwyższe dobro w sferze polityki. Nacjonalizm uznaje sprawy własnego narodu za najważniejsze (egoizm narodowy), jednak istnieją grupy, które szanują także racje i poglądy innych narodów. Nacjonalizm przejawia się głoszeniem poglądów o zabarwieniu narodowym, szerzeniem myśli narodowej i pamięci o bohaterach danego narodu. Głosi solidarność wszystkich grup i klas społecznych danego narodu. Wyróżniamy dwa typy nacjonalizmu: pozytywny i negatywny (szowinistyczny).

    W czasie wojny Irak udzielił wsparcia i schronienia partyzantom z grupy Ludowi Mudżahedini opozycyjnym wobec rządom Iranu i pozwolił na funkcjonowaniu w kraju baz organizacji, z których rebelianci atakowali pozycje rządowe. W 1986 roku Husajn osobiście spotkał się w Bagdadzie z liderem grupy, Massoudem Rajawim. Według niektórych źródeł, również były premier Iranu a następnie opozycjonista, Szapur Bachtijar, otrzymywał od Husajna spore wsparcie finansowe.

    28 kwietnia jest 118. (w latach przestępnych 119.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 247 dni. Anwar as-Sadat, arab. أنور السادات (ur. 25 grudnia 1918 w Mit Abu al-Kaum, zm. 6 października 1981 w Kairze) – egipski wojskowy i polityk, prezydent kraju w latach 1970-1981. Laureat Pokojowej Nagrody Nobla w r. 1978 (wspólnie z Menachemem Beginem).

    W 1986 w trakcie walk o półwysep Fao na pomoc Irakijczykom przyszli Egipcjanie. Agenci wywiadu tego kraju poza przekazaniem amunicji zorganizowali też spotkanie Iraku z dyplomatami z Izraela. Rozmowy odbyły się w Genewie w Szwajcarii. Przedstawiciele znienawidzonych wzajemnie państw spotkali się ponownie dwa lata później. Po spotkaniu Husajn stwierdził – Jestem przekonany, że syjoniści i Izraelczycy zaczynają żałować, że przyczynili się do przedłużenia wojny. Izraelski minister obrony Icchak Rabin stwierdził w odpowiedzi Zmieniłem zdanie. Kontynuacja wojny irańsko-irackiej nie służy już interesom Izraela, ponieważ napędza wyścig zbrojeń. Po próbach zamachu na życie prezydenta, z pomocą Egiptu rządzonego wówczas przez Husniego Mubaraka, rząd Iraku zreformował ochronę Husajna – utworzono specjalne jednostki Gwardii Republikańskiej, sformowane spośród członków Partii Baas i uzbrojone w najnowszy sprzęt wojskowy wyprodukowany we Francji.

    Niemiecka Republika Demokratyczna (oficjalny skrót NRD; niem. Deutsche Demokratische Republik, DDR) – dawne państwo położone w Europie Środkowej powstałe 7 października 1949 na terenie byłej radzieckiej strefy okupacyjnej (niem. Sowjetische Besatzungszone in Deutschland, SBZ). Likwidacja NRD nastąpiła 3 października 1990, gdy powstałe w jej miejsce landy przystąpiły do RFN tworząc jednolite Niemcy.Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.

    Wojna pochłonęła wiele ofiar, była kosztowna dla obu stron i skończyła się brakiem rozstrzygnięcia, najczęściej jednak na arenie międzynarodowej i w Iraku uznana została za sukces wojsk irackich.

    Operacja Opera[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: operacja Opera.

    Konflikt iracko-irański wykorzystali Izraelczycy, którzy w czerwcu 1981 dokonali ataku na reaktor atomowy w miejscowości Osirak. Reaktor ten już rok wcześniej był atakowany przez lotnictwo irańskie, jednak bezskutecznie. Wysłane przez rząd Izraela samoloty F-16 i F-15 wtargnęły na obszar Iraku przez teren Arabii Saudyjskiej. W wyniku ataku w gruzach legł iracki program atomowy. Stosunki z Izraelem w okresie wojny z Iranem stały się fatalne nie tylko ze względu na atak, ale także i to że według irackiego wywiadu Izrael wsparł Iran dostawami wojskowymi o wartości milionów dolarów amerykańskich. Na konflikt izralesko-iracki ze spokojem patrzył rząd USA, a lotnictwo Izraela dokładne miejsce reaktora atomowego poznało ze zdjęć satelitarnych dostarczonych przez CIA. Działania Izraela zostały potępione przez społeczność międzynarodową. Po ataku Arabia Saudyjska (której władca zdał sobie sprawę, że Amerykanie śledzący obszar lotniczy Saudów celowo nie poinformowali ich o locie izraelskich wojsk lotniczych) obiecała Irakowi pieniądze na odbudowę kompleksu. Francja z kolei obiecała stronie irackiej nowy program budowy potęgi atomowej Iraku a jej rząd stwierdził, że jedynym celem reaktora były badania naukowe, zaś umowa między Francją a Irakiem wykluczała jego wykorzystanie do celów wojskowych. Opinię Francji potwierdziła Wielka Brytania, twierdząc że Irak nie miał możliwości rozwijania broni atomowej. Opinię rządów Francji i Wielkiej Brytanii potwierdziła też MAEA, która wcześniej prowadziła inspekcje irackich reaktorów. Ponadto, Rada Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych stanowczo potępiła atak jako wyraźne pogwałcenie Karty, przyznając Irakowi prawa do odpowiedniego zadośćuczynienia za spowodowane zniszczenia. W dalszej części rezolucji wezwano Izrael do udostępnienia własnych obiektów jądrowych w ramach MAEA.

