• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • SZD-9 Bocian



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Skrzydło samolotu (płat nośny) – zespół płatowca, jeden z głównych elementów konstrukcyjnych stałopłatów (samolotów, szybowców) służący do wytwarzania siły nośnej. W przekroju skrzydło ma kształt profilu lotniczego. Na krawędzi skrzydła umieszczone są lotki i często urządzenia do zwiększenia siły nośnej (sloty, klapy). Skrzydło tworzy często zespół konstrukcyjny w skład którego mogą wchodzić gondole silnikowe, podwozie, zbiorniki paliwa oraz pomieszczenia na ładunek użytkowy.Dwuster – popularna nazwa samolotów, szybowców lub śmigłowców wyposażonych w podwójny układ sterowania. W samolotach lub szybowcach szkolnych zdwojony układ sterowania przeznaczony jest dla ucznia i instruktora, który dzięki niemu może korygować potencjalne błędy ucznia. W samolotach komunikacyjnych zdwojony układ sterowania jest stosowany standardowo. Zapewnia większe bezpieczeństwo lotu dzięki możliwości pilotowania maszyny bez zmiany miejsca siedzenia przez obydwu członków załogi. Zwiększa również możliwości bojowe samolotów wojskowych dzięki podziałowi zadań na obydwu pilotów.

    SZD-9 Bocian – polski dwumiejscowy szybowiec szkolno-wyczynowy, konstrukcji drewnianej. Zaprojektowany w Szybowcowym Zakładzie Doświadczalnym w Bielsku-Białej. Pierwszy w Polsce i drugi na świecie szybowiec ze skosem skrzydeł do przodu.

    Historia[ | edytuj kod]

    Skonstruowany został w zespole inż. Mariana Wasilewskiego, konstruktorami byli inż. Roman Zatwarnicki i Justyn Sandauer. Prace projektowe podjęto w 1950 r. Nowy szybowiec miał służyć zarówno do szkolenia jako dwuster, następca poniemieckiego IS-C Żurawia, jak i być dwumiejscowym szybowcem wyczynowym.

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Wysokościomierz - jest to przyrząd pokładowy, stosowany na praktycznie wszystkich rodzajach statków powietrznych, a także w sportach uprawianych w urozmaiconym terenie. Jest to czuły manometr wskazujący wysokość dzięki pomiarowi ciśnienia powietrza i wyskalowany w metrach, stopach lub kilometrach.

    Na jesieni 1951 r. Dział Wytrzymałościowo-Konstrukcyjny Głównego Instytutu Lotnictwa przeprowadził pod kierunkiem szefa działu W-K inż. Tadeusza Chylińskiego próbę statyczną kadłuba szybowca SZD-9 Bocian. Podczas próby mierzono naprężenia przy pomocy tensometrów oporowych, strzałkę ugięcia, kąt skręcenia. Pierwszy prototyp szybowca o znakach rejestracyjnych SP-1217 oblatano 10 marca 1952 r. (pilot Adam Zientek), a 16 czerwca 1952 r. drugi prototyp. Próby wykazały konieczność wprowadzenia wielu zmian i poprawek, przede wszystkim powiększenia steru kierunku.

    Busola magnetyczna – urządzenie nawigacyjne służące do wyznaczania kierunku bieguna magnetycznego. Busola, podobnie jak kompas, jest wyposażona w igłę magnetyczną.Wariometr (VSI) (ang. Vertical Speed Indicator) - obok wysokościomierza i prędkościomierza jeden z podstawowych przyrządów pokładowych wykorzystywanych na wszystkich typach statków powietrznych od lotni i paralotni do samolotów komunikacyjnych. Służy do wskazywania prędkości pionowej statku, czyli prędkości wznoszenia się lub opadania. Działa na zasadzie pomiaru zmian ciśnienia statycznego. Wariometr może być wyskalowany w m/s, m/min lub ft/min.
    SZD-9 Bocian należący do Aeroklubu Opolskiego

    Poprawioną wersję oznaczono SZD-9bis Bocian-1A (potocznie „Bocian A”) i skierowano do produkcji. Wyprodukowano 10 egzemplarzy, pierwszy oblatano 13 marca 1953 r. W okresie od maja do końca lipca 1953 r. w Instytucie Lotnictwa w Dziale Badań w Locie kierowanym wówczas przez inż. Tadeusza Chylińskiego seryjny szybowiec SZD-9bis Bocian SP-1306 przeszedł homologację i państwowe próby kontrolne.

    Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Lotnictwa – polski, państwowy instytut badawczy z siedzibą w Warszawie istniejący od 1926 roku. Siła ciągu (ciąg) – siła będąca wynikiem działania silnika pojazdu, obiektu pływającego lub latającego. Siła ciągu jest siłą reakcji powstaje zgodnie z III zasadą dynamiki w wyniku oddziaływania układu napędowego pojazdu z innymi ciałami.

    W kolejnej wersji SZD-9bis Bocian-1B dokonano dalszych zmian, m.in. powiększono statecznik poziomy. Zbudowano jej 10 egzemplarzy. Pierwszą wersją zbudowaną w większej liczbie była ulepszona SZD-9bis Bocian-1C z 1954 r., w której m.in. zmniejszono skos skrzydeł, dwudzielne usterzenie poziome zastąpiono jednodzielnym z trymerem oraz zmieniono konstrukcję tylnej płozy. Do 1958 r. zbudowano 40 sztuk, zarówno dla polskich aeroklubów, jak i na eksport.

    SZD-28 – projekt polskiego dwukadłubowego szybowca doświadczalnego opracowany w Szybowcowym Zakładzie Doświadczalnym w Bielsku-Białej. Nowy Dwór Mazowiecki – miasto i gmina w województwie mazowieckim, w powiecie nowodworskim, położone przy ujściu Narwi do Wisły. Położony jest 34 km od centrum Warszawy.

    W 1956 r. drugi prototyp Bociana został użyty w Instytucie Lotnictwa do badania silników pulsacyjnych, oblot szybowca z napędem został dokonany przez inż. Janusza Babiejczuka i inż. Sławomira Makaruka. Szybowiec startował na holu za samolotem i na wysokości 600-800 metrów pilot (z pierwszego miejsca w kabinie) uruchamiał 4 silniki pulsacyjne o ciągu 10 kG. Lądowanie odbywało się z wyłączonymi silnikami. Próby wypadły niepomyślnie, szybowiec nie był zdolny do samodzielnego startu i projekt Bocian-Puls nie był kontynuowany.

    Zakrętomierz (ang. Turn Indicator lub Turn Coordinator) – przyrząd żyroskopowy służący do określania kierunku i przybliżonej prędkości kątowej zakrętu statku powietrznego. Zwykle występuje wraz z chyłomierzem poprzecznym.Wydawnictwa Komunikacji i Łączności Sp. z o.o. (w skrócie WKŁ) – polskie wydawnictwo, publikujące głównie z zakresu tematyki motoryzacji, elektroniki, telekomunikacji, drogownictwa i lotnictwa. Siedziba firmy i księgarnia firmowa znajduje się w Warszawie na Mokotowie przy ul. Kazimierzowskiej 52.

    Dla celów Szybowcowych Mistrzostw Świata w 1956 r. zbudowano szybowiec Bocian-Z. Został wyposażony w nowe klapy i zbiorniki balastu wodnego, wzmocniono w nim podwozie, zmieniono tablicę przyrządów oraz dodano kroplowe zakończenie skrzydeł. Julian Nowotarski i Justyn Sandauer zajęli na nim szóste miejsce w kategorii szybowców dwumiejscowych.

    Justyn Sandauer (ur. 8 stycznia 1924 r. we Lwowie, zm. 15 lipca 2018 r.) – polski konstruktor szybowcowy w Szybowcowym Zakładzie Doświadczalnym w Bielsku-Białej oraz w Instytucie Lotnictwa, pilot szybowcowy i samolotowy. Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – państwo położone na półkuli południowej, obejmujące najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Jedyny kraj, który obejmuje cały kontynent. Siłą rzeczy nie posiada granic lądowych z żadnym państwem.

    W kwietniu 1958 r. oblatano kolejną nieco ulepszoną wersję SZD-9bis Bocian-1D, produkowaną następnie w stosunkowo dużej liczbie (186 egzemplarzy). Zastosowano w niej m.in. większe koła podwozia.

    Przez okres produkcji podejmowano próby modernizacji i rozwinięcia szybowca pod oznaczeniami SZD 23 Bocian-2, SZD-33 Bocian 3, SZD-34 Bocian 3, które jednak nie weszły do produkcji. Bocian 1D stanowił też podstawę projektu doświadczalnego szybowca dwukadłubowego SZD-28.