    Czas środkowoeuropejski (ang. Central European Time, CET) – strefa czasowa, odpowiadająca czasowi słonecznemu południka 15°E, który różni się o 1 godzinę od uniwersalnego czasu koordynowanego (UTC+1:00).Kair (arab. القاهرة; - trl. Al-Qāhirah, trb. Al-Kahira) – stolica i największe miasto Egiptu (214 km², liczba ludności 6 787 000 stałych mieszkańców, zespół miejski 17,285 mln mieszkańców (tzw. Wielki Kair) – największe miasto Afryki i Bliskiego Wschodu). Nie ma dokładnych statystyk na temat liczby ludności Kairu. Powodują to ciągłe wędrówki mieszkańców. Szacuje się, że codziennie przybywa tu tysiąc nowych mieszkańców. Ponad 2 mln osób mieszka w tzw. „Mieście umarłych”. Kair nazywane jest „Miastem tysiąca minaretów” lub „Matką Świata”. To największy ośrodek świata islamskiego. Położone jest nad Nilem.
    Wsparcie Zachodu[ | edytuj kod]

    Choć Stany Zjednoczone popierały Husajna, ich celem było osłabienie nie tylko Iranu ale też Iraku. Politykę tę popierała część proamerykańskich krajów arabskich tj. Kuwejt, Arabia Saudyjska czy Egipt – kraje te obawiały się rewolucji islamskiej, ale wojowniczy prezydent też je przerażał. W 1983 aby zyskać dalsze wsparcie Zachodu, Irak wydalił Abu Nidala, jednego z najsłynniejszych terrorystów palestyńskich, który wyjechał do Libii. Po wydaleniu Nidala do stolicy Iraku przybył przedstawiciel rządu USA, a rok później do USA przybył wicepremier Iraku, spotykając się z prezydentem Ronaldem Reaganem, Henrym Kissingerem i George’em Schultzem. W trakcie spotkania oficjalnie wznowiono zerwane w 1967 stosunki pomiędzy oboma rządami. Husajn uzyskał kredyty i pożyczki nie tylko od rządu USA ale też m.in. banków włoskich, Kuwejtu i Zjednoczonych Emiratów Arabskich.

    Tel Awiw-Jafa (hebr. תֵּל־אָבִיב-יָפוֹ, trl. Tel Aviv-Yafo, trb. Tel Awiw-Jafo; arab. تل ابيب-يافا trl. Til Abīb-Yāfū, trb. Til Abib-Jafu), zwyczajowo nazywane Tel Awiw, jest drugim pod względem wielkości miastem Izraela. Miasto jest położone w Dystrykcie Tel Awiwu na nadmorskiej równinie Szaron leżącej nad Morzem Śródziemnym. Tel Awiw zajmuje powierzchnię 51,8 km², będąc największym i najludniejszym miastem obszaru metropolitalnego Gusz Dan. Miasto jest zarządzane przez władze miejskie Tel Awiwu-Jafy, na czele których stoi burmistrz Ron Huldai.Polacy – naród zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, a poza granicami Polski tworzący Polonię.

    Cieszący się uznaniem międzynarodowym Irak otrzymał i kupował sprzęt wojskowy od m.in. ZSRR, Francji, USA, Niemiec, Chin, Brazylii, Argentyny, Szwajcarii, Danii i Szwecji. W przeciągu roku Irak potrafił wydać na armię aż czternaście miliardów USD. Rząd Iraku przerabiał broń a także produkował oryginalne konstrukcje irackie. Husajn zatrudniał zagranicznych ekspertów, m.in. Kanadyjczyka Geralda Bulla (przerobił on rakietę Scud B której to wersję nazwał al Husajn – rakiety były w stanie dosięgnąć Izrael). Kanadyjczyk opracowywał też konstrukcję działa kosmicznego, który byłoby w stanie wystrzelić w kosmos obiekty tj. statek kosmiczny. Dużym prestiżem cieszyli się także krajowi naukowcy – Samir Saadi i Szabib Azzawi.

    Hafiz al-Asad, Hafez al-Asad (ur. 6 października 1930 w Al-Kardaha, zm. 10 czerwca 2000 w Damaszku) – polityk syryjski, prezydent w latach 1971-2000.Abd as-Salam Arif (ur. 21 marca 1921, zm. 13 kwietnia 1966) – iracki wojskowy, jeden z przywódców ruchu Wolnych Oficerów i rewolucji irackiej w 1958 roku. Wicepremier w rewolucyjnym rządzie Abd al-Karima Kasima, odsunięty od władzy jesienią 1958. Współorganizował zamach stanu w lutym 1963, który obalił rząd Kasima, został po nim prezydentem kraju. Pełnię władzy zdobył po drugim przewrocie wojskowym w listopadzie tego samego roku i zachował ją do śmierci w wypadku samolotowym w 1966.
     Osobny artykuł: afera Iran-Contras.

    Pod koniec lat 80. na światło dzienne wyszła afera Iran-Contras. Jak się okazała USA będące sojusznikiem Iraku potajemnie (i zresztą nielegalnie) sprzedawały broń Iranowi. W zamian za to USA oczekiwało pomocy w uwolnieniu zakładników, uprowadzonych w Bejrucie przez bojowników Hezbollahu. Pieniądze uzyskane z tych transakcji przekazywano na wspomaganie nikaraguańskich rebeliantów Contras.

    Sułtan (tur. "władca", arab. as-sulṭān – "ten, który ma władzę") – tytuł władcy islamskiego, używany w wielu krajach muzułmańskich, m.in. w Turcji osmańskiej do 1922. Państwo rządzone przez sułtana to sułtanat.Iracka Partia Komunistyczna – iracka partia polityczna utworzona w 1934, głosząca początkowo program marksistowski, a następnie demokratyczny z silnymi akcentami lewicowymi (kwestia równości i sprawiedliwości społecznej, walka o poprawę warunków pracy i płacy).
    Walki z opozycją w latach 80. i 90.[ | edytuj kod]

    Iracka opozycja działała w różnych formach – wojnie partyzanckiej, aktach sabotażu, poprzez terroryzm, dezercje z armii i sił paramilitarnych (organizacje takie jak Fedaini Saddama i Armia Narodowa). Największe siły rebelianckie miały siedzibę w Kurdystanie i reprezentowane były przez Demokratyczną Partię Kurdystanu i Patriotyczną Unię Kurdystanu. Innymi grupami paramilitarnymi były m.in. Iracka Partia Komunistyczna (która dysponowała własnymi siłami partyzanckimi Al-Ansar), szyicka partia Zew Islamu i Partia Umma (z siedzibą w Londynie). Problem owych grup był brak współpracy pomiędzy nimi. Wyjątkiem była współpraca Partii Komunistycznej i Kurdyjskiej Partii Demokratycznej na skutek której komuniści przenieśli swoje bazy w region Kurdystanu (w pozostałych regionach kraju komuniści byli rutynowo tłumieni przez rząd). Rząd Husajna nie był w stanie w pełni kontrolować obszarów kurdyjskich, zwłaszcza po powstaniu z 1983 roku. Problemem dla opozycji stały się także tajne służby, znane w świecie arabskim jako najbardziej skuteczne. Lepiej od opozycji świeckiej zorganizowana była opozycja religijna. Fanatycy religijni zyskiwali poklask z powodu świeckiego charakteru rządu Husajna. W czasie wojny z Iranem, rząd Iraku zwiększył pewien stopień wolności religijnej w celu zwiększenia oporu społecznego przeciw wojskom wroga. Jego rząd w walce z opozycją stosował opresyjne metody walki, w tym tortury. Pod koniec 1987 nakazał użycie broni chemicznej również przeciwko domagającym się niepodległości Kurdom. W 1988 jego kuzyn, Ali Hasan al-Madżid dokonał ataku gazowego na Kurdów w Halabdży, zyskując sobie przydomek chemicznego Aliego. Również w 1988 wojsko irackie przeprowadziło przeciwko Kurdom operację Al-Anfal, której ofiarą padło, według różnych źródeł, od 50 tys. do 200 tys. osób.

    Syria (arab. سوريا / سورية, transk. Sūriyya), nazwa oficjalna: Syryjska Republika Arabska (arab. الجمهورية العربية السورية, transk. Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja) – arabskie państwo na Bliskim Wschodzie, graniczące z Turcją (822 km), Irakiem (605 km), Jordanią (375 km), Libanem (375 km) i Izraelem (76 km).Mossad (hebr. המוסד למודיעין ולתפקידים מיוחדים, Ha-Mossad le-Modiin u-le-Tafkidim Mejuchadim, Instytut Wywiadu i Zadań Specjalnych) – izraelska agencja wywiadowcza odpowiedzialna m.in. za gromadzenie politycznych, technicznych, gospodarczych danych wywiadowczych poza granicami kraju, formalnie utworzona 1 kwietnia 1951, jako Instytut Koordynacji. Obecną nazwę nadano w 1963.

    Wojna z Kuwejtem[ | edytuj kod]

    Saddam i premier krótkotrwałej Republiki Kuwejtu Ala Husajn Ali (1990)

    Po zakończeniu wojny z Iranem stosunki Husajna z zachodem stały się bardziej napięte. W marcu tego roku w belgijskiej stolicy agenci Izraela dokonali zamachu na pochodzącego z Kanady irackiego inżyniera Bulla. USA przestało popierać Husajna w sierpniu 1990 roku – choć jeszcze w lipcu prezydent USA chwalił rząd Husajna, a stosunki między państwami były bardzo dobre. Husajn po tym, jak w krajach zachodnich stracił wyraźnie na znaczeniu, zaczął straszyć USA przejściem na stronę ZSRR (co nie było wiarygodną groźbą gdyż liberalny lider ZSRR, Michaił Gorbaczow nie był w stanie utrzymywać stanu zimnej wojny z USA). Opuszczony przez Zachód Husajn skupił się na współpracy z państwami arabskimi, czego przejawem było utworzenie w 1989 roku Rady Współpracy Arabskiej. Organizację współtworzył król Jordanii, Husajn I, prezydent Egiptu Husni Mubarak i prezydent Jemenu Północnego Ali Abd Allah Salih.

    Kurdowie – lud pochodzenia indoeuropejskiego, zamieszkujący przede wszystkim krainę zwaną Kurdystanem podzieloną pomiędzy Turcję, Irak, Iran i Syrię. Odosobnione enklawy Kurdów żyją także w tureckiej Anatolii, wschodnim Iranie (tzw. enklawa chorezmijska), w korytarzu oddzielającym Armenię od okręgu Górskiego Karabachu (tzw. Czerwony Kurdystan) oraz Afganistanie. Spora diaspora kurdyjska rozsiana jest po świecie, większe skupiska znajdują się w Niemczech, Francji, Szwecji i Izraelu. Błędnie uważani są za największy naród bez własnej państwowości. Są inne większe narody bez własnych państw, jak choćby Tamilowie w Indiach i na Sri Lance. Kurdowie są jednak największym tak aktywnie działającym na rzecz separacji narodem.Zew Islamu (ar. حزب الدعوة الإسلامية - Hizb ad-Dawa al-Islamijja) – iracka szyicka partia polityczna.