    Dopiero w 1967 r. na bazie prac nad wersją SZD-33 wprowadzono do produkcji ostatnią zmodyfikowaną wersję Bociana, SZD-9bis Bocian-1E, przystosowaną szczególnie do celów szkolnych. Zaokrąglone końcówki skrzydeł i usterzenia zmieniono w niej na proste i zastosowano dwuczęściową osłonę kabiny załogi, bez stałego wiatrochronu a także podwozie z amortyzatorami.

    Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas]), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj położony w południowo-wschodniej części Europy, na południowym krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z czterema państwami: Albanią, Macedonią Północną i Bułgarią od północy oraz Turcją od wschodu. Ma dostęp do czterech mórz: Egejskiego i Kreteńskiego od wschodu, Jońskiego od zachodu oraz Śródziemnego od południa. Grecja ma dziesiątą pod względem długości linię brzegową na świecie, o długości 14880 km. Poza częścią kontynentalną, w skład Grecji wchodzi około 2500 wysp, w tym 165 zamieszkałych. Najważniejsze to Kreta, Dodekanez, Cyklady i Wyspy Jońskie. Najwyższym szczytem jest wysoki na 2918 m n.p.m. Mitikas w masywie Olimpu. Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), ONZ oraz NATO.

    Ogółem wyprodukowano 615 Bocianów: prototyp - 2 szt., SZD-9 bis 1A - 10 szt., SZD-9 bis 1B - 10 szt., SZD-9 bis 1C - 40 szt., SZD-9 bis 1D - 186 szt., Bocian-Z - 1 szt. (dwa pozostałe egzemplarze powstały z przebudowy seryjnych SZD-9 bis 1C) oraz SZD-9 bis 1E - 366 szt.

    Następcą Bociana miał być szybowiec SZD-35 Bekas oblatany w 1970 r., który jednak nie przewyższał na tyle Bociana-1E, żeby został skierowany do produkcji.

    SZD-35 Bekas – polski, dwumiejscowy szybowiec szkolny przeznaczony do podstawowego szkolenia pilotów jak również do wykonywania samodzielnych lotów, podstawowej akrobacji, lotów bez widoczności ziemi, lotów żaglowych i zboczowych.SZD-34 Bocian 3 – projekt polskiego dwumiejscowego szkolno-treningowego szybowca opracowany w Szybowcowym Zakładzie Doświadczalnym w Bielsku-Białej.

    Jeden egzemplarz szybowca, w wersji SZD-9bis Bocian 1A, ze znakami rejestracyjnymi SP-1358 jest prezentowany na ekspozycji Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Szybowiec IS-C Żuraw – polski szybowiec wyczynowy i szkoleniowy produkowany od roku 1952, będący kopią niemieckiego szybowca DFS Kranich II.
    Adam Zientek (ur. 3 września 1919, zm. 19 listopada 2008) – polski pilot samolotowy, szybownik, wieloletni szybowcowy pilot doświadczalny w Szybowcowym Zakładzie Doświadczalnym w Bielsku-Białej.
    Balast wodny – rodzaj balastu wykorzystywanego w szybownictwie w celu zwiększenia osiągów szybowca. Działanie balastu polega na przesunięciu biegunowej prędkości szybowca ku zarówno większym prędkościom postępowym, jak i większym prędkościom opadania na całym zakresie, przy jednocześnie niezmienionym kącie szybowania.
    Szybowiec – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), o stałych powierzchniach nośnych, zdolny do długotrwałego lotu ślizgowego bez użycia własnego napędu.
    Konstrukcja półskorupowa, kadłub półskorupowy – typ konstrukcji lotniczej, okrętowej lub samochodowej, w którym całe lub część pokrycia kadłuba (nadwozia) jest pracująca i przenosi część naprężeń konstrukcji, poszycie jest wzmocnione od wewnątrz wręgami lub podłużnicami.
    Sławomir Makaruk (ur. 22 lipca 1932 zm. 20 kwietnia 1963) – szybownik, szybowcowy pilot doświadczalny, pilot samolotowy i balonowy, instruktor lotniczy.
    Skrzydlata Polska - czasopismo o tematyce lotniczej wydawane od 1930, jest najstarszym periodykiem o tematyce lotniczej w Polsce.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.031 sek.