    W 1990 Irak wysunął roszczenia w stosunku do terytorium Kuwejtu. Saddam wydał rozkaz zajęcia jego terytorium siłą, co spotkało się z powszechną aprobatą narodu irackiego. Prezydent usprawiedliwiał atak bezprawnym wykorzystywaniem przez Kuwejt spornego, przygranicznego pola naftowego Ar-Rumajla (był to element iracko-kuwejckiego sporu granicznego; Saddam Husajn zarzucił Kuwejtowi kradzież irackich zasobów ropy naftowej z pola naftowego Ar-Rumajla oraz manipulację przy przebiegu iracko-kuwejckiej linii granicznej). Prezydent zgłosił także pretensje Iraku do wysp Al-Warba oraz Bubijan. Innym argumentem wysuwanym przez przywódcę Iraku za przyłączeniem Kuwejtu do tego kraju jako kolejnej prowincji był aspekt historyczny – obszar Kuwejtu przez pewien czas wchodził w skład osmańskiej prowincji Al-Basry. Po dokonaniu aneksji, nowo utworzonej prowincji nadano historyczną nazwę Al-Kazima, nawiązującą do tego historycznego faktu. Sam Irak po zakończeniu kosztownej wojny z Irańską Republiką Islamską był krajem zadłużonym, zaś jednym z krajów które udzieliły Irakowi największych pożyczek, był właśnie Kuwejt (zadłużenie Iraku względem Kuwejtu wynosiło 10 miliardów dolarów). Podporządkowanie tego kraju mogły stanowić częściowe rozwiązanie problemu zadłużenia Iraku. Irak zarzucał też Kuwejtowi naruszanie limitu określonego przez OPEC w wydobywaniu ropy naftowej. Ważnym czynnikiem była również kwestia niezagospodarowanego potencjału irackiego w postaci dużej, przeszkolonej, dozbrojonej oraz zorganizowanej armii, pozostałej po zakończeniu poprzedniej wojny.

    Mekka (pełna nazwa: Makkat ul-Mukarramah, znana również jako Makka; ar. مكة) – święte miasto islamu, miasto w zachodniej części Arabii Saudyjskiej, stolica prowincji Al-Hidżaz, położona u podnóża masywu górskiego (277 m n.p.m.) Dżabal al-Karnajt, w wąskiej i piaszczystej Dolinie Abrahama. Zamieszkuje ją ok. 1,7 mln ludzi. Trzecie co do wielkości miasto kraju.Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), ONZ oraz NATO.

    Do bezpośredniego ataku doszło 2 sierpnia 1990 o 4:00 rano. Równocześnie w Kuwejcie miejsce miał wojskowy pucz panarabskich puczystów z pułkownikiem Alą Husajnem Alim. Husajn Ali w przeszłości odbył studia w Bagdadzie gdzie został członkiem partii Baas. W trakcie inwazji rząd Iraku oświadczył że wysłał wojska do Kuwejtu w celu wsparcia wewnętrznego zamachu stanu na życzenie puczystów. Oddziały irackie stanowiły zarówno Armia Narodowa – słabo uzbrojone „pospolite ruszenie” – jak i elitarna Gwardia Republikańska, oraz regularne oddziały armii. Po zakończeniu inwazji w celu reorganizacji kuwejckich służb do kraju przybyły oddziały Al-Muchabarat czyli służby bezpieczeństwa rządu Bass z Sabawim Ibrahim al-Tikritim na czele (przyrodni brat Saddama). Władzę Kuwejtu schroniły się w Arabii Saudyjskiej. Iracka armia zniszczyła marynarkę wojenną kraju oraz część jego wyrzutni rakiet. Po zajęciu Kuwejtu 4 sierpnia powołano Republikę Kuwejtu z Tymczasowym Rządem Wolnego Kuwejtu na czele. Dotychczasowy rząd monarchistyczny uciekł do sąsiedniej Arabii Saudyjskiej gdzie utworzył kuwejcki rząd uchodźstwie. Emir Kuwejtu przez proirackie władze oskarżony został o działania antyludowe, antydemokratyczne, proimperialistyczne i syjonistyczne. Dotychczasowy rząd oskarżony został również o defraudację środków państwowych w celu osobistego wzbogacenia się rodziny. Irakijczycy wraz z puczystami utworzyli w miejsce dotychczasowego wojska, nową formację zwaną Armią Ludową oraz nadali prawa obywatelskie arabskim emigrantom przebywającym w kraju. Państwowość Republiki Kuwejtu nie była długa, gdyż jeszcze w tym samym miesiącu została ona włączona jako prowincja do Iraku a jej gubernatorem został Ali Hassan al-Madżid (przywódca republiki, Husajn Ali został wicepremierem Iraku).

    Liga Państw Arabskich (LPA, Liga Arabska; arab. جامعة الدول العربية, Dżami‘a al-Duwal al-Arabija; ang. League of Arab States, Arab League) – organizacja międzynarodowa utworzona 22 marca 1945 w Kairze na mocy Paktu ustanawiającego Ligę Państw Arabskich przez państwa powiązane wspólnotą języka, historii, kultury i religii. Powstanie Ligi zostało poprzedzone podpisaniem przez 7 krajów założycielskich Protokołu Aleksandryjskiego na konferencji przygotowawczej w Aleksandrii (25 września - 5 października 1944), której przewodniczył premier Egiptu. Obecnie jej członkami są 22 państwa oraz Organizacja Wyzwolenia Palestyny. Siedzibą LPA jest Kair (w latach 1979–1990 był nią Tunis).Ropa naftowa (olej skalny, czarne złoto) – ciekła kopalina, złożona z mieszaniny naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych (bituminów), z niewielkimi domieszkami azotu, tlenu, siarki i zanieczyszczeń. Ma podstawowe znaczenie dla gospodarki światowej jako surowiec przemysłu chemicznego, a przede wszystkim jako jeden z najważniejszych surowców energetycznych.

    Działania Iraku na arenie międzynarodowej poparł Jemen, Jordania, Mauretania (spowodowało to międzynarodową izolację kraju, w rezultacie czego państwo w połowie lat 90. porzuciło proiracką politykę) i OWP. Przebywający terytorium Kuwejtu cudzoziemcy zostali uznani przez Irak za zakładników. Znana stała się sytuacja, ukazywana w irackiej telewizji – Husajn odwiedzający przetrzymywanych zakładników, nazywający ich „gośćmi”, głaszczący po głowie przestraszonego chłopca, Brytyjczyka, Stuarta Lockwooda. 23 października rozpoczęło się zwalnianie zagranicznych zakładników, zaś wszyscy oni zostali zwolnieni 6 grudnia 1990. ONZ nakazała Irakowi wycofanie się z Kuwejtu. Spośród stałych członków Rady jedynie Chińska Republika Ludowa wstrzymała się od głosu w tej sprawie (za byli dotychczasowi sojusznicy Iraku – ZSRR i USA). Przeciwko rezolucji zagłosowały Kuba i Jemen. Większość w ONZ opowiedziała się za antyirackimi sankcjami, wśród większości znalazły się też państwa Europy środkowo-wschodniej, byli członkowie Układu Warszawskiego oraz Jugosławia które dotychczas utrzymywały z Irakiem dobre relacje. Do opuszczenia Kuwejtu oraz restauracji dotychczasowego monarchistycznego rządu wezwała rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 678. Po zajęciu Kuwejtu, w ostatnim okresie przed upływem terminu ultimatum dotyczącego wycofania się wojsk irackich z tego kraju, Saddam Husajn starał się powiązać kwestię zajęcia Kuwejtu z kwestią powstania niepodległego państwa palestyńskiego (co spotkało się z aprobatą przywódcy Organizacji Wyzwolenia Palestyny, Jasira Arafata oraz króla Jordanii, Husajna I). Starał się również wykreować siebie jako bohatera Arabów, walczącego o Bliski Wschód z zachodnim najeźdźcą (zdecydował się również na zbombardowanie Tel Awiwu, licząc na zbrojną odpowiedź Izraela oraz zaangażowanie innych krajów regionu w konflikt).

    Gen. armii Jurij Władimirowicz Andropow (ros. Юрий Владимирович Андропов; ur. 15 czerwca 1914, zm. 9 lutego 1984 w Moskwie) – radziecki działacz partyjny i państwowy. Sekretarz Generalny KPZR w latach 1982–1984, szef KGB (1967–1982), ambasador ZSRR na Węgrzech.Bejrut (arab. بيروت, Bayrūt, fr. Beyrouth, gr. Berytos) – stolica i największe miasto Libanu, leżące w środkowej części kraju. Liczy 2 mln 60 tys. mieszkańców (2012), większość pochodzenia arabskiego. Dawniej miasto było nazywane: Birutu, Berytos. Znajduje się tu wiele zabytków i dobytku historycznego kraju.
     Osobny artykuł: operacja Pustynna Burza.

    Większość Arabów z entuzjazmem przyjęła iracki atak na Kuwejt i popierała Husajna. Dzięki atakowi na Kuwejt Saddam uzyskał szacunek pośród Arabów jakiego od czasów Nasera nie zebrał żaden z liderów Bliskiego Wschodu. Partia Baas zyskała na sile w Jemenie i Libanie. Husajn zyskał też na znaczeniu po tym, gdy wsparł Palestyńczyków – nawet w obliczu własnych problemów finansowych Husajn był w Palestynie uznawany za bohatera większego od lidera ruchu narodowowyzwoleńczego, Arafata. Husajn był na tyle odważny że po interwencji zachodu był w stanie zbombardować rakietami miasta na terenie Izraela. Rozentuzjazmowane tłumy na Bliskim Wschodzie zanosiły za niego modły i nosiły portrety przedstawiające dyktatora. Inaczej sytuacja wyglądała w wielu arabskich rządach, które potępiały iracki rząd uzyskując w zamian za to różne profity – np. Egiptowi umorzono długi, a Syrii będącej bojkotowaną zezwolono na udział w rozmowach dyplomatycznych. Irak zaczął być przedstawiany jako państwo agresywne, szczególnie gdy na teren zajętego Kuwejtu zaczęły wchodzić kolejne jednostki irackie z garnizonów wewnątrz Iraku – rodziło to obawy że mogą one dokonać ataku na Arabię Saudyjską. W rezultacie Liga Państw Arabskich na specjalnej poświęconej Kuwejtowi konwencji w Kairze wezwała Irak do opuszczenia terytorium Kuwejtu. Po upływie terminu wyznaczonego Irakowi przez ONZ na opuszczenie Kuwejtu przez siły irackie, wojska ONZ w których decydującą rolę odgrywały Stany Zjednoczone rozpoczęły operację Desert Storm. Wojska koalicji zadały armii irackiej klęskę oraz odbiły Kuwejt, po czym się zatrzymały. Sam Husajn w trakcie wojny wezwał wszystkich muzułmanów do świętej wojny z zachodem interweniującym w Kuwejcie.

    Rozwód – rozwiązanie ważnego związku małżeńskiego przez sąd na żądanie jednego lub obojga małżonków. Rozwód oprócz owdowienia i unieważnienia małżeństwa jest jedną z okoliczności kończących małżeństwo. Wśród rozwodów możemy wyróżnić dwa typy:Partia Baas (arab.اﻟﺒﻌﺚ) czyli Odrodzenie (skrót od Hizb al-Baas al-Arabi al-Isztiraki – Partia Socjalistycznego Odrodzenia Arabskiego) – lewicowa arabska partia polityczna, której celem jest scalanie i zjednoczenie świata arabskiego.
    Flaga Iraku ustanowiona w 1991
    Saddam Husajn w lipcu 2004

    Okres między I a II wojną w Zatoce Perskiej[ | edytuj kod]

    Po klęsce w I wojnie w Zatoce Perskiej doszło do ponownej aktywizacji szyickich przeciwników rządu z organizacji al Daawa działającej z obszarów Iranu. Tuż po klęsce w wojnie doszło do rebelii szyickiej w mieście An-Nadżaf, która została jednak szybko stłumiona przez siły rządowe. W jednym z szyickich zamachów ciężko raniony został wicepremier Tariq Aziz a według części źródeł w 1996 roku postrzelony został syn Saddama, Udaj. W 1991 roku wybuchło ponadto kolejne kurdyjskie powstanie, w wyniku którego rząd utracił kontrolę nad sporymi połaciami tego regionu, w Kurdystanie irackim swoje bazy wypadowe założyła Partia Pracujących Kurdystanu tocząca wojnę z Turcją, a obszar stał się faktyczną autonomią znajdującą się pod kontrolą ugrupowań Kurdów. Stacjonowanie oddziałów Partii Pracujących Kurdystanu w irackim Kurdystanie doprowadziło jesienią 1992 roku do tureckiej operacji w tym regionie, która spowodowała śmierć 1551 i aresztowanie ponad 1232 kurdyjskich bojowników.

    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Porozumienia z Oslo – wzajemne uznanie Izraela i Organizacji Wyzwolenia Palestyny zawarte w 1993 w Oslo, a podpisane 13 września 1993 r. w Waszyngtonie, fundament procesu pokojowego na Bliskim Wschodzie i podstawa prawna istnienia Autonomii Palestyńskiej.

    W 1991 z jego inicjatywy wprowadzono nową flagę państwową. Zawierała ona – trzy zielone gwiazdy symbolizujące jedność, wolność i socjalizm, motto partii Baas a także słowa Allahu Akbar (napis ten miał formę odręcznego pisma Saddama).

    Pod koniec lat 90. w Iraku doszło do pewnej liberalizacji systemu politycznego, przeprowadzono reformy konstytucji, gazety i obywatele mogli otwarciej krytykować rząd, ogłoszono amnestię dla więźniów i przeprowadzono też referendum w którym zwyciężył Husajn. Wielu przedstawicieli światowej opinii publicznej zaczęło mówić o demokratyzacji Iraku. Do kraju ponownie przyjeżdżali zagraniczni dziennikarze. Rząd w błyskawicznym tempie odbudował infrastrukturę zniszczoną po nalotach USA. Wybudowano także wiele nowych szkół i szpitali.

    Ziemianka - prymitywne schronienie wykopane w ziemi, przeważnie przykryte gałęziami i poszyciem leśnym lub odchodami zwierzęcymi w formie stałej, niekiedy wyposażone w piec gliniany.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

    W 2000 miał zlecić atak terrorystyczny na praską siedzibę Radia Wolna Europa w celu powstrzymania audycji radiowych nadawanych stamtąd na terytorium Iraku. Spisek został wykryty przez kontrwywiad Czech i nie doszedł do skutku.

    Eskalacja konfliktu z Izraelem[ | edytuj kod]

    Saddam wsparł trwająca od końca lat 80. do początku lat 90. palestyńską Pierwszą Intifadę. W 1993 roku rząd Iraku potępił porozumienia z Oslo zawarte między rządem Izraela a OWP. Izrael w latach 90. podjął się szeregu prób zabójstwa Saddama. W połowie lat 90. zarówno premier Binjamin Netanjahu jak i lider opozycji, Ehud Barak uważali że zabójstwo zapewni Izraelowi bezpieczeństwo. W 1992 oddział sił specjalnych Sajeret Matkal próbował zabić Husajna za pomocą pocisków wystrzelonych przez Izraelczyków z wyrzutni rakiet. Wskutek błędu Izraelczyków w trakcie wystrzelenia pocisków na pustyni Negew zginęło pięciu komandosów wojsk Izraela. Później okazało się, że Husajn pojawił się dokładnie w tym samym miejscu i czasie, gdzie planowano wystrzelić kolejną rakietę. Na początku XXI wieku Irak prowadził finansowe wsparcie dla palestyńskiej intifady Al-Aksa, wsparcie odbywało się za pośrednictwem palestyńskiej organizacji Arabski Front Wyzwolenia będącej sekcją irackiej partii Baas.

    Halabdża (arab. ‏حلبجة, Ḩalabjah; kurd. هه‌ڵه‌بجه, Helebce) – miasto w północno-wschodnim Iraku, w prowincji As-Sulajmanijja. Liczy około 100 tys. mieszkańców. W dniu 16 marca 1988 roku wojska irackie przeprowadziły atak gazowy, w którym zginęło około 5 tysięcy osób.Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.
    Działania wywiadu USA[ | edytuj kod]

    Od początku lat 90. służby USA wielokrotnie próbowały pozbyć się Husajna drogą zabójstwa. Próby te według niemieckiego specjalisty, profesora medycyny sądowej, Dietera Buhmana były o tyle trudne, że prezydent posiadał trzech dublerów. Amerykanie jednak uznali. że skrytobójcza eliminacja przywódcy będzie tańsza finansowo niż zbrojna interwencja. Według New York Times od 1991 CIA wydało na próby zabójstwa Husajna aż sto milionów dolarów. Husajn nie pozostawał USA dłużny, w 1993 w rocznicę odbicia Kuwejtu przez zachodnie wojska, wywiad Iraku zaplanował zamach na byłego prezydenta USA, George’a H.W. Busha który wizytował emirat Kuwejtu. Spisek wywiadu odkryto w ostatniej chwili i zapobieżono mu. W 1996 służby USA i Wielkiej Brytanii wspólnie próbowały zabić prezydenta w stolicy Jordanii. Rząd Iraku aresztował kilkuset z uczestników spisku. Do kolejnej operacji doszło na północy Iraku w 1998, jednakże agenci wywiadu irackiego przeniknęli do siatki wywiadowczej CIA i zlikwidowali wszystkich działaczy kurdyjskich którzy nawiązali kontakt z wywiadem. W 1998 służby wywiadowcze Stanów Zjednoczonych znalazły się niemal o krok od morderstwa prezydenta Iraku. Wystrzelona przez wywiad rakieta trafiła w obiekt odwiedzany przez prezydenta. Akcje Amerykanów były podejmowane niezgodnie z amerykańskim prawem które zabraniało uczestnictwa rządu USA i jego armii w zabójstwie obcego przywódcy w czasie pokoju.

    II wojna w Zatoce Perskiej[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: II wojna w Zatoce Perskiej.

    W październiku 2002 Amerykanie przyjęli strategię polegającą na opłaceniu Irakijczyków, którzy zabiją Husajna. 20 marca 2003 Amerykanie przygotowali zamach na jego życie. W dom na przedmieściach stolicy, w którym znajdował się Saddam, uderzyła rakieta Tomahawk. Decyzję o zamachu na życie wydał osobiście prezydent George W. Bush. Husajn jednak przeżył zamach. Utracił faktyczną władzę w wyniku ataku USA i jego sojuszników na Irak wiosną 2003. W odpowiedzi na amerykańskie bombardowania odpowiedział bombardowaniem Kuwejtu i wezwał do prowadzenia antyamerykańskiego dżihadu. W okresie na krótko po inwazji nie został aresztowany i ukrywał się wraz ze zwolennikami. Inwazję potępił Bahrajn, który zaoferował Husajnowi azyl. W okresie bezpośrednio po zajęciu Bagdadu pojawiła się taśma wideo pokazująca ponoć Saddama Husajna w dniu zdobycia miasta, 9 kwietnia. Później rozpowszechniano liczne taśmy wideo i audio z wystąpieniami Saddama Husajna, lecz ich autentyczność była niepotwierdzona. Obaj synowie Husajna zginęli 22 lipca 2003 w wyniku amerykańskiego ataku powietrznego na ich kryjówkę. 13 grudnia 2003 ok. 18:27, po ośmiu miesiącach poszukiwań Saddam Husajn został pojmany przez amerykańskich żołnierzy na farmie oddalonej 15 kilometrów od jego rodzinnego Tikritu. Znaleziono go leżącego w głębokiej na dwa metry ziemiance z wentylacją. Niedaleko kryjówki stała taksówka z 750 tysiącami dolarów w bagażniku. Były prezydent Iraku nie stawiał oporu. Prezydentowi co prawda azyl oferowały Zjednoczone Emiraty Arabskie, Husajn wybrał jednak pozostanie w kraju do końca. 30 czerwca 2004 doszło do formalnego przekazania Husajna i jedenastu jego współpracowników władzom irackim.

    Według danych magazynu „Forbes” z 2003 na liście najbogatszych władców świata dzielił trzecie miejsce z księciem Liechtensteinu Hansem-Adamem. Palmę pierwszeństwa oddał jedynie królowi Arabii Saudyjskiej Fahdowi i sułtanowi Brunei. Jego osobisty majątek szacowano na 1,3 miliarda dolarów. Po obaleniu jego rządu, minister handlu w rządzie przejściowym Iraku, Alli Allawi podał liczbę 40 miliardów dolarów, dodając, że Husajn miał rzekomo otrzymywać 5% przychodów z eksportu krajowej ropy naftowej.

    Proces i śmierć[ | edytuj kod]
    Saddam Husajn krótko po pojmaniu, 14 grudnia 2003
     Osobny artykuł: Egzekucja Saddama Husajna.

    Pojmanie było pierwszym krokiem do procesu sądowego, który toczył się przed powołanym specjalnie do tego celu trybunałem, któremu przewodniczył Szalam Szalabi. Proces rozpoczął się 19 października 2005. 5 listopada 2006 Saddam Husajn, któremu postawiono zarzut spowodowania masakry 148 szyitów z Dudżailu, został skazany przez iracki Trybunał Narodowy nieprawomocnym wyrokiem na karę śmierci przez powieszenie na szubienicy. Organizacje broniące praw człowieka wskazywały już od dawna, że w państwach tego regionu oskarżony jest notorycznie pozbawiany prawa do sprawiedliwego procesu. Wykazywały one, że sąd skazujący Husajna kontynuował te same naganne praktyki, które były stosowane w czasach jego reżimu. Skrytykowano także sam wyrok kary śmierci. Iracki sąd apelacyjny 26 grudnia podtrzymał wyrok Trybunału; zgodnie z irackim prawem (wprowadzonym jeszcze przez samego Husajna) wyrok wykonany być musiał w ciągu 30 dni od tej daty. Przygotowania do egzekucji zakończone być miały – według amerykańskiej telewizji CNN powołującej się na źródła arabskie – przed 6:00 czasu irackiego (4:00 CET) 30 grudnia. Do egzekucji doszło o godzinie 6:07 czasu lokalnego. 31 grudnia o 4:00 (02:00 czasu warszawskiego) został pochowany w swojej rodzinnej miejscowości Al-Audża, obok swoich synów zabitych w 2003. Wyrok został na ogół potępiony przez opinię międzynarodową.

    Rodzina[ | edytuj kod]

    Rodzina Husajnów w 1995

    Pierwszą żoną Husajna była jego kuzynka Sajida (najstarsza córka wuja Hajrallaha), urodziła mu ona pięcioro dzieci – synów Udaja i Kusaja oraz córki Raghade, Rane i Hale. Rodzice zdecydowali o przyszłym ślubie już gdy Saddam miał pięć lat a Sajida siedem. Przed ślubem Sajida pracowała jako nauczycielka w szkołach podstawowych. Pobrali się w Kairze, gdzie Husajn studiował i mieszkał po nieudanym zamachu na al-Kasima. W ogrodzie jednego ze swoich pałaców Saddam własnoręcznie posadził najprzedniejsze białe róże, które nazwał imieniem Sajid i które bardzo cenił.

    Historia drugiego małżeństwa Saddama zyskała szeroki rozgłos także poza Irakiem. W 1988 roku poznał żonę prezesa linii lotniczych „Irak Airways.” Jakiś czas później Saddam zaproponował jej mężowi, by dał żonie rozwód. Małżeństwie Saddama i kobiety sprzeciwiał się kuzyn i szwagier Saddama Hajrallah Adnan, zajmujący w tym czasie stanowisko ministra obrony. Wkrótce po jej śmierci w katastrofie lotniczej trzecią żoną prezydenta Iraku została w 1990 roku Nidala al-Hamdani.

    Jesienią 2002 iracki przywódca ożenił się po raz czwarty, biorąc za żonę 27-letnią Iman Huveysh, córkę ministra przemysłu obronnego kraju. Ceremonia ślubna była dosyć skromna, odbyła się w wąskim kręgu przyjaciół. Ponadto, ze względu na ciągłe zagrożenie operacjami wojskowymi prowadzonymi przez USA przeciwko Irakowi, praktycznie nie mieszkał ze swoją ostatnią żoną.

    W sierpniu 1995 w rodzinie Husajna wybuchł skandal. Rodzeni bracia Husajn Kamel i pułkownik Straży Prezydenckiej Saddam Kamel, siostrzeniec Ali Hassan al-Majid, ze swoimi żonami – córkami prezydenta Raghad i Rana nieoczekiwanie uciekli do Jordanii. Tam opowiedzieli ekspertom ONZ wszystko, co wiedzieli o sytuacji politycznej w kraju i tajnych pracach Bagdadu nad stworzeniem broni masowego rażenia. Obiecał swoim zięciom ułaskawienie w sytuacji koniecznego powrotu do kraju. W lutym 1996 Saddam Kamel i Husajn Kamel z rodzinami wrócili do Iraku. Po kilku dniach ogłoszono wiadomość, że rozgniewani krewni rozprawili się ze „zdrajcami”, a później z ich najbliższymi krewnymi.

    W czasie rządów Saddama, informacja o rodzinie prezydenckiej znajdowała się pod ścisłą kontrolą. Dopiero po obaleniu Husajna w sprzedaży znalazły się domowe filmy wideo z jego życia prywatnego. W latach rządów najbliżsi byli mu synowie, Udaj i Kusaj. Starszy z synów, Udaj uznawany był za zbyt delikatnego w rezultacie na rolę następcy przygotowano Kusaja. 22 lipca 2003 na północy Iraku w czasie czterogodzinnej bitwy z amerykańskim wojskiem zginęli zarówno Udaj i Kusaj. Wraz z nimi zginął wnuk Saddama, syn Kusaja – Mustafa. Niektórzy krewni obalonego prezydenta otrzymali azyl polityczny w krajach arabskich. Od tej pory Saddam długo nie widział swojej rodziny, ale przez swoich prawników wiedział jak i co się z nimi działo. Kuzyn i szwagier Arshad Jassin, był osobistym pilotem i ochroniarzem Husajna. Inny kuzyn, Ali Hassan al-Madżid pełnił funkcje m.in. ministra obrony i spraw wewnętrznych.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Reklama

    Czas generowania strony: 0.236 sek